ipse ordinavit, et ideo illud non de novo instiluit, sed illud approbavit, et ad reclitudinem reduxit, sicut ^iitei Matth. 19. Dispensat enim et in lege de bigamia et libello repudii, propter quod hic homo posset dimit- tere uxorem; Christus autem confir- mando et statuendo et reformando legem, noluit propter hoc dimitti uxorem, sed non propter causam aliquam, nisi propter adulterium. ExtremflB ^^ cxtrcma Unctione diciturquod unotionis. eam instituit Deus Jacobi ultimo: Infirmatnr quis in vobis, inducat sacerdotem^ etc. Sed istud'non credo esse verum, quia statim posl illa verba subditur, et dimittentur ei peccata. Non credo autem quod beatus Jacobus auderet propria auc- toritate instituere pactum cum Ec- clesia, quod quicumque sic ungere- tur, quod dimitterentur sibi peccata sua, sed ego dico Christum imme- diate illud Sacramentum instituisse, sicut et alia; dicitur enim Marci 6. discipulos ejus unxisse infirmos oleo sancto, quod verisimile est fecisse expraecepto cjus, et ideo Jacobus Sacramentum extremae unctionis non instituit, sed illud institutum a Christo promulgavit; multa enim docuit per Spiritum sanctum, et tradidit Apostolis, quae ipsi ut pree- cones et ministri nunliarent, et islo modo posset dici omnia Sacramenta esse ab eis, quia omnia fuerunt ab eis pra^dicata, et populo denuntiata.
EtiamSa- Eodcm modo est dicendum de pr^*Jia°ie- Sacramcntis veteris legis, quae gra- ^®^"p^®8" tiam conferebant, et peccata laxa- iniiituta bant, quod a Deo solum inslituebanturprincipaliter, sed denuntiala Patribus et Prophetis loculione ex- teriori vel interiori, et per revelationem, quod talia signa essent sibi accepta ad assistendum eis ad gra- tiam ronferendam, et peccata di- millenda; sic ergo patet primum, quod Sacramenta sunt a sola volun- tate divina instituta principaliter, et quod ex eadem ordinatione, qua ea instituit, cadem eis assistit ad con- ferendum gratiam quam designant.
SCHOLIUM II.
Passio Ghrisli fuit causa meriloria efncacias Sacranientorum, quia oblata fuil pro remedio omnium, et explicat optime quoniodo in boc concurrunt miserico.^-dia et justitia. Pro boc Bunt Trid. sess i. can. i. el Florent in decret. Eufzen. cum definiunt omnia remedia salulis nostrae esso praemia operuni Cbristi. Vide io Oxon. Scbolium btc, num. 6.
Sed quantum ad causam merito- djrj.^un, riam efficienlicB Sacramentorum res- «**« ^a"- 8am ineripectu gratise, dico quod passio toriamsa- Christi esl causa pieevisa vel exhi- rum. bila, ita quod in nulla lege habue- runt aliqua Sacramenta efficaciam merilorie, nisi a passione Christi praecredita, vel pra>vjsa, vel ut jam credita fuisse exhibita. Hoc proba- tur dupliciter: Obsequium quanto ofTertur a magis dilecto, tanto est magis gratum et acceptatum, et hoc pro illo pro quo offert, et ad finem illum ad quem ofTert. Christus fuit maxime carus et dilectus a tota Trinitate, quia dedit ei Deus gra- tiam, et non ad monsuram aliorum Sanctorum; Christus etiam voluit obsequium maxime gratum offerre Deo Patri, quia se ipsum hostiam immolandam pro nobis, et noluit hoc obsequium offerre pro se, quia non indiguit, sed pro electis et pree- destinatis, qui nati nt filii iree ex massa peccati, non poterant propriis obsequiis ad finem praedestinationis DIST. II. QU^STIO I.
Omaia re- media ad salutem per Cbris- tum Dobis daotur.
8.
Quomodo remedia salutissuot ex miseri- cordia, et justitia.
attingere; decrevit enim Deus a tempore praevaricationis primi ho- minis, ex quo genus humanum habuit inilium, ut nunquam remitte- ret alicui offensam, vel aliquem acciperet in amicitiam, quousque amicus merito, vel obsequio am- plius placaretur, quam offendebalur ex dilecto et demerito; tale fuit obsequium Christi morientis pro electis; ergo a passione ejus prae- visa vel exhibita, habuerunt Sacra- menta nostra efficientiam respectu gratiae, ut a causa meritoria.
Et sic patet quomodo i^n Patre aeterno concurrunt misericordia et justitia, quia universae viee ejus misericordia et veritas, justitia no- bis remittendo offensam, et accep- tando ad gloriam; misericordia in remittendo offensam sine proprio merito, et obsequio per obsequium gratissimum filii sui, qui pro illa offensa solus potest satisfacere mise- ricorditer, factus obediens usque ad mortem. Justitia et veritas, quia justum est obsequium filii Dei di- lectissimi excedens offensam, et di- gnum magis grate acceptari, quam illa displicuit, et ideo illam per iilud remitti. Justum est etiam quod creatura, quee potest perducere electos ad finem preedestinationis eorum, quod eos perducat, maxime si nuUus alius hoc potest facere, aliter non videtur illa creatura per- fecte obedire Deo ordinanti electos ad illum finem; Christus hoc po- tuit; ergo justum fuit aliquo modo se ipsum offerre pro nobis suo Patri hostiam immaculatam, ut nos per- duceret ad finem beatitudinis, ad quam ordinati eramus, antequam primus pater noster peccasset, maxime cum non possemus per alicu- jus alterius obsequium Patri confor- mari.
Ex his infero, quod obsequium 9. Christi jam exhibitum meruit nobis, Meritum, **, elobsequiet acceptabatur in maius bonum um exbibi- tam nobis quam illis, quibus fuil acceptum prsevisum, et promittebatur exhi- ^"A^um.* bendum. Rex enim praevidens ser- vitium alicujus esse gratum pro delicto alicujus, remittit deliclum, sed non dat donum, vel non accep- tat illum ad amicitiam perfectam, quousque debitum obsequium per- solvatur. Passio autem fuit obse- quium exhibitum valde carum Deo, et nosper fidem, sic eam exhibitam offerentes, majus bonum, quia ma- jorem gratiam accipimus per Sacra- menta novae legis habentis efficien- tiam ex ea, quam anliqui Patres, quia tantum eam offerebant per fidem, ut praevisam exhibendam, per Sacramenta veteris legis. Et ex hoc patet quod prsemissum est in priori quaestione, quod in Circumci- sione dabatur minor gratia quam in Baptismo. Et licet Sacramenta lega- ^"^^J^Jg" lia dabant eratiam virtute passionis aperuu ja- Christi preevisae, ut exhibendse, non circumci- tamen aperiebant januam, sicut Sa- cramenta novae legis, quia obse- quium gratum et pretium redemp- tionis non erat adhuc solutum et exhibitum.
Ad primam rationem, dico quod 10. passio Christi, licet semper non Ad argum.
fuerit in re exhibita, fuit tamen semper in scientia et acceptalioue divina, et sic habuit rationem meri- toriae causae, magis tamen meruit nobis, quibus exhibita est, quam illis quibus fuit adhuc exhibenda. Ad aliud, patet per jam dicta, quia ^^^^^^' LIBRI IV.
