qua qua^ri solet, an dicatur esse fu- turum et possibiie, quod est possi- bile secundum causassuperiores vel inferiores? Exemplum ponunt isti de hac opinione de Ezechia, cui di- xit Isaias, cap. 38. quod moreretur, qui tamen postquam ploraverat, dictum est sibi a Domino per Isaiam, quod ultra viveret per quindecim annos; unde preemonuit eum de morte secundum causas inferiores, ut talis admonitio esset sibi occasio orandi, ut sic propter merita sua diutius viveret. Praedixil ergo mor- tem suam secundum causas inferio- res, et tamen fuit impedita per cau- sam superiorem, et ideo simpliciter non fuit mors sua pro tunc. Sic in proposito, corpus Christi post mor- tem habuit causam intrinsecam et extrinsecam putrefactionis, sic quod Christus fuisset morluus in senio, verum tainen est, quod non fuisset corruptum et putrefactum, propter causam superiorem impedientem actionem illam naturalcm, quia cor- pus tale fuit sanctificalum ex tali unione, dicenle Propheta, Psal. 13. Non dabis sanclum tuum videre cor- ruptionem.
diluta.
diluta.
Quantum ad hoc, puto quod ve- rum dicunt, quod non novo mira- culo fuisset hoc factum, patet, quia corpus ejusfuisset sic praeservatum a putrefactione, quia Verbum as- sumpsit materiam indissolubiliter, et univit sibi corpus illud indissolu- biiiter, et eadem unione, et non no- vo miraculo fuisset corpus praeser- vatum a corruptione; hoc autem quod Verbum univitsibi corpus in- dissolubiliter capitur a Damasceno, Contra illud ultimum dictum ar- 4. guo: Nam passivum naturaliler ap- fu^io*^j^'7l proximatum activo naturaliter non ^y^i^r f. putrefaciio impedito per causam supernatura- corpons, lem, naturaliter patitur, ita quod si Uo fuisset impediretur per causam supernatu- ralem, hoc esset miraculum, sicut patet Daniel, cap. 3. de pueris in camino ignis ambulantibus. Sed hoc corpus Christi per separalionem animae fuit passivum naturaliter, quia non fuit glorificatum gloria animffi, cui tunc non uniebatur; si enim corpus illud fuisset glorifica- tum.quando vixit, hoc non fuisset de novo miraculo, imo miraculum fuit quod gloria aninicE non redun- dabat in corpus ejus, sed quando anima separabatur, et gloria ejus non redundabat in corpus, non erat miraculum; nec corpus tunc in tri- duo fuit glorificatum, ethabuit prin- cipium intrinsecum corruptivum, et per consequens fuerunt agentia et palientia naturaliter approximata; ergo si non tunc egerunt ad putre- factionem, hoc fuitper novum mira- culum, ex hoc, quia actio eorum fuit impedita per causam supernatura- lem, unde licet fuerit unctum myr- rha et aloe, quae diu potuerunt ser- DIST. XXI. QU^STIO UNICA.
vasse corpus a corruplione, non tamen semper. Sed ad hanc rationem aliter diceretur forte, tamen retineo eam usque in finem, quod per miraculum fuit impedita putrefaclio, quia hoc fuit per causam supernaturalem, et hoc concludit ralio.
5. Sed ex hoc non sequitur quod uon^^de- novo miracuio fuit iila actio mutua '"^"[um!'*'*' impedita, sed eodem miracuio, quo vura^^mira- univil sibi corpus. Contra, Verbum, cuium. quod assumpsit corpus, non impedivit quominus agenlia pervioienliam agerent in illud corpus vivum, non obstante unione ad corpusvivum; quod si impedisset, fuisset per novum miraculum, ut quod ciavus non extraheret sanguinem, nec ia3- deret ipsum, nec eliam quod sitirel et esurirQt; heec enim non possent esse, nisi per novum miraculum; ergo sicut fuisset novum miraculum, si Verbum impedivisset iilas actiones, sic si Verbum post separationem animfle impediret ne pateretur,agente naturaii approximato, fuisset novum miracuium, non obstante unione ad Verbum.
