Hanc esse simpliciter et proprie veram: Deus faciui esl homOy loquendo de factione secundum quidy et realiter. Explicat quid requirilur ad factionem pasdivam, et quomodo Deus sit fac- tas homo sine ulla sui mutatione, sed cum na- ura assumpta, et quomodo Logice stet verilad hujus propositionis.
LIBRI III.
3. Circa istam qufiestionem ponuntur Haec 8im- muUae distincliones, quod/ac/?/m Dopliciter ve-,. i. i raestDeus: test determinare subjectum vel prcC- homo.^ dicatum, et distinguendo secundum compositionem et divisionem, qui- bus omissis dico, quod hcEC est sim- pliciter vera: Deics factus est homo^ ut patet in Symbolo Niceno. Islud probo, realiter loquendo et Logice. Loquendo realiter sic, factio passiva simpliciter non importal nisi beati- tudinem ad causam facientem et or- dinem ipsius facti ad non esse prae- cedens; in factione vero secundum quidioviQ est assignare terlium cum his duobus, scilicet quod subjectum factionis passivee secundum quid praecedit natura terminum forma- lem, licet non totum. Ex his arguo, sicut quod fit simpliciter fit ab agente, et habet habitudinem ad oppositum praecedens, sic lit tale, Ou»<|>m- factione secundum quid^ quod ab beuB fac- agente accipit esse^ et habet habitu- homo. dinem ad oppositum prflecedens, et prsecedit naturaiiter terminum for- malem;sed Deus factus est homo, quantum ad hoc quod fit homo ab agente, et postquam non fuit homo, et prsecedit naturaliter terminum formalem. Prinium patet, scilicet quod ab aliquo faciente, quia ista unio esta tota Trinitate effeclive, et postquam non fuit homo, quia ante primum instans incarnationis non fuit Deus homo, et praecedit Deus natura terminum formalem, quia duratione praecessit, ita quod ita proprie Deus factus est homo, sicut Socrates factus est albus. 4, Dices, ista tria non sufficiunt ad Objectio!. factiouem, sed oportet addere mu- tationem subjecti, quia cum Socra- tes factus est albus, non solum est ibi habitudo ad causam agentem, et ad oppositum pra^cedens, et esse supposili prius natura, termino for- mali; sed oportet quod Socrates mutetur ad albedinem, si debeatdici factus albus; igitur in proposito oportet dicere quod Verbum muta- tur.
Item, necessarium est hic esse secuuda. veram passionem, cum hic sit vera factio passiva; igitur est hic aliqua mutatio; sed non est aliquid quod possit mutari, nisi Verbum, quia natura humana non praefuit.
Item, ista factio passiva est in ali- Tenia. quo; non in termino passionis; igitur subjective erit in Verbo.
Ad primum horum, dico quod non Respondeest de ratione factionis passivce quod mam et . secuDdain.
ipsam concomiletur aliqua mutatio, Factio non nec simul, nec prsevia, et talis liiit muiatio, factio passiva, creatio totius univer-" aUone^. si, quia ibi nihil aliter se habuit quam prius, quia aliter se habere nunc, et prius requirit illud esse ens, quia sicut idem et aliud sunt differentiae entis, Hdialiter se habere^ et simililer se habere; et talis factio passiva fuit in creatione anima3 Christi absque omni mutatione, et universaliter in creatione cujuslibet animae intellectivae, quia nunquam estcorpus prius natum esse anima- tum, quam anima infundatur, nun- quam privatur corpus anima anle infusionem. Ideo dico universaliter quod quando forma est coa^va passo in quo est, vera est ibi passio, et tamen nulla mutatio, cum talis for- ma inducitur, sic est hic vera pas- sio, et nulla mulatio. Sed accipitur communiter quod non est passio realis, nisi cum motu vel mutatione, quia ut communiter passa natura- DIST. VII. QU^STIO III.
