SCHOLIUM III.
Primum diclum hujus lilters: Anima Chrisli non novit omnia inluitive in genere proprio, nec simul, nee successive, qnia non erani ei omnia praesentia ei existentia, Secundum: Non novit omnia inluitive per memoriam, quia hasc suppo- nit omnia nota intuitive in se, de quo iate 4. dist. 45. quaest. 3. ubi de utraque memoria in- tellectiva et sensitiva. Terlium: Chrislus hac scientia intuitiva in proprio genere profecil^ Lucae 2. prorecit etiam scientia abstractiva ac- tuali. In discursu hujua qusstionis videtur non admittere scicnliam per so infusam in proprio genere in anima Christi; quod ienent Durand. hlc q. 3. el 4. Alm. et Gabriel hto, Ricbard. art. 3. q. i. bt 2. et Alens. 3. p. q. 13. m. i. et 2. el D. Bonavent. quia admitlentes infusam tantum loquuntur de infusa per accidens. Medin. 3. p. q. 9. art. 6. haec censurat, nullo aut futili nixus fundamento.
Ulterius, si inlelligatur quflestio j. de cognitione intuitiva animae Chris- d^ notiiia ti, dico quod cognitio intuitiva po- ^"^n/^Je* test esse universalis et naturae, et christi. ipsius singularis; et ista cognitio potest esse actualis, vel derelicta ex DIST. XIV. QUiESTlO III.
Memoria uade gene ratur, de boc 4.d.
Anima Christi DOQ DOVit omnia in- toitive, sed profe- citin hac scieDtia.
Dicta ETangelii ▼era historialiter.
actuali, quam habet memoria ex praeteritis secundum hoc, quod ali- quando erant preesentia, sicut post visionem actualem habet memo- riam, quod tunc vidit. Nisi enim talem cognitionem posset quis habe- re post actum per hoc quod derelin- quitur ab aclu, non posset homo poenitere de preeteritis, quia non recoleret quod talem acfum commi- sit; et dictum estprius quod actus, ut aliquando prsesens, est primum objectum memoriae, cum quis me- moratur de prseteritis, et ista cogni- tio habitualis estderelicta ex actuaii, quse aliquando infuit. Actualem au- tem cognitionem et intuilivam de omnibus non potest anima Christi simul habere; nec successive infi- nitorum, quia cognitio intuitiva non est nisi quando res est praesens. Sed nunquam erunt omnia sibi preesen- tia in tali distantia, in qua nata est videre ea intuitive. Ideo secundum istam cognitionem intuitivam profi- ciebat Jesus, quia contradictio est quod ipse habuisset simul infusam cognitionem intuitivam onmium, et quod multorum habuit postea cogni- tionem intuitivam, quse tunc non erant. Unde glossare sic Evangelia, quod ipse proficiebat similitudina- rie, et coepit trislari et mosstus esse^ est subvertere totam Scripturam Evangelicam. Sicut enim vult Au- gustinus 83. q. q. 9. sic glossare Scripturam, quod ipsa non habeat veritatem, reddit Scripturam sus- pectam, quiasic posset dici ad aliam auctoritatem, glossando eam simili- ludinarie, ideo dicta Evangelica sunt vera historialiter. Dicta tamen Chris- ti, et aliorum bene habent aliquando alium sensum, quam littcralem, ut, Species Ego sum vilis vera. Sed illa, quse Evangelistae narrant historialiter, semper sunt vera ad litteram.
Contradictio est igitur quod sit cognitio intuitiva in genere proprio, et quod res non];sit, quia speciesnon eeniat rem potest sufficere ad cognitionem in- de°h*oc 2^ tuitivam sine praesentia rei, quia^-^- ^- **• species eequaliter potest repreesen- tare objectum re existente et non existente; igitur non sufficienter causat cognitionem intuitivam exis- tentise rei.
Item, multas veritates contingen- tes novit illa anima intuitive pos- tea; illse non potuerunt esse notae ex nolitia terminorum, quia tunc non essent contingentes; igitur vi- dittales veritates intuitive, quando actu erant.
Primo igitur, neque habuit actua- lem cognitionem intuitivam om- nium singularium, neque derelic- tam ab intuitiva actuali, quia illa non est nisi ex hoc quod prius infuit cognilio intuitiva actualis, et mul- torum tunc non habuit nolitiam ac- tualem, nec derelictam ex actuali.