Praeterea, in naturaiibus esl du- plex processus, sicut dictum est in secunda qusestione de rationibus se- • la 2. d. minalibus \ unus ascendendo, et 1- alius descendendo. In ascendendo proceditur ab imperfecto ad perfec- tum, et iliud imperfectum, a quo proceditur, habet rationem seminis, in quo quidem processu nulium ge- neratum habet esse fixum^antequam perveniatur ad ultimum terminum; et sicut iHud dicitur esse semen in iilo processu, a quo incipit talis as- census, ita dicitur fcex, a quo inci- pit resoiutio, et e contrario in des- censu. Si ergo Ghrislus Verbum primo fuisset unitum sanguini, et sanguis perficerelur naturaiiter, si- cut modo in generatione aliorum, fuisset naturalis processus, et si Verbum impedisset ilium processum in ascendendo, quod sanguis habe- ret esse fixum ante terminum uiti- mum, fuisset novum miracuium; orgo sic in descendendo, si Verbum impedivisset iiium descensum, et fe- cisset aliquid eorum, ante ultimum terminum, habere fixum esse, hoc fuit per miraculum novum; ergo quod corpusChristi non tendebat ad corruptionem, hoc fuit per novum miraculum.
Praeterea, in corpore Christi vera fuit augmentatio, et nutritioet dimi- nulio, ita quod partes fluxerunt et refluxerunt; sed tunc si impedisset quod partes non fluerent, hoc fuis- setper novum miraculum. Per no- vum miracuium fuisset ergo quod corpus ejus non tendebat ad corrup- tionem.
Praeterea, hoc quod adducunt de 6. Damasceno, non facit pro eis, quia Damascenus in principio illius cap. dicit quod inconvertibiliter etinalte- rabiliter fuerat unita, et non dicit quod indissolubiliter^ et loquitur ibi de natura humana, et divina, sicut ibidem patet, si ergo veiit arguere Exponimr illa auctoritate, ergo indissolu- ^"^''''''- biiiter assumpsit naturam huma- nam, et ila semper fuit natura hu- mana unita Verbo, et per conse- quens nunquam fuisset mortuus. Oporlet ergo quod aiiter inteiiigatur Damascenus, und.e inteiligitur quod neutrum in aliam naturam sil verti- biiis, nec etiam ailera ab alia est al- terabiiis, sicut patet ex dictis ejus- dem ibidemy non autem quod dimit- LlBRl III.
7.
Resoliitio qufestio- AJ argiim. priinuiii.
Ad secundum. Quarc doq usriiimpsit pas^iooes cotporis inortui, sicul vivi.
tatur sibi, et quod non posset sit corrumpi; imo dixit in fine 63. cap. quod permiltebat carnem propria passione Christi pati.
Dico tunc quantum ad istum arti- culum, quod verisimile est quod etiam si fuisset mortuus in senio, quod custodisset Deus illud corpus tam sanctum ab omni corruptione et putrefactione, voiuntate divina prohibente agentia naturaiia, ne agerent adejus putrefactionem, et iila volitio circa novum objectum fuisset miracuium novum. Suade- tur per iilam auctoritalem, Psalm. 15, non dabis sanctum tuum videre corj-uptionem; sed si non novo mi- raculo conservasset corpus a cor- ruptione, sequeretur putrefactio.
Ad primam rationem patet per preedicta, quod natura terminat quod incipit, nisi impediatur, et sic est in proposito, ut dictum est.
Ad secundum, dicendum quod Christus potuisset assumpsisse pas- siones corporis mortui, sicut vivi, sed non fuit decens quod illae pas- siones infuissent sicut alicB; et ideo non per miraculum impeditur, quando fuit vivus, quia assumpsit illas passiones vivi, quia tales pas- siones ejusprofecerunt nobis, et per illas meruit nobis. Sed si assump- sisset passiones mortui, ut corrup- tionem et putrefactionem, et hujusmodi, nihil profuissent nobis, sed passiones vivi assumpsit, ut per hoc probaretur verus esse homo, et ut nobis meruisset.
