ciflcauve. nctur quod humanitas est ratio for- malis, quia est Deus, et hoc vi ac efficacia constructionis, sed in ista: Christus secundum quod homOy est DeuSy permittitur quod ly secundum quod reduplicet unam rationem tantum, et sic potest hoc verifi- cari. Ad^iecan- ^j aliud do Damasccno, dico quod chrijtas Christus est solus Deus, sed non sonon soiam lum Dcus, aliter enim additur dictio quare 7 exclusiva subjecto et praedicato, quia cum additur subjecto, addit praecisam mensuram praedicati ad subjectum, sic quod nunquam prae- dicatum excedit subjectum; ideo ex parte subjecti non excluditur nisi illud, de quo nullomodo hic dicitur. Ideo sicut dicendo: Tantum Socrates curritj non excludilur album, nec e contra, sed ex parte praedicati ex- cludit quodlibet, quod non est for- maliter praedicalum, ut est syncate- gorema, non tamen aeque proprie additur preedicato, sicut subjecto solus; igitur sic determinato sub- ToM. xxni.
jecto, quod sit dictio solus homOj videlicet, non excludilur Deus, nec Nota pro ,..,,,..,. exclusivis.
aliquid, de quo potest dici subjec- tum, dicendo est homo. Sed sic di- cendo: Chrislus est solum homo^ so- lum excludit quodlibet, quod non est homo formaliter. Sed polest dici secundum Damascenum, cap. 87. ubi dicit quod Christus non est tan- tum homo,'sed hic potest esse rela- tio vel ad habens naturam, vel ad naturam.'Si primo modo, sic est fal- sa, quia sic Christus est tantum habens naturam; vel potest esse re- latio ad naturam, et sic est vera. Chrislusenim non est natura hu- mana, sed tantum habens naturam humanam est Christus; Christus ta- men non est habens solum naturam humanam. Et per hoc patet quod est totuSj sed non totum formaliter, et soluSy sed non solum.
Ad primum principale, dico quod 5. duae naturae numero sunt inChristo; Ad arg. j. sed ex hoc non sequitur quod Chris- ^ tus sit duo numero, quia non est ve- rum dicere quod Christus esset na- tura humana, bcet sit homo; unde licet materia et forma sint in com- posito, non tamen est compositum materia, nec forma, nec homo ani- ma, nec corpus.
Ad aliud, dico quod si sint duo ^^^dam""^ in Christo neutraliter, non tamen sequitur quod Christus sit duo, cum neutrum illorum dicatur de Christo.
Ad aliud patet per rationem.
QU2ESTIO III.
Quid tenendum de opinionibus quorum- dam hic?
i9 princi pale.
LIBRI III.
1. Queeritur tertio de tribus opinio- 1. opinio. nibus in littera, qua3 sit tenenda in Verbo assuniente naturam huma- nam. Opinio qufledam ponit quod ex anima et corpore constituitur qui- dam homo, et non concurrit tertia natura. Secundo, quod iste quidam homo assumitur a Verbo. Tertio, quodproptermaximam unitatem as- sumptionis verum est dicere, hoc est hoc. Et quarto sequilur ex hoc, quod Christus est duo. sccunda. Sccunda opinio ponit contradic- toriam primee. Et in hoc quod dicit quod ex anima et corpore constitui- tur quidam homo, et in hoc quod ista ponit quod anima et corpus et terlia natura concurrunt ad unam personam. Similiter dicit quod isla faciunt personam compositam, qucie ante incarnationem fuit simplex, et post incarnationem fuit composita, ct isti habent dicere quod una per- sona non est alia, sed subsistit in alia, et non dcbet dicit persona di- vina facta absolute, quia non nisi cum determinatione, sic: Verbum factum esl caro vel homo, et dicunt quod Christus est unum quid. Teriia. Tcrtia opiuio contradicit primae in hoC; quod negat hominem quem- dam; negat etiam secundam opi- -^ — nionem in hoc quod dicit aliquid esse compositumex his, quia ista prte- dicatio: Christus esl homo vel Ver- bumy solum est habitualis, ct non formalis; unde Christns cst homo, secundum habitum. Ad hoc est auc- toritas Apostoli, ad Philipp. 1. //abitu inventusuthomo. Et Augustinus SGHOLIUM I.