Ad auctoritates Evangelii et Apo- ^g stoli, dico quod ita veree sunt litte- Ad i. et 2. raliter secundum hunc intellectum, chfSsuia sicut quod ego didici, ila enim vere ^o^^Sa^in? incepit pavere, el acquirere noli- tuH»vft* tiam intuitivam, sicut ego.
Ad aliud, concedo quod Christus potuit ratiocinari, nec tamen opor- tet quod propter hoc acquisivit no- vam cognitionem abstractivam con- clusionis, quia prius habuit cogni- tionem saltem de quiddilatibus, et eslo quod aliquis cognosceret unum principium partiale, quantum ad omnes conclusiones, quamquam ip- se ratiocinaretur, non acquii^eret Ad tertium.
LIBRI III.
Non opor- plures conclusiones. Nec tamen dianlma ccrc oportel propterca quod illa ani- Su"ompM ^^ vidit omnes quidditates et printM^ltfllon- ^'P^^ conclusionum, quin potuit ciosiooes. addiscere aliquam conclusionem, quia causa potest cognosci virtualiter, et tamen non omnes conclusiones, et sic anima Christi habitualiter omnem scientiam, qucB est actus primus, habuit. Sed ista cognitio non proprie est cognitio conclusionis, quia talem cognitionem de principio habet quis, cum habet habitum scientialem in actu primo, tamen adhuc non tot conclusiones habuit Adam; non enim novit omnes conclusiones deductas, quamquam sic, si actualiter convertisset se ad illas, quomodo fecit anima Christi.
Ad aliud, dico quod Christus ha- 14. buit veras conditiones viatoris quan- Ad qoar- tum ad aliqua; in nobis aulem est absolute necessario processus ex sensibilibus ad causandum cogni- lionem intuitivam; et quantum ad aliud, est cognitio sensitiva in nobis necessarftt propter defectum nos- trum, ut per hoc fiat abstractiva. Nunc autem quantumcumque fiat abstractio, nunquam scitur quod haec herba est calida, et illa frigida, nisi per experimentum, et sic quo- ad aliquid est simile; sed quantum ad hoc quod intellectus suus non fuit paralogizabilis, sicut noster, est dissimile.
DIST. XV. QUiESTIO UNIC. 361 DISTINCTIO XV.
gis eadem potentia non simul ha- bebit summam delectationem et QU-^STIO UNICA. summam tristitiam.
Item, ad gaudium sequitur dila- Q„arium Utrum inChristo fuit passio secundum 4^1;^ cordis, ad tristitiam constricv«;: dVel: S 'ot.'';>?b;5n!Tte.'' ''"• ''• ^os omnes, attendite et videte si est dolor, sicut dolor meus. Sed dolor . Circa distinctionem decimam major potest esse, quam quicumque . '. quintam primo quaeritur: Utrum dolor, qui non est in portione supe- ™"™- in Christo fuit vera passio secun-- riori; igitur sic doluit in superiori.
dum portionem superiorem? Quod Item Augustinus super illud non, quia secundum Hilarium 10. Psalm. 87. Repleta esl malis anima de Trin. Christus non habuit timo- mea, exponit, pcenis^ non culpis.
rem, nec sensum doloris. Ilem, Christus meruit in passiosecuQ- Item, contraria non possunt ines- ne; meritum non est nisi in supe- ^"™' se eidem; sed gaudium in summo riori portione.
fuit in superiori portione rationis, Item, Adam peccavit in superiori quia fruebatur intensissime; igitur portione; igitur, qui eum redemit, non potuit ibi esse dolor vel tristitia. fuit passus in superiori portione, ^. Item 7. Elhic. cap. 1. delectatio aliter non fuisset convenienter re- Tcrtium. ^ v^hemens expellit omnem tristi- demptus.
tiam, non solum contrariam, sed Dicitur ad quaestionem, quod su- ^ contingentem; et ratio hujus pro- perior portio polest considerari, ut opinio positionis videtur secundum Avi- portio superior, vel ut natura. Pri- ^®°'^^^- cennam 6. Naturalium. parte 5. mo modo non potest in ea esse docap. 2. Potentiae impediunt se, ita lor propter gaudium summum de quod si est vehemens in parte sen- fruitione; secundo modo potest, sitiva, non potest esse vehemens ad quia in anima potest esse dolor.