utroque modo est causa meritoria, licet diversimode, qiiia ut praevisa non est causa meritoria tantse gra- tise, sicut jam facta. Et cum probas, quianonutjam exhibita est causa meritoria in omnibus Sacramentis, Sacramen- ut patet dc Eucharistia et Baptismo, legisante quia hsBC duo Sacrameuta erant ^ln^stiuua iustituta aute mortem Christi, dico ea^^ufex^ quod Christus a principio nativitatis ***»uam ^"^ ^"^ ""^ modo potest dici exhibere pretium et obsequium pro peccatis nostris, quia assumpsit passiones humanae naturae sibi extraneas, et multas poenalilates sustinuit, et ita a principio nativitatis suae passio- nem suam actuahter Deo obtulit, et sic habuerunt Baptismus et Eucha- ristia virtutem a passione Christi, ut aliquo modo^ exhibita. Concedo tamen consequenter quod virtute Sacramenti non habuerunt tantam efficaciam ante passionem Christi, sicut post. nec Apostoli baptizati ante passionem Christi exhibitam tantum receperunt de gratia virtute Sacramenti, sicut modo baptizati, licet plus habuerunt de gratia per modum meriti, et ex opere ope- rante.
Alio modo potest dici, quod licet Sacramenta fuerunt instituta ante passionem Christi, non tamen pro illo tempore, sed pro tempore se- quente passionem Christi, et ideo pro tunc habuerunt efficaciam ante passionem Christi, ut illis post pas- sionem Christi ChrislianiDeo recon- ciliarentur, et eis daretur gratia, quamsignant; undealiudtempuserat in quo fuerunt instituta, et pro quo fuerunt institutaet promulgata. 11. Ad tertium dico quod passio Christiumr ti est causa meritoria gratiee, non sibi, quia a principio gratiam ha buit summam, et fuit in termino gratiee, sed tneritoria gratiae nobis. Et quando dicitur quod gratia non gratis datur, si meritis redditur, di- co quod verum est, si meritis acci- pienlis reddilur. Non autem reddi- tur meritis nostris, qui eam acci- pimus, sed meritis Christi, qui eam meretur nobis.
Sed quomodopotest aliquis mere- ri alii, el non sibi ipsi? Dico quod si ille qui meretur alteri, sit in tcr- minogratiae,cujusmodifuitChristus, bene potest mereri alteri et non si- bi ipsi. Exemplum hujus est: Si ali- quis diligeret aliquem, quantum po- test ipsum diligere, et sil impossi- bile magis diligi ab eo, si alius ser- viat sibi, et offerat sibi obsequium aliquod gratum pro alio, diligens illud gratissime acceptat, et magis quam offensam alterius pro quo of- fert, pensat, et tamen non plus di- ligit eum propter illud obsequium gratum, quia dilexit eum in summo. Isto modo est de Christo offerente suo Patri, a quo in summo diligi- tur, se ipsum in mortem ad offen- sam nostram redimendam; et ideo ex justitia quadam remisit nobis of- fensam, et non fuit mera gratia jus- tificatio peccatoris, quia non est mera gratia in universo, nisi Incar- natio, quin aliquibus meritis redda- tur, quibus redditur.
Ad ultimum, dico quod Sacramen- ta dicuntur fluxisse ex vulnere la- terali corporis Christi, non propter principalem meriti rationem ex isto vulnere, quia fuit mortuus quando illud vulnus sibi infligebatur, sed propter majorem similitudinem eo- rum, quae fluxerunl de illo vulnere, Christas DOQ sibi, sed Dobii gratiam meruit Nihil om- Dioo gratii a Deo datam Disi iDcarDatio.
Ad qaa^ tam. Qaomodo SacrameD- ta dicaDtor floxisse a ▼alaere la- teris ChriB- ti.
DIST. II. QUiESTIO II.
1.
scilicet sanguis et aqua, ad ea quaB concurrunt in Sacratnento Eucha- ristiaj, quod est Sacratnentum prin- cipale, licet non magisnecessarium, ef ita dicuntur omnia fluxisse ab illo vulnere, quia quae fluxerunt ab illo vulnere, fuerunt similiora Sa- cramentis.
QUiESTIO II.
Utrum baptizati Baptismo Joannis te- nebantur de?iecessitate salutis iterum baptizari Baptismo Christi.