Ostendit primo, contra lertiam opinioncm^ex anima et corpore Cbristi f actum fuisse unum per se, alioquin in triduo fuisset bomo, et na- lura Lumana in Cbristo fuisset imperfectior quam in aliis. Secundo, esse errorem dicere quod Christus secundum quod bomo, non esl aliquid. Tertio, falsum essc quod basc est prs- dicatio secundom babilum: Christus est homo, quia nulia substantia sic praedicatur. Quarto, conlra primam opinionem docet, bominem non assumiy quia includit personalitatem, et expli- cat auctoritates in oppositum.
Sed tertia opinio est irrationabi- lis, quiasi ex anima et corpore non fit essentialiter unum, igitur «qua- liter fuit Christus homo in triduo mortis, sicut ante et post, quia si non plus requiritur ad hoc quod Christus sit homo, nisi unio Verbi ad animam et corpus, cum Verbum ista nunquam dereliquisset, post assumptionem semper esset actu homo.
Item, anima nata est perficere corpus, cl corpus natum perfici ab anima;igitur non remanebunt per- petuo separata.
Item, natura humana in Christo esset imperfectior quam in alio ho- mine, quia in alio homine non so- lum sunt partes, sed ex illis fit per se unum.
Item, quod ultimodicitur, scilicet quodChristus secundum quod ho- mo, non est aliquid, est error, Ex^ tra de hsereticisy c. Cum Christus.
Item, substantia non pra^dicatur secundum habitum, quia impossi- bilo est quod illud quod est quid in se, non prci^dicot quid, de quocum- que proedicetur, etsi non in quid, Si ex anima et corpore DOQ fit uDum, CbnBtus fuit homo in triduo morlie.
Chrislus est homo, QOQ e^t prsedicatio habituahs.
DIST. VI. QUiESTIO III.
quia si dico, album est homo, homo pra}dicat quid, etsi non pra^dicetur in quid de albo; igitur Christas esl homo^ pra^dicat quid; non igitur est ibi pnedicatio habitualis, ita quod homo respectu Christi se habeat, ul habitus. 3. Item, sicut habilus mutatur, sic Habituatio mulatur habituatio passiva; ille ^liTb^rur enim proprie dicitur habitus, qui est inter habentem et rem habilam; et illud mutatur ut plurimum, et non habitus in se, secundum absolutum, neque habituatum; sic natura hu- mana habituatur, et non Verbum, nisi secundum rationem. Nec tamen oportet universaliter quod terminus habitudinis mutetur secundum ra- tionem, ex hoc quod terminus est, ut patet universaHter de personis divinis.
Item, prima opinio non tenetur quantum ad hoc quod dicitur, quod anima et corpus conslituunt quem- dam hominem, ut hunc, quia non est persona prius quam assumilur, ut declaratum est prius; neque quantum ad hoc quod dicit secundo, quod persona divina assumpsit hunc hominem; quia assumens non est assumptum, et hic homo est Deus. Omnesigitur auctoritates Augustini, in quibus vult quod Verbum assumit hunc hominem, explicandce sunt sic ut ipse loquatur accipiendo hunc hominem a toto positivo, per quod est hic homo; ideo dico quod pro- prie homo non fuit assumptus, sed natura humana.
Contra, prius anima informat corpus, quam totum assumitur a Verbo; igitur tunc est suppositum personatutn propria personalitate, quia si non, sed solum personabile, Nalura aii- te assump- UoueiD Qoo eit homo.
Objectio. iQ oatara e?5e possit ^ioe uUa [terionali- tate.
igitur, cumprimum possit absolvi a posteriori, si Deus sic conservaret animam in corpore perpetuo inde- pendenter ab omni posteriori natu- ra, nunquam esset persona propria personalitate, quia qua ratione in uno instanti,et in alio, quod est con- tra prius dicta, quia sibi derelicta statim personaturpersonalitate pro- pria.
Et confirmatur, quia totum assu- ^o^Jj™^" mitur quod positive requiritur ad personalitatem propriam; sed cum hoc habeat duplicem negationem dependentiae actualis et aptitudina- lis, in illo priori natura^, antequam sit unio ad Verbum, neutro modo dependet, quia non actu dependet, antequam actu assumitur; igitur est persona in priori natura quam as- sumitur.