liter ab agente naturali a privatione ad formam quam inducit agens in subjectum, prius carent illa forma, qua postea informantur; sed ista unio naturae ad Verbum non fuit per modum informantis, ita quod natu- ra humana informaret Verbum; ideo non fuit ibi carentia pra^cedens in- carnationem. Per hoc patet ad duas rationesprimas. 5. Ad tertiam rationem,^uae quaerit Ad ter- in quo cst ista passio, dicitur quod ex unica passione possunt multai propositionesesse vera3. Prima vera est haec: Natura humana est unita VerbOy alia: Verbum factum est homo^ ct Verbum factum est in na- tura humana; sed non alia factione, quia una factio passiva est in natura humana, ita quod subjectum est na- lura humana, et terminus est exterior dependentia, tamen nullus est ter- minus acquisitus intrinsecus; nihil enim absolutum est novum per istam unionem, ut dictum est prius; sed lerminus extrinsecus potestdici Ver- bum, quod terminat dependentiam, tamen factionis concepta} est termi- nus natura humana, sed non termi- nus realis; patet igitur, realiter lo- quendo, quod Deusfactus est honio.
Logiceio- Similiter Logice loquendo, est hffic est hcec vera: Deus factus est homo, Ist faciua quia aliter proidicatur tertium adja- cens, et aliter secundum, cum li- gnum fit album, vcrum est dicere quod tunc lignum factum est album, non tamen tunc factum est lignum. Cum enim specificatur fieri per aZ- bedinem^ vera est propositio, sic licet ha3c sit falsa: Deus factus esty hflec tamen estvera: Deus factus est homb, cum specificetur /?m per naturam humanam.
SCHOLIUM II.
Ad quaestionem tertiam haec est vera: Homo faclus esl Dens, Ita Augustinus i. de Trinit. 43. Nazianz. orat. 35. Alio sensu est faiaa, lenendo faclicTiiem petere quod fil praecedere terminum. Vide in Oxon. Schol. hlc quaest. 2. num. 7.
De tertia qua^stione, an hsec sit 6. vera: Ilomo factus e^/ Z)e2^5? dico HaBcesive- ' ra: Homo quod si factio non importat nisi ha- factus est bitudinem ad causam facientem, et ad oppositum pr^ecedens, tunc po- test concedi quod homo factus est Deus, quia ab agente est Deus post- quam non fuit; tamen communiter conceditur quod illud quod fit se- cundum quid^ habet illas duas con- ditiones, et cum hoc pra3ceditnatu- ra terminum formalem, et addit terminum factionis. Et secundum hoc dicitur quod lignum fit album, et non quod album fit hgnum, quamquam ista convertantur: Li- gnum incipit esse album, et Album incipit esse lignum\ et secundum hoc dico quod haec est falsa: Hic homo factus est DeuSy quiaetsi prius naturasit tota natura humana quam assumitur, tamen nullum supposi- tum hominis est prius natura, quam Deus est homo, quod suppositum posterius natura sit assumptum, quia non prius est suppositum, vel persona naturee humanae quam as- sumitur, quia in illb instanti natu- rse, in quo primo nata esset perso- nari personalitate propria, si non assumetur, in eodem instanti natu- rae assumitur a Verbo; ideo non proprie potest dici quod homo fa- ctus est Deus, sustinendo quod factum esse requirit ordinem quan- tum ad agens, et ad oppositum prae- cedens, et ad preecedere natura LIBRI III.
LIBRI III.
Objectio.
lledpoDBio.
Ad pri- Deusfttctus e8t homoergo faclUS, DOD teDet, sed beoe btc: Petrub fac- tus est ho- mo, ergo factus.
terminum formalem. Sustiiiendo ta- men quod duo prima sufficiunl, concedenda est una vera, sicut alia.
Contra ista, inter istas proposi- tiones de unione et assumptione, haec est prima vera: Natura humana est unita Verbo; sed haec immedia- tior est huic: Homo factus est DeuSy quam isla: De^is factus est homo; igitur ista erit magis vera, quia im- mediatiorprima3 verse in hac mate- ria.
Dico quod ista est prima vera: Natura humana est unita Verbo, et immediatior sequens est ista: Ver- bum subsistit in natura humana^ et ex ista scquitur immediatius quod Verbum est homo^ et ex ista, quod Homo est Verbum^ per conversio- nem, et ita quod ex nulla harum sequitur: Homo factus est Deus.