Ad rationem in oppositum, quando 8. dicitur quod nondabissanctum taum si^cunnui videre corruptionem^ etc. dicendum "JJ^^p^*^^: quod hoc verum est de facto, nec ^^^^«'p^J^"* dedisset, utcredo, si mortuusfuisset senio. Quando dicitur pro alia opi- nione, quod per Damascenum in- dissolubiliter assumpsit, ut etiam corpus non potuisset corrumpi ex virtute illius unionis, dico quod non dicit indissolubilitery sed inaltera- biliter. Unde si inveniretur quod iliud quod assumpsit, nunquam de- posuit, dicendum quod hoc verum est manente ilio quod assumpsit; sed si totum illud quod assunipsit, desiit esse per corruplionem aite- rius termini, non est verum; et ideo licet assumpsit naturam humanam et humanilatem, quia tamen illa in separatione animae a corpore, desiit esse, quia tunc humanitas non fuit, ideo humanitatem assumpsit, quam tamen dimisit. Sic quamdiu corpus mansisset, nunquam iliud depo- suisset, sed si ponatur corrumpi, sicut si fuisset in senio, et non esset impedita corruptio per novum mira- culum, deposuisset corpus iilud ad 7ion esse corporis talis.
DIST. XXir. QUvESTIO UNICA.
DISTINCTIO XXII.
QUi^STIO UNICA.
Utrtm Christus fuit homo in Iriduo mortis?
Hugo Victorin. lib, i. de sacram, part. 2. eap, ull. Alens. 3. p. guaest. 19. metnb. 3. D. Thora. 3. p. quxst. 2. art,lS. et qu3sst. 50. art, 4. et Richard. htc arl, i. DuraDd. quxst. i. Gabr. quxi/. I. Suar. 3. part tom. i. disp, 7. sect. 6« Parurn discrepat textue blc ab Oxoniensi.
. Circa hanc distincUonem vigesi- Arj^umeot mam secundam quaeritur: Vtrum pniuum. Qf^pi^i^f^g fuerit homo in triduo.
Quod sic videtur: Christus fuit Chri- slus in triduo; ergo Christus fuit homo in triduo. Consequentia pro- balur; tum quia arguitur ab infe- riori ad superius affirmando; tum quia ex opposito consequentis se- quitur oppositum antecedentis.
Praiterea, Christus in triduo ha- buit humanitatem; ergo tunc fuit homo. Antecedens probatur duplici- ter: Primo, quia habuit animam, et anima est tota quidditas hominis, quia forma est tota quidditas ter- mini, cujus est, sicut probatur per Philosophum 7. Metaph. cap. De unitate definitionis^ text. 34. el 35. et per Commentatorem ibi, et Philoso- phum 8. Elhic. oportet autem non la- terey etc. per Commentatorem ibi- dem; unde sunt ibi multaeauctorita- tes ad hoc.
Tertio, idem probatur sic, habuit totam entitatem, quee fuit humani- SecuQ- dam.
Tertium.
tatis in triduo; ergo habuit huma- nitatem. Consequentia patet, quia humanitas non dicit nisi entitatem vel entitates. Antecedens patet, quia tunc animam habuit, et cor- pus; ert hoc est tota entitas huma- nitatis, et hominis, quia corruptio non est nisi dissolutio unitorum; ergo tantum ibi fuerunt duo entia, et illa habuit; ergo in triduo habuit totam entilatemhumanitatis.
Praiterea, Verbum subsistens in Quarium. aliqua natura creata denominatur ab illa; sed Verbum subsistebat in aliqua natura creata; sed Verbum in triduo non dicebatur animatum, nec corpus, nec corporeum, et de- nominabatur ab aliqua natura, sicut a natura humana; ergo tunc fuit homo.
Contra, non habuit animam uni- Ratic tam corpori, ut formam materiae; sed compositum non est nisi ut forma perficiat materiam; ergo cum in triduo anima non perficiebat cor- pus, non fuit lunc homo.