SCHOLIUM II.
SCHOLIUM II.
Doctor putat, Ghristuin noa esse proprie compositum, alioquia non esset Deus, neque homo, tamen sunt in eo vere duae naturae, ncc si esset ibi veracompositio. Ila Doctores citati, et estcommunis velerum; ncque aiiud [volunt Concilia et Patres asserenles hlc dari composi- tionem, quam Verbum habere duas naturas, et post incarnationem non manerc cum simplici- tate unius naturai, sicut ante fuit. Frustra certe recentiores alias mirabiles htc cogitant compo- siliones.
Si insecunda opinione intelliga- 5. tur per compositionem, quod sunt chriBtus ibi ita vere duae naturae, sicul si es- proprie set compositio naturarum, et quod tu^a^^ex^dia- persona ita vere habet duo, sicut si ^^^ °*^'"' esset composita, verus est intellec- tus, tamen non est ibi vera compo- sitio, quia secundum Damascenum 49. cap. Si Christus esset cojnposi- taSj neqae esset Deus^ iieque homo, cum tamen sit utrumque, sicut hons.
LIBRI III.
art. I. q. 2. Richardus art. 2. q. 3. Durand. q. 3. Gabrlel q. 4. art. 3. Alm. q. II. Marsilius g. I. Hi videntur negare coropositionem in Christo proprie. Suarez 3. p. tom. i. disp. 7. sect. 4. et d. 8. sect. i. Vasq. d«p. 16. opposi- tum probant. Scotus in Oxon. hic.
1. Queerilur terlio de tribus opinio- 1. opinio. nibus in littera, qua3 sit tenendain Verbo assumente naluram huma- nam. Opinio quaedam ponit quod ex anima et corpore constituilur qui- dam homo, et non concurrit tertia natura. Secundo, quod iste quidam homo assumitur a Verbo. Tertio, quodproptermaximam unitatem as- sumptionis verum est dicere, hoc est hoc. Et quarto sequitur ex hoc, quod Chrislus est duo. secunda. Sccunda opinio ponit contradic- toriam prima^. Et in hoc quod dicit quod ex anima et corpore constitui- tur quidam homo, et in hoc quod ista ponit quod anima et corpus et tertia natura concurrunt ad unam personam. Similiter dicit quod isla faciunt personam compositam, qucie ante incarnalionem fuit simplex, et post incarnationem fuit composita, et isti habent dicere quod una per- sona non est alia, sed subsistit in alia, et non dcbet dicit persona di- vina facta absolute, quia non nisi cum determinatione, sic: Verbum factum est caro vel homo, et dicunt quod Chrislus est unum quid. Teriia. Tcrtia opiuio contradicit primae in hoC; quod negat hominem quem- dam; negat etiam secundam opi- " nionem in hoc quod dicit aliquid esse compositumex his, quia ista pree- dicatio: Christus est homo vel Ver~ bumy solum cst habitualis, ct non formalis; unde Chrislus cst homo, sccundum habitum. Ad hoc est auc- toritas Apostoli, ad Philipp. 1. //abitu invenlusuthomo. Et Augustinus SGHOLIUM I.
Ostendit primo, contra lertiam opinioncn),ex anima et corpore Christi f actum fuisse unum per se, alioquin in triduo fuisset bomo, et na* lura Lumana in Cbristo fuisset imperfectior quam in aliis. Secundo, esse errorem dicere quod Christus secundum quod bomo, non esl aliquid. Tertio, falsum esso quod bsec est prs- dicatio secundum babilum: Christus est homo, quia nulia substantia sic praedicatur. Quarto, conlra primam opinionem docet, bominem non assumiy quia includit personalitutem, et expli- cat auctoritates in oppositum.
Sed lerlia opinio est irrationabi- lis, quiasi ex anima et corpore non fit essentialiter unum, igilur aequa- liter fuit Chrislus homo in triduo mortis, sicut ante et post, quia si non plus requiritur ad hoc quod Christus sit homo, nisi unio Verbi ad animam et corpus, cum Verbum ista nunquam dereliquisset, post assumptionem semper esset aclu homo.