contrarium in parte intellectiva, Sed ista dislinctio potest dupliciter quia vel potentiae erunt occupatae intelligi: Uno modo, considerando circa idem, etsi una est summe voluntatem quantum ad velle naoccupata, alia non erit occupata in turale, vel ut affecta volitione. Alio Quando contrario summe; igitur multo ma- modo, quod ipsa ut natura posset guntur^Si- LIBRl III.
cuiper ac- tnstari, quia scilicet essentia animae dicitur potcst tristari. Sed non est proposidumM?ud tio vera in hoc sensu quod secun- ^*'®' dum portionem superiorem potesl esse dolor in anima Chrisfi, quia quando aliqua duo conjunguntur secundum accidens respectu alicujus praedicati, non proprie dicitur quod hoc secundum illud est tale; ut si album conjungitur aedificatori per accidens, ista est falsa: Homo secundum albedinem eedificat. Sed portio superior et essentia respectu hujus praedicati per accidens conjunguntur; igitur non potest haec esse vera: Anima doluit secundum portionem superiorem.
Confirmatur, quia si sic, pari ra- tione posset dici quod volo secun- dum intellectum, quia intellectus concomitatur.
SCHOLIUM I.
SCHOLIUM I.
Post rejectam eeDtenliam Henrici, primo de- llnit dolorem et tristitiaDn, de quibas late agit in Oxon. btc a num. 8. Secundo, docel verum dolorem fuisse in Cbristo. Gonstat ex illo Je- rem. 33. Vere doloret nostros ipse tuliL Vide Scboiium in Oxon. btc num. 48. el Patres cila- tos apud Saar. et Vasq. ubi supra. Hiiariut, qui conlrarium sensisse vidclor, ple expJicatur a D. Tboma 'supra, Scoto et aliis btc. Tertio, docet bunc dolorem pertigisse ad rationem propter ordinalionem potentiarum, qua ratione esL dolore impeditur quandoque usus rationis. Quarlo, habuit Cbristus Iristitiam, etiam in portione superiori, de peccatis prfiesentibus et futuris. Vide Doct. ibid. num. 20. Quinto, ad tristitiam simpliciter non requiritur Iristabile esee simpUciter* nolitum, eed sufncit eese noii- tum secundum quid, et potest esse simpiiciter volitum, ul de projicienle merces tempore naufragii, et bujusmodi tantum habuit Chris- tus respectn suflf» passionis, quam simphciter voluit. Vide Doct. ibidem num. 47. Sexto, in portione inferiori Cbristi (id est, non respiciente ffiterna) non fuit absoluta oolitio passionis, alioquin essenl duo aclus simpliciter contrarii simul in eadem polentia, quia iste dus portiones in re non difTerunt. Vide eum de bis ad num.29. et ibi Scbol. Halies miram el variaro doctrinam circa bas asseriiones fuse Iraditam a Doct. hlc. An vero Iristilia supponat necessario actum elicitum voiuntatis, necne, vide eum illic num. 46. 17. et 22. Multi puUnt illam, quae est rx naturali disconvenientia objecti, et ex connexione cum appelilu sensitivo, non suppo- nere nolitionem.
Dico igitur ad quaestionem, quod in Christo erat verus dolor. Quee autem sit differentia inter dolorem et trislitiam, declarat Augustinus 14. de Trinit. 15. Dolor est passio animse ab objecto disconveniente mediante virlute sensitiva. Sed tris- titia est immediate secundum vo- luntatem ex his quee accidunt nobis nolentibus. Erat igitur ibi passio realis contra appetitum sensilivum ab objecto disconveniente, et per consequens verus dolor, et major quam fuisset in alio homine, quia melius disponebatur suum corpus, et quanto tactus est melior, et com- plexio reducta ad medium, tanto magis sibi repugnat extremum.
Sed quomodo pertingebat iste dolor ad rationem? Dico quod com- muniter sunt potentiae ordinatee, ita quod vehemens passio in parte in- feriori alicujus nocivi retrahit ap- petitum a vehementi delectabili, quia, ut vult Augustinus lib. 83. qq. q. 9. plus impedit vehemens tristitia movens ad oppositum. quam alliciat vehemens delectatio ad conlrarium, etposset tantus esse dolor vel tristitia, quod impediret usum rationis. Dolor enim aliquan- do sumitur indifferenter pro tristi- tia vel dolore.