SCHOLIUM I.
Sententia Hugonia et Magistri, Christum fuisse honriinem in triduo mortia, suadetur, quia sola forma est quidditas, quod multis probatur argumentis.
Ad hanc quaestionem primo res- 9 pondendum est, quod Theologi non De hac re tractant an Christus fuerit homo in p.i. (^^i. triduo, quantum ad vim sermonis, 3. 44. e°i p'. utrum scilicet superius prsedicetur ^'^i^®* ** 10 posit.
LIBRI 111.
Hugo hlu Bequilur PlatODem.
OpiDioMa- gislri.
3.
OpiD. Hug.
et alioruoa Bequa- cium. Ra- tio prima Hugoois.
SecuuJa.
de inferiori, sive inferius sit, sive non; sed tractant an Christus in triduo fuerit homo exislens in efTec- tu, ita quod Christus tunc fuerit homo existens in actu, et dicunt llugo etMagister, cap. ulL quod sic, moti tamen diversa ratione. llugo enim de Sacramentis lib. i. parte secunday ponit quod Christus in triduo fuit homo, quia dixit quod homo non esl nisi anima utens cor- pore; et quia Verbum fuit unitum aninicE post separationem animcB a corpore, ideo dixit quod Chrislus in triduo fuit homo. Sed Magister fuit motus alia de causa, dixit enim quod unio istorum, scilicet animse et corporis ad Verbum, est formalis ratio quare Verbum dicitur homo, licet non uniantur inter se, et quia in triduo fuerunt ista unita Verbo, ideo in triduo fuit Christus homo.
Quantum ad Hugonem, aliqui respondent cum eo, dicentes quod forma est tota quidditas rei, et quod materia nihil sit de quidditate rei. IIoc oslendunt per rationes et per auctoritates. Per ralionem primo •sic: Materia esl, qua res potest esse et non esse, ex 7. Metaph. texl. 22. Ex hoc enim probalur materiam cssc in naturalibus, et in his, qucP sunt a natura, et a casu et ab artc, quia possuntesse et non esse, cujus principium esl materia; si ergo maleria pertineat ad quidditatem, tunc quidditas potest esse, et non esse per se, et sic esset generabilis et corruptibilis, quod est conlra Philosophum ineodem.
Pra3terea, quod quid est est prin- cipium cognoscendi illud, cujus est; matcria autem est secundum se ignota, ex 7. Melaph. text. 34.
ergo non perlinet ad quidditatem rei.
Preeterea tertio sic: Illud quod ^ per se habet quod quid est^ habet illud idem sibi, quia ex 7. Metaph. text. 3o. in diclis secundum se^ idem est quod quid esty cum eo cujus est. Quod ergo habet quod quid esty ne sit idem cum eo cujus est, prohibet ne illud sic habeat per se quod quid; sed materia prohibet ne quod quid oom^o^iii est, materia et for- ma, sit idem cum composito; ergo prohibet ne compositum habeat per se quod quid^ et per consequens materia non esl per se de quidditate compositi. Minor probaturper Phi- losophum, 7. Metaph. in fine capi- tulide unitate definitionisy t. 20. et 34. et 41. ubi dicitur quod in con- ceptis cum materia, non est idem quod quid est^ cum eo cujus est.
PrcBterea, ad hoc sunt muliai q,^^^.^^ auctoritates Philosophi in 7. Meta- physic. cap. de unitate definilionisy text. 35. et secundo animalium: Anima substantia est animati, et species, et quod quid erat esse; igi- tur quidditas animalis est tantum anima.
Item, ibidem, text. 9. dicendum Quiuia. speciem^ et inquantum habet spe- ciem unumquemque, sed materiale nunquam secundum se dicendum.
Ilem, in eodem text. 40. quaecum- que sunt parles, ut materia, et in quae dividitur, utin materiam, sunt posteriora. Sed illa quae pertinent ad definitionem suntpriora, in tan- tum etiam istam oppositionem vo- lunt defendere, quod si eadem ani- ma uniretur alteri corpori, esset idem homo numero, quia manet in eadem quidditas numero, cum ani- masit tota quidditas hominis.
