Sed estne alia praecisa forma ver- borum necessaria quantum est ex parte Sacramenti? Respondeo quod sicut contingit fieri motum vel muta- tionem in rebus secundum substan- tiam, secundum quantitatem, se- cundum qualitatem, et secundum ubi^ 5. Physic. text, 7.9. et 18. ita in proposito potest intelligi fieri muta- tio vel variatio verborum secundum substaniiamy ut si alia verba ponan- tur pro istis, ut si dicatur, ego bal- neo te in nomine Apostolorum Joan- nis ei Petri^ vel secundum quaniita' tem subtrahendo aliquid, ut nomen alicujus personae Trinitatis, vel ad- dendoaliquid,vel secundum quali" iatem corrumpendo, vel proferendo incongrue ista verba, vel synco- pando, vel secundum ubi^ scilicet transponendo verba, vel aliquid in- terponendo.
Verboru.Ti autem omnium islo- rum, quae continent forniam Sacra- menti, ego baptizo ie, elc. non ost aequalis necessitas, quia quorum- dam verborum forma est necessaria requisita ad necessitatem Sacra- menti, ut in se, ut haec pars, quae invocatomnes personasTrinitatis m nomine Patris^ etc. quia per illas particulas exprimitur principaliter baptizans, a quo est immediate col- latio gratiae, et ablutio interior, quae est effectus Sacramenti. Sed in ver- Minuter ,, non necesbis exprimentibus ministrum, non iario exest tanta necessitas, quia non estde ioBapUs- necessitate Sacramenli in se, ut hoc ^jego.^ pronomen demonstrans personam baptizantem, scilicet ego, exprima- tur; pertinet tamen ad necessitatem Sacramenti expressio tam actus quam suscipientis actum, ut tam hujus verbi baptizo^ quam hujus pronominis /e, secundae personae, non ita persona baptizantis. Salva- tor enim Maith. ullimo, exprimens Actus, et omnia necessaria, etmstituens illud, te^exprimi non expressit baptizantis personam, expressit tamen tam actum in se, quam personam suscipientem, eun- tes, etc. baptizanies eos in nomine Patris ei Filiiy etc. Graeci vero, qui vere conferunt Sacramentum Bap- tismi sub illa forma: Baptizetur ser- vus Christi in nomine Patris, et Fitiiy etc. non exprimunt personam baptizantis.
Sed si quaeratur, quae sit causa 6. formae verborum in Baplismo Grae- Quare apudOrsecorum, etquare non exprimunt per- co^nonex- sonam baptizantis, sicut forma tra- bapUzans dita ab Ecclesia? Bespondeo, in principio divulgationis de Baptismo gloriabantur baptizati de bonitate ministri, quod a meliori fuerunt mi- nistro baptizati dicentes, ego qui- dem Pauliy ego vero Apollo, ego vero Cephsej quae gloria erat schisapti uoi LIBRI IV.
malis inter eos causa, ut palet per Apostolum 1. Corinlh. 1. et ideo adamovendum cansam istius con- tentionis inler eos, permissa est tunc forma praedicta observari. Sed credo quod nisi nunc cessentab illa forma, et teneant formam communem Ec- clesiaj, quod peccenl morlaliter, nisi oKrTm f^^"' ^""^ ^^^ dispensalum. Latini faisseoiim ygPQ^ q^i veracitcr credunt Deum fortemodo solum ellectum Baptismi conferre, apudipsos. ^^^ ^ggigtentem suo signo, ut sit ve- rum, et non ministrum [baptizantem conferre elTectum, quem designat, tenenl formam Iraditam ab Eccle- sla, indicando personam baptizantis per verbum indicalivum baptizo. Greeci eliam melius potuissent uti aliis verbis quam istis, baplizetiir servus Christi, quia non est servus ChristL antequam baptizatur, sed baptizatur ut fiat servus Christi, et ideo non ponunt conveniens sus- ceptivum Baplismi. Verius ergo et expressius exprimitur veritas hujus Sacramenti per formam communem tradilam ab Ecclesia, quam per for- mam Gra^corum.