Dices, si vehemens passio impe- diat usum rationis, igitur Marfyros non deberent se exponere talibus 3.
Dulor et iristitia 3uomodo ififeruoi.
Dolor quo- modo ad rationem pertiogii.
Dolor ali- quando impedit DIST. XV. QUiESTlO UNIC.
U8um ra- passionibus, cum magnum malum tioniB. gjj privare se usu rationis. Dico quod aliquando non est tantus do- lor, quod impedial usum rationis; et esto quod sic, adhuc per miracu- lum potest prseservari ratio. Vel esto quod non praeservetur, adhuc merilorie patiuntur, quia illa electio praecedens est valde meritoria, et actus sequens est bonus materiali- ter, etsi nunc careat Martyr usu ra- tionis. Sicut exponens se maximis voluptatibus, in quibus absorbetur ratio in actu peccandi, electio prae- cedens est maximum malum, quod ibi fit, et actus sequens est mahis materialiter; sed in Christo non sub- verfebatur ratio, quia summe frue- batur. Tamen nata fuit voluntas Christi subverti a tanta passione, et forte sohim illa portio inferior, quae respicit temporalia, vel forte utraque portio, nisi quia miraculose erat praeservata. 5. Sed quomodo fuit in eo tristitia?
Proprie non potest esse tristitia nisi ex hoc quod displicet voluntati, seu ex hoc quod accidit nolitum a vo- luntate, quia nihil est simphciter triste voluntafi, nisi ex hoc quod est ibi nolitum, et quamquam ali- quid essetibi conveniens secundiim se, tamen non delectatur in illo nisi illud sibi placeat? Dico quod du- pHciter potest intelligi tristitia in volunlale, vel in inferiori portione rationis, vel in superiori; in supe- riori prout respicit aeterna tantum; in inferiori dupliciter, vel prout res- picit temporalia secundum se, vel prout refert temporalia ad ceterna. PoriioBu- Augustinus 12. de Trinit, 2. ponit trisutur. quod uon est alia potentia portio inferior et superior, sed superior respicit fleterna, inferior vero tem- poralia. Nunc autem superior por- tio voluntatis non potest tristari ab- solule; imo nec diaboli, nec alicu- jus, quia respiciendo ad seterna nihil inveniemus disconveniens vo- luntati, nec rationi. Sed ut portio ^p^/ri^/nt inferior respicit temporalia, potest [^«pJcJt de tristari, et porlio superior referendo potest iris. temporalia ad flRterna potest tristari. Sed non fuit in Christo de carentia fruitionis, quia illa actu infuit; de peccatis vero doluit accipiendo do- lorem pro tristari, non pro peccatis in ipso, sed in peccatoribus praesen- tibus et futurispra^visis in Verbo.
Sed potuilne tristari de aliquo in g. illa persona? Dico quod si non potest esse tristitia simpliciter, nisi praecedat simpliciter nolitum, tunc in anima Christi non fuil tristitia simpliciler de tali, quia non posset aliquid esse simpliciter nolitum a voluntate Christi, nisi superior por- tio rationis dicfaret hoc esse sim- pliciter nolendum. Sed voluntas Christi fuit conformis volunlati Tri- nitatis; igitur superior portio vo- luntatis simpliciter voluit passio- nem Christi, et omnia necessario annexa, et tunc sequitur quod non simpliciter tristabatur. Si autem ad ^9??**' *"^" ^ titia esse simpliciter tristari sufficit nolle hoc "mp*>citer secundum se, quamquam sit sim- noiie pliciler volendum mspiciendo ad convenien- majus bonum, quod verius credo, dico quod simpliciter tristabatur voluntas Christi, quia secundum re- gulas aeternas debuit ista natura plus diligi sic repleta gratia, quam quaecumque alia creatura; igitur major deberet esse tristilia proprie voluntatis de passione hujus natu- rae, quam cujuscumque alterius, si m LIBRI III.
7.
Projiciens merces in naufragio, BimplicUer Toluntorie projicit.