Ad primum principale primae quaeslionis, Deus factus est homo, igiturDeusest factus, dico quod non sequitur, sequitur tamen de Socrate gratia materiee. Et cum dicitur, homo non distrahit ab eo quod est factus, dico quod sic, gratia formae, nisi dicatur, hoc est factum ens, et adhuc ibi sequitur: ifjitur est fa- ctum^ solum gratia materiee, quia ubicumque illud, secundum quod est factum, est primum esse ejus, quod est factum, sequitur; et quia Socrates nullum esse extra causam habet antequam sit homo, ideo se- quitur, est factus homo, igitur est factus, gratia materise, hoc est, gra- tia illius cui additur. Non autem sic est de Deo respectu hominis, quia esse factus homo, non est esse factus Deus, cum habeat primum esse sim- pliciter aliud ab esse hominis.
Ad aliud, dico quod non sequitur, Deus factus est homo, igitur muta- tus est ad humanitatem, quia ista fa- ctio est absque omni mulatione. Ideo dico, quod haec est falsa:^c//o etpassio abstracta a motu et muta" tio7iey nonsunt relationeSy[quidi aclio et passio sine omni motu et muta- tione adhuc sunt respectus extrin- sece advenientes.
Ad aliud,- dico quod regula? de communicaliono idiomatum fallunt quantum ad ea quse per se perli- nent ad unionem; ideo non sequi- tur: Deus factus est homo, igilur Deus factus est Deus.
Ad primum principale secunda3 quaestionis, dico quod non benecon- vertitur sic: Deus factus est homo, igitur homo factus est Deus, quia ly factus hic non est syncategorema, nec determinatio composilionis, sed hoc tolum est pra^dicatum, factus homo) ideo sic convertitur, faclus homo est Deus, sicut ista, lignum factum est album, converlitur in is- lamj facfum album est li(/?ium, et non in istam, album factum est li- gnum.
Ad aliud, dico quod ista sunt convertibilia, hoc incipit esse, et hoc fity ubi praedicatur esse secundum adjacens. Similiter ista convertun- tur: Deus incipit esse hoino^ et homo incipit esse Deus; sed quaii- do esse pra^dicalur tertium adja- cens, incipit non infert fieri, vel factum esse; ideo non sequitur, homo incipit esse Deus; igilur fa- ctus est Deus. Igitur sicut non se- quitur, lignum fit album, igitur album fit lignum, licet sequatur, li- gnum incipit esse album, igilur album incipit esse lignum: sic in Ad eecuu- dum.
Ad ter- lium. GommaDi- catio idio- matumnon currit ia omDibus.
8.
qutestioois 3. Deus fa- clusestko- mo, quare DOD CODverlitur.
Ad secun- dum.
DIST. yil. QUiESTIO IV.
proposito, quia factio requiril subjectum factionis praecedere natura terminum formalem in factione secundum quid^ non sic inceptio.
9- Ad aliud, cum dicit Augustinus, ^fum? fl"^^ ^^'*s ^^^^ unio, quae facit Deum hominem, et hominem Deum, verum est, quantum ad communicationem idiomatum, nec plus intelligit Augustinus. Sustinendo quod factio secundum quid non requirat subjectum factionis esse prius natura, potest dici ad primum ad oppositum, quod sicut haec est vera, lignum factum est album^ sic et ista, album factum est lignum.
Ad quar- Ad aliud, dico quod non sequitur, Deusfactus homo factus cstDeus; igiturVerbum tamen^Don factum cst Dcus, sicut nou scquitur: ^*V*us."* Deus factus est homo; igitur Deus factus est Deus, quia pro eodem est hcBC vara, homo factus est Deusy pro quo supposito hominis est ha3C vera: Deus factus est homo.
sub preedestinatione; neque secun- dum quod homo, quia si secundum quod homo, esset praedestinatus esse filius Dei, cum secundum idem sit Deus, et preedestinatus esse filius Dei, igitur secundum quod homo, esset Deus; consequens est falsum.
Item, si sic, aut cadit ista prse- Secundestinatio super naturam, aut super personam? Non supernaturam, quia illa nunquam est Deus; non super personam, quia oportet illud super quod cadit praedestinatio preecedere preedestinationem; persona Christi non pra3cessit, nisi secundum quod Deus, et sic non cadit sub preedesti- natione.