Ilem, anima nata est perficere corpus, et corpus natum perfici ab anima; igilur non remanebunt per- petuo separata.
Item, natura humana in Christo esset imperfectior quam in alio ho- mine, quia in alio homine non so- lum sunt partes, sed ex illis fit per se unum.
Item, quod ultimodicitur, scilicet quod Christus secundum quod ho- mo, non est aliquid, est error, Ex- tra de hxrcticis, c. Cum Christus.
Item, substantia non pra^dicatur secundum habitum, quia impossi- bilo esl quod illud quod est quid in so, non praMlicet quid, de quocuni- que prcTedicetur, etsi non in quid, 2.
Si ex anima ct corpore noQ fit uQum, Cbrietns fuit homo in triduo mortie.
Chrislus eftt homo, QOQ ei>t praedicatio habitualis.
DIST. VI. QUiESTIO III.
quia si dico, album est homo, homo praedicat quid, etsi non praedicetur in quid de albo; igitur Christus esl homo^ pra^dicat quid; non igitur csl ibi prtodicatio habitualis, ila quod homo respectu Christi se habeat, ut habilus.
3. Item, sicut habitus mutatur, sic Habituaiio mutatur habituatio passiva; ille ^hTb^fusf enim proprie dicitur habitus, qui est inter habentem et rem habifam; et illud mutalur ut plurimum, et non habitus in se, secundum absolutum, neque habituatum; sic natura hu- mana habituatur, et non A^crbum, nisi secundum rationem. Nec tamen oportet universaliter quod terminus habitudinis mutetur secundum ra- tionem, ex hoc quod terminus est, ut patet universaliter de personis divinis. Naiora aii- Item, nrima opinio non tenetur liooeainoa quantum ad hoc quod dicitur, quod anima et corpus constituunt quem- dam hominem, ut hunc, quia non est persona prius quam assumitur, ut declaratum est prius; neque quantum adhoc quod dicit secundo, quod persona divina assumpsit hunc hominem; quia assumens non est assumptum, et hic homo est Deus. Omnesigitur auctoritates Augustini, in quibus vult quod Verbum assumit hunc hominem, explicandce sunt sic ut ipse loquatur accipiendo hunc hominem a toto positivo, per quod est hic homo; ideo dico quod pro- prie homo non fuit assumptus, sed natura humana.
4. Contra, prius anima informat objectio. corpus, quam totum assumitur a ?sse possii Verbo; igitur tunc est suppositum ersonaif- pcrsonatum propria personalilatc, ^^^^* quia si non, sed solum persunabile.
igilur, cumprimum possit absolvi a posteriori, si Deus sic conservarel animam in corpore perpetuo inde- pendenter ab omni posteriori natu- ra, nunquam esset persona propria personalitate, quia qua ratione in uno instanti,et in alio, quod est con- tra prius dicta, quia sibi derehcta statim personatur personalitate pro- pria.
Et confirmatur, quia totum assu- ^0°?*'™^- mitur quod posilive requiritur ad personalitatem propriam; sed cum hoc habeat duplicem negationem dependenticB actualis et aptitudina- lis, in illo priori natura3, antequam sit unio ad Verbum, neutro modo dependet, quia non actu dependet, antequam actu assumitur; igitur est persona in priori natura quam as- sumitur.
SCHOLIUM II.
SCHOLIUM II.
Doclor putat, Christum non esse proprie compositum, alioquia aon esset Deus, neque homo, tamen sunt in eo vere duae naturae, ncc si esael ibi veracompositio. Ila Doctores citati, et estcommunis veterum; neque aiiud [volunt Concilia et Patres asserenles hio dari composi- tionem, quam Verbum habere duas naturas, et post incarnationem non manerc cum simplici- late unius naturaj, sicut ante fuit. Frustracerte recentiores alias mirabiles hlc cogitant compo- siliones.
Si insecunda opinione intelliga- 5. tur per compositionem, quod sunt christus ibi ita vere duae naturai, sicut si es- proprie set compositio naturarum, et quod tu^^a^xXa- persona ita vere habet duo, sicut si *^"* °^^"' esset composita, verus est intellec- tus, tamen non est ibi vera compo- sitio, quia secundum Damascenum 49. cap. Si Christus essel composi- tusy neque essel Deusy neque homo, cum tamen sit utrumque, sicut hori8.