Arguitur quod non. Magister in Argunoeut. Httera huius distinctionis, cap. ul- timo: Qui spem non posuerunt tn BaptismoJoannis^ et in Patrem et Filium et Spiritum sanctum cre- debantj non erant baptizandi posteuy sedper impositionem manuum Apos- tolorum super eos acceperunt Spiri- tum sanctum. secun- Item, in receplione Sacramentorum quod datur non est iterandum, sed si aliquid omittilAir, caule est supplendum; exemplum de Glerico per saltum promoto; ergo cum in Baptismo Joannis daretur ablutio exterior, et non interior, videtur quod in Baptismo Christi jam insti- tuto non fuerit ablutio exterior ite- randa, sed interior supplenda. Raiio ad Contra, de consecrat. d. 4. c. ^tum.* Aliud, et habetur apud Augusti- ^Dua!^' num, hom. 3. super Joan. Si quos baplijavit Judas, non sunt ilerum baptizandiy si quos JoanneSy iterum baptizandi sunt.
Item, Augustinus lib. 5. contra xugug- Donalistas, ante medium: Dominus. ^***"*- Jesus tali BaptismO mundat Eccle- siam^ quo accepto nullum aliud re- quiritur, accepto lamen Joannis Bap- tismo., adhuc erat dominicum Bap- tisma necessarium.
SCHOLIUM.
Baptizati ner JoanDem rebaptizandi erant. Ratio, quia Baptismus JoaDois noD fuit Sacra- menlum, de quo datum est prseceptum Act. 19. et Trid. Sese. 6. c. i. Vide Scholium in Oxod. htc. Si tameo Joannes baptizavit Baptismo Ghristi, et forma ejus, dod erant rebaptizaadi, quos sic baptizavit, et sic pie exponi potest Magister btc, teDens baptizatos a Joanne nnn esse rebaptizandos.
Respondeo ad qusestionem, etdico 2. quod Baptisma Joannis potest intel- Baptiemus ligi uno modo, quod baptizavit tan- medi^c^oa tum in nomine venturi, el sic rema- ii^^a^chris- nebant obligati ab eo ad suscipien- ***^""*'^*- dum Baptisma Christi; unde non dedit nisi quamdam dispositionem pr<fiviam per ablutionem exteriorem, ut homines facilius excitarentur et inducerentur ad recipiendum Bap- tisma Christi, ubi datur ablulio in- terior animae a peccatis, sicut ipse attestaturin Joanne 1. Ego baptizo vos inaqua; stat medius autem^ etc. qui baptizat in Spiritu sancto et veritate. Sed dispositio vel praepara- tio ad aliud, non sufficit ad comple- tionem illius cujus est, ideo accep- ta prseparatione, adhuc non induci- tur medicina, sed necesse est medi- cinam sequi, aut esse frustra; ergo a simili quantumcumque esset aliquis purificatus Baptismo Joannis, adhuc ulterius debet cum Baptismo Christi emundari.
Confirmatur, in naturalibus forma requiritur induci post dispositionem LIBRI IV.
3.
alicujus, alioquin productum non esset perfectum; a simili in propo- sito.
Item, praeceptum erat de Baptis- mo, postquam cessavit Gircumcisio; ergo postquam praeceptum de Bap- tismo fuit promuigatum, eos obliga- vit; ergo baptizati Baptismo Joannis, quantumcumque haberent de gra- tia, non minus tenebantur, propter praeceptum, ad suscipiendum Bap- tisma Ghristi; ergo, etc. Gonfirma- tur, omnes qui non erant intraEc- clesiam, obligabantur ad praecep- tum de Baptismo Ghristi; sed bap- lizati Baptismo Joannis non erant intra Ecclesiam per illud Baptisma, quianullus ingreditur in eam, nisi introducatur per Ghristum et per Baptisma, quod est janua Sacra- mentorum, per quam aliquis incipit esse de familia Dei, et amicus. Unde sicut prseceptum erat de ingressu in Ecclesiam post egressum de Syna- goga, ita praeceptum eratde recep- tione Baptismi post cessionem Gir- cumcisionis, et ideo sicut omnes te- nentur ad ingressum Ecclesiae post sepulturam Synagogae, ita omnes tenentur ad Baptisma Ghristi post evacuationem Gircumcisionis; no- iuit enim Deus destruere omne re- medium ad salutem.
