nere et non manere, et eodem modo arguo de similitudine.
Item illud, quo est aliquid ultima- 7.
te tale, est formaliter tale, quia illo Fiiio peformaliter quo hoc est natum esse r?t"re8pec.
tale, si ultimate est, illud est forma- Ld^ps^um!
LIBRI III.
liter lale; sed iste potest esse pater hujus, non existente alio filio, et ultimate; igitur illud non erit idem, quo iste est formaliter pater hujus et illius, quia destructo, quo iste est formaliter filius, destruitur illud quo isle est formaliter pater hujus.
Item, aliquis respectus est alicu- jus patris ad hunc filium et ad illum, etsi eadem paternitate sit filius hu- jus et illius formaliter; adhuc alio respectu est paterhujus et iliius; sed non est respectus inter patrem etfilium, nisi paternilas et filiatio. Quaero igitur, an iste respectus, quem habet pater ad hunc filium, et ad islum, sit ejusdem rationis vel alterius; et si ejusdem, igilur duo respectus ejusdem rationis simul in eodem, si diversa3 rationis; habelur proposilum, quia alterius ralionis est paternitas respectu hujus filii etil- lius, quiasi distinguitur per diver- sos respectus secundum se, igitur et paternitates. Dico igitur ad quaestionem, quod iii ciirisio in Christo est filiatio realis relatio niirttioneb ad matrem, et alia realis ad Patrem, quia impossibile est roIatioDem esse eamdem, fundamento immediato multiplicato, quando relatio actu inest; sed proximum fundamentum generationis temporalis et aeternae, est aliud et aliud, secundum Damas- Si paier jj^j^ rclatio non potest esse eadem, rau^c.-set Quae habet aliam etaliam muluo cor- ii er.Mii- respondentem; igitur est alia et alia, quia, ut probatur prius, si Pater es- set incarnatus, aliquo modo esset Filius Mariae, non filiatione seterna, magis quam filius Angeli; ergo filia- liDue temporali, et non potest cadem res simul manere et non manere; realis est.
8.
igitur est alia filiatio aeterna, et alia temporalis.
Itemj^^quod sit realis relatio Chris- Reiatio ti ad matrem, probatio, quia illa est Mariam^ relatio realis, quee consequitur ex- trema realia realiter distincta ex ne- cessitate; sed naturaaccepta aMaria, et a Patre est alia et alia, quia etsi Christus fuisset purus homo, et non assumptus a Verbo, non plus egis- set Maria ad productionem Christi quam nunc fecit; igitur, etc.
SCUOLIUM in.
Positis tribus opiaionibus, de ratione fliiatio- nis, tenel Gliationem Christi ad matrem esse ^ccidentalem, et a fundamento re distinctam, quia eadem natura Ghristi posset esse ab alia matre, vel a solo Deo, de quo late in Oxon. 2. d. I. q. 4. 5. Terliam opinionem de rationc niiationis tcnpl Doclor in Oxon. bic num. M, nempe quod fundctur super naturam existen- tem, continuatam vel reproductam, alioquin post resurrectlonem nuUi esseot filii. Suarez tomo 2. 3. p. d. 12. secl. 3. et alii sequuntur in hoc, quod resullal relaiio rci producto fun<* damento.
Arg. pri- mum.
Secun- dum.
Ad secundam quaestionem, qua qua^ritur: An ista relalio sit acci- dentalis? Videtur quod non, quia fundatur super substantiam, et talis non est accidentalis, per Simplicium super Prsedicamenta.
Ad idem, relatio ad causam effi- cientem non esl alia res a funda- mento;igitur si una sit substantia- lis, et alia erit; nulla igitur relatio ad causam efficientem eritacciden- talis.
Oppositum fundamentum potest manere sine relatione; igitur est accidentalis.
Dico, quod de filiatione sunt tres qu» pro- sententia^: Primo supponendo si- gnificatum vocabuli, quod produc- Contra.
iiuclio est filiatio.