292 LIBRI III.
mo non est neque anima. neque vinam. El quod dicitur postea quod christus corpus, quia ex his componitur. persona divjna non est lacta abso- prie uqus, El cum dicitur, 3. cap. quod una lute, sed secundum humanitalem, unum.
persona non est alia, sed in alia verum est. Similiter quod dicitur subsistit, verum est sub hoc intel- ultimo quod Christus est unum lectu, quod persona manens per- quid, verum est, magis tamen prosona non est assumpta, sed natura prie dicitur, quod Christus est humana dependet ad personam di- unus.
DIST. VII. QUiESTIO I.
DISTINCTK) YII.
Secon- dani.
QUiESTIO I. Utrum hsec sit vera: Deus est homo?
Circaseplimam distinctionemquae- I ritur primo utrum hsec sit vera: Deus esthomo? Quod non. In divi- dentibus ordinatis prima dividentia maxime distant; sed finitum et in- finitum sunt prima dividentia ens; igitur pra^dicatio unius de alio est impossibilis; igitur hominis de Deo.
Item, secundo Topic. cap. 3. idem non praedicatur denominative et in quid de eodem; sed homo pra^dica- tur denominative de Deo secundum Damascenum cap. 42. et secundum Cassiodorum super Psalmos; igitur debet dici Deus humanus, et non homo.
Ilem, si homo praedicatur de Deo, aut dicit aliquid absolutum, aut re- lationem. Non relationem, quia quod ad se dicitur, respectu nullius dicit relationem. Siabsolutum, igitur est commune tribus; igitur sicut haec est concedenda: Deus esl homo, ila et ista: Pater esthomo.
Oppositum, Joannis primo: Ver~ bum caro faclum est.
SCHOLlUyx I.
Declardt prinno causam veritatis hujus pro- positionis: Deus est homo, esse mediatam per hanc: Verbum est homo. Secundo ait, neque hanc esse immediatam, sed supponere aliam contingentem lumincjnaturae non cognoscibi- lem, quin alterum extremum non potest natu- ralitercognosci in se. Illa videtur esse baec: Deus vult, quae est prima omnium contingen- tium. Tertio, declarat hanc: Verbum est homo, esse formalem, non identicam, alias darelur processus.
Ad queestionem dico primo, de- 2. clarando quoB sil causa veritalis i^eue est hujus: Deus est homo. Secundo, periden- quomodo Verbum est homo? De pri- tremorum. mo, terminus semper ponit signa- tum suum in oratione, et sic intel- leclus componens, ipsum componit cum alio pro significato; non tamen semper estidentitasprimo ad signa- tum, cum propositio affirmativa est vera, quia si sic, tunc diceretur de quolibet, in quo salvatur significa- tum iUius, de quo dicitur; igitur potest esseunio rei alicujus, in quo salvatur significatum, sic est in pro- posito; solum enim est vera, quod Verbum est homo.
lUud confirmatur per regulam communem generalem, quando pro- positio est primo vera propter hoc, quod est identitas primo ad signifi- catum extremi de extremo, nun- quam estilla vera propteraliam cau- sam veritatis; quando vero est vera, quia est identitas ratione alicujus LIBRI III.
in quo salvatur, tunc habelcausam veritatis aliam, sic est in proposito; habet enim hanc causam vcritalis, quiaVerbum est homo.
Secundo declaro quomodo hapc est vera: Verbum est homo, et dico quod non cognoscitur ejus verilas per rationem naturalem,quia ista est contingens: Verbum cst homo, ct qutelibet contingens aut est media- ta, aut immediata; status enim est in propositionibus contingentibus, verbum quia intcr illas esl ordo per se. Igi- propoaiiio tur oportct ponerc primum, illud me°d\'atalo*. ^ou potcst cssc propositio ncccssa- *^nenda! ^'i^? Q"*^ ^^ ncccssario nou sequitur contingens; igitur oportet stare ad contingentem immediatam. Si au- tem ista: Verbum est homo, est mediata, non cognoscilur certitudi- naliter nisi ex immediata. Si autem eximmediata non cognoscitur cer- titudinaliter, sicut me sedere, nisi ex intuitiva notitia extremorum ct unionis eorum; sed de Verbo non habet viatorcognitionem intuitivam, sed tantum abstractivam; igitur non potcst viator habere cognitionem hujus propositionis verae: Verbum est ho?no, intuitivam.