Ad proposilum dico, quod muta- tio facta secundum subslantiam ver- borum, non semper mutatvel des- truitSacramentum. Palct de mula- tione verborum in forma, qua ulun- tur Gra3ci. Verbum enim baplizo exprimens actum per modum indi- calivum, mutant ipsi in optativum baptizetiir, et ubi nos loco suscipien- tis ponimus /e, ibi ponunt servus Christi, et (amen utrumque est ne- cessarium Sacramentum, et utraque forma salval Sacramentum.
SCHOLIUM II.
Gertum esse ait olim voluiase Baptismum in nomine Gbristi sine expressione Triuitatis, modo lamen Ule Baptisma est dubium. Ita Ambros. eilatushic a Magisi. el coUigitur ex Act. 2. 8. 10. et 19. ubi esi menlio Baptismi in nomine Christi sine Trinilatis mentione. Tenet Mag. blc Alens. 4. p. q. 8. m. 3. art. 3. D. Thom. 3. p. quaest. 66. art. 6. ad i. Albert. htc art. 2. D. Bonav. p. i. art. 2. quaest. 2. Richard. art. 2. quaest. 3. ad 10. cum Scoto blc. Goffr. Suar. sup. cii. Cano 6. de locis, cap. 8. ad 7. cum aliis tencnt Apostolos nunquam baptizasse in noininfc Ghristi. Uemum, inquit, verius vide- lur, quod buptizatus non esselt qui nunc baptiza- reiur in nomine Christiy sine expressione Trini- tatis. Ita Doctor blc sine assertione, sed in Bcripto Oxoniensi omnino dubius mansit.
De aliis etiam verbis magis ne- 7. cessariis ad hoc Sacramentum, fieri potest mulatio secundum substan- tiam dupliciter: Uno modo quod una dictio ponatur loco alterius, idem significans, licet alio modo, ul cum loco Trinitatis personarum, ponatur Christi vel Dei, et tunc dico quod J^^^J^^^t nec mutatur forma, nec virlus Bap- ^^'^^^^ lisrni. Vox eniin est materiale in dic- gn^^tow- tione et oratione, et signatum ejus est formale; et ideo si signatum ejus maneat idem, forma rnanet eadem, et per consequens baptizalio potest fieri in omni lingua, eliamsi dilTerat secundum vocem apud diversos. Si autem fiat mutatio secundum sub- strmliam, ut loco unius dictionis po- natur alia aliud significans, hoc con- tingit dupliciter: Uno modo ut simpliciter significet aliud, et tunc certum est quod non salvatur forma Baptismi, ut dicatur, Joannes Ro- berni immergat in nomine Joannis Roberni et Petri. Alio modo ut idem significet, licet sub alia et alia ra- tione. Et de hoc sunt opiniones, specialiter de hoc nomine Christus^ utrum sit vera forma Baptismi, di- DIST. III. QUiESTIO II.
Christus ijuomodo importat tres perBO- Das.
Baptismas in Domiue ChriBti olim licitUS, DUDC illicitus, et an teoeat.
cendo, ego te baptizo in nomine Christi, et videtur quod sic, quia, utpatel per Ambrosium, et sumitur Act. 2. et 14. aiiquando sub ista for- ma conferebatur Baptismus, nec le- gimus alicubi expresse quod ipsa fuerit revocata; ergo videtur quod adhuc sub ipsa possit conferri Bap- tisma.
Ilem, dicil Magister in littera quod Christus est idem cum totaTrinitate, et per Christurn inteliigitur ungens, unctum, et unctio ipsa.
Sed hic dubito an quis esset bap- tizatus sufficienter virtute istorum verborum, ego te baptizo in nomine C/iristiy quia nullus potest revocare legem statutam a superiore ejus, nec ullra tempus dispensatum ab eo, uti dispensatione ejus. Christus instituit Baptismum dari, non in nomine suo, sed in nomine totius Trinitatis explicite, nisi forte pro tempore certo, et causa necessaria, ut divulgaretur nomen Christi; ergo nomine Christi divulgato, et causa cessante, non possunt Apostoli? cum quibus dispensatum fuit ad tempus in nomine Christi baptizare, et post illud tempus formam insti- tutam a Christo, ubi invocarentur persoure Trinitatis, aliqualiter revo- care. Etideosinunc aliquis tenere- tur ex officio scire formam institu- tam a Christo, et baptizaret aliquem in nomine Christi, ego credo quod nihil facerel in virtute Sacramenti.