Alio modo potest intelligi Joannes 4^!}l^' baptizasse Baptismo Ghristi, potuit tizasse enim audisse discipulos Ghristi bapchnaL tizasse, et formam quam tenerent, et eamdem tenuisse in suo Baptismate, baptizando aliquos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, quod baptisma tunc non fuit ejus secundum formam, sed tantum ut ministri et executoris, sed erat for- ma baptizantis Ghristi. Et sic dico quod baptizati Baptismate Joannis, ut ministri et executoris, non erant iterum baptizandi, et ita potest sal- vari dictum Magistri dicentis bapti- zatos a Joanne non esse rebaptizan- dos, non autem primo modo intelli- gendo baptisma ejus. Et tunc arguit Magister a contrario sensu sic: Qui non habuerunl fidem Trinitatis, et sunt baptizati a Joanne, lenebantur iterum baptizari; ergo qui habue- runt fidem, et sunt baptizati a Joan- ne, non tenebantur iterum baptiza- ri; sed talis modus arguendi non valet nisi in causis prsecisis.
Ad primum principale patet ex jam dictis.
Ad aliud, cum dicitur quod illud quod est proetermissum, debet caute suppleri, dico quod illa regula non estvera, quandonon potest suppleri alio praetermisso, sicut patet de or- dinatis per saltum, quia character ordinis sacerdotalis potest imprimi, etsi non prcefuissetDiaconatus. Sed in proposito, quod' fuit praetermis. sum, non potuit suppleri, quia nihil erat factum, et universaliter quando aliquid est praetermissum, sine quo nihil potest fieri de effectu principa- li, non est ibi aliquid supplendum, sed totum inchoandum, nec tamen ibi aliquid iteratur, quia nihil ejus preefuitfactum.
DIST. m. QUiESTIO I.
DISTINCTIO III DE SACRAMENTO BAPTISMI 1.
QUiESTIO I. Quse sit definitio et essentia Baptismi?
Circa distinctionem terliam quee- rilur primo de quidditale Baptismi, ulrum sit ablutio exterior corporis facta in aqua a Sacerdote, cum hac forma verborum: Ego baptizo te in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Argumeot. Arguilur quod non, quia pars non °vum^' pi'sedicatur de tolo; ablulio exlerior est pars bapiismatis; ergo, etc. Mi- nor patet secundum Auguslinum super Joannem Ilomil. 8. Accedit verbum ad elementum, et fit Sacra- mentum; ergo tam verbum quam aqua concurrunt ad ablutionem cor- porisexteriorem. Contra Magister in littera.
August.
Assignatur Baptismi definitio, et illa data a Magistro, scilicet, Bapfismus est tinclio cor- poris exterior, facia sub forma verborum pr»- cripiay esl bene data^ et explicatur.
Ad istam quaestionem respondeo ex praedictis in definitione Sacramenti in communi; ibi enim dictum est Sacramentum per se includere relationem signi, et connotare unum sensibile, vel plura sensibilia, sive sint unius sensus, sive plurium pro fundamento; ergo sicut Sacramen- tum in communi dicit talem relatio- nem in communi, et connotat tale fundamenlum, ita speciale Sacra- mentum, ut Baptismus, dicit spe- cialem relationem signi cum eisdem differentiis in speciali, etdetermina- to correlativo et speciali, ut dicatur esse signum efficax ordinans homi- nem ad salutem exprimendo ista, quae pertinent per se ad ejus ratio- nem et definitionem.