DIST. Vlll. QU^STIO I.
tio passiva, et nafuraliter et comple- te, et ejusdein speciei est filiatio; et tunc omnis habiludo producti ad producens, si est per modum natu- FcB, et complete, et ejusdem speciei, eritfiliatio; et cum ejusdem pro- ducti possint esse plures habitudi- nes ad diversa producentia, non re- pugnat filiationi multiplicari, ma- nenta producto eodem.
10. Prima via de filiatione est, quod opinio 1. ipsa fundetur super generalionem passivam, vel quod sit ipsa genera- tio passiva, vel quod fundelur su- per genitum esse; similiter, pater- nitas super generassey quia cum ille actus transierit in prseteritum, ne- cessario filiatio transibit in prfleteri- turo, ita quod incompossibilia sunt unum manere, et aliud non, vel unum transire, et aliud non; et se- cundum istam viam, sequitur quod filiatio non potest annihilari, etsi Deus annihilaret illum, qui est filius, adhuc non potest facere quin iste actussitprfleteritus.
Secundo sequitur quod filiatio non dicit relationem positivam se- cundum e^^e, sed solum secundum esse diminutum in anima; et tertio quod filiatio sit de ratione fundamen- ti| vel saltem non est res alia, cum ista sint inseparabilia.
Alia opinio ponit quod filiatio fun- datursuper existentiam non inter- ruptam post acceptionem esse, ita quod haec filiatio fundatur super hane existentiam, postquam est ac- cepta, non interrupta, et secundum istam viam sequitur quod post re- surrectionem nuUus eril filius nisi Dei. - ll^ Tertia opinio ponit quod esl habi- Tertia. tudo inhsereus naturcB productae, et Seconda.
manet quamdiu manet natura pro- ducta, et quando redit natura, redit illa relalio, posito exlremo, ex quo semel est accepta, quia nunquam destruitur prima habitudo, quin re- deat redeunte natura.
Dico igitur quod filiatio Christi ad matrem est relatio accidentalis, quaecumque opinio tenetur, quia si- cut impossibile est rem non esse eamdem cum illa, sinequa non po- test manere per virtulem Dei, sic impossibile est esse eamdem rem, quando una polest manere sine alia absque contradictione; sed natura in Christo potest esse sine illa filia- tione, quirt si ponitur prima opinio, filiatio statim transit cum actu, et natupa manet; igitur non est eadem res; est igitur relatio accidenta- lis.
Si ponilur secunda opinio, adhuc posset ista natura esse sine illa filia- tione, quia possetponi in esse a Deo immediate, vel ab alia matre, et es- se eadem natura numero; possibile est igitur aliter accipere esse quam abhac matre.
Si ponilur terlia via, adhuc posset natura esse sine hac filiatione prop- ter utramque causam.
Ad primum contra, cum dicitur quod fundatur immediate suprasub- stantiam, concedo, et tamen est na- tura accidenlalis, sicul si fundatur super qualitatem, quantum ad hoc, quod fundamentum non est eadem res cum hac relatione, tamen alifB relationes fundalae super accidentia, habent duplicem accidentalitatem, unam formalem, et aliam a funda- niento; ista vcro carel accidentali- late, quae est a fundainento. Nec valet congruenlia Simplicii de ordi- Auctoris senleDliii.
Filialio Cbrieli ad malreui, acciJentalis.
Ad rationem primamhujus queeslioui9.
Reialio fi\pdala8uper 8ubstaDliam, QOD ideo Bubstaotialis.
LIBRI 111.
Ad secun- um.
Ad arg. 1, in prin ".q.
natione relationis inter Preedica- menta, nec propter hoc est conce- dendum quod illa relalio non est ac- cidentalis, quae fundatur supra sub- stanliam, nisi inlelligat de acciden- talitate, quee est a fundamento, non autem de accidentalitate formali.