ChristuB simpliciter voluit pas- ftionem, et tecuodum quid no- Init.
cflBtera possent aequaliter fieri, ut peccalores rediini, et cum hoc pla- ceret Trinitati; igitur hoc nolle se- cundum se sufficit ad tristitiam sim- pliciter, quamquam inspiciendo ad aliud sit simpliciter volitum. Et il- lud probo per Philosophum, 3. Elhic. projiciens merces in mare simpliciter tristatur, et tamen illud est nolitum secundum quid, quia inspiciendo ad illud secundum se est nolitum, tamen simpliciter in- spiciendo ad majus bonum, scilicet ad salutem, est simpliciter volitum.
Dices, illud est secundum quid volitum, et sic Christus secundum quid volens.
Contra, illud est simpliciter voli- tum, quod sine conditione distra- hente est volilum; sed projiciens merces nulla conditione distrahente vult projicere merces. Probatio, quia determinatio secundum quid in superiori non necessitat inferio- rem; igitur cum inferior facit ali- quid solum ex imperio superioris, prius natura^^simpliciter determina- tur superius; sed iste projiciens merces per imperium voluntatis, et ex deliberatione projicit; igitur vo- luntas simpliciter est determinata ad velle. Sed alia conditio, ut velle salvare merces distrahit, quia vult sub hac conditione, si posset aliter salvari, sed illa conditio expressa est falsa. Unde Aristoteles ibidem: IJujus operatio mixta est secundum quid et in universali involuntaria; simpliciter autem et in particulari voluntaria, quia habet in potestate sua movere organicas partes. Sic Christus voluil simpliciter passio- nem suam propler voluntatem Dei implendam, ideo determinatio non distrahit quod hoc est finis voli- tionis, sed noluit conditione dis- trahenle si potuit aliter fieri aeque bene, et placeret Trinitati; sed hoc non fuit possibile de potentia Dei ordinata. Tristabatur igitur voluntas Christi simpliciter quantum ad por- tionem superiorem, referendo tem- poralia ad aeterna, ut ad finem.
Sed quid secundum voluntatem 8. quantum ad portionem inferioreni? PorUo in- Videtur quod plenius tristabatur, habuit quia m superiori fuit nolle concomi- noiie pa«- tans conditionatum, quod causavit ^*^"**' tristitiam. Sed in inferiori porlione fuit nolle simpliciter,^quia inferior portio rationis considerans tantum inferiora, non invenit unde fuit bo- num Christum mori; igifur portio inferior habuit simpliciter nolle. Cum igitur tristitia sit major conse- quens nolle simpliciter et absolu- tum, quam consequens nolle condi- tionatum, major tristilia simpliciter fuit in portione inferiori quam supe- riori. Dico tamen^sicut de porlione superiori, quod fuit hic nolle sub conditione, et velle simpliciter, quia eadem potentia est portio superior et inferior. Sed non potest eadem potentia simul esse in simpliciter oppositis actibus; igitur nec potest eadem voluntas simul de eodem ha- bere simpliciter no/fe, et non sim- pliciter nolle; cum igitur superior habeat non simpliciter nolle, et inferior idem habebit de eodem.
Item, impossibile est duo oppo- sita simul demonstrari, quia ratio probans alteram partem contradic- tionis, erit sophistica; sed ratio- ne recta demonslrabitur a causa finali tunc Christum debere pati, et illud esse a volunlate recta simpli- DIST. XV. QUiKSTIO UNIC.
9.
citer volendum; igitur non potuit oppositum demonstrari nisi sophis- tice. Sed ratio inferior intellectus Chrisli non sophisticatur plusquam superior, demonstrando voluntati superiori hoc esse simpliciter volendum.
Item, ratio politica indicat civi pro bono publico esse moriendum^ ponens finem sub fine, quia non potuit meliorem finem ponere sub fine. Dico igitur quod ratio inferior indicavit passionem istam esse vo- lendam, sed non omni modo quo ratio superior; non enim potuit dic- tare illud simpliciter nolendum, nisi errasset simpliciter. Igitur voluit portio superior voluntatis, et per consequens inferior voluit simplici- ter, vel saltem non eliciebat actum oppositum.