Dico quod Baptismus est ablutio Definuio exterior, facta tn aqua, nomtms non inviliy ab alio abluente, et simul cum intentione debila, et certis verbis to- tam Trinitalem invocanle, efficien^ ter signans ex institutione divina ablutionem animse interiorem apec- cato. Istee partes patebunt per pro- prias et singulas qusestiones de Bap- tismo. Cum enim ultimo dicitur, ^d^^So.' quod efficienter signal ablutionem a peccatOy ibi tangitur suum proprium correlativum, et proprius effectus hujus Sacramenti; cum vero dicitur quod est ablulio facta in «g^wa^expri- mitur materia hujus Sacramenti, et forma cum certis verbis invocante Trinitatem. Susceptivum tangitur LIBRI IV.
LIBRI IV.
cum dicitur, hominis non inviti; minister cum dicitur, ab aliquo abluente. Esl ergo completa haec definitio Baptismi ex proprio corre- lativo et fundamento, et omnibus aliis requisitis, ut materia et forma et ministro, quae aliquo modo se te- nent ex parte fundamenti, quae non ita proprie dicitur definitio, sicut illa, quae est quidditalis extra ani- mam, sed sicut sermo quidditativus rei intra animam. Sacramentum enim est signum formaliter, et rela- tio rationis, et refertur ad invisibi- lem gratiam, ut correlativum et si- gnatum. De forma autem Baptismi, et de ejus institutione, et etiam de ejus effectu in suo correlativo ha- betur in aliis quaestionibus hujus distinctionis; de suscipiente autem habetur distinct. 4. ubi de isto quae- retur; de ministro vero, a quo de- beat conferri, dist. 5. ubi de hoc tangetur, et illa quae pertinent ad dispositionem ejus declarabuntur in tribus distinclionibus sequenlibus. 3. Quantum ergo ad definitionem pe6nitio Magistri, dc Qua quaeritur. dico quod deciapatur. est boua, si suppleantur et expli- centur illa quae in ipsa continentur, quia tunc est eadem cum preedicta. Nam cum dicit quod est ablulio ex- terior facta in aqua^ tangit materiam hujus Sacramenti; cum verodicitur quod est ablutio^ non cujuscumque, sed corporis^ tangitur susceptivum hujus Sacramenti, et datur intelligi ablutio corporis hominis non inviti, quia non corporis asini, vel bovis, quia ablutio non fit nisi aliquo abluente; ideo consequenter dat in- telligere ministrum hujus Sacramen- ti. Per hoc autem quod dicit sub forma verborum^ etc. exprimit formam hujus Sacramenti, et ita ad- dendo quod addidi, habetur com- pleta ejus definitio.
Ad argumentum in contrarium, *• dico quod in artificialibus materia ^gg*^|°U est tota substantia rei, et ideo in ar- Rjjhardii d.l.q. l.a.
tificialibus non solum prsedicatur i-»n8oiai. materia de toto artificiato in con- creto, sed etiam in abstracto; statua enimnonsolum est aes, sed aenea, domus non solum est lignum, sed lignea; ideo cum Sacramentum sit sicut artificiale, quia est signumad placitum, et non naturale, potest dici esse sua materia, utquod sit ablutio facta in aqua. Potest etiam dici, quod Baptismus non tantum est ablutio corporis in aqua, sed cum debita forma verborum, et aliis conditionibus superius requisitis, expressis, et ubi totum non est unum, nisi virtute ordinis, sufficit quod partes ejus exprimentes quid- ditatem illius, sicut totum habet quidditatem, quod habeant tantum unitatem ordinis, sicut est in propo- sito de materia et forma hujus Sa- cramenti.
QU^STIO II.
Vtrum hsec sit prsecise forma hujus Sa- cramenti: Ego te baptizo in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti?
Arguiturquod non, forma est in 1. materia ejus, cuius est forma; sed Argameot ista verba non sunt m aqua, nec in ablutione facta in aqua; ergo, etc. Item, si haec propositio, ego te bap- ^aum!"