Ad aliud contra, cum dicitur, re- latio ad causam efficientem non est res alia a fundamento, dico quod veruni est ad causam simpliciter primam, quia nihilposset esse idem numero, nisi haberet relationem ad causam primam simpliciter, quia causalitas primae causae estsimpli- citer necessaria ad omnem effectum. Sed causalitas efficientise causae se- cundee non est necessaria, et prae- cipue hujus effectus singularitfir ad hanc causam secundam singularem non est habitudo necessaria; tum quia idem effectus numero posset esse ab alia causa secunda numero, et sic idem filius ab alia matre; tum quia idem effectus posset fieri a Deo immediate formaliter.
Ad primum principale prima> qua3stionis, dico quod si Pater fuis- ' set incarnatus, fuisset tunc confu- sio in personis, quae non est nunc, quia tunc fuissent duo filii, quia duo supposita essent filii, et nunc non est nisi unum, tamen nunc sunt tot personae, quot forent tunc, sed non Ad ter- tiam.
est confusio in intellectu qualis tunc.
Ad aliud, dico quod non sequitur, ^^ ^^^^"^ sunt duae filiationes, igitur duo filii, sicut non sequitur, duae scien- tiae, igitur duo scientes, et tamen filiatione est filius, sicut sapientia est sapiens.
Ad aliud, patet quod nunc est filius matris, et habet relationem ad matrem, sustinendo tertiam opinio- nem, quod eadem natura, quae prius fuit redit, et idem respectus.
Ad aliud dico quod per filiationem rationis, non potest esse filius Mariae, sed est vere filius Ma- riae per hoc quod accepit naturam nonest resliler fi— ab ea. Nunc autem licet relatio rea- iiusMariaB lis possitesse in producto, et solum iKTDem ra- e contra relatio rationis, nunquam tamen potuit in producto esse rela- tio rationis tanlum ad producentem, et in producente relatio realis ad productum, quia major est depen- dentia in recipiente esse quam in dante esse. Ideo non est simile, quod posset dici realiter filius a relatione rationis, sicut realiter Dominus, et realiter creator, etsi in eo non sit relatio realis ad servum, quia dici- tur realiter Dominus, hoc est, vere Dominus, et est terminus depen- dcntiae realis creati ad ipsum; nun- quam tamen causatum dependet ad creanssola relatione rationis.
14 realiter ^^,^""" tam. Quare Cbristus tionis?
DIST. IX. QUiESTlO UNIC.
DISTINCTIO IX.
UUiESTIO UNICA.
Uirum cultus latriw debeatur Christo secundum naturam humanam?
j Circa nonam distinctionem quae- Argument. rituF primo: Utrum cultus latrias *• debeatur Christo solum secundum naturam divinam? Quod sic, quia ratio naturae humanae habet supe- riorem, quia natura humana est serva; igitur Christo ratione iilius non debetur cultus Jatriae. Hoc vide- tur per Augustinum super illud Psalmi 98. Adorate scabellum ejus.
Item, quod est summe adorabile, est summe diligibile; sed nihil est in Christo, quod sit summe diligibi- le, nisi natura divina, quia nihil aliud habet rationem infiniti.
Oppositum vull Augustinus serm. 58. de verb. Dom. super iliud: A^on iurbeiur cor vestrumy etc. Et poni- tur in Jittera. Et Damascenus de Orth. fide lib. 3. cap. 6.
SCHOLIUM I.
Explicat quid sit firtus reveronliae el religio- nis, el qualiter est muralis» non Theologica, aed frequentibus actibus generabilis. Secundo omnem homincm leneri aiiquando ad actum Secun- dum.
colendi Deum, ex primo praecepto Decalogi. Tertio in omni lege determinatum fuisse mo. dum divini cultus,et in lege natura?, Moysi, et Christi. Quarto, in omni lege ad cultum De' concurrisse oblationes, orationes, et alia signa externa.