Item, praedestinatio est rcparatio Tertium. glorise aeternae; sed Christus, vel fruitio Christi, non est gloria seter- na, neque est unio ista praedestina- tio, neque ordinata ad gloriam Dei.
Oppositum, Roman. 9. Qui prse- Contra. destinatus est esse filius Dei in vir- tute.
QUiESTIQ IV.
e Utnm Chrislus sit prsedestinatus ess filius Dei?
Alens. 3. p. m. 3. </. 2. 3. et 4. D. Thom. 3. p, q. 24. art, i. tt hic q. \. art. 5. D. Bonavent. art. 2. q. i. 2. et 3. Richard. art. 2. Durand. q. 3. Palud. q. 3. Suar. tom. i. 3. p. disp. 5. sect. 1. Vasq. d. 9. qui tractant de Cbristi praedestinatione. De quaestione: An Adamo non peccante Verbum incamaretur? agunt Augustin. 13. de Trinit. acap. 10. et lib. de peccat. merit. 26. et alii PP. in Oxon. hlc ci- tati cum Scol. q. 3. et d. 19. ei 32. Afrirmant Alens. 3. p. q. 2. m. 13. citans Bernard. Al- bert. 3. d. iO. art. 4. et omnes Scotistae, ex- cepto Bassol. et Mayronio. In eamdem incli- nant alii multi citati in Oxon. h!c qusestione tertia post tilulum.
1. Quod non, quia si sic, aut sccun- Arg. pri- Jmn quod homo, aut secundum quod Deus; non secundum quod Deus, quia hoc ajternum igitur non cadit SCHOLIUM I.
Christum esse vere prsdestinatum, et decla- rat quomodo hic natura primojpraedeslinatur, licet in aliis primo prsdestinetur persona. Item, eamdem prius praedestinari ad unionem gloriae, et poslerius natura ad unlonem hypos- taticam. Et ponit btc ordinem observatum in praedeslinatione omnium. Vide hlc Schol. num. 2.
Ad quoestionem dico primo, quo- 2. modo ista unio potest cadere sub preedestinatione? Secundo, quare Christus sit praedestinatus? Tertio, quis sitordo hujus preedestinationis ad alias preedestinationes?
De primo, pra^destinalio est pra3- 0«'^ sjt ordinatio alicujus glorificabilis ad ^'^^atia" gloriam, et ad ordinata ad gloriam; LIBRI III.
nuncautem aliquod aliud glorifica- bile potest ordinari ad gloriam, et ad ea quee sunt ordinata ad ipsam, et aliquid est ordinabile ad tantam gloriam, ad quantam non decet or- «dinare puram creaturam. Subsis- tenti enim in Verbo, decet ordinare majorem gloriam, quam alicui pu- rae creaturoe existenti in se, et talis gloria non potestcadere sub merito; ideo lalis natura potest ordinari ad talem unionem, qua3 est naturce hu- manse ad Verbum, qucB est prima ad tantam gloriam, quanta est collata Christo, et tunc est congruentia ali- qua, quare aliqua gloria potest ca- dere sub merito creatura^, et aliqua non potest, et ibi decens pra^ordi- nare unionem, quae est prima ad tantam gloriam, quanta non potest cadere sub merito purfle creaturae. Primo gio- Ex isto patct quod primo prseorna Bumma *^..
ordinatur diuatur finis a sapieute, et secundo deiQde alia qucB sunt ad finem; et sic prinio Verbum. proiordinatur gloriasumma Christo, deinde unio naturcc ad Verbum, per quam potest attingere ad tantam gloriam, quia universaliter primum in intentione in omnibus exequendis est ultimum in executione; ideo in executione prius fuit unio ad Verbum quam summa gloria collata Christo, et sic prius pra^destinatio ad unionem quam ad gloriam.
3. Dices, oportet quod praedestinatio Prffidesti- prius rcspiciat personam quam natupicitprimo ram: non enim polest primo respipersonam, ^., in aiiis ccrc naturam. Dico quod quamquam Chrifium. iu aliis pra^dcstiuatio respiciat prse- cise personam primo, non tamen est necesse quod semper respiciat prae- cise personam. Potest enim Deus acceptare bonum naturae, ut natura, priusquam pcrsonae, ut persona. Ratio autem quare in aliis preedestina- tionibus primo respicit personam, est, quia illi naturae subsislenti in Verbo convenit primo praedeslina- tio, et non personae, ideo ista prae- destinatio est naturae, ut natura, in primo instanti naturae; in secundo instanti naturae est praedestinatio ad unionem, vcl ad alia sequentia.