DIST. III. QUiESTIO II.
tizo innomine Patris, elc. sit forma hujus Sacramenti, aut ergo est pro- ^ positio vera,aut estpropositio falsa; non inquantum est propositio falsa, quia tunc non esset Sacramentum veritatis, quod est impossibile; nec inquantum vera, quia non est forma posterior eo cujus est forma, sed prior, 7. Meiaph. text. 7. Sed veritas istius propositionis ego te baptizOj etc. est posterior prolatione verbo- rum istorum, quia ante finem ver- borum non incipit quis Sacramen- tum, nec minister dat, et est poste- rior ipso Sacramento, quia signat Baptismum dari, et per consequens ab illo habet suam virtutem et veri- tatem, quia propositio est vera ab esse rei, quia ex eo quod res est, vel non est^ etc. in Preedicamentis; ergo veritas ejus sequitur Baptismum, quem signat conferri.
TerUum. Item, per verbum primae per- sonee'datur intelligi persona deter- minata, quiademonstratur persona, ut vult Priscianus; ergo su- perfluit hoc pronomen eyo. Hoc confirmatur per Bernardum Glos- satorem in cap.si quis^de Baptism.et ejus effectu^ qui probat quod non est necesse ad veritatem hujus Sa- cramenti exprimere hoc pronomen ego.
Ouartum. Item, Grseci vere baptizant, et baptizati ab eis quando veniunt ad nos non rebaptizantur; non autem servant nostram formam, sed hanc, baplizelur servus Chrisli in nomine Patris etFilii et Spiritus sancti.
Quintum. |iem, vanum est dirigere sermo- nem ad non intelligentem; igilur non oporlet dicere te.
sextniii. Item, de consecr. dist. 4. c. quo- damj dicilur:Si Judmus baptizaoit ToM. xxui.
in nomine Trinitatis, vel Christi, sufficit.
Item, Ambros. lib. 1. de Spiritu Septimum sancto, sufficit unam personam ex- primercy dum alia pie intelliga- tur.
Item, extra de consecr. dist. 4. Re- Octavum. tulerunt: Si dicatur in nomine Pa- trisj baptizatur.
Item, August. 5. de Trinit. cap. 7. Nonum. Idem estpatrem esse, et genitorem; igitur sufficit dicere in nomine geni- toris.
Contraextra de Baptismo et ejus Ratioad effectu c. 1. Si quis puerum ter °pp^"" immerseritj ethanc formam verbo- rum non tenuerit, ego te baptizo in nomine PatriSy etc. nihil fit.
SCHOLIUM I.
Primum dictum pro hac littera: Forma in» formans hujus Sacramenti est relatio rationiSy cujut fundamentum et materiay complectitur ablutionem, aquam^ verha, Ministrum. Secun- dam: Verba illa sunt forma^ id esty pars actua- lior fundamenti formse 'informantis Tertium: HcBC formaest observanda sub posna peccati in minislro ordinario^ quia hunc non excusat igno- rantia, qua aliquis alius'in necessitate baptimns excusari posset. Quartum: Quadrupliciter con- tingit mutari formam verborum secundum sub- stantiam, quantilatemj qualitatem^ ubij et expli- cat clare, quomodo.
Ad quaestionem dico quod possu- 2. mus loqui de forma alicujus proprie, Forma savel appropriate. bi proprie, sic dico ipea reiutio quod uniuscujusque forma est illud njf°alia°8e a quo essentialiter et formaliter est p\°iefu*if- id, quodest, ut aliquis est albus per ^^™®?^* albedinem; et isto modo dico quod forma Baptismi si propria est, quod sil quaedam relatio rationis, ut si- gnum efficax veraciter demonstrans et signans ablutionem animae a pec- cato, tanquam suum proprium cor- relativum et signalum; quae relalio 37 LIBRI III.