DIST. XXII. QUiESTIO UNICA.
SCHOI.IUM II.
Probat Christum non fuisse hominem in tri- duo ex August. et Damasc. et multis rationi- bus probal raateriam esse de quidditale compo- siti.
Sed contra Hugonein et MagisopiD. Ma- truni arguitur pnmo per auctonta- Hugoais! tem Augustini 13. de Givitate Dei, cap. 23, Homo non est corpus so- lum, nec anima sola^ sed quid ex aniyna constat, et corpore; et parum post: Cum est utrumque conjunc- tum habet hominis nomen.
Preeterea, Damascenus lib. 3. cap. 3. et 24. solvens objectionem heereticorum, queerentium quomodo omnes homines sunt unius naturae, dicit quod hoc ideo, quia omnes habent animam et corpus, quae pertinent ad naturam humanam. Idem Damascenus, cap. 58. dicit quod Christus habuit verum corpus, et non phantasticum, quia aliter non esset ejusdem naturee nobis- cum; ergo secundum ipsum, cor- puspertinet ad naturam humanamj et non tanlum anima. Maieriam Prcfiterea, contra eos specialiter e»»e par- arguitur, qui dicunt quod materia ditati8. jion esl pars quidditatis, sed quod forma sit tota quidditas; arguitur sic primo contra: Quaecumque essentia est sufficiens ralio alicui essendi, circumscripto quocumque alio, sicut essentia albedinis est sufficiens ratio alicui essendi album, circumscripto quocumque alio; si ergo forma ignis sit tota quiddilas ignis, ergo forma ignis circum- scripto quccumque alio,est sufficiens ratio essendi ignem; ergo posset esse ignis manente sola forma ignis, et non materia, quod falsum est. Unde secundum istam viam, esset dicendum quod materia nihil est, sed quod sit eadem essentia cum forma.
Praeterea, cujus essentia est in- fi. creata, non habet causam; ergo cujuse^^e est incausatum a termi- nis intrinsecis, non habet causas extrinsecas; sed illa essentia, quee non includit materiam ut partem sni, est incausata a materia intrin- sece; ergo illa essentia non habet causam naturalem; ergo substanlia materialis non habet materiam ut causam, quia est incausata a mate- ria.
Pra^terea, ens completum et per- fectum in aliquo genere non unitur alicui nisi per accidens, quia non potest facere unum perse cum alio, nisi quod vel est potentia, vel actus. Sed si a quidditate rei excluditur materia, ita quod quidditas rei sit tantum forma, tunc cum forma sit ens completum in genere, ut lu di- cis, sicutet quidditas rei, quee non est per se determinabilis, ergo forma nulli potest uniri, nisi ad constitueudum unum per accidens; ergo hic ignis compositus ex mate- ria, et forma non erit per se ens, quod falsum est.
PraBterea, illud quod non inchidit d licHer aliqunm quidditatem alicujus gene- ^^'^^'^^^ ris, nec per se includitur in quiddi- nere. tate alicujus in genere, non est in genere per se, nec per reductionem, quia quodperse est in genere, in- cludit quidditatem aliquam generis, et quod est in genere per reductio- nem, includitur in quidditate alicu- juspersein genere. Sed materia secundum istam opinionem, neutro LIBRI 111.
modo se habel ad quidditatem, quse solum est per se in genere, quia nec includit illam, nec per se includitur in iHa secundum viam hanc; ergo materia nec est in genere per se, nec per reductionem, et ita si sit aiiquid, erit Deus. 7 Praeterea, rationi materiae non recomposi- pugnat quod sit commune pluribus maieriaet individuis, quare ab hac materia, et per^se illa possit abstrahi ratio communis materiae, et similiter ab hac forma, et illa communis ratio formae; sed materia ignis in communi et forma ignis in communi faciunt per se unum, ita quod ex materia et forma ignis secundum se consideratis fit per se unum; sed omne unum per se habet quidditatem per se unam; ergo compositum ex materia et forma ignis in communi habet per se quidditatem unam; sed quod per se pertinet ad unitatem, pertinet per se ad ejus quidditatem; ergo cum tam materia quam forma, ut ostensum est, pertineant ad unitatem compo- siti, sequitur quod perlineant ad ejus quidditatem.