Secundo dico quod unica estordi- natio, qua denominatur suppositum Verbi, et ille homo, sicut prius dic- tumest, quod unica est passio, qua multa denominantur in factione pas- siva, ita quod praeordinari et praeordinare multa denominant; ideo Filius Dei primo est praeordi- natus esse homo; secundo e contra. ^'"^^^ fP ille homo praedestinalus esl esse natione. filius Dei; deinde tertio unio natu- rae ad Verbum; deinde quarto me- rita electorum; deinde quin4o casus malorum; deinde redemptio per me- diatorem.
Dices, oportet quod praedestina- tionem praecedat suppositum, et non solum natura. Dico quod non opor- tet quod illud quod praeordinatur, praecedat suppositum, licct cui praeordinatur praecedat praeordina- tum,sicut si aliquid praeordinat sibi aliquod bonum, ut de celebrando jam Missam, non oportel quod illud bonum praecedat illud cui pra^ordi- natur, ideo primo est Filius Dei prcnedestinatus esse homo, et secun- do ille homo e contra.
SCHOLIUM II.
Verbum fuisse incarDandum, eliamsi Adam non pcccasse. Ita Doctores citati cum Scoto. Et ponil modum soivendi auctoritates in contra- rium, quod tantum intendunt non fuisse ven- lurum Verbum in carne passibili, sed in glo- riosa, nisi laissot peccatum passione redimen.
DIST. VII. QUiESTIO IV.
AasiAdam Don peccasset, Christus eseetiDcar- Datus.
Christus veoisset, licet homo QOD peccasset.
• iD Oxou. Praeiiesti- Datio elec- toruQj aole prsvjsa peccata.
dum. Ad primum explicat quo Eensu bsec est vera, Ghristus secundum quod bomo esl prsQ- deslinatus Fiiius Oei. Vide eum ciarlus de boc Tertio declarandum est, quis sit ordo hujus praedestinalionis ad alias praedestinationes?Dicitur quod lap- sus hominis est ratio necessaria hu- jus prsedestinationis. Ex hoc quod Deus vidit Adam casurum, vidit Christum per hanc viam redemptu- rum, et ideo prsevidit naturam hu- manam assumendam, et tanta glo- ria glorificandam.
Dico tamen quod lapsus non fuit causa praedestinationis Christi, imo si nec fuisset Angelus lapsus, nec homo, adhuc fuisset Christus sic praidestinatus, imo, et si non fuis- sent creandi alii quam solus Chris- tus. Illud probo, quia omnis ordi- nate volens, primo vult finem, dein- de immediatius illa, quae sunl fini immediatiora; sed Deus est ordina- tissime volens; igitur sic vuU; igi- turprimovult se, et omnia inti'in- seca sibi; immediatius quantum ad extrinseca est anima Christi; igitur ad quodcumque meritum, et ante quodcumque demeritum, praevidit Christum sibi esse uniendum in unitate supposili.
Item, ut declaratum esl primo libro in materia de prcedeslinatio- ne ', primo est ordinatio et prse- destinatio completa circa electos, quam aliquid fiat circa reprobos in actu secundo, ne aliquis gaudeat ex perditione alterius, quasi sibi sit lucrum; igitur ante lapsum pra^vi- sum, etanle omne demeritum, fuit totus processus pra^visus de Christo.
Item, si lapsus esset causa pra3- destinationis Chrisli, sequeretur quod summum opus Dei esset occa- sionatum tantum, quia gloria om- nium non erit tanta intensive quanla erit Christi, et quod tantum opus dimisisset Deus propter bonum fac- tum Adae, puta, si non peccasset^; videtur valde irrationabile.