Si autem fiat variatio secundum quantitatem addendo aliquam, vel dimittendo aliquid ex istis, dico quod si aliquid addatur repugnans verbis principalibus, vel diminuens verba illa, nihil fit, quia non servatur forma.
Nec video quod dictum Ambrosii in littera sit absolute verum de di- missione, cum dicit quod si aliquis baptizaretur in nomine unius perso- sonae, dummodo non male sentia- tur de aliis, quod vere esset bapti- zalus. Et ideo exponendus est, et dicendum quod si puer expira- retdicto in nomine Patris, creditur quod Deus ex misericordia residuum suppiebit; sed si Sacerdos tunc ex- piraret, et puer superviveret, esset denuo baptizandus.
De aliis mutationibus corrum- pendo verba, vel corrupte proferen- do per modum mutalionis ab ubi quae alibi *. "IdOxod.
Ad primam ralioncm in opposi- etseqqV tum, dico quod verba non sunt pro- 9. prie forma Baptismi, sed tanlum nfif^^^ar. appropriate loquendo comparando «"f"eDt. ipsaad aquam, ut ad partem mate- riae minus principalem.
x\d secundum dico quod haec Ad secuD- oratio pro toto lempore prolationis ""^* verborum, nec est vera, nec falsa, sed neutra, ut habeat veritatem suam tantum in ultimo instanli pro- lationis eorum. De hoc dicetur inferius in materia Eucharislise.
Aliter tamen polest dici quod Aoforma haec creatio prout est vera, est forma vera,vide Baptismi, et tunc ad probalionem *° ^^' dico quod illa ablutio est prior veri- tate istius proposilionis, e(jo te bap- tizo, etc. a cujus veritate habet illa praposilio suam veritatem, quiahaec propositio nullam ablutionem signat, nec haicablutio esl Sacramentum; sed tunc est Sacramentum, quando fit in aqua cum verbis, et ideo veri- tas istius proposilionis non sequitur Sacramentum, sed sequitur ablutio- nem naturaliter; unde idem est di- LIBRI IV.
Ad terti- Ad quar- tum.
Ad quintum.
Sermo duplez.
Ad Bex- tum.
Ad septi- mum.
Ad octa- ▼um.
Ad DODum cere; ego baptizo te, ac si diceret, ego abluo te.
Ad lertium dico quod licet det in- telligere orationem, non est tamen oratio; curro enim non est oratio, sed tantum una dictio, et nunquam oratio est ex una dictione, et ideo licet det intelligere orationem, non est tamen oralio, nisi exprimantur plura, quse dantipsam intelligere.
Ad quartum de Grfecis, patet ex jam dictis.
Ad quintum dico^' quod dirigitur sermo baptizato, ut ineo siteffectus. Et cum dicitur, frustra dirigitur sermo non inlelligenti, dico quod sermo est duplex, quidam tantum significativus, quidam vero operati- vus; primo modo est propositio ve- ra, secundo modo falsa.
Ad sextum dico quod qusestio fuit mota Papae non propter ly ego, sed quia Judaeus fuit qui baptizavit, et ad hoc respondens Papa dixit quod sufficit si dixit in nomine Trinita" tis.
Ad septimum de Ambrosio dico ut supra quod hoc est intelligen- dum, si impossibilitas sit ex parte ministri, tunc est puer ilerum bap- tizandus, si ex parte recipientis, sperandum est quod Deus supplebit.
Ad octavum de patrias patet ex jam dictis.
Ad ultimum de geniloris, etc. di- cendum quod Augustinus ibi intelli- gitquodidem est genitor et Pater, quantum ad hoc quod est dici ad alterum, sive importare proprieta- tem ejusdem personse; sed non sunt idem quantum adprimum con- ceptu significatum utrobique, quia Pater significat primo et per se sup- positum in natura divina.
pnmam.
Aliud autem significat primo etPaterdicii primo perper se proprietatem, et non est ea- Bpnam, dem visuominis proprii et propne- notioDem. talis nominis in invocatione facta alicujus personae ad aliquem effec- tum,etideonon sufficitponereunum loco allerius, sed debent poni per- sonae per ordinem originis, primo Paler, deinde Filius, tertio Spiritus sanctus, qui est ab utroque.
QUiESTlO III.
Utrum sola aqua naturalis et pura sit conveniens materia Baptismi.
Videtur quod non, quia aqua ar j tificialis est ejusdem speciei, et aqua ArgumenL pro tota specie est conveniens. Pri- mum patet, quia aqua artificialis habet qualitates similes, ut humec- tare et frigefacere; igitur, etc.
Item, omne mixtum grossius est quam aqua elementaris; sed aqua stillata est subtilior, cum sit clarior et mundior; igitur ipsa non est mix- ta; igitur est aqua pura.
Item, miscibilia possunt naturali- Tertioni. terseparari a mixto; igitur artifex potost extrahere veram aquam a mixto applicando debitum agens.
Et confirmatur, quia magi Pha- raonis fecerant veros dracones et veras ranas; sed multum facilius est extrahere miscibilia a mixto, adhi- bendo debita activa passivis, quam altera producere.
Item, Joan. 19. exivit sanguis et q^^oh aqua de latere Christi, et tamen ille humor fuit phlegma; igitur posset homo baptizari in phlegmate.
SecQB- dQm.
DIST. III. QUiESTIO III.
Quintom. Item, aqua,qua utimur communi- ter, non est pura, quia omnis aqua habet suos vapores, et tamen aqua qua utimur, est conveniens materia Baptismi; ergo. Ratio ad Oppositum, Joau. S.Nisi quis re- ^tum.^" natus fuent ex aqua, etc. Item, Matth. 3.
SCHOLIUM.
Docel aquam esse materiam Baptismi su- mendo materiam pro parte miaus principaii fundameDti relationis, qua constituitur Baptis- mu8, ul dictum e8t de forma quaest. praeced. Requirilur quod sil aqua naturalis, quia haec 8ola est absolute aqua.lExplicat opliroe quse- nara impuritas impedit, ne sit materia. Proxi- ma autera maleria est ablutio per aquam. Vide Florent. in decreto Eug. et Tridenl. ss. 7. cap. 2. etc, firmiler, de summa Trinitale.
9 In isla quaestione distinguo de Materia matcria, sicut prius distinxi de dupiiciter forma. Matcria uno modo accipitur accipitur ^ Bjcin^et proprie, prout est proprium suscep- tivum formae, et sic aqua non est proprie materia Baptismi, quia non recipit in se formam Baptismi, quia verba non sunt in aqua. Alio modo accipitur materia appropriate, sicut forma prius accipiebatur appropria- te, comparando eam ad aliam par- tem compositi, et sic verba ista, ego te baptizOj possuntdici formaaquae, ut materiae, quia in omnibus con- currenlibus ad aliquod tertium con- stituendum,unum concurrit utprin- cipale et forma, aliud ut minus principale et materia. Cum ergo aqua et verba sic concurrant ad constitutionem Baptismi, et ablutio- nem corporis exteriorem, quse est Sacramentum, sequitur quod unum islorum est principale respectu ter- tii, etaliud minus principale, et per consequens unum esse materiam forma.
respectu alterius, quia in omnibus compositis et constitutis ex partibus unum habct ralionem materiae, et aliud habet rationem foiTOse, et verba non possunt esse materia respectu aquae in ablutione Sacra- menti; sed aqua est materia res-MateriaBa- pectu verborum, et materia Baptis- pr^oi^ma, mi remota, quia per appropnatio- mota. nem tantum, sed materia Baptismi ^^"*- propinquaest ablutio in aqua facta cum verbis, et applicatio verborum ad elementum, quod essentialiter est signum invisibilis gratiae et ablutionis animee interioris, et non aqua tantum, sicut dixit Bernardus Glossator, propter quod prohibuit istam aquam permitti bibi ab asino, ne asinusbiberet Sacramentum. Sed hoc nimis est Bernardice dictum, quia ista aqua non est tantum Sa- cramentum Baptismi, nec materia proxima gratise invisibilis et ablu- tionis interioris, quia tunc omnis aqua esset Sacramentum, et mate- ria proxima Baptismi, et illius effec- tus invisibilis. Sed proxima materia establutio exterior cum verbis, ut dictum est.