Ad qua3Stionem dico primo, quod reverenliam exhibere est actus lau- dabilis inferioris respectu summi Domini, quia consonans est rectae rationi. Sicut enim in politiis Su- perior debet providere inferiori, ita inferior tenetur Superiori reveren- tiam exhibere; cum igitur Deus sit supremus Dominus, et creatura sit serva quantum ad quodlibet, quod in ea est, sequitur quod laudabile est sibi reverentiam exhibere.
Secundo dico quod ex frequen- libus actibus potest habitus lauda- bilis generari, quia non determina- tur natura ad reverentiam Supe- riori, sicut grave ad esse deorsum, quia sic non esset iaudabiie, neque determinatur ad oppositum, sicut lapis ad non ferrisursum, sic enim non posset per assuetudinem incli- nari ad illud; igitur cum medio modo se habeat, potest in homine talis habitus genorari.
Tertio dico quod huic cultui po- test nomen imponi, scilicet latria, et actui elicito potest idem nomen imponi; actus igitur, qui debet pro- cedere de hoc habilu, potest dici cultus latriae.
Secundus arliculus est, quando iste actus est debitus Deo?
Superiori debeturrevcreDlia.
HabitasreverentiaB actibus generatur.
CulluB la- tri» Deo debitus.
LIBRI III.
AcluB est meritoriufl JD relaUone ad Deum.
Iq omDi lege fuit delermiaatu9 moduB coleudi Deum.
Dico quod rationabile esl creatu- ram intelleclualem obligari ad ali- quando recognoscendum, et reve- rendum Dominum suum.
Item hoc est primum de praeceptis affirmativis, quia ista non esl ne- gativa pura, Exodi 20. Non habe- bis Deos alienos, sed affirmativa; unde alibi dicitur: Dominum Deum luum adorabis, et illi soli servies, Matth. 4. semper igitur obligat, licet non pro semper.
Secundo dico quod iste aclus aliquando est eliciendus, et in hoc differl ab actibus aliorum prsecep- torum affirmativorum, quia pra3cep- tum de honoratione parentum po- test salvari, etsi nunquam exercea- tur, cum pater et mater sunt mortui, vel in tali distantia, quod nunquam occurrit opportunitas honorandi. Non sic de adoratione debita Deo, quia quilibet tenetur compos mentis aliquando actum talem elicere. Un- de meritorius non est actus nisi vir- tualiter, vel formaliter in relatione ad Deum, ut dictum est prius.
Tertio dico quod iste actus est eliciendus juxta pra^ceptum legisla- toris. Superior enim habet influere in inferiorem, et in proposito non potest esse actus ex parte inferioris, per quem repend^t bona recepta, quia solum potest fieri redditio se- cundum voluntatem acceptantis. Ideo oportet quod inferior eliciat talem actum sic, ut sit acceptus Superiori; sed in omni lege deter- minatur modus, secundum quem debebat talis reverenlia exhiberi Su- periori, sicut patet de Cain et Abel. Similiter in lege iMosaica fuit cerlus modus alius, et in Icge Evangelica tertius, ita quod in omni lege concurrebant oblationes; secundo ora- tiones vocales, quod est nunc ex- plicitum per officium Canonicum, ad quod tenentur Curati pro se, et pro communitate, et propter hoc communitas tenetur laborare pro se et pro Clero, quantum ad necessa- ria victus. Tertium concurril in omni lege, ul cultus exhibendus si- gnis corporalibus, cujusmodi sunt prostrationes, genuflexiones, incli- nationes. Ista igitur tria debent con- currere ad actum latriai, oblatio, oratio, et signum corporale, et spe- cialissime exhibetur iste actus in Sacramento altaris, ad quem cultum tenetur quilibet semel in septimana die Dominica, de consecr. dist. 2. Missas. ubi habetur expresse quod quilibet tenetur ad hunc cultum semel in septimana.
SCHOLIUM II 8i ly iolum sumatur categorematice, ita ut nihil excludal a lermino adorationis, heo est vera: Christus est adorandus solum secundum naturam divinam. Si syncategorematice, id est. exclusive, nimirum excludendo naturam huma- nam a ratione adorationis, vera est^ sin autero a termiuo adorationis, falsa erit.