Proposilio prima illius rationis est manifesta, quia ralio materiae potest abstrahi ab hac materia et illa, quia ex secundo Physicoram, text. 38. et sexto Metaphysicse^ text. 3. causa et efTeclus proportionantur, itaquod causarum singuiarium sunt elfectus singulares, et causarum universalium effectus universales; ergo causa, qua3 secundum suam universalitalem potest abstrahi, etiam in materia. Non ergo habet dicere quod dictum Philosophi est verum in causis el elTectibus non materialibus, quia, ul patet 12. Me- laph, cap. 2. materia in me et in te sunt numero diversa, sicut et mo- vens, sed universali ratione sunt eadem. Similiter 7. Metaph. text. 39. scilicet de unitate definitionisy sicut simul totum est ex hac materia et forma hac; animal vero, et homo ex materia et forma universali; ergo rationi materiae non repugnat, quod abstrahatur.
Ulterius de 2. propositione, ex g. illis, scilicet materia et forma sic abstractis, et in communi conside- ratis, habent hoc per se, quod ex illis constituitur compositum in com muni, nec ex materia, nec ex forma ignis in communi constituitur, nisi ignis in communi, quia ratio, qua ex hac materia et forma hac fit unum, est, quia hoc est actus, el hoc potentia, et haec non habent nisi per rationem matericB et formai in communi; ergo hoc inest illis per rationem communem eis; ergo prima ratio constituendi unum, re- manet in materia et forma per se consideratis. Et ulteriustunc argui- omoe per *^ sc habet tur: Omne per se unum habet quod quod qoid. quid unum; hoc ergo compositum, quod est in genere in communi, de cujusratione et unitate est materia el forma, habet quod quid; ergo materia pertinet ad quidditatem, sic isla conlra conclusionem.
SCHOLIUM III.
Diicit ad oppositum rationes, quibus altPia pars suadebat materiHm noD esse de rei quid- dilale, explicando varia loca dltncilia Pliiloso- phi, et resolvendo in substantiis composilis materiHm cssc de quidditate. Optimc exponit quomodo cx squivocatione nominis {tnateria) el nominis \species) adducilur Philosoph. pro illa falsa sententia; fuse satis aperit circa hoc roentem Philosophi. Vide eum in toxlu ipsius 7. Met. c. de deCnitione.
DIST. XXII. QUiESTlO UiNICA.
9.
Ad raliouem 1.
opio.superioria. Materiam esso de rei quidditate.
Ad secQQdam.
Materia est principium cogoosceQdi.
Ad ierliam Praeterea, raliones factae pro illa opinione concludunt oppositum, quod ostendilur primo de ratione prima. Nam ex hoc quod materia esty qua res potest esse et non essej sequitur quod pertineat ad quiddi- tatem rei, quia passio communis ostenditur de subjecto communi per medium consequentia^. Illud autem medium, quodcumque sit, resolu- biie est in illud quo aliquid dicitur posse esse et non esse, et hoc est materia secundum Philosophum; ergo ex hoc quod materia est, qua res potest esse et non esse, sequitur quod est principium radicaie, quo passio ostenditur de tali subjecto, el per consequens pertinet ad quiddi- tatem subjecti.
Praeterea secunda ratio non con- cludit, falsum est quod accipitur, quod materia non est principium cognoscendi reni. Dicil enim Philo- sophus, secundo Metaph. text. 11. quod si species causarum essent infinitee, quod nihil esset scibile, nec aliquid posset sciri; sed non arguit hoc de speciebus infinitis, praeter quatuor causas, quia hoc etiam probatur prius, scilicet quod in nuila specie causarum sunt cau- sae infinitae. Sed si materia non pertineret ad scire rei, non teneret consequentia, quia res nihilominus scitur, licet non cognoscatur id quod pertinet ad quidditatem ejus, et ita licet materiai essent infinitse, et non cognoscantur, nihiiominus res cognosci potest.