Sed quare magis placuit Christo instituere hoc Sacramentum fieri in aqua quam in alio liquore, ut in oleo vel vino. Sunt multae et aperlse congruentiffi, aqua est fri- gida, fluida, lucida, necessaria, et communis; ethae omnes pi^oprieta- tes conveniunt illi humori, in quo debet fieri Baptismus, qui est ad reprimendum eestum concupiscen- (ise, ad flectendum rigorem inobe- dientiae, ad illustrandum perclarita- tem fidei, ad introducendum in viam salutis. Et hoc est commune omni- bus, sicut lex ista, cujus hoc Sacra- LIBRl IV.
3.
Qua Bit aqua oa- turalis.
Per vires naturee DOD polest immediate ex mixto geoerari veraaqua.
AlcbimJBteD deceptio.
mentum est irnitativum, communis est omnibus ad salutem.
Solummodo de ista quaestione videndum est, quae sit aqua natura- lis? Ad quod dico, quod omnis aqua, qua3 producta est in esse na- turali ab agente naturali per natu- ram,est aqua naturalis; multa enim humida sunt producta in esse per partem, ut puta per distillalionem et ignem, auxilio natui*ne, quse non sunt verfe aquae in specie aquae, ut elementum aquse. Possibile est tamen mixtum naturale, sive per modum naturse resolvi in elementa naturalia, et ita in aquam et ignem, utpurasunt, activo et passivo con- venienter approximatis, et hoc acti- vo agente per media determinata secundum processum determina- tum ordinatum a natura, quia non statim resolvitur mixtum in elemen- ta actione agentis, sed oportet ip- sum prius transire secundum media omnia, quae requiruntur in proces- su naturse ad inductionem formse elementaris, quae est finis istius processus naturae. Unde secundum Philosophum 8. Metaph. texl, 14. ex aceto non fil statim el immedia- te vinum, sed oportet prius transire per omnia media determinata, quae sunt requisita per naturam ad for- mam aceti, antequam inducatur forma aceti, ut oportet prius resol- vi acetum in terram, et in niate- riam primam, et posl in vitem, et post in uvam, et sic de aliis. Unde tota natura univcrsi non produceret unam guKam aqua? de omnibus lignis universi, praHermisso isto or- dine agendi per media determinata ex nalura; et ideo mentiuntur Al- chymistae, qui dicunt se producere aquam veram ex silice, ut elemen- tum, quia non agunt per media de- terminata ex natura, quibus tantum, et non aliter nataesl aqua naturali- ter generari ex mixto, quia slalim per ignem resolvunt mixtum in il- lum humorem, qui non est aquain specie aquae, sed aliquis alius H- quor, differcns specie ab aqua. Nec etiarn utuntur convenienti activo, quia non utuntur ut in pluribus, nisi igne' ad omnia quae agunt secundum illam artem, qui non vi- detur conveniens aclioni respectu generationis aquae naturalis, quia unum elementum non videtur posse producere aliud per naturam, ete- nim sicut sunt impermixta in esse^ ita in agendo, maxime ordine nalu- rali praetermisso. Solus ergo auctor naturae Deus, qui non ligatur ad DeusDon processum et ad ordinem eius, •^''?''°' sed est super ipsam, quia fecit ip- qucmser- sam voluntarie, potest illum ordi- nem non observare, et ideo ipse po- test solum immediate ex mixto fa- cere aquam naturalem, sicut fecit ipsam et omnia alia elementa ex nihilo; et ideo humor productus per artem Alchimiae, non est aqua pu- ra, sed alius liquor, quia licet ha- beat aliquas qualitates similes qua- litatibus aquae naturalis, plures tamen habet dissimiles quam simi- les; nam quaedam sunt effective ca- iida3, quaedam siccae, quae sunt qua- litates propriae talis liquoris consequentes naturam speciei illius, quae nullo modo conveniunt cum aqua naturali, sicutdicunt medici, et be- ne, quod licet aliquae herbae conve- niunt in mullis qualitatibus, una ta- men sanal a tali infirmitate, et non alin, per qualitatem sibi propriam, DIST. in. QUyESTIO III.
Divereitas specifica aqufieoatu- reuisabaliis distillatis.
Magi PharauDis ra- Das vere produze> ruDt.
DsemoDes miracula efficere DOO po8- 8U0t.
Aquapura est taDtuDi materia Baptismi.
Mixtio aqusBcum alioduplez.
quae est a tota specie, id est, quae naturaliler consequitur propriam speciem iliius.
Ad hoc autem quod aliqua essent ejusdem speciei, oportet ea conve- nire in omnibus qualitatibus illius speciei, et ita patet quod aqua arti- ficialis, ut aqua rosacea, vel aliqua alia aqua dislillata, non est ejusdem speciei cum aqua naturali, quia aqua naturalis est ilia quee produci- tur ab agente naturali, et per media determinata, et quod nullum agens naturale posset illam aliter ex mixto producere quocumque adjutorio naturee, nec adjutorio dflemonum, vel aliorum Angelorum. Quod enim magi Pharaonis produxerunt ex aqua illa ranas quasi subito, et quod multa mirabilia modo fiunt preeter communem cursum et ordi- nem consuetum, hoc non fit mira- culose, nec praeter processum natu- rae, quia omnes Deemones Inferni non facerent unum miraculum; sed hoc fit secundum determinatum ordinem naturae jungendo conve- nientia activa passivis citius quam aliqua creatura inferiorfaceret. Ipsi enim ditati naturalibus suis eo per- venerunt ut intelligerent per quee activapossunttales effectus produci, et ideo jungendo illa illis, effectus evenit naturalis, et ita Deemones jungendo aquis aliquibus propria activa respectu ranarum fiendarum, slatim faciebant illa ranas ex aquis naturaliter, el non virtute propria nisi isto modo.
Dico ergo quod aqua pura est tantum conveniens materia Baptis- mi, quae non habet mixtionem cum alio.
Sed mixtionem fieri, potest intelligi dupliciter: Uno modo, quod ex mixtionibus fiat aliquod tertium per se unum, sive sit perfecte mix- tum, et in termino mixtionis, ut sunt composita corpora ex quatuor elementis, vel imperfecte mixtum, et in via ad perfectam mixtionem, cujusmodi sunt impressiones gran- dinis et nivis; et aqua, sive sic, sive sic mixta cum aliis, non est materia Baptismi, dum est in tali composito, quiapartes miscibilium non suntin mixto, nisi in potentia; unde per nivem, dum est sic mixtum,nec per grandinem, antequam resolvatur in elementum aquee, non potest fieri Baptismus.
Alio modo potest intelligi mixtio non proprie, sed per appositionem vel juxtapositionem partium, quee non apparet tantum juxtapositio partium, sed eliam mixtio quaedam, sicut est in juxtapositione partium liquidorum, ut aquee et vini, vel aquae et olei, vel solidorum cum liquidis, ut salis cum aqua, vel glaciei cum aqua, in quarum utra- que juxtapositione partium semper manet aqua actualiter in propria specie Et de ista juxtapositione partium adhuc distinguo, quia vel ista juxtapositio partium prohibet vim abluendi, sicut est in aqua ita spissata cum pasta, velsiliqua, vel terra foetida ut luto, quod non appa- ret puritas. Et sic dico quod non est conveniens materia Baptisrni, quia Baptismus est Sacramentum, et ablutio exterior, quae est signum talis effectus invisibilis, ut ablutionis animae interioris.
Unde per aquam impressam lulo non fit materia Baptismi, quia non ablueret corpus, nec esset verum Nix, glacie8,quaD- Burficiuot ad Baptismum.
Puritas aqutjbqua- lid requira- tur ad Baptiemam.
y^ LIBRl IV.
Tres regu- Iffi judicaodi in uniTersum demateria, quGB baptizatouoDTe- Diens eit.
signum ablulionis interioris intinc- tio corporis in tali aqua.
Si autem talis juxtapositio par- tium non impediat vim abluendi, sicut est aqua maris conjuncta multis vaporibus terrestribus, et aqua communis, qua nunc commu- niter utuntur homines, sic polest esse maleria conveniens Baptismi.
Quae autem aqua retinet suam specieui, et quee non, in juxtaposi- tione partium pertinet ad naturalem scire. De quibus autem juxtapositis patet eorum mixtio, et per conse- quens non sunt materia debita Hap- tismi, sicut urina digesta, quae est colalura sanguinis. De quibusdam autem aquis dubium est si conser- ventet retineant suam speciem, ut in lixivio et in cerevisia. De cere- visia autem dicit unus Doctor, quod quia habet vim nutriendi, quod non habet simplex elementum, ideo ibi aqua non tenet suam speciem. Sed haec ratio non concludit, quia quan- tumcumque salvetur species aquse, dum bladum jacuit in ipsa, adhuc nutriet ratione substantiae bladi admixti, vel appositi. De aliis aquis dubium est.
Sed de omnibus, quae pertinent ad materiam istam pono tres regulas: Prima est, quod in omnibus possibi- libus via tutior eligatur, unde nullus baptizet in aliquo liquore, de quo dubitat an sit pura aqua, si adsit possibilitas ad habendum aquam puram in specie aquae. Secunda re- gula est, quod si possibilitas non est ad habendum materiam conve- nientem alicujus Sacramenti, via propinquior vise certae, quantum possumus probabiliter judicare, eli- gatur. Tertia regula, si via propinquior viae non potest haberi, fiat quod licite fieri potest, et reliquum omissum est caute supplendum, ut si aliquis dubitet se essebaptizatum, baptizetur sub conditione sic, si es baptizatiis^non tebaptizo) sedsi non es baptizatus, egotebaptizo in norni'- ne Patris.et Filii, et Spiritm sancti.
Ad argumenta.Ad primum princi- pale, dico quod illa non est aqua ^^^^^ naturalis. Et cum dicitur, acci- prmcipaie. dentia sunt similia, dico quod ac- cidentia possunt esse couvenien- tia, et tamen illa quorum sunt specie differentia, ut aer et aqua, sunt perspicua, et tamen in aliis suntdifferentia, sic aqua artificialis et naturalis. Unde sicut dicunt me- dici, quod hoc habet talem virtutem a tota specie, bene est dictum, quia una est forma specifica, et ipsam consequitur talis qualitas, et sic qualitas propria consequens formam specificam hujus aquae et illius, est alia et alia.
Ad aliud, dico quod aqua stillata xd tecnn' esl purior secundum sensum, quia aqua qua utimur, est mixtum secun- dum sensum, licetibi sit juxtaposi- tio, quae non percipitur.
Ad aliud, concedo quod aqua na- turalis potest separari a mixto, et alia miscibilia, sed non est adhuc talis ars adinventa. Sed Diabolus potesl addere talia activa passivis, quse possunt extrahere aquam per debita media, sicut^docuit magos Pharaonis. Nescio autem si sic fecerunt Alconomi pactum cum Dae- monibus, tamen et si fecissent, adhuc non causarent aquam, nisi per media debita, cum tamen ipsi agunt praecipue per ignem.
Ad aliud, dico quod Innocentius ^tum!^ dum.
Ad Urti- um.
DIST. III. QUiESTIO IV.
Veraaqua Papa dixit quod Gxivit vera aqua de ^"aiere" latere Christi, et hoc probat, quia Trfd '^ieM.?^^ vidU^ testtmonitim perhibuit; et 22.cap. 7. si phlegma vidisset, de illo testimonium perhibuisset, sive tamen hoc fuissel naturaliter, sive miraculose nescit.
Ad uit. Ad aliud, dico quod mixlio secundum sensum, quaj est in aqua, qua communiter utimur, non impedit vim abluendi, etideo satis est pura, ut sit materia Baptismi.
QU^STIO IV.
Utrum instituiio Baptismi evacuaverit Circumcisionem?
. Quflero de inslitutione Baptismi in Argoment comparatione ad Circumcisionem: primum. Utrum tnstitutio Baptismi evacuabat Circumcisionem? Arguitur quod non. Matth. 5. Non veni solr vere legem^ sed adimplere. Circumcisio erat praeceptum in lege; ergo Christus eam non destruxit, sed implevit; ergo instituendo Baptismum, non revocavit Circumcisionem.
Secundam. Item, Genes. 7. Circumcisio fuit data Abrahae in foedus sempiternum; fcedus sempiternum revocari non potuit, quia tunc non esset sempiternum; ergo nec Circumcisio.
Tertium. ^*^^"' uullus iufcrior habet auctoritatem revocandi legem institutam a superiori; sed Deus instituens legem Mosaicam, preecepit Circum- cisionem; ergo non potest ab aliquo inferiori revocari.
Nec legitur ubi Chrislus eam revocaverit, imo ipse confirmando illam, opus Circumcisionis in se- metipsosuscepit; in fine etiam vitse, et in die ccenae comedit agnum Paschalem cum discipulis suis, quod fuit|^illius legis; ergo nec a discipulis, nec ab aliquo inferiori potuerunt heec revocari.
Contra, Joann. 3. Nisiquis rena- 2. tus fuerit ex aqua et Spiritu sancto. Ratio prietc. Sed non prohibetur ab aliquo positum. introitus regni Dei de necessitate, nisi propter peccatum originale, quia beata Virgo, beatus Joannes Baptista, etc. nunquam habuerunt peccatum actuale mortale; ergo Baptismus tunc ordinatur ut reme- dium contra illud peccatum.
Item, duoremedia sufficientia non secanda. fuerunt ordinata, nec sunt contra idem peccatum, vel contra eamdem infirmitatem; ergo cum Baptismus fuit tunc remedium sufficiens contra illud peccatum, sicut et modo, quia ex quo institutus est semper erat aequalis virtutis; ergo Circumcisio ab illo tempore cessavit, si enim fuisset postea remedium, ad nihil fuisset necessarium, nisi ad pecca- tum originale expellendum.
Item, ad Galat. 5. Si circumci' Tenia. dimini, Christus nihit vobis prodest.
SCHOLIUM I.
Ait Baptismum prius fuisse sub consilio, et postea sub prscepto, sed non anle Pentecos- ten. Ita tum Scoto Aureolus, Rubion, Gabriel citali. Pt Suarez 3. p. tom. 3. d. 27. contra D. Thomam dist. i. art. 2. et i. 2. q. 103. art. 3. et ThoQiietas asserentes totam legem novam UBRI IV.
UBRI IV.
obligasse a morle Gbrisli. Addit deinde Doctor discipulos baptizasse ante Christi mortem Baptismo Gbristi, el non Joannis. Gonslal, Joan. 3. et Lucae 4. et babetur cap. Aliud, de consecrat. d. 4. IlaAugust. tract. 11. ef 13.'Jn Joann. D. Bonav. 3. p. art. i. quaest. i. et alii. Tertio assignat Doctor rationem quare Lon fuil promuigatus Baptismuti immediate post ejus instilutionem.
3. In ista qufiestione videnda sunt tria: Primum, quod sola institutio BajDtismi non obligavil homines de necessitate salutis ad ejus susceptio- nem. Secundum, quod ejus promul- galio obligavit eos, quibus promul- gabatur ad ejus susceptionem. Ter- tium est de comparatione Baptismi ad evacuationem Circumcisionis.
SoiaBap- Quantum ad primum, sciiicel 8iuiu/oDon quod sola ejus institutio antequam obUgabai. ppomulgaretur, non obligabat homi- nem ad ejus susceptionem; proba- tur, quia dictum est Salvatoris Joann. 13. Si non venissem, et eis locutus non fuissem^ peccalum non haberenty quod sic intelligo: Si Christus nec per se, nec per suum authenticum, de quo fuissent certi ex facto vel miraculo, vel ex forma, uttestimonio bonorum, et fide di- gnorum eis loculus fuisset, pecca- tum non haberent incredulitatis.