Dico igitur sic: Primo Deus dili- 5. ffit se: secundo diligit se aliis, et ordoaciste est amor castus; tertio vult se destiaaiio- diligi ab alio, qui potest eum summe diligere, loquendo de amore alicujus extrinseci; et quarto praevidit unio- nem illius naturae, quae debet eum summe diligere, etsi nullus cecidis- set. Quomodo igitur sunt intelli- gendae auctoritates Sanctorum po- nentium quod Christus non fuisset mediator, nisi aliquis fuisset pecca- tor? et multae aliae auctoritates, quae videntur sonare in contra- rium?
Dico quod gloria estordinata ani- Quare gio- mae Christi, et carni, sicut potest Hs chruti carni competere, et sicut fuit collata ^'**^^^* animae in assumplione; ideo statim fuisset collata carni, nisi quod prop- ter majus bonum illud dilatum fuis- set, ut per mediatorem, qui potuit et debuit, redimeretur genus hu- manum a potestate diaboli, quia majus bonum fuit gloria animarum beatarum quam gloria carnis Chris- ti; et ideo in quinto instanti vidit mediatorem venientem passurum ac redempturum populum suum, et non venissel ut mediator, ut passurus, ut redemplurus, nisi ali- quis prius peccasset, neque fuisset gloria carni dilata, nisi fuissent re- dimendi, sed statim fuisset totus Christus gloi^ficatns.
Ad primum, cum dicilui', si Chris- g^ tus sit praedeslinatus esse filius Dei, Ad arg. i.
LIBRI III.
Vide in Oxon. htc. ad 2. ubi clarius loquitur.
Christus eecundum quod homo eet prse- destinatus, ezponitur.
aut secundum quod homo, aut se- cundum quod Deus? Dico quod di- visio non valet formaliter, quia pra^destinatio incl.udit duo, ut ordi- nem actus ad terminum, et in ter- mino dispositionem convenientem ad illud quod est pra^destinalum. sed nihil unum invenitur, nec in Deo, nec in homine, cui convenit utraque conditio, quia filius Dei non est ratio secundum quam con- venit sibi pra^cedere actum; ideo ratione unius competit hoc Deo, ratione alterius alterum, ideo neu- trum est dandum. Vel potest dici dis- tinguendo ly secundum quodj quod uno modo accipitur formaliter; alio modo dicit rationem extremi in se tantum, ut prius dictum est, et isto modo potest dici quod Christus secun- dum quod homo prcedestinatus est esse fihusDei, non formaliter,quiasic quilibet homo; sed secundum quod dicit rationem extremi in se, et sic concedo quod homo secundum quod homo est filius Dei, hoc est, homo preecise sub ratione, qua est in Ver- bo,et sic non sequitur quod quilibet homo. Velpotestdici quod FiliusDei secundum quod Filius Dei, vel Christus secundum quod filius Dei, preedestinatus est homo, et propter hoc Christus praedestinatus est esse filius. Ad aliud, dico quod praedeslinatio Ad sccuarespicit primo realiter naturam, et tamen natura non est Deus. In aliis tamen pra^destinatio primo respicit personam, et causa dicta est prius.
Ad aliud, dico quod in hoc homi- ne praedestinatum est ut sit Filius Dei per communicationem idioma- tum, et praidestinalio est reparatio, vel prseparatio hujus ad gloriam.
Ad ter- tium.
DIST. VIII. QUiESTIO I.
DISTINCTIO VIII.
QUiESTIO I.
Utrum in Christo sit filiatio realis ad Matretn, alia a /iliatione ad Patreml 1, Circa octavam distinclionem quaeritur primo: Utrum in Christo sit filiatio realis ad matrem^ alia apro- Argom. 1. prietate personali Verbi? Quod non, quia secundum Damascenum, si Pater esset incarnatus, esset con- fusio in personis, quia tunc esset duplex filiatio; sed non minus est confusio in personis, si sit alia filia- tio realis ad matrem, el alia ad pa- Irem, et sic nihil minus essent nuncquatuor personee, quam si Pa- ter esset incarnatus.
Item, si in Christo essent dusB filiationes reales, igitur Christus estduo filii realiter. Consequens est Gontra Auguslinum de Fide ad Petrum.
Tertiam. Item, Chrislus nunc est filius ma- tris, et tamen non habet relationem ad eam; igitur pari ratione potuit tunc fuisse filius, et non habere re- lationem ad eam. Anlecedens patet, quia destructa relatione, ipsa non redit eadem numero, et hoc maxi- me quando fundamentum redit per aliam reparationem; igitur cum ToM. xxni SecuQ- dum.