Praeterea tertia ratio non conclu- dil, falsum enim est quando dicitur quod materia impedit ne quod quid est sitidemcum eo cujus est, scili- cet cum habente materiam, sicut quod quid rei immaterialis idem est cum re immateriali, ita quod quid rei materialis est idem cum re mate- riali habente primo, quod quid est. Quod probatur per Philosophum septimo Metaphysic. text. 33. ubi comparat partes definitionis ad par- tes rei secundum proportionem, quia sicut tota definitio exprimit totam quidditatem, ila partes defini- tionis partes quidditatis, dicente ipso, quoniam definitio ratio est, et omnis ratio partes habet, oportet quod sicut ratio et definitio ad rem, ita partes rationis ad partes rei. Sed si in composito esset materia, et non esset de essentia compositi. nec ^'Morf 5^^aV/ esset idem cum eo, cujus esset in materialibus, tunc in defini- tione exprimente quidditatem, esset aiiquid quod non respondet parti definienti, et non teneret ilia propo- sitio.
Praeterea, auctoritates pro oppo- sito sunt magis manifeslae enim Philosophus, octavo Atelaphy- sic. cap. 3. text. 9. quod quid est definiunt per materiam, et hi imper- fecte, quia tantum definiunt ens in potentia; alii autem definiunt per actum, sed tertii definiunt per utrumque; et hanc definitionem approbat, sicut Archytas approba- vit. Item, cap. 3. ibidem dicit Philo- sophuscontra Piatonem, quod du- bitatio, qua Antisthenici dixerunt, habet ipse contra Platonem, quod ideae non possunt definiri, nec ali- quasubstantia, et hac definitione, quae competit substantiae materiali, quia secundum Philosophum, de- finitionem oportet esset oralionem Dcfiaiiio longam, et ideo substantia quae de- longa^quo^ finitur, oportet esse compositorum, ^^^^- Dicit Ad quar- tam.
LlBRl III.
quia ratio esl definitio ejus, quod habet quid et qualey hoc ut mate- riam, iHud vero ut formam. Item, in eodem dicit quod substantia compo- sita habet perfectissimam rationem substantiae; sed hoc non esset ve- rum secundum hanc viam, quia haberet aliquid quod non pertinet ad suam quidditatem et substanlia- litatem. j2 Ad illum ergo articulum dico breviter, quod sicut causata se habent ad causas suas extrinsecas diversi- mode, ita causata diversimode se habent ad causas intrinsecas. Qua3- dam enim sunt causata, quae habent plures extrinsecas, ut qua^ non sunt immediate a Deo, sed mediantibus causis secundis mediis; et ilia quae immediate producuntur a Deo, tan- tum habent unam causam efficien- tem etlinem; ita etiam sunt qua3- dam enlia causata a causis inlrin- secis piuribus, ut composita, et quaedam non, ut entia simplicia, quae tamen habent causam forma- lem, non materialem; et sicutilla, quae habent quidditatem simplicem, habent causam intrinsecam forma- iem, quee pertinet ad quidditatem corum, itaquae suntcausata a cau- sis extrinsecis, essentiaiiter depen- dentabeis, ut causis essentialibus ad essentiam, et tunc si causa ma- terialis intrinseca sit maleria prima, sive corpus organicum, perlinebit ad quidditatem rei materialis. 13. Ad intentionem autem Philoso- tripiicUep phi, 7. Melaph. in cap. de unitate ExponKur definiHonis, est sciendum quod ^^''^'^P''- Philosophus cBquivoce in illo cap. accipit isla tria, ispecicni^ nialcriani, et subjeclum^ cujus crquivocationis ignorantia facit ut iilud capilulum a multis male exponatur. (Juando- que enim Philosophuscapit speciem pro forma, quae est altera pars com- posili, el quandoque pro universali abstracto ab individuis, cujus est quod quid esl, primo simpliciter; quandoque accipitur pro composito ex ultima materia, et forma ultima, quod est videlicet per se in genere Substantiae compositum; quando- que autem capit ibi pro composito universalia, secundum quod dis- tinguuntur contra speciem primo modo diclam, et non secundo modo. Unde quando vocat hominem in universali subjectum, et individuum in genere Substantiae existens, hoc non arguit ex se existentiam, nam quidquid est illius coordinationis, est in genere, antequam compare- tur ad existentiam. Unde hic homo Q".