Ex hoc habetur quod veritas hu- jus sola fide tenenda est, vel decla- randa ex credito magis noto sic: Omne suppositum subsistens in ali- quanaturaest tale secundum illam naturam; sed Verbum est supposi- tum subsistcns in natura humana; igiturVerbum dicetur homo. Major propositio est Metaphysicalis, sed minor est credita, quia Verbum subsistens in natura humana, est dans personationem natura3 huma- nae. 4^ Terlio declarandum de preedicato hujus propositionis: Verbum est homo, pro quo accipitur? aut pro forma, aut pro supposito? Dicilur quod potest accipi pro supposito, ita quod est sensus: Verbujn est homo, hoc est, Verbum est suppo- situm, quod est homo.
Contra, qucDro in ista: Verbum est oeu^e^^^t supposilum^ quod est homo, aut acci- ^ j^c^i^nu pilur //o/??o pro natura humana for- dod sup- * * ponit pro maliter, aut pro supposito? Si primo puppoaiio. modo, pari rationc standum in pri- ma. Si secundo modo, adhuc sic dicendo: Verbum est supposUum, quod suppositum esthomo^ quaeren- dum est pro quo supponit homo, et tunc erit processus in infinitum nisi stetur, uhihomo pro naturahumana formaliler accipitur.
Item, pra^dicatio superiorisde in- feriori est formalis, et nalura de supposito est formalis, et non tan- tum per idenlitatem; non igitur supponit ibi homo pro supposilo, quia talis non cst superioris de in- feriori. Ideo dico quod prtedicat, quod significat, non tamen prcTdicat humanitatem in abstracto, quia nec sic homo significat, sed naturam humanam sub modo concernendi.
SCHOLIUM H.
Declarat hanc: Deus esl liomo, non esse pr.-n- dicalionem essentialem, neque accidenlalem. Putat tamen rcduci ad praedicalionem acciden- tis, quia non est Generis, DifferentiaB, Speciei, vcl Proprii, Ita D. Bonaventura dist. 4. quaest. 2. et hic quaest. i. art. 2. Marsil. 3. q. 5. ad quintum. Gabriel hic quaest. i. dub. i. et om- nes Scotislffl, qui tenent hanc non esse propo- silionem perse.
Quarto declarandum est quomodo S.
accipitur pra3dicatum comparatum mo prrctii- ad suppositum, si praedicetur ut oeo^^^ut^ Genus vel Species, vel aliquid alio- qSomodo!^ >.
DIST. Vn. QUiESTIO I. 295 rum Universalium, et sicut ali- Dico, quod longe aliud est loqui Accideniis quod prffidicatorum de qualuor de accidente apud Logicum et apud "g^eous^* prcEdicatis, videtur quod est praedi- Metaphysicum, quia accidens apud da^fnteniio catum, ut species; tum quia univoce Logicum est intentio secunda, sed °a?ur"fn prsedicatur de Verbo et de Petro; accidens apud Metaphysicum est ^^**** lum quia prsedicatur de eis in quid^ res primae intentionis. Et licet comet species est, qude preedicatur de muniter intentio secunda non funpluribus differe?itibus numerOy in eo detur nisi in re primae intentionis, ^ qtiod quid. tamen non repugnat intentioni se- Dico tamen quod aliud est prae- cunda3, posse fundari in alio quam diceire quid, et praedicari in quid ] in accidente Metaphysico.
sola enim substantia praedicat quid, Quinto declarandum est de prae- 7.
sed quodlibet praedicatur in quid^ dicatione. Videlur quod ista praediquando est quid suppositi de quo catio sit per accidens: Deus est * praedicatur, non tamen praedicat homo^ vel Verbum est homOy quia prffidicaret guid. ct sic iu omui gencre est quid, talis videtur esse habitudo extremoquid, difife- 2. Metaphys. Sic dico in proposito, rum ad invicem, qualis est in praequod praedicatum potest esse in se dicatione per accidens, cum propospecies, et non praedicari ut species sitio non sit necessaria.