Item, secundum Augustinum 13. delrinit. 5. Beatas est, qui habet quidquid vulty et dicil non beati, qui passi sunt mala^ quia mallent non pati, si eequaliter possent finem at- tingere. Et ibidem 7. cap. In pas- sione Iristatur sanctuSy cum alterum optat. Item3. Ethic. cap. 11. Mors forti est elujenda propter virtutem; in morte tamen magna tristitia est.
Ilem, objectum patienticB non est umnibus modis eligibile, quia non est palientia de eo quod est eligibile secundum se, cum hoc possit sine difficultate.
SCHOLIUM 11.
Ad pHmum ob reverentiam Hilarii dat daas benignas interprelationes ad ejus verba, decla- rans quo seneu non fuil dolor in Christo, sicut ipae dicit, et quo limore caruit, de quo Alens. 3. p. q. 17. m. i D. Thom. eupra, el alil. No'a Bolutiones siDgulaw» qnia siiigularero continent doclrinam, de qQibos f^sliis Doct. ln Ozon. htc, a num. 32. Vide Scbol. ad num. 83.
Ad primum principale, Hilarius videtur ibi negare duo in Christo, verum dolorem et timorem; tamen Augustinus 7. de Trinit. cap. ulii- mOj commendat eum, ideo exponen- dus est primo in hoc, quod negat sensum doloris. Verumest, utcom- petit nobis, quia necesse est homi- nem prsecise sic patientem^ dolere quantum ad totum quod io eo est, quia nihil est de nai^ liumana, in cujus potestate Bit non patiy si talia sibi inferantur. In Christo aliquid fuit, unde non fuit necesse sic pa- tientem dolere, et jn potestate alicu- jus existentis in Christo fuit non pati, quia Christus fuit Deus, et sic sensum poenae non necessario ha- bere consequentem, quia posset non consensisse, si voluisset quem- cumque dolorem. Alia glossa, quod non habuit talem causam patiendi sicut nos, quia non culpam origina- lem. De timore exponitur, timor du- plex est: Unus diffidentia^, qui non cadit in constantem virum; alius est timor imminens. Primus non fuit in Christo, quia limordiffidentiae est in eo qui desperat, quamquam pos- sit vincere, et habeat juslam cau- sam; talis non fuit in eo, quia cura dixit: Ego sum, statim ceciderunt adversarii. Similiter dixit: Nonne possum rogare Patrem meum^ etda-- bit duodecim legiones? Potuit igitur non subdi, si voluisset, et superare; timor tamen secundus fuitin eo, AdaIiud,dico quod gaudium de fruitione et tristari de morte per- sonae, non sunt conlraria; unde sunt formae contrariae quaedam ab- Ad argumeotum i.
Pie ezponitur Hilartttt.
Qai timor fuit ia Christo.
Matlh. 26.
Ad seoan- dum. Gan- dium frai- tioDis, et trislitia LIBRl III.
noDaant solute contrariaB, ut albedo et nicontraria., i,.
gredo; quaedam reiative, quae vi- dentur contraria, ut magnum et parvum; queedam videntur simpli- citer absolula, sunt tamen includen- tia respectus. Praeterea quaedam non sunt simul in eodem, alia si- mul stant, sicut ignorantia disposi- tionis de una conclusione, et scien- tia de alia, sicut amare summe unum, et odire summe aliud non sunt contraria, imo unum oritur multoties ex alio. uom.'?)^ Ad aliud, dico quod delectatio ve- h^^meMcx" ^emens excludit omnem contrariam nem*\r?8U- ^^^^^^S^^^^^ tristitiam secundum tiam. naturalem dispositionem hominis; et hoc propter hoc, quod superior redundat in inferiorem, vel propter naturalem colligantiam potentia- rum, vel quia una non operatur contrarium alteri, quando est in de- lectatione vehementi. Sed sic non fuit anima Christi, et hoc fuit per miraculum, imo miraculum luitma- gnum, quod cum vehementi frui- tionepotuit stare vehemens tristitia in eadem potentia, licet ratione al- terius. Et simiJiter quod delectatio in potentia superiori summa non impediebat dolorem intensum in po- tentia inferiori.
Ad aliud, dico quod vel major fuit delectatio quam tristitia, et tunc magis dilatabatur cor, velesto quod ilia essent aequalia, nec constrin- geretur, nec dilataretur. Unde ea- dem ratio concluderet quod homo non posset simul gaudere el tris- tari de diversis objectis in nullo gradu.