Sed estne cultus debitus Chrislo solum ratione divinaB natura^? Dico quod solum potest accipi categore- matice vel syncategorematice. Si ca- tegorematice, cerfum est quod sic. Si syncategorematice, tunc potest esse exclusio, quod non respectu alterius, tanquam rationis adorandi, vel respectu alterius ratione termi- ni. Si primo modo, dico quod sic, quia non polest ratio adorandi fun- dari in natura creata, ideo iste cul- tus solum debetur Christo ratione Sfficulares Clero praB- Btare de- beot leo]« poralia ad victum.
Tria requi- sita Id cnl- lumlatriae. Ad Missam quilibet leoeturee- mel iu hebdumada.
DIST. IX. QUiESTIO UNIC. 313 naturae divinee, quod sit tamquam adoralione latrise, si aliqua sibi de^ ratio adorandi. beatur, vel nulla.
objectio 1. Tamen dubium occurrit primo, Item, si non esset Christo homini, TerUa.
^^"dkjr quia diiectio non compelit Deo pro- quia redemptor est, cultus latriae ¥-vfrkT» ckliniiirl rw# ni no/\/*ii t-r» OArl r\r»r\r\ rk v Ki i KAnrl iic or^rl Im7n/-kr*rl ii li OQ nr\C!C£if 5.
Secuoda.
LIBRI III.
municationem, igitur non major cultus intensive debetur Trinitati propter hoc, quod redemisset nos quam nunc, etsi major extensive, quia illa ratio intrinseca non multi- plicatur, multiplicatis beneiiciis. Si aulem teneatur oppositum, quod adoratio respicit redemptorem spe- cialiter, adhuc non debetur Christo secundum naturam humanam cul- tus latrise, quia sic cultus debe- lur primo redimenti; nunc autem licet Christus secundum naturam humanam redemit nos, non tamen ita primario, sicut Deo trino, debe- tur sibi cultus latriae, sed solum inquantum natura conjungitur na- turae divinee.
SCHOLIUM III.
SCHOLIUM III.
Si ratio sumoiffi booitatis praeciee est ratio adorabiliB lalris, bcneficia non augent obliga- tionem; si vero ullra requiritur communicatio benenciorum, crescit obligatio ad mensuram acceptorum, et sic videtur quod magis obliga- mur ex redemptione, quam ex creatione ado- rare Dominum. Sed huno cultum non debemus Ghristo, qua homo, quia ut sic non redemit nos ut causa principalis, sed ut instrumentalis vel meritoria; sed debotur ei ul eic, major hyperdulia, quam si non redemisset. Eipliisat variis ezemplis quomodo natura humana latria adoretur, ut terminus secundarius, non ut ratio adorationis.
-j^ Dices, etsi Trinitas solum creasset obiigatus te, adhuc debuisses sibi tantum cul- Bed mui- ne esses obligatus.
tipucias. ^ Dico quod obligalus ad aliquid summum et summe, non potest ma- jori obligatione obligari, sed potest multiplicius obligari; ideo in stalu innocentiee, cum homo fuit tantum creatus, maxima obligatione fuit obligatus; et ideo per hoc quod postea redemptus, non fuit majori obligalione obligatus, sed ex multi- plicata ralione tenebitur ad idem. Ad aliud patet per idem, quia se- Ad secuncundum unam viam non tenetur ad lionem. majorem reverentiam, inquantum redemptor, quam inquantum crea- tor. Unde possumus imaginari quod Naiura...• • A «. Cbrifli iesset m supposito propno ista na- piiciter tura, qu8B est assumpta a Deo, et^i^guf^^o- quod haberet majorem gratiam, quse ^^^^'^- posset competere creaturaB. Secundo posset imaginari quod ista esset uni- ta Deo. Tertio, quod sit instrumen- tum redemptionis nostrfle. Secun- dum addit super primum et tertium quantum ad reverentiam exhiben- dam. Vel potest intelligi quod bo-Ratioadonitas mtnnseca adorati sit ratio ado- iri«B. ao randi, et ad se, et illa semper est '^p?Kdse?* eadem nunc et tunc; igitur semper flequaliter adorabitur; et sic consi- derando naturam humanam illis Iri- bus modis, solum sibi debetur hy- perdulia. Si tamen teneatur quod majori obligatione exhibendi reve- rentiam obligamur propter tertium, quam propter secundum vel pri- mum, adhuc non sequitur quod de- beat adorari cuUu latriae, sed hy- perdulia majori quam si non rede- misset nos, quia hyperdulia habet gradus; Beatee enim Virgini debetur b. Maria hyperdulia, et naturfle humanfle in hyperdu- Christo secundum se consideratae, *** et non in eodem gradu.