rationis, vel quod signum, est in omnibus prcBclictis, in aqua, in ver- bis, etc. sicutin suo fundamenlo, ila quod illa quatuor, aqua, verbum, suscipiens et minister, quasi inte- grant, isto modo loquentlo de for- ma, unius fundamenti ralionem, quiaaliquo istorum amoto non ma- net Sacramentum, nec ista relatio rationis, qua^ est signum ad placi- tum, et non ex natura rei, et ideo sic ex instilutione refertur ad signa- tum et effectum, quem designat; et isto modo heec relatio est proprie forma hujus Sacramenti, et non verba plusquam aqua, quia utrum- que se tenet ex parte fundamenti is- tius relationis. 3. Verumtamen quando plura concurrunt ad constitutionem alicujus effectus unius, ut visibile el audi- bile, comparando illa ad invicem, unum est principale, et aliud minus principale, quia non possunt esse sinc omni ordine in illo tertio, et ex eequo, sicut patet in omnibus com- positionibus ordinatis ad aliquod ad terlium; hujusmodi sunt in Bap- tismo aqua et verbumy ergo alterum est principalius in signando. Iloc autem principalius est verbum, quia Augusi. sccundum Auguslinum 2. de doc- trina Christiana, cap. 1. Verba ob- tUiuerunt principatum ad siyfian- dum inter omnia signa ad placitum; quidquid autem signat ex instilu- Quare ver- tione, tautum cst; crgo, etc. Nunc badican- ' ■ • lurforma anlem vuiemus quod in compositis meDiis. vercex materia et forma, lorma di- cilur principalior pars composili, quia dat esse sibi principaliler; ergo cum verbum sit principalius ipsa aqua, ot principaliler concurrat ad ablulionem interiorem, et constitutionem fundamenti hujus signi quam aqua, ideo appropriate loquendo respectu istius verba possunt dici forma hujus Sacramenti, sicut in aliis principalior pars compositi est forma alterius partis, et ita verbum non proprie, sed appropriate dicitur forma hujus Sacramenti, Sed isto modo loquendo de forma, 4. suntne verba praidicta praecisa for* DupUdier ma Baptismi? Respondeo et dico ^cwariJm quod aliud est requiri necessario, et ' mentiT aliud de necessitate. Exparte Sacra- menti in se aliquid necessario re- quiritur,et ex parte ministrantis Sa- cramenlum. Si autem omittatur ali- quid, quod est necessarium ex parte Sacramenti in se, evacuatur virtus ex parte ministri, quia nihil facit, sed non e converso. Si enim minis- ter omittat aliquod necessarium, quantum est ex parte ministri, et sibi incumbit ex officio, peccat mor- taliter, omiltendo illud, sed non propter hoc destruitur Sacramen- tum, quantum est ex parte sui. Sa- tis hoc patebit iaferius.
Dico ergo quod hsec est preecisa forma, erjo te baptizo^ etc. in Sacra- mento Baptismi, Considerando au- tem necessitatem ex parte ministri, qui tenetur ex officio scire formam baplizandi traditam in Canone, dico 1 quod prfBtermittendo vel mutando, j non secundum essentialia istam for- mam, vere dat Sacramentum, sed tamen peccat mortaliter.
Nec excusat ignorantia, quia te- ignortDU netur hoc scire ex officio, et ideo sai mioi* ignorantes illam formam in Ecclesia bfpTqu^ Latina, expellendi sunt de Ecclesia Bcfre**£a^ quiasi csecus csecum ducaty ambo ^^' in foveam cadunt. Velula autem, vel laicus, quibus non incumbit ex DIST. III. QUiESTIO II.
Prsecisa forma baptismi quoad Terba, quae.
Quadruplex est mutatio ia rorma SacrameDtorum.
officio,sed tantum in articulo neces- sitatis, non peccant mortaliler, etiamsi non observant istam formam omnino, dum tamen recte faciant secundum intentionem Ecclesiee, quia non tenentur scire istam for- mam, sed vere dant Sacramentum.
Quse autem mulatio verborum posset stare cum veritate Sacra- menti, et quae non, dicetur postea. Dico ergo quod hsec est praecisa forma tenenda de necessitate ex parte baptizantis, cui non licet ali- quam variationem vel mutationem facere circa eam; quod si fecerit, peccat mortaliter, manente tamen Sacramento, cum aliqua mutatione factacircaeam, quantum estexparte ejus.