suppositi, ut cum diciluv, album est Contrarium videtur quia praedi- Aomo. Species igiturpraedicatur per catio per accidens, 5. Metaphysic.
se et ing^mrfde individuo, cujus est vel est accidentis de subjeclo, vel species; non sic homo de Verbo; e contra, vel accidentis de accitum quia non includitur praedica- dente; ista praedicalio nulla harum tum in subjecto; tuni quia ista non est..'i est per se, Logice loquendo. Dico, quod sicut apud Metaphy- Ena per g Islaigitur praedicatio non est es- sicum et apud Logicum aliter acci- Meu^phy- i Deuscst sentialis, propterduas causas prae- pitur accidens, sic ens per accidens ^'^gice.*'^' esT"prffid^i- dictas, nequc accidentalis, quia ^pud Metaphysicum dicitur, quan:• liV^urDec ^^utrum exlremum est accidens, sed do ex duobus non fit per se unum. 3 accidenta est praedicatio media; et dicitur Sed Logicus dicit aliquid per acci-.; unio substantialis, non secundum dens, quando in subjecto non est:^ phantasiam, sed vera secundum ratio praedicati, et per se, quando Damascenum, ca/?. 39. Est igitur ista in subjecto est ratio praedicati;: habitudo praedicati ad hoc subje- unde apud Metaphysicum ratioctum, alia ab essentiali et acciden- nale et animal, ex quo faciunt tali, de qua loquitur Logicus, et po- unum per se, non dicuntur per actest reduci ad praedicationem acci- cidens unum, quia non faciunt Animai est > dentis de subjecto, non autem ad unum per accidens apud Metapby- ""n^i^^Jlf' praedicationem essentialem propter sicum; lamen apudLogicum dicitur P^rj^^J-^- '] causas dictas. ista per accidens, rationale est a^ii- Metaphysi- Dices, intentio accidentis de quo mal, ac si nulJum unum per se faloquitur Logicus, non applicatur ceret, quia ununi non includit per nisi ad rem. se rationem alterius. Logice igitur LIBRI III.
loquendo, ista est pcr accidens: Verbum est homOy quia comparando ad intrinseca, non est in subjecto ratiopraedicati.
SCUOLIUM iir.
Haec: Christus est homo, non esl omnino per accidcns, quia subjectum inciudil prasdicalum; nec omnino per se, quia subjeclum non est per 86 unam Logice, quia ejus partes sunt diversan quidditates; igitur nr.edio modo se habct. Nec regulanda est ba^c prsdicatio ad regulam Aris- totelis, cui ignota fuit unio bypostatica in qua fundatur.
8. Sexto videndum est primo de ista: Differani, Chrtstus est homOy quid praedicat ly 881 homo, ho7no? Secundo, an haec sit vera ^homo! et' p^r se, vcl pcr accidens? Dico quod quomodo? gjj^-j^ cst de ista: Chrlstus est homOy et de ista: Deus est homo, quantum ad praidicationem, quod homo secundum rationem formalem prffidicatur. Sed dissimile videtur in hoc, quod hic videtur prsedicatio speciei de supposito, et videtur quod ista est per se: Christus est homo^ quia Christus est nomen subsistentis in natui'a humana, secundum Da- Igitur ista vi-' mascenum, cap. 49.
detur hic praedicatio speciei de sup- posito, sicut in ista: Petrus est homOy et tunc esset ita per se.
Dico tamen quod non invenitur in creaturis, quod idem sit supposi- __Chri8tu8 tum duarum specierum. Tamen si ap 8ii praB- Michael esset in duabus speciebus, ^''*8e.^*'^ita quod suppositaret alienam nalu- ram, posset dici esse in utraque specie, licet non ut in una, esset in alia; sic de per se ratione Chrisli est homo et Verbum, et tunc pra^dica- tur ho7no de Christo pra^dicalione speciei de supposito, licet non ra- lione totius, quod importatChristus; et sic videtur, quod verior est Lo- gice: Christus est hotno, quam ista: Verbum est homo^ et similiter est magis per se, non tamen omnino per se, sicut si importaret naturam humanam tantum, quia secundum Philosophum, quinto Metaphys. cap. de falso: Ralio in se falsa^ de nullo est vera; igitur quod non estin se per se unum nulli est per se unum, nec per se idem. Sed Christus non importat per se unum conceptum, Logice loquendo; ideo non est ista ita per se, sicut si Christus solum imporlaret humanitatem.