Christo corrupto fuisset destructa relatio ad matrem, si quam habuis- set, quia per aliam reparationem re- diit Christus, nunc non habebit re- lationem ad matrem, et tamen nunc est filius matris.
Ilem, per filiationem rationis po- Quartum. test dici vere filius; igitur non oportet quod sit alia filiatio realis ad palrem quam ad matrem. Ante- cedens patet, quia Deus dicitur realiter Dominus relatione rationis ad creaturam; igitur sic potest filius dici realiter filius matris relatione rationis ad matrem.
Oppositum: Si Pater fuisset incar- 2. natus, fuisset confusio in personis, contra. quia fuisset realiter filius; igitur cum Chrislus sit filius realis matris, aut hoc erit proprielate divina, aut alia relalione reali. Non primo mo- do, quia proprietate divina, non plus est filius matris quam Angeli; igitur oportet quod alia relatione reali. ^ Item 5. Metaphysic. c. de ad ali- quidjtext. 26. Inconveniens estidem referri ad duo extrema per se, quia sic idem bis diceretur; hoc est incon- veniens eadem relatione; igitur alia etalia referunt ad matrem et ad pa- trem.
20 LIBRI III.
3.
Opiaio O.
Bonay. et HeDric.
It.ilio D. TUom.
i.
QU^STIO II.
Ltrum relaiio Christi ad Ifatrem sit relatio accidenlalis?
Vide Doclores cltatos quaest. antecedenti.
SGHOLIUM I.
D. Thotnas, D. Bonavent. et alii tenent Chris- tum non rererri ad B. Virginem reaH relatione. Ratio D. Bonavent. quia flHatio est suppositi, et in uno supposilo nequitesse nisi una relatio. Uanc refutat Doclor lalc ct claro, probans flHationenn muUipHcari posse noQ multipHcato supposito.
Ad primain qusBstioDem dicilur quod non est in Christo filiatio rea- lis distincta a proprietate personali, quia filialio est proprietas persona- lis. Sed proprietas personalis tan- tum est unius suppositi, non natu- rae, quia natura nullo modo potest dici filia. Illud igitur suppositum non potest habere relationem rea- lem ad creaturam, quia filiatio est prflecise suppositi, ut suppositi.
Secunda ratio ad idem: Duee dis- posiliones ejusdem speciei non pos- sunt simul esse in eodem; igitur cum istae filiationes essent ejusdem rationis, non possent simul esse in eodem. Unde diciturquod sicut pa- ter habens multos filios eadem pa- ternitate dicitur ad hunc filium et ad alium, sic in proposito de filiatione.
Dico tamen quod prima ratio non est suppositi divini, nisi mediante natura divina. Si intelligitur secundo modo, habetur propositum, quia fundamentum uaturaliter pra3cedit relationem fundatam in ipso.
Cum igitur ad plurificationem prioris natura plurificatur posterius sibi inhaerens, et plura sunt funda- menta in Christo, ut natura divina et humana, igitur plurificabitur poste- rius inha^rens, ut relatio; nunc au- tem secundum naturam humanam est filius Mariae, et non secundum naturam divinam. Probatur hoc, esto quod Christus fuisset aibus, non fuisset similis Socrali albo, si non esset ulla relatio in eo, nisi si- militudo deterna Patri; igitur alia est similitudo in albedine Socratis.
Et cum dicitur, filiatio est ita P'*'*^*^.''^ praecise suppositi, quod non potest ipedianie natura dici tilia, dico quod ex hoc to. non sequitur quod filiatio inest sup- posito sine fundamento. Quia etsi nulla relatio posset denominare fundamentum suum, sed tantum suppositum, adhuc non inesset supposito, nisi mediante fundamen- to, etsi albedo nullo modo posset dici similis; nec etiam calor cale- factivus, adhuc habitudo immedia- tius esset in natura, ut in fundamen- to quam in supposito.
Item, si repugnaret filiationi g. temporali fundari in natura humana in eodem Fiiiatio- valet, quia cum dicitur quod filiatio Ls.^e sup- est suppositi, aut mtelligitur sic, pofiii prflB- ciac.
in Christo, aut hoc esset unde rela- uf minfffi" suDt rela- orisuppositi, quod sit suppositi, non mediante natura, et fundamento, vel mediante fundamento. Si primo modo, falsa est propositio, quia sic filius Dei non esset filius Dei, quia filialio non tio, aut unde relatio originis. Non uoDer unde relatio, quia si sic, nulla rela- ^^°'* tio posset esse in natura humana in Christo, et per consequens nec pas- sio, nec crucifixio. Non unde relalio originis, quia secundum Damasce- num, lib. 3. c. 7. Dim sunt genera-- tiones et dtise nativitates in ChristOj DIST. VIII. QUiESTIO I.
nova et seterna.Vvdbdiiwv hoc idem, fundamentum in Patre polest funda- re duas relaliones originis respectu diversarum personarum.
Item, aut in eodem fundamento sunt multae relationes originis, aut in alio? Si in eodem, nihil prohibet relalionem aeternam et temporalem esse duas relationes in Filio ad pa- trem et matrem, sicut in Patre ad Filium, et ad Spiritum sanctum. Si in aho et alio, cum hic sint duo fun- damenta realiter diversa, nihil pro- hibet in Chrislo esse duas filiationes reales.
Item, sicut duae relaliones se ha- bent ad agere^ sic ad palij cum igi- tur in ratione producentis, aliasit' relatio ad aliud et ad aliud produc- tum, ex parte producti alia et alia erit relatio ad aliud, et ad aliud pro- ducens, cum magis dependeat pro- ductum a producente, quam e con- tra. piurespos- Itcm, Hcet actio sit sunpositi, ad- 6UDt esse.
reiaiiones huc duaB suut actioucs lu Christo, posiu. quia duaenaturae secundum Damas; cenum cap. 68. Igitur simul stant, quod filiatio sit proprietas suppositi sicut aclio, et tamen quod unius sint plures filiationes, sicut actiones.
SCHOLIUM n.
Ratio D. ThomaB/Christum non referri reali- ter ad inatrem, quia du£B formse ejusdem ralio- nis nequeunt esse in eodem supposito, rerula- tur efficaciterut falsa, et ut supponens falsum, Bcilicet filialionem creatam et increatam esse ejusdem rationis, quia ^ecundum D. Tbomam 1. p. q. 43. arl. 5. et alias saepe, nihil univoce commune est creato et increato, de quo in Oxon. 1. diat. 3. q. 2. et 3. ubi de univocatione entis ad Deum et creaturam. Ostendit claris- Bima plures respectus ejusdem rationis esse in eodem supposifo, ut plures paternitates. He- solvit ergo in Cbristo Bsse duas flliationes reales. Quod vero fllialio ad matrem sit realis, patet, quia sequitur extrema existenlia realiler distincta.
Secunda ratio minus valet, cum 6. accipitur quod relatio aetei-naet tem- Refeiiitur poralissunt ejusdem rationis, hoc xhomaB.
est falsum secundum ipsosmet, ni- lationes 11 enim concedunt commune univo- gpecieipogcum seterno et temporali. Similiter, iQ^eodereh esto quod essent ejusdem rationis, major est falsa, scilicet quod duae dispositiones ejusdem speciei non simulsuntin eodem, sallem de respectivis, quia impossibile est relationem esse eamdenri, quse non est ad eumdem lerminum; sed si diversi sint filii, diversi sunt termini; igitur, etc. Major patet, quandocumque aliqua correspondent sibi invicem in universali, correspondent sibi accepta in particulari; sed secundum omnes, per idem album potest aliquis esse similis pluribus albis, sed non eadem similitudine, quia respectiva sunt simul natura; igitur simililudo Socratis albi ad Platonem album, est simulnaturacum similitudine e contra. Similiter hsec filiatio et haec paternitas, posita se ponunt, et peremptase perimunt; igitur destructa hac filiatione, destruitur et hcBc paternitas, quse est simul natura cum ea, sed adhuc potest paternitas Quot «unt remanere ad alium nlium; igitur sunipaternon est eadem paternitas numero, quffi est simul nalura cum hac filiatioTie, et cum illa, quia impossibile est eamdem rem numero simul ma-