^ *«°»" . eiisleotia . eiisleotia abstrahit ab existentia sicut homo, e?t acci- hic tamen homo existens non est ens per accidens tanquam aliquid com- positum ex rebus diversorum gene- rum; sed existenlia formaliter est extra rationem essentialem illius hominis, et totius illius coordina- tionis in genere Substantiae, et pro tanto dicitur exislentia sibi esse ac- cidens. Unde existentia est conditio necessaria isti homini, ut terminet generationem, nam hic homo non generatur per se et primo, sed hic homo existens, et eo modo existen- tia sequitur ipsum, ut comparatur ad generationem producenlem ip- sum in esse; unde sic hoc subjec- fum generatur, et non subjeclum, ut praecise dicit individuum in ge- nere Subslanliae, secundum ordi- nationem illius generis.
Itern, accipit materiam quando- H.
que ut non contracta est, sed uni- tripiiciter DIST. XXII. QU^STIO UNICA. 427 sumiiur. versaliter pro principio potentiali, Ad primum ergo argumentum pro 15.
drupUcr "^" concernendo hanc vel illam alia opinione, quando dicitur quod ^^0^;^*' ^^^' maleriam, et sic capit maieriam^ materia est, qua res potest esse et opio. Hug.
cum dicit quod auferre materiam non esse, ostensum est quod ratio a rebus, superfluum est. Et ideo concludit oppositum. Propter tamen parabola de animali, quam consue- intentionem Philosophi respondeo, veat Socrates minor dicere, non quod corruptibile pofest dicere pobene se habet, facit enim suspicari tentiam remotam ad corruptionem, quasi contingens sit hominem esse vel potentiam propinquam; si posine parribus, sicut sine aere circu- tentiam remotam, sic ignis esl in lum, etsic materiapertinet ad quid- potentia ad corruptionem, et sic ditatem illiusquod definitur. Aliter hoc est per se. Secundo modo ignis enim substantia composita secun- est corruptibilis; sic dicit potentiam dum suam essentiam, ut ignis et propinquam, si corruptibile non aqua, esset simpliciler sicut Ange- inest alicui, nisi sit subslanliacomlus, et homo simpliciter sicut Ansre- posita existens. Nam existentia est Maiemest lus secundum suam essenliam. Se- conditio necessaria ad hoc quod ali- ^««^ «^se 1,...^. ct non es cundo modo accipitur materia^ ut quid sit ternunus a quo corruptio- se, expocontrahitur proprielate individuali, nis, sicutterminus arf qaem generaut cum dicitur, hsec materia est pars tionis; sic materia est, qua res pocompositi. Tertio modo accipitur test esse et non esse, ut est in tali materiay ut contrahitur accidentali- subjecto sic accepto secundum conter, vel sicut pars integralis dicitur ditionem existentiae, et sic quod hujus pars materialis, et semicircu- qf^id est nec est generabile, nec lus pars circuli. Alio modo magis corruptibile. Unde de materia isto accidentaliler dicitur aliquid esse?nodo dicta loquitur Philosophus in materia alterius, in quo est, licet '^- Metaph. quando dicit quod est, accidit sibi esse in illo, et non de- Qua res potest esse et non esse, terminat sibi illud, secundum quod quia sic ad intentionem pertinet ibi litterae aereee vel cereae sunt ibidem loqui de materia,quia abeunmateria syllabae, et partes circuli tibus sensibilibus a sensibus, non ligneae vel aereae. Propter hoc ergo est certum nobis an fuit, vel non,