Ad primum principale, dico quod g. prima dividentia sunt magis diversa Ad prisecundum se, et etiam essentialiter cipaie. loquendo, non tamen magis diversa, hoc est, magis incompossibilia in eodem, quia accidens et substantia sunt magis diversa secundum se, quam duo individua ejusdem spe- ciei, vel dua} species atomffi, quia sunt minus idem essentialiter, et tamen simul compatiuntur se in eo- dem, et potest dici hoc esse hoc de- nominative; ideo magis videtur se- qui oppositum, quia quanto aliqua sunt magis diversa, tanto magissunt unibilia, et possunt simul esse in tertio.
Ad aliud, dico quod humanatus ^^^^^^' non est denominativum hujus, quod est^omo; ultra enim hominem non est denominatio proprie in substan- tia; sed humanatum dicit factionem secundum naturam humanam, et ideo notat fieri hominem, nec pro^dicatur homo in quid de Deo, etsi in Deoprcedicel quid.
Ad aliud, dico quod homo praidi- Ad ler- calus de Deo dicit absolutum, tamen An omiie implicatur relatio, cum dicitur: Vod^unr X DIST. VII. QU^STIO II ET III.
persoDflB Omne qnod dicitur ad se, dicilur de eTalhTs^ /'^ibus, verum est de intrinsecis, quae sunt ad se, non autem de exlrinse- cis, neque de eo quod non aequa- liter dicitur de tribus; hic auteni homo implicat respectum ad crealu- ram, vel connptat unionem, et lale absolutum non aequaliter diciturde tribus.
QUiESTIO II.
Utrum sit haec vera: Deus faetus est homo?
j Quod non,"quia ex hac sequitur: Argum. i. *g''"** Deus cst factus, consequens est falsum.
Consequentia patet, quia sequitur, • Socrates est factus homo; igitur Socrates est factus; igilur cum homo non diminuat respectu facti, absolute sequitur respeclu cujuslibet.
Secun- Item, sequitur: Deus factus est homo; igitur Deus est mutatus ad humanitatem, consequens est fal- sum. Consequentia patet, quia in omnibus aliis sequilur, ut patet in- ductive. Lignum est faclum album; igitur est mutatum secundum albe- dinem.
Tertium. Hcm, scquitur: Deus factus est homo; igitur Deus factus est Deus, quia propter hoc quod Deus factus est homo, est communicatio idio- matum; ideo qui interficit homi- nem, inlerficit Deum; igitur si Ver- bum factum est homo, Verbum est factum Deus.
Contra. Oppositum, Joan. 1. Verbum caro factum est. Et exponilur caro^ id est, homo; igitur, etc.
QU^STIO III.
Utrum h3sc sit vera: Homo est factus Deus?
Doclores citati quasst. praecedenti.
Quod sic, quia sequitur ex prima 2. per conversionem. Arg. pri- Item, homo incepit esse Deus; cundum. igitur factus est Deus. Antecedens patet, quiaDeus incepit esse homo; igituret homo Deus per conversio- nem, quia sicut ha3c est vera pro- positio in instanti incarnationis: Deusnunc primo esthomOy sic isla: Homo nunc primo est Deus^ et non est alia causa quare Deus factus est homo, et prius non fuit; igitur pari ratione homo factus est Deus.
Item, secundum Augustinum 1. xertium. de Trin. 18. Talis fuitunio ista, quse facit Deum hominem^ et hominem Deum; igitur flequaliter una est vera sicut alia.
Item, si vera est: Homo factus est Qaarium. Deus; ergo vera est: Verbum fa- ctum est Deus\ ergo et ha^c: Deus factus est Deus.
Oppositum, etsi haec sit vera, CoDira. lignum factum est album, ha3c ta- men est falsa, album faclum est li- gnum; igitur pari ratione ex alia parte.
SGHOLIUM I.