Adauctoritates ad oppositum, dico quod unumconcludunt.
Ad primam rationem, dico quod non sequitur: Christus meruit in passione; igitur patiebatur in su- periori portione, quia^ potest esse meritum in portione inferiori dum descendit asuperiori.
Ad aliud, non sequitur: Adam peccavit in portione superiori; igi- tur redemptor potuit ibi Iristari, quia quando satisfaciens est nobi- lior, passio in inferiori posset redi- mere passionem inordinatam in portione superiori peccantis; sed accipiendo Christum secundum ple- nitudinem gratiae, dolor excellens secundum tactum excederet tristi- tiam in portione superiori Adae in- quantum peccator; licet igilur con- clusio sit vera, non tamen sequitur ex antecedenti.
Ad quartum. Utrum di- latabatur ▼elrestrin- gebaturcor ChriBti ia pasflione.
Ad rationes in oppositum.
Potest esae meritum in portione inferiori.
LIBRI III.
qaando emisit spiritum, non fuisse mortuus.
Tertium, Item, anima Chrisli magis domi- natur corpori, quam appetitui sen- siiivoi primo Politicor. cap.^. quia corpus animae in nullo potest resis- tere; sed anima Christi totaliter do- minabatur appetitui sensitivo ejus; igitur et corpori; igitur potuit re- mansisse in corpore quando axi- vit.
contra. Oppositum.' Corpus Christi ha^ buit necessitatem patiendi, si fuisset exterius corrumpens; sed ex illa passione facla est tanta indispositio, quod necessario sequeretur mors; igitur non est in potestate animee Chrisli, Chrislum luno non mori.
SCHOLIUM I.
Bzplicat quomcdo oorpus Christi (supposito miraculo, qood gloria in illud redundavii) Fuit mortale et passibile ab intriaseco et extrin- seco, siout cffilera humana corpora.
3, Ad primam quaestionem, dico N^ceBsitas quod necessitas dupliciter potest "dopfex. accipi, vel pro necessitate absoluta moriendi secundum se, vel pro ne- cessitate moriendi, si approximetur agens ipsum corrumpens. Si consi- deretur passum quod tantum est in potentia contradictionis ad pati et non pali, nullum tale habet necessi- tatem absolutam ad corruptionem, quia passum, quod est in potentia contradictionis ad utramquepartem, ad neutram habet necessitatem. Lo- quendo de secunda necessitate, sic potest passum habere necessitatem corrumpendi, si approximetur po- tenti ipsum corrumpere, et non im- pedito, donec compleatur actio, et dicitur necessario pati stalim apdor proximatum ad agens, quia non est in ejus potestate non pati.
Loquendo igitur de morte a causa extrinseca, talem necessitatem con- ditionatam assumpsit Christus, si occurrerit extrinsecum activum, quod redderet corpus improportio- nale animee. Et adhuc in corpore est aliquod principiumy etiam intrinse- cum, ralione cujus necesie fuit Christum corrumpi, efif ifon ex causa intrinseca. Quod rfdirtaro, puta h^yf* "n^. primum personale, et primo assum- cMsitateai ptum fuit tota natura homana. Potest et q^uomo- igitur considerari in primo instanti naturse, in quo Verbum illam assum- psit. In secundo instanti potest Ver- bum comparari ad qualitates conse- quentesnaturamhumanam in Chris- to. In tertio instanti potest conside- rari isla natura, ut per qualitales compamluT ad agere et pati. Si con- siderareturin primo instanti, exhoc quod assumiturnaturahumana, nul- la est causa necessitatis moriendi, quiacum naturahumanasitmodo in Christo, ipsa esset modo causa ne- cessitatis moriendi. In secundo in- stanti est qualitas parlis perfectioris, scilicet anima plena gloria, et ad- huc non fuisset aliqua potentia mo- riendi in Christo, nisi miraculose, quia ad plenitudinem gloriae in anima Christi sequitur glorificatio corporis, per Augustinum in Epis- tola ad Dioscorum; igitur si ad ple- nitudinem gloriae animae non se- quebatur plenitudo glorifle corporis, hoc fuit per miraculum subtrahens