Ad aliud, dico quod si homo esset Ad teniain obligatus creaturae tamquam re- nem.^^Mil demptori, non esset ita liber sicutegMoJu^s^^ei modo, quia quando homo tenetur PJy*^^^^^*" multa obsequia impendere superio- «'«demis- ri, multum liberius est, quod idem homo teneatur eidem personee mul- tipliciter, quam multis personis di- DIST. IX. QU^STIO UNIC.
versimode, quia niagna servitus est habere multos dominos; ideo dici- tur in Evangelio Matlh. 6. Nemo potest duobus dominis seroire; ideo non essemus ita liberi, sicut modo, si teneremur creaturae tamquam re- demptori. g Secundum principale hujus articuli est, quod solum dicat exclusio- nem, excludendo aliud a termino adoralo, et hoc dupliciter, aut quod hoc excludal tanquam secundum se adoralum, aut quod excludat tan- quam communicans.
Primo modo, adhuc dico quod solus Christus ratione naturae divinae est adorandus cultu latriae; se- Acjoraiur cuudo uiodo uon. Primum patet, maDaChri- Q"^^ adoraus aliquid cultu latriee, *miianter. tamquam secundum se adoratum, debet recognoscere se secundum quodlibet sui totaliter esse ab eo, et sibi omne bonum tribuere; sed secundum Augustinum, si illa natura separetur a Verbo, illi non servio. Secundum patet, scilicet quod adoretur natura humana cum alio, et ratione naturse divinae copulative, quia secundum Damascenum, lib.
bum cum carne, non quod ly cum tenetur copulative, sed associative, opiima et sic intelligitur Augustinus super proadora-illud Psal. Adoratc scabellum, etc.
ch^hai. nalura ut unila, est adoranda, ita quod caro non excluditur a termino adorato.
Exemplum ad hoc, fugio carbo- nem, ubi est lignum et calor, non propter lignum, si per se considere- lur, sed propter calorem impropor- tionatum, quem fugerem si esset per se; et sic si confuse concipio, totum fugio; si distinguo, tantum calorem fugio. Sic in proposito, si totum confuse concipio Verbum et carnem, totum adorabo latria; si distinguo, naturam divinam adoro.
Aliud exemplum, cum quis por- 9. tat signum bestiae, id est, diaboli, totum est inadorabile; non sic ado^ rans totum Verbum cum natura hu- mana, non est idololatra, quia na- tura humana non impedit totum esse adorabile.
Tertium exemplum Augustini de Rege purpurato, Regem in purpura adoro; si purpura per se jaceat, nonadoro, nec propter eam totum est inadorabile. Similiter homo adoratur propter virtutem, vel propter caput, hoc non excludit alia membra; separet tamen hominem a virtute, vel membrum a capite, neutrum est adorabile.
Ultimum exemplum: Adoramus Propfieu- Deum trinum, nec illae proprietates adoraniur per se sunt adorabiles, neque impe- "^'^**^' diunt totum esse adorabile; sic to- tus Christus indistincte conceptus et confuse, debet adorari, non natura humana per se.
Ad primum principale, patet per lO. positionem, quod Christus solum Adprimum j,...priocipale.
secundum naturam divinam est adorandus cultu latriae, ut solum ex- cludit omne aliud tamquam ratio- nem adorandi, et tanquam termi- num per se et praecise adoratum. Adaliudcum dicitur: Si summe ^^/^^^^' dum.
adorandumy summe diligendum^ dico quod si dilectio magis distincte requirat intrinsecum ad se quam adoratio, tunc non valet consequen- tia, sicut patet, non summe diligo Regem purpuratum, ita quod hoc totum, quia illud lotum permitte- rem non esse, stante quod summe LIBRI IIL diligerem Regera, quia destructa purpura, destruilur hoc tolum, ta- men purpura non impedit quin to- tum sit summe adorandum. Vel sustinendo quod dilectio polest con- fuse lendere in totum sicut adora- tio, concedo consequenliam, et dico ut prius, quod natura humana non impedit quin totum sit summe dili- gendum, non tamen est natura hu- mana ratio diligendi, nec per se terminus et prsecise dilectus, sed concomitans, ut prius dictum est.
DIST. X. QUiESTIO UNICA.
DISTINCTIO X.
tnum.
QUiESTlO UNICA.
Utrum Christus sit filius adoptivus Dei?
1. Circa decimam distinctionem, Arg. pri- quseritur primo: Utrum Christus sitfilius adoptims Deil Quod sic, quia in Christo manet natura grata, sicut in alio filio; igitur pari ratio- ne dicetur filius adoptivus, sicut alii filii.
Item, esse filium adoptivum Dei est conditio nobilis; igitur competit Deo.
Ilem, Christus est prsedestinatus, ad Roman. i. igitur adoptatus, quia omne praedestinatum est adoptatum.
Opposilum per Magistrum in littera.
Dico ad quaestionem, quod adop- talus includilordinem ad haeredita- tem, et quod sit extraneus, quan- tum de se est, et quod gratuitas adoptantis sit ut iste adoptetur. Nunc autem quod Christus ordine- tur ad hsereditatem, non estdubium quod Christus gratiam habuit sicut alii homines, imo majorem quam quicumque alius; tamen in hoc SecuQ- dum.
Terlium.
2.
Gontra.
differt a filio adoptivo, quia Chris- tus accepit naturam a Deo; sed filius adoptivus non accipit naturam ab eo, cujus est filius adoptivus, sic enim esset filius naturalis ejus. Si- militer filius est similis Deo per gratiam tunc acceptam ab eo quan- do est adoptivus; sed Christus habuit plenitudinem gratiae; ideo solum non dicitur filius adoptatus, quia non fuit extraneus.
Et si arguatur, quod per istam ra- tionem beata Virgo non esset filia adoptata, esto quod non fuisset concepta in originali, quia tunc nunquam fuisset filia irae, et per B.virgoper , ',. modumgeconsequens nunquam fuisset extra- neratioDiB nea ex modo generationis. Illud '"*^nca[*" non concludit, quia Christus per modum generationis non fuisset ex- traneus, sed beata Virgo fuisset filia irae, respiciendo solum ad modum generationis.
Contra illud, sequeretur quod Angeli non forent filii adoptivi Dei, quia nunquam fuerunt filii extranei, per hoc quod fuerint filii irae per modum productionis. Similiter ho- minesin statu innocentiae non fuis- sent filii adoptivi^Dei.
Item, non oportet quod filius adoptatus sit primo inimicus in se, neque in parentibus, imo magis juvat ad hoc amicitia parentum praecedens, etfilii. Similiter igitur, nec sic oportet quod sit extraneus, et sit primo inimicus, sed solura UBM III.
3.
Natura ha- maDa Chriextraneus pro tanto, quia prius nonhabetjus succedendi heeredila- rie.
Ideo aliter dicitur, quod filius adoptivus dicilur extraneus, quia prius natura habet naturam, quam jus succedendi haereditarie, ut sic beata Virgo prius natura habuit aa- turam humanam quam jus succe- denti heereditarie, quamquam non fuisset concepta in peccato ori- ginali; Christus tamen simul natura habuit naturam humanam, et jus succedendi baBreditarie; ideo non fuit adoptivus, quia non prius natura extraneus.
Contra, si fuisset natura creata, fti fuit quam assumpsit in se Christus in tura,quamse suppositata, tuuc fuisscl iste homo filius adoptivus. Sed funda- nientum est prius natura relatione; igitur prius natura fuit fundamen- tum quam ordo, quo ordinaretur Christus ad habendum heeredita- tem.
SCHOLUJM.
SCHOLUJM.
Bxplioatis con<fitionibu8 ad adoptioncm re~ qaisitis, resolvit unum ex duobus tenendum, vel Ghristum esse Olium adoptivum, et Patres noluisse uti illa voce propter haereticos, qui asserebant esse tantum adoptivum, et nullo modo naturalem, quomodo Damascenus nega- vit Mariam Christotocon, ne faveret hsreticis id asserentibus, negantibusque eam esse Theolo- con, Pro hac parte vide in Oxon. h!c in Scho- lits ad num. 3. et 5. ubi ostendi loquendo pro- prie, potius dicendam generationem Ghristi adoptivam quam naluralem, et reprehenden- dos esse Doctores, qui banc durius censuerant. Vel dicendum est Christum non esse adopti- vum, quia in generaiione habuil aliquid, ra- tione cujus de congruo debebatur sibi baeredi- tas, scilicet unionem bypostaticam, qua Angeli, Maria, et innocentes caruerunt.
I Dico igitur ad queestionem, quod ye\ Sancli negarunt Christum esse filium adoptivum Dei, propfer hae- relicos, qui solum dixerunt eum fiiium adoptivum, et nuilo modo naturalem, et ideo cum illis nolue- runt Sancli communicare, propler malum inlellectum, ideo dixerunt absolute quod non est filius adopli- vus, sicut dicit Damascenus de beata Virgine centra hsereticum, quod ipsa non est Christolocos^ quia noluit communicare cum eo, qui dixit quod tantum fuit filius Virgi- nis secundum naturam humanam, sed quod fuit Theotocos. De virtute tamen vocis potest Christus dici filiusadoptivus Dei, sicut unus alius homo, quia prius natura habuit naturam,quam ordinaretur ad hae- reditatem; et sic fuit sufficienter extraneus.
Vel dico quod pro tanto dicunt Sancti quod Christus non est filius adoptivus Dei, si debeat sustineri de virtute vocis, quia ille qui debet esse filius adoptivus alicujus, opor- tet quod sic generetur, quod sua generatio non requirat concomitan- ter de congruo, quod habeat jus heeredilandi; et ideo beata Virgo potest dici adoptari, quia sua gene- ratio non requirit concomitanter de congruo quod habeat jus hairedi- tandi. Sed generatio Christi hominis naturaliter requirit eum concomi- tanter habere jus haereditandi, quia hoc requirit unio personalis de congruo, imo magis de congruo, quam passio exhibita pro aliis; sed si aliquis ex generatione naturali haberet concomitanter passionem Christi^sibi applicatam, de congruo concomitanter haberet jus haeredi- tandi; igitur magis generatio natu- ra3humana3 unitaVerbo.
AucloriB delertnioatio.
Qiiare San- cli npgiiruDlChris- tum et^v filium tuio- plivuui.
Geoeratio Chrisli bominis petit juB Lffireditandi.
Quomodo Balvari possit guod Ctinslus non 8it filiu8 adoptivus.
DIST. X. QUiESTIO UNICA.
S. Ad primum principale, quod esse priQdpiie*. ^^'^^"^ Dei adoptivum, non est ra- tione naturse, sed naturae gratae, dico quod ratione naturee, quae re- quirit concomitanter ex generatio- ne naturali sua, quod habeat jus heereditandi.