ἀστρονομοῦντα καὶ, ἀναβλέποντα πεσόντα εἰς φρέαρ Θρᾷττά τις ἐμμελὴς καὶ χαρίεσσα ϑεραπαινὶς ἀπο- σκῶψαι λέγεται, ὧς τὰ μὲν ἐν οὐρανῷ προϑυμοῖτο εἰδέναι, τὰ δὲ ὄπισϑεν αὐτοῦ καὶ παρὰ πόδας λαν- ϑάνοι αὐτόν. ταὐτὸν δὲ ἀρκεῖ σκῶμμα ἐπὶ πάντας ὅσοι ἐν φιλοσοφίᾳ διάγουσι. τῷ γὰρ ὄντι τὸν τοι- obrov ὃ μὲν πλησίον καὶ ὃ γείτων λέληϑεν, οὐ μόνον ὅ τι πράττει, ἀλλ᾽ ὀλίγου καὶ (εἶν ἄνϑρωπός ἐστιν i τι ἄλλο ϑρέμμα" τί δή ποτ᾽’ ἐστὶν ἄνϑρωπος καὶ τί τῇ τοιαύτῃ φύσει προδήκει διαφέρον τῶν ἄλλων ἢ ποιεῖν ἢ πάσχειν, ζητεῖ τε καὶ πράγματ᾽ ἔχει διερευ- νώμενος. τοιγάρτοι ἰδίᾳ τε συγγιγνόμενος ὁ τοιοῦτος ἑκάστῳ καὶ δημοσία, ὅταν ἐν δικαστηρίῳ ij που ἄλλοϑι ἀναγκασϑῇ περὶ τῶν παρὰ πόδας καὶ τῶν ἐν ὀφϑαλ- μοῖς διαλέγεσθαι, γέλωτα παρέχει οὐ μόνον Θράτταις ἀλλὰ καὶ τῷ ἄλλῳ ὄχλῳ, εἰς φρέατά τε καὶ πᾶσαν ἀπορίαν ἐμπίπτων ὑπὸ ἀπειρίας, καὶ ἡ ἀσχημοσύνη δεινή, δόξαν ἀβελτηρίας παρεχομένη. ἔν τε γὰρ ταῖς λοιδορίαις ἴδιον ἔχει οὐδὲν οὐδένα λοιδορεῖν αὐτὸς 18 οὐχ εἰδὼς κακὸν οὐδὲν οὐδενὸς ἐκ τοῦ μὴ μεμελετη- 25 κέναι" ἀπορῶν οὖν γελοῖος φαίνεται" ἔν τε τοῖς ἐπαί- νοις καὶ ταῖς τῶν ἄλλων μεγαλαυχίαις οὐ προσποιήτως, 1 distinctio post οὐδέν est in codice || 8 ὑπεραστρονομοῦσα || 6 ἄνω βλέποντα et 9 ἔμπροσϑεν P || 18 εἰ ex P addidit A || 14 i. δέ PA | ἄνϑρωπος cum Cobeto malim | 17 συγγιγνόμενος PA: συγγιγνομένοις | 18 ἑκάστῳ PK: ἕκαστος | 24 αὐτὸς] cv P || 21 προσποιητῶς.
“4 IAMBLICHI ἀλλὰ τῷ ὄντι γελῶν ἔνδηλος γιγνόμενος ληρώδης δοκεῖ 216 Κ, εἶναι. τύραννόν τε γὰρ ἢ βασιλέα ἐγκωμιαξόμενον ἕνα τῶν νομέων οἷον συβώτην ἣ ποιμένα ij τινα βου- κόλον ἡγεῖται ἀκούειν εὐδαιμονιξόμενον πολὺ βδάλδλοντα γάλα, δυσχολώτερον δὲ ἐκείνων ξῷον καὶ ἐπι- βουλότερον ποιμαίνειν τε καὶ βδάλλειν νομίζει αὐτούς, ἀγροῖκον δὲ καὶ ἀπαίδευτον ὑπὸ ἀσχολίας οὐδὲν ἧττον τῶν νομέων τὸν τοιοῦτον ἀναγκαῖον γίγνεσϑαι, σηκὸν ἐν ὄρει τὸ τεῖχος περιβεβλημένον. γῆς δὲ ὅταν μυρία 10 πλέϑρα ἢ ἔτι πλείω ἀκούσῃ ὥς Tig ἄρα κεκτημένος ϑαυμαστὰ πλήϑει κέκτηται, πάνόομικρα δοκεῖ ἀκούειν, εἰς ἅπασαν εἰωθὼς τὴν γῆν βλέπειν. τὰ δὲ δὴ γένη ὑμνούντων, ὡς γενναῖός τις ἑπτὰ πάππους πλουσίους ἔχων ἀποφῆναι, παντάπασιν ἀμβλὺ καὶ ἐπὶ σμικρὸν ιὸ ὁρώντων ἡγεῖται τὸν ἔπαινον, ὑπὸ ἀπαιδευσίας οὐ δυναμένων εἰς τὸ πᾶν ἀεὶ βλέπειν οὐδὲ λογίξεσϑαι ὅτι πάππων καὶ προγόνων μυριάδες ἑκάστῳ γεγόνασιν ἀναρίϑμητοι, ἐν͵ αἷς πλούσιοι καὶ πτωχοὶ καὶ βασιλεῖς 5181. καὶ δοῦλοι βάρβαροί τε καὶ Ἕλληνες πολλάκις μυρίοι 20 γεγόνασιν ὁτῳοῦν, ἀλλ᾽’ ἐπὶ πέντε καὶ εἴκοσι κατα- λόγῳ προγόνων δεμνυνομένων καὶ ἀναφερόντων εἰς Ἡρακλέα τὸν ᾿μφιτρύωνος (ἄτοπα αὐτῷ παταφαίνεται τῆς σμικρολογίας, ὅτι δὲ ὁ ἀπ᾽ ᾿Δμφιτρύωνοφ᾽ εἰς τὸ ἄνω {(πεντεκαιεικοστὸς) τοιοῦτος ἦν οἵα συνέβαινεν 36 αὐτῷ τύχη, καὶ ὁ πεντηκοστὸς ἀπ᾿ αὐτοῦ, γελᾷ οὐ δυναμένων λογίξεσϑαί τε καὶ χαυνότητα ἀνοήτου ψυχῆς 85A. ἀπαλλάττειν. ἐν ἅπασι δὴ τούτοις ὃ τοιοῦτος ὑπὸ τῶν πολλῶν καταγελᾶται, τὰ μὲν ὑπερηφάνως ἔχων, o0 8 συβώτην PK: τῶν συβωτῶν 11 πλήϑει PA: nine ] 22 sq. verba ἄτοπα — Ἀμφιτρύωνος et 24 πεντεκαιεικοστὸς eX P addidit A.
PROTREPTICUS (c. XIV). 15 ὡς δοκεῖ, τὰ δ᾽ ἐν ποσὶν ἀγνοῶν τε καὶ ἐν ἑκάστοις ἀπορῶν. ὅταν δέ γέ τινα αὐτὸς ἑλκύσῃ ἄνω, καὶ ἐθελήσῃ τις αὐτῷ ἐκβῆναι ἐκ τοῦ Τί ἐγὼ σὲ ἀδικῶ j σὺ ἐμέ; εἰς σκέψιν αὖ τῆς δικαιοσύνης τε καὶ ἀδικίας, τί v& ἑκάτερον αὐτοῖν καὶ ví τῶν πάντων ἢ ἀλλήλων διαφέρετον; ἢ ἐκ τοῦ Εἰ βασιλεὺς εὐδαί- μῶν κεκτημένος πολὺ χρυσίον, [ἢ] βασιλείας πέρι καὶ ἀνθρωπίνης ὅλως εὐδαιμονίας καὶ ἀϑλιότητος ἐπί- ὄχεψιν, ποίω τέ τινε ἐστὸν καὶ τίνα τρόπον ἀνθρώπου φύσει προδήκει τὸ μὲν κτήσασϑαι αὐτοῖν, τὸ δὲ ἀπο- φυγεῖν, --- περὶ πάντων τούτων ὅταν αὖ δέῃ λόγον διδόναι τὸν σμικρὸν ἐκεῖνον τὴν ψυχὴν καὶ δριμὺν καὶ δικανικόν, πάλιν αὖ τὰ ἀντίστροφα ἀποδίδωσιν. ἐἰλιγγιῶν τε ἀπὸ ὑψηλοῦ κρεμασϑεὶς καὶ βλέπων μετ- ἕωρος ἄνωθεν ὑπὸ ἀηϑείας ἀδημονῶν τε καὶ ἀπορῶν καὶ βαρβαρίξων γέλωτα Θράτταις μὲν οὐ παρέχει οὐδ᾽ ἄλλῳ ἀπαιδεύτῳ οὐδενί (οὐδὲ γὰρ αἰσϑάνονται), τοῖς δὲ ἐναντίως ἢ ὡς ἀνδραπόδοις τραφεῖδσι πᾶσιν. οὗτος δὴ ἑκατέρου τρόπος τῆς ξωῆς᾽ ὃ μὲν τῷ ὄντι ἐν ἐλευϑερίᾳα τε καὶ σχολῇ τεϑραμμένου, ὃν δὴ (δεῖν φιλόσοφον καλεῖν, (ᾧὦ» ἀνεμέσητον εὐήϑει δοκεῖν καὶ οὐδενὶ εἶναι, ὅταν εἰς δουλικὰ ἐμπέσῃ διακονήματα, οἷον στρωματόδεσμον μὴ ἐπισταμένου συσκευάσασϑαι μηδὲ ὄψον ἡδῦναι ἢ ϑῶπας λόγους" ὁ δ᾽ αὖ τὰ μὲν τοιαῦτα πάντα δυναμένου τορῶς ϑατέρου καὶ ὀξέως διακονεῖν, ἀναβάλλεσϑαι (δὲ οὐκ ἐπισταμένου ἐπὶ 7 ἢ delevi: an χρυσίον 5, βασ.Ὁ | 9 τέ τινε PA: γέ τινες || 10 αὐτοῖν PK: αὐτὴν | 18 πάλιν αὖ τὰ AP: πάλιν αὐτὰ | 18 ἐναν- τίως PK: ἐναντίοις | 20 ὃν δεῖ ex apogr. Ciz. K: an καλεῖς cum P?|?21 ᾧ ex P addidit A | 23 ἐπισταμένου ex P scripsi: ἐπισταμένους | 26 ϑατέρου] τε PA [| 26 δὲ ex P addidit K.
5 10 20 25 16 IAMBLICHI δεξιὰ ἐλευϑέρως οὐδὲ ἁρμονέαν λόγων λαβόντος ὀρϑῶς ὑμνῆσαι ϑεῶν τε καὶ ἀνδρῶν εὐδαιμόνων βίον ἀληϑῆ. οἶμαι δὴ οὖν, εἰ πείϑοιντο oí ἄνϑρωποι τούτοις, πλείονα ἂν εἰρήνην καὶ κακὰ ἐλάττω κατ᾽ αὐτοὺς 5 ἔσεσϑαι. τὰ μὲν οὖν κακὰ οὔτ᾽ ἀπολέσϑαι δυνατόν (ὑπεναντίον γάρ τι τῷ ἀγαθῷ ἀεὶ εἶναι ἀνάγκη), οὔτ᾽ ἐν ϑεοῖς αὐτὰ ἰδρύσϑαι, τὴν δὲ ϑνητὴν φύσιν καὶ τόνδε τὸν τόπον περιπολεῖ ἐξ ἀνάγκης. διὸ καὶ πει- ρᾶσϑαι χρὴ ἐνθένδε ἐκεῖσε φεύγειν ὅ τι τάχιστα. φυγὴ 10 0$ ὁμοίωσις ϑεῷ κατὰ τὸ δυνατόν" ὁμοίωσις δὲ δίκαιον καὶ ὅσιον μετὰ φρονήσεως γενέσϑαι. ἀλλὰ γὰρ οὐ πάνυ ῥάδιον πεῖσαι, ὡς ἄρα οὐχ ὧν ἕνεκα οἵ πολλοί φασι δεῖν πονηρίαν μὲν φεύγειν ἀρετὴν δὲ διώκειν, τούτων χάριν τὸ μὲν ἐπιτηδευτέον τὸ δ᾽ οὔ, ἵνα δὴ 15 μὴ κακὸς καὶ ἵνα ἀγαϑὸς δοκῇ εἶναι. ταῦτα μὲν γάρ ἐστιν ὁ λεγόμενος γραῶν ὕϑλος, ὡς ἐμοὶ φαίνεται" τὸ δὲ ἀληϑὲς ὧδε λέγομεν. ϑεὸς οὐδαμῇ οὐδαμῶς ἄδικος, ἀλλ᾽ ὡς οἷόν τε δικαιότατος, καὶ οὐκ ἔστιν αὐτῷ ὁμοιότερον οὐδὲν ἢ ὃς ἂν ἡμῶν αὖ γένηται ὅ τι 0 δικαιότατος. περὶ τοῦτο καὶ ἡ ὡς ἀληϑῶς δεινότης ἀνδρὸς καὶ ἡ οὐδένειά τε καὶ ἀνανδρία. ἡ μὲν γὰρ τούτου γνῶσις σοφία καὶ ἀρετὴ ἀληϑινή, ἡ δὲ ἄγνοια ἀμαϑία καὶ κακία ἐναργής" oí δὲ ἄλλαι δεινότητές ve δοκοῦσαι καὶ δοφίαι ἐν μὲν πολιτικαῖς δυναστείαις 85 γιγνόμεναι φορτικαί, ἐν δὲ τέχναις βάναυσοι. τῷ οὖν ἀδικοῦντι καὶ ἀνόσια λέγοντι ἢ πράττοντι μακρῷ ἄριστ᾽ ἔχει τι τὸ μὴ συγχωρεῖν δεινῷ ὑπὸ πανουργίας εἶναι" ἀγάλλονται γὰρ τῷ ὀνείδει καὶ οἴονται ἀκούειν ὅτι οὐ λῆροί εἰσι, γῆς ἄλλως ἄχϑη, ἀλλὰ ἄνδρες οἵους δεῖ ἐν 21 ἀνανδρία ῬΑ: ἀνδρεία || 24 δοκοῦσαι ῬΑ: δοκοῦσι.
PROTREPTICUS (c. XIV). T1 πόλει τοὺς δωϑησομένους. λεκτέον οὖν τὸ ἀληϑές, ὅτι τοσούτῳ μᾶλλόν εἰσιν οἷοι οὐκ οἴονται, ὅτι οὐχὶ οἴονται ἀγνοοῦσι γὰρ ξημίαν ἀδικίας, ὃ δεῖ ἥκιστα 2:6 K. ἀγνοεῖν. οὐ γάρ ἐστιν ἣν δοκοῦσι, πληγαί τε καὶ ϑάνατοι, ὧν ἐνίοτε πάσχουσιν οὐδὲν ἀδικοῦντες, ἀλλὰ ἣν ἀδύνατον ἐχφυγεῖν. παραδειγμάτων γὰρ ἐν τῷ ὄντι ἑστώτων, τοῦ μὲν ϑείου εὐδαιμονεστάτου, τοῦ δὲ (ἀϑέουΣ ἀϑλιωτάτου, οὐχ ὁρῶντες ὅτι οὕτως ἔχει, ὑπὸ ἠλιϑιότητός τε καὶ τῆς ἐσχάτης ἀνοίας λανθάνουσι τῷ μὲν ὁμοιούμενοι διὰ τὰς ἀδίκους πράξεις, τῷ δὲ τὸ ἀνομοιούμενοι. οὗ δὴ τίνουσι δίκην ξῶντες τὸν εἰκότα βίον ᾧ ὡμοιοῦντο. ἐὰν δὲ εἴπωμεν ὅτι, ἐὰν μὴ ἀπαλ- λαγῶσι τῆς δεινότητος, καὶ τελευτήσαντας αὐτοὺς 92A. ἐκεῖνος μὲν Ó τῶν κακῶν καϑαρὸς τόπος οὐ δέξεται, ἐνθάδε δὲ τὴν αὑτοῖς ὁμοιότητα τῆς διαγωγῆς ἀεὶ ἕξουσι, κακοὶ κακοῖς ξυνόντες, ταῦτα δὴ καὶ παντά- πασιν ὡς δεινοὶ καὶ πανοῦργοι ἀνοήτων τινῶν ἀκού- όονται, καὶ μάλα δὴ ὑπέρογκον φρονοῦντες. ὃν μέντοι τι αὐτοῖς συμβέβηκεν, ὅταν ἰδίᾳ λόγον δέῃ δοῦναί τε καὶ δέξασϑαι περὶ ὧν ψέγουσι, καὶ ἐθελήσωσιν 30 ἀνδρικῶς πολὺν χρόνον ὑπομεῖναι καὶ μὴ ἀνάνδρως φεύγειν, τότε ἀτόπως τελευτῶντες οὐκ ἀρέσκουσιν 28 αὐτοὶ αὑτοῖς περὶ ὧν λέγουσι, καὶ ἡ ῥητορικὴ ἐκείνη πῶς ἀπομαραίνεται, ὥστε παίδων δοκεῖν μηδὲν δια- φέρειν. εἰ δὴ ταῦτα οὕτως ἔχει, καὶ ὃ βίος ϑειότερός τε εἶναι καὶ εὐδαιμονέστερος φαίνεται τῶν ἐν φιλο- σοφίᾳ διαγόντων, οὐδὲν ἄλλο χρὴ πράττειν ἢ φιλο- σοφίας ἀντιλαμβάνεσϑαι γενναίως.
οι με ὅ οι με ὅ to 5 8 ἀϑέου ex P addidit Α | 11 τίνουσι ῬΑ: csívovo: | 15 αὐ- τοῖς | 19 ὅταν] ὅτι ἂν PA, at cf. Schanzii adn. crit. ad Theaet. p. 177 B [ 20 ἐθελήσωσιν ῬΑ: ἐϑελήσουσιν ||.24 πῶς.
18 IAMBLICHI XV. Μετὰ ταῦτα δὴ ἀπεικάσαι δεῖ τοιούτῳ πάϑει τὴν ἡμετέραν φύσιν παιδείας vs πέρι καὶ ἀπαιδευσίας. a ἰδὲ γὰρ ἀνθρώπους οἷον ἐν καταγείῳ οἰκήσει σπηλαιώ- os A. δει, ἀναπεπταμένην πρὸς τὸ φῶς τὴν εἴσοδον ἐχούσῃ 5 μακρὰν παρὰ πᾶν τὸ σπήλαιον, ἐν ταύτῃ ἐκ παίδων ὄντας ἐν δεσμοῖς καὶ τὰ σκέλη καὶ τοὺς αὐχένας, ὥστε μένειν τε αὐτοὺς εἴς τε τὸ πρόσϑεν μόνον ὁρᾶν, κύκλῳ δὲ τὰς κεφαλὰς ὑπὸ τοῦ δεσμοῦ ἀδυνάτους περιάγειν, φῶς δὲ αὐτοῖς πυρὸς ἄνωϑεν καὶ πόρρωϑεν καόμενον 10 ὄπισϑεν αὐτῶν, μεταξὺ δὲ τοῦ πυρὸς καὶ τῶν δεόσμω- τῶν ἐπάνω ὁδόν, παρ᾽ ἣν εἶναι τειχίον ὠκοδομημένον, ὥσπερ τοῖς ϑαυματοποιοῖρ πρὸ τῶν ἀνθρώπων πρό- 3308. κειταν τὰ παραφράγματα, ὑπὲρ ὧν τὰ ϑαύματα δει- κνύουσιν. ἔτι τοίνυν ὅρα παρὰ τοῦτο τὸ τειχίον φέ- 15 ροντας ἀνθρώπους σχεύη τε παντοδαπὰ ὑπερέχοντα τοῦ τειχίου καὶ ἀνδριάντας καὶ ἄλλα ξῷα λίϑινά τε καὶ ξύλινα καὶ παντοῖα εἰργασμένα, οἷον εἰκός, τοὺς μὲν φϑεγγομένους, τοὺς δὲ σιγῶντας τῶν παραφερόντων. τὴν δὴ ἄτοπον εἰκόνα ταύτην καὶ τοὺς δεσμώτας τοὺς 80 ἀτόπους ϑὲς εἶναι ὁμοίους ἡμῖν. τοὺς γὰρ τοιούτους πρῶτον μὲν ἑαυτῶν vs καὶ ἀλλήλων οἴει ἄν τι ἕωρα- κέναι ἄλλο πλὴν τὰς δκιὰς τὰς ὑπὸ τοῦ πυρὸς εἰς τὸ κατ᾿ ἀντικρὺ αὐτῶν τοῦ σπηλαίου προσπιπτούσας; οὐδὲν ἄλλο. πῶς γάρ, εἰ ἀκινήτους γε τὰς κεφαλὰς 85 ἔχειν ἠναγκασμένοι εἶεν διὰ βίου; τί δὲ τῶν παρα- 914. φερομένων; οὐ ταὐτὸν τοῦτο; τί “μήν; εἰ οὖν δια- λέγεσϑαι οἷοί τ᾽ εἷεν πρὸς ἀλλήλους, οὐ ταῦτα ἡγῇ 3 ἰδὲ} 26 τοῦτο; τί μήν; Cobet ex P: rovro: μήν.
PROTREPTICUS (ec. XV). 19 ὧν τὰ ὄντα αὐτοὺς ὀνομάξειν, ἅπερ ὁρῷεν; ἀνάγκη. τί δ᾽; εἰ καὶ ἠχὼ τὸ δεσμωτήριον ἐκ τοῦ κατ᾽ ἀντικρὺ ἔχοι, ὁπότε τις τῶν παριόντων φϑέγξαιτο, olt. ἂν ἄλλο τι αὐτοὺς ἡγεῖσϑαι τὸ φϑεγγόμενον ἢ τὴν παριοῦσαν σκιάν; οὐδὲν ἄλλο. παντάπασι δὴ οὖν oí τοιοῦτοι οὐχ ἂν ἄλλο τι νομίξοιεν τὸ ἀληϑὲς ἢ τὰς τῶν σδκευ- αστῶν σκιάς. πολλὴ ἀνάγκη. σκόπει οὖν αὐτῶν λύσιν ve καὶ ἴασιν τῶν τε δεσμῶν καὶ τῆς ἀφροσύνης, οἵα τις ἂν εἴη, εἰ φύδει τοιάδε ξυμβαίνοι αὐτοῖς" ὁπότε τις λυϑείη καὶ ἀναγκάξοιτο ἐξαίφνης ἀνίστασϑαί τε καὶ περιάγειν τὸν αὐχένα καὶ βαδίζειν καὶ πρὸς τὸ φῶς ἀναβλέπειν, πάντα δὲ ταῦτα ποιῶν ἀλγοῖ τε καὶ διὰ τὰς μαρμαρυγὰς ἀδυνατοῖ καϑορᾶν ἐκεῖνα ὧν τότε τὰς σκιὰς ἑώρα, τί ἂν οἴει αὐτὸν εἰπεῖν, εἴ τις αὐτῷ λέγοι ὅτι τότε μὲν ἑώρα φλυαρίας, νῦν δὲ μᾶλλόν τι ἐγγυτέρω τοῦ ὄντος καὶ πρὸς μᾶλλον ὄντα τετραμ- μένος ὀρϑότερον βλέποι, καὶ δὴ καὶ ἕκαστον τῶν παριόντων δεικνὺς αὐτῷ ἀναγκάξοι ἐρωτῶν ἀποκρί- ναϑαι ὅ τι ἐστίν; οὐκ ois, αὐτὸν ἀπορεῖν vs ἂν καὶ ἡγεῖσϑαι τὰ τότε ὁρώμενα ἀληϑέστερα ἢ τὰ νῦν δει- κνύμενα; πάντως δήπου. οὐχοῦν κἂν εἰ πρὸς αὐτὸ τὸ φῶς ἀναγκάξοι αὐτὸν βλέπειν, ἀλγεῖν vs ἂν τὰ ὄμματα καὶ φεύγειν ἀποστρεφόμενον πρὸς ἐκεῖνα ἃ δύναται καϑορᾶν, καὶ vouíteww ταῦτα τῷ ὄντι σαφέ- ὅτερα τῶν δεικνυμένων; εἰ δὲ ἐντεῦϑεν ἕλκοι τις αὐτὸν βίᾳ διὰ τραχείας τῆς ἀναβάσεως καὶ ἀνάν- τους, καὶ μὴ ἀνείη πρὶν ἐξελκύσειεν εἰς τὸ τοῦ ἡλίου φῶς, ὀδυνᾶσϑαί τε ἂν καὶ ἀγανακτεῖν ἑλκόμενον; καὶ 8 οἷα | 9 εἰ PA: ἡ || 14 οἴη J| 1ὅ αὐτῷ ῬΑ: αὐτὸ | 20 τὰ τότε ῬΑ: τά τε | 27 ἂν εἴη || 28 (aoo οὐχὶ ὀδυνᾶσϑαι À ex P.
5 μι 0 5 μι 80 IAMBLICHI ἐπειδὴ πρὸς τὸ φῶς ἔλϑοι, αὐγῆς ἂν ἔχοντα τὰ ὄμ- ματα μεστὰ ὁρᾶν οὐδ᾽ ἂν ἕν δύνασϑαι τῶν (νῦν» λεγομένων ἀληϑῶν., ὥστε ἐξαίφνης αὐτοῖς προσβαάλ- λοντας; συνηϑείας δή, οἶμαι, δέοιτ᾽ ἄν, εἰ μέλλοι τὰ δ ἄνω ὄψεσϑαι᾽ καὶ πρῶτον μὲν τὰς σκιὰς ἂν ῥᾷστα καϑορῴη, καὶ μετὰ τοῦτο ἐν τοῖς ὕδασι τά vs τῶν ἀνθρώπων καὶ τὰ τῶν ἄλλων εἴδωλα, ὕστερον δὲ αὐτά" ἐκ δὲ τούτων τὰ ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ αὐτὸν τὸν οὐρανὸν νύχτωρ ἂν ῥᾷον ϑεάσαιτο, προσβλέπων τὸ 1ὸ τῶν ἄστρων vs καὶ σελήνης φῶς, ἢ μεϑ’ ἡμέραν τὸν ἥλιόν τε καὶ τὸ τοῦ ἡλίου. τελευταῖον δή, οἶμαι, τὸν ἥλιον οὐκ ἐν ὕδασιν οὐδ᾽ ἐν ἀλλοτρίᾳ ἔδρᾳ φαντάσ- sa. ματα αὐτοῦ, ἀλλ᾽ αὐτὸν xaO" αὑτὸν ἐν τῇ αὑτοῦ χώρᾳ δύναιτ᾽ ἂν κατιδεῖν καὶ ϑεάσασϑαι οἷός τέ ἐστι. καὶ 5336 κ. 16 μετὰ ταῦτ᾽ ἂν ἤδη συλλογίξοιτο περὶ αὐτοῦ, ὅτι οὗτος ὁ τάς τε ὥρας παρέχων καὶ ἐνιαυτοὺς καὶ πάντα ἐπι- τροπεύων τὰ ἐν τῷ δρωμένῳ τόπῳ, καὶ ἐκείνων ὧν σφεῖς ἑώρων τρόπον τινὰ πάντων αἴτιος. δῆλον γὰρ ὅτι ἐπὶ ταῦτα ἂν μετ’ ἐκεῖνα ἔλθοι. τί οὖν; ἀνα- 20 μιμνῃδκόμενον αὐτὸν τῆς πρώτης οἰκήσεως καὶ τῆς ἐκεῖ σοφίας καὶ τῶν τότε ξυνδεσμωτῶν οὐκ ἂν οἶει αὑτὸν μὲν εὐδαιμονίζειν τῆς μεταβολῆς, τοὺς δὲ ἐλεεῖν; καὶ μάλα. τιμαὶ δὲ καὶ ἔπαινοι εἴ τινες ἦσαν αὐτοῖς τότε παρ᾽ ἀλλήλων καὶ γέρα τῷ ὀξύτατα καϑορῶντι 35 τὰ παριόντα, καὶ μνημονεύοντι μάλιστα ὅδα τε πρό- τερα αὐτῶν καὶ ὕστερα εἴωϑε καὶ ἅμα πορεύεσϑαι, καὶ ἐκ τούτων δὴ δυνατώτατα ἀπομαντευομένῳ τὸ μέλλον ἥξειν, δοκεῖς ἂν αὐτὸν ἐπιϑυμητικῶς αὐτῶν ἔχειν καὶ PROTREPTICUS (e. XV). 81 ξηλοῦν τοὺς παρ᾽ ἐκείνοις τιμωμένους τε καὶ évóvva- στεύοντας, ἢ τὸ τοῦ Ὁμήρου ἂν πεπονϑέναι καὶ σφόδρα βούλεσϑαι ἐπάρουρον ἐόντα ϑητευέμεν ἄλλῳ ἀν- δρὶ παρ᾽ ἀκλήρῳ καὶ ὁτιοῦν ἂν πεπονϑέναι μᾶλλον ἢ ἐκεῖνά τε δοξάζειν καὶ ἐκείνως ζῆν; οὕτως ἔγωγε οἶμαι, 5 πᾶν μᾶλλον πεπονθέναι ἂν δέξασϑαι ἢ ζῆν ἐκείνως. καὶ τόδε δὴ ἐννόησον" εἰ πάλιν ὃ τοιοῦτος καταβὰς εἰς τὸν αὐτὸν ϑᾶκον καϑίξοιτο, ἄρ᾽ οὐ σκότους ἀνάπλεως σχοίη τοὺς ὀφθαλμούς, ἐξαίφνης ἥκων ἐκ τοῦ ἡλίου; μάλα γε. τὰς δὲ δὴ σκιὰς ἐκείνας πάλιν εἰ δέοι αὐτὸν 1 γνωματεύοντα διαμιλλᾶσϑαι τοῖς ἀεὶ δεσμώταις ἐκεί- νοις. ἐν à ἀμβλυωπεῖ, πρὶν καταστῆναι τὰ ὄμματα, οὗτος δὲ ὁ χρόνος μὴ πάνυ ὀλίγος εἴη τῆς συνηϑείας, ἄρα οὐ γέλωτ᾽ ἂν παρέχοι, καὶ λέγοιτο ἂν περὶ αὐτοῦ, ὡς ἀναβὰς ἄνω διεφϑαρμένος ἥκει τὰ ὄμματα, καὶ ὅτι 15 οὐκ ἄξιον οὐδὲ πειρᾶσϑαι ἀνιέναι, καὶ τὸν ἐπιχει- οοὔντα λύειν τε καὶ ἀνάγειν, εἴ πῶς ἐν ταῖς χερσὶ δύναιντο λαβεῖν καὶ ἀποκτείνειν, ἀποκτιννύναι ἄν; σφόδρα γε. ταύτην τοίνυν τὴν εἰχόνα προδαπτέον ἅπασαν ὡς ἀληϑῶς τοῖς λεγομένοις, τὴν μὲν δι᾽ ὄψεως 20 φαινομένην ἕδραν τῇ τοῦ δεσμωτηρίου οἰκήσει ἀφο- μοιοῦντα, τὸ δὲ τοῦ πυρὸς ἐν αὐτῇ φῶς τῇ τοῦ ἡλίου δυνάμει" τὴν δὲ ἄνω ἀνάβασιν καὶ ϑέαν τῶν ἄνω τὴν εἰς τὸν νοητὸν τόπον τῆς ψυχῆς ἄνοδον τυϑεὶς οὐχ ἁμαρτήδει τῆς ἀληϑείας. αὕτη δέ που οὕτω φαίνεται 25 ἐν τῷ γνωστῷ τελευταία ἡ τοῦ ἀγαϑοῦ ἰδέα καὶ μόγις ὁρᾶσϑαι, ὀφϑεῖσα δὲ συλλογιστέα εἶναι ὡς ἄρα πᾶσι πάντων αὕτη ὀρϑῶν τε καὶ καλῶν αἰτία, ἔν τε δρατῷ 8 ἐπ᾽ ἄρουρον | 21 ἔδραν || 25 ἁμαρτῆὶ | 26 τελευταία ita scriptum ut proclivi errore legas τελευταίως. IAMBLICHI PROTREPT. 6 82 IAMBLICHI φῶς καὶ τὸν τούτου κύριον τεκοῦσα, ἔν vs νοητῷ αὐτὴ κυρία ἀλήϑειαν καὶ νοῦν παρεχομένη, καὶ ὅτι δεῖ ταύτην ἰδεῖν τὸν μέλλοντα ἐμφρόνως πράξειν ἢ ἰδίᾳ ἢ δημοσίᾳ. εἰ δὴ τοῦτο ἔργον ἐστὶ τῆς παιδείας, καὶ ὅ τοσοῦτον πρόκειται τὸ διάφορον αὐτῆς πρὸς τὴν ἀπαι- δευσίαν, τί ἂν ἄλλο ἁρμόξοι ἢ παιδείας ἀντιλαμβάνε- σϑαι καὶ φιλοσοφίας, τῶν δὲ νῦν δοκούντων εἶναι περισπουδάστων τοῖς πολλοῖς ἀφίεσθαι ὡς οὐδεμίαν ἐχόντων εἰς εὐδαιμονίαν ῥοπὴν ἀξιόλογον; 10 XVI. Ἔτι τοίνυν, εἰ ταῦτα ἀληϑῆ. δεῖ νοῆσαι περὶ αὐτῶν τοιόνδε τι, τὴν παιδείαν οὐχ οἷόν τινες ἐπαγ- 343. γελλόμενοί φασιν εἶναι, τοιαύτην καὶ εἶναι. φασὶ δέ που οὐκ ἐνούσης ἐν τῇ ψυχῇ ἐπιστήμης ἐντιϑέναι, οἷον 99 Α. τυφλοῖς ὀφθαλμοῖς ὄψιν ἐντιϑέντες. ὃ δέ γε νῦν λό- 15 yog σημαίνει ταύτην τὴν ἐνοῦσαν ἑκάστῳ δύναμιν ἐν τῇ ψυχῇ καὶ τὸ ὄργονον ᾧ καταμανϑάνει ἕκαστος, οἷον εἰ ὄμμα μὴ δυνατὸν ἦν ἄλλως ἢ ξὺν ὅλῳ τῷ δώματι στρέφειν πρὸς τὸ φανὸν ἐκ τοῦ δκοτώδους, οὕτως ξὺν ὅλῃ τῇ ψυχῇ ἐκ τοῦ γιγνομένου περιακτέον 20 εἶναι. ἕως ἂν εἰς τὸ ὃν καὶ τοῦ ὄντος τὸ φανότατον δυνατὴ γένηται ἀνασχέσϑαι ϑεωμένη᾽ τοῦτο δ᾽ εἶναί φαμεν τἀγαϑόν. τούτου τοίνυν αὐτοῦ τέχνη ἂν εἴη, τῆς περιαγωγῆς, τίνα τρόπον ὡς ῥᾷστά τε καὶ ἀνυσι- μώτατα μεταδτραφήδσεται, οὐ τοῦ ἐμποιῆδαι αὐτῷ «τὸν 235 ὁρᾶν, ἀλλ᾽ ὡς ἔχοντι μὲν αὐτό, οὐκ ὀρϑῶς δὲ τετραμ- μένῳ οὐδὲ βλέποντι οἷ ἔδει, τοῦτο δεῖ μηχανήσασϑαι. αἴ μὲν τ τοίνυν ἄλλαι ἀρεταὶ καλούμεναι ψυχῆς κινδυ- 8 ἀφίεσϑαι (ἀφεῖσϑαι Scaliger) Cobet: ἀφιεῖσϑαι | 11 immo οἵαν cum P || 12 φησὶ compend, || 16 ᾧ PA: 0/24 τὸ ex P addidit A.
PROTREPTICUS (c. XV. XVI). 88 νεύουσιν ἐγγύς τι εἶναι τῶν τοῦ σώματος (τῷ ὄντι ?»4K. γὰρ οὐκ ἐνοῦσαι πρότερον ὕστερον ἐμποιεῖσϑαι ἔϑεσι καὶ ἀσκήσεσιν), ἡ δὲ τοῦ φρονῆσαι παντὸς μᾶλλον ϑειο- τέρου τινὸς τυγχάνει, ὡς ἔοικεν, οὖσα, ὃ τὴν μὲν δύναμιν οὐδέποτε ἀπόλλυσιν. ὑπὸ δὲ τῆς περιαγωγῆς ὅ χρήσιμόν τε καὶ ὠφέλιμον καὶ ἄχρηστον αὖ καὶ βλα- 104. βερὸν γίγνεται. ἢ οὔπω ἐννενόηκας τῶν λεγομένων μὲν πονηρῶν, σοφῶν δέ, ὡς δριμὺ μὲν βλέπει τὸ ψυ- χάριον καὶ ὀξέως διορᾷ ταῦτα ἐφ᾽ ἃ τέτραπται, ὡς οὐ φαύλην ἔχον τὴν ὄψιν, κακίᾳ δὲ ἠναγκασμένον ὑπηρε- 10 τεῖν, ὥστε ὅσῳ ἂν ὀξύτερον βλέπῃ, τοσούτῳ πλείω κακὰ ἐργαξόμενον; τοῦτο μέντοι τὸ τῆς τοιαύτης φύ- σεως εἰ ἐκ παιδὸς εὐθὺς κοπτόμενον περιεκόπη τὰς τῆς γενέσεως ξυγγενεῖς ὥσπερ μολυβδίδας, αἵ δὴ ἐδωδαῖς τε καὶ τοιούτων ἡδοναῖς τε καὶ λιχνείαις προσφυεῖς γιγνόμεναι περὶ τὰ κάτω στρέφουσι τὴν τῆς ψυχῆς ὄψιν, ὧν εἰ ἀπαλλαγὲν περιεστρέφετο εἰς τὰ ἀληϑῆ, καὶ ἐκεῖνα ἂν τὸ αὐτὸ τοῦτο τῶν αὐτῶν ἀνϑρώ- zov ὀξύταζτα ξώρα, ὥσνπερ καὶ ἐφ᾽ ἃ νῦν τέτραπται. Νῦν δὴ οὖν, ὁπότε ἐνταῦϑα γεγόναμεν. καὶ τὸ 20 HK. τῆς φιλοσοφίας ἔργον ὁποῖόν ἐστι φαίνεται, καὶ ὥς ἐστι τίμιον αὐτόϑεν ἐστὶ κατάδηλον. τὸ γὰρ περιαι- ρεῖν τὴν γένεσιν ἀπὸ τῆς ψυχῆς καὶ ἐκκαϑαίρειν τὴν λογίξεσϑαι δυναμένην αὐτῆς ἐνέργειαν μάλιστα αὐτῇ προσήκει. οὗτος οὖν ἄριστος τρόπος τοῦ βίου. τὴν ms δικαιοσύνην καὶ τὴν ἄλλην ἀρετὴν ἀσκοῦντας καὶ ξῆν καὶ τεϑνάναι. τούτῳ οὖν ἑπώμεϑα, εἰ βουλοίμεϑα ὄν- tog εὐδαιμονήδειν.
5 b 7 ἡ | 19 inter ὀξῦτα (sic) et πὲρ lacuna fere XX litter: explevit ἃ ex P |?7 ἑπώμεϑα ex apogr. Ciz. K: ἑπόμεϑα. 6* 84 IAMBLICHI XVII. Εἰ δὲ δεῖ καὶ ἀπὸ τῶν παλαιῶν λόγων καὶ 1014. τῶν μύϑων τῶν ἱερῶν τῶν τε ἄλλων καὶ τῶν Πυϑα- γορείων ὑπομνῆσαι τοὺς ἀκούοντας ἐπὶ τὴν αὐτὴν - παράκλησιν, ἀρχώμεθα καὶ τούτου ἐντεῦϑεν. ὀρϑῶς 5 λέγονται οἵ μηδενὸς δεόμενοι εὐδαίμονες εἶναι, καὶ ὡς τῶν ἀπεράντους ἐχόντων τὰς ἐπιϑυμίας δεινὸς ὃ βίος. οὐ γάρ τι ϑαυμάξοιμ᾽ ἄν, εἰ Εὐριπίδης ἀληϑῆ ἐν τοῖσδε λέγει, λέγων τίς δ᾽ οἶδεν, εἰ τὸ ξῆν μέν ἐστι κατϑανεῖν, τὸ κατϑανεῖν δὲ ξῆν; καὶ 10 ἡμεῖς τῷ ὄντι ἴσως τέϑναμεν᾽ ἤδη γάρ του ἔγωγε καὶ ἤκουσα τῶν σοφῶν, ὡς νῦν ἡμεῖς τέϑναμεν, καὶ τὸ μὲν σῶμά ἐστιν ἡμῖν σῆμα, τῆς δὲ ψυχῆς τοῦτο, ἐν ᾧ ἐπιϑυμίαι εἰσί, τυγχάνει ὃν οἷον ἀναπείϑεσϑαι καὶ 3481. μεταπίπτειν ἄνω κάτω, καὶ τοῦτο ἄρα τις μυϑολογῶν ιὸ κομψὸς ἀνήρ, ἴσως Σικελικός τις ἢ ᾿Ιταλικός τις, παράγων τῷ ὀνόματι διὰ τὸ πιϑανόν τὲ καὶ πιστικὸν ὠνόμασε πέίϑον, τοὺς δὲ ἀνοήτους ἀμυήτους᾽ τῶν δὲ ἀνοήτων τοῦτο τῆς ψυχῆς, οὗ αἱ ἐπιϑυμίαι εἰσί, τὸ ἀκόλαστον αὐτοῦ καὶ οὐ στεγανόν, ὡς τετρημένος εἴη 102.
20 πέθος διὰ τὴν ἀπληστίαν ἀπεικάδας. τοὐναντίον δὴ οὗτος τοῖς πολλοῖς ἀνθρώποις ἐνδείκνυται, ὡς τῶν ἐν “Αιδου, τὸ ἀειδὲς δὴ λέγων, οὗτοι ἀϑλιώτατοί εἰσιν οἱ ἀμύητοι, καὶ φοροῖεν εἰς τὸν τετρημένον πίϑον ὕδωρ ἑτέρῳ τοιούτῳ τετρημένῳ κοδσκίνῳ. τὸ δὲ κόσκι- 25 vov ἄρα λέγει, ὡς ἔφη ὃ πρὸς ἐμὲ λέγων, τὴν ψυχὴν εἶναι" τὴν δὲ ψυχὴν κοσκίνῳ ἀπείκασε τὴν τῶν ἀνοή- .. 18 ὃν οἷον ΡΑ: ὅμοιον || 15 ἴσως PA: ἧσος || 16 zt6tixov] Bic || 22 ἀηδὲς ἢ εἰσιν] immo εἶεν (cf. Cobet, Mnemos.? II 138.
PROTREPTICUS (c. XVII). 85 στίαν τε καὶ λήϑην. ταῦτα ἐπιεικῶς μέν ἐστιν ὑπό τι ἄτοπα, δηλοῖ μὴν ὃ ἐγὼ βούλομαι ἐνδείξασθαι, ὡς χρὴ μεταϑέσϑαι ἀπὸ τοῦ ἀπλήστως καὶ ἀκολάστως ἔχοντος βίου ἐπὶ τὸν κοσμίως καὶ τοῖς ἀεὶ παροῦσιν ἱκανῶς καὶ ἐξαρκούντως ἔχοντα βίον, καὶ πείϑεσϑαι εὐδαιμο- δ νεστέρους εἶναι τοὺς κοσμίους τῶν ἀκολάστων. φέρε δὴ οὖν καὶ ἄλλην εἰκόνα εἴπω ἐκ τοῦ αὐτοῦ γυμνασίου τὴν νῦν. σκόπει γὰρ εἰ τοιόνδε δοκεῖ περὶ τοῦ (Mov ἑκατέρου, τοῦ τε σώφρονος καὶ τοῦ ἀκολάστου, οἷον εἰ δυοῖν ἀνδροῖν ἑκατέρῳ πέϑοι πολλοὶ εἶεν, καὶ τῷ μὲν ἑτέρῳ ὑγιεῖς καὶ πλήρεις, ὃ μὲν οἴνου ó δὲ μέλιτος ὁ δὲ γάλακτος καὶ ἄλλοι πολλοὶ πολλῶν, νάματα δὲ δπάνια καὶ χαλεπὰ ἑκάστου τούτων εἴη καὶ μετὰ πολ- λῶν πόνων καὶ χαλεπῶν ἐκποριξόμενα" ὃ μὲν οὖν ἕτερος πληρωσάμενος μήτε ἐποχετεύοι μηδέ τι φρον- τίξοι, ἀλλ᾽ ἕνεκα τούτων ἡσυχίαν ἔχοι" τῷ δ᾽ ἑτέρῳ τὰ μὲν νάματα, ὥσπερ καὶ ἐκείνῳ, δυνατὰ μὲν πορί- ξεσϑαι εἴη, χαλεπὰ δέ, τὰ δὲ ἀγγεῖα τετρημένα καὶ δσαϑρά, ἀναγκάζοιτο δὲ ἀεὶ καὶ νύκτα καὶ ἡμέραν πιμ- πλάναι αὐτά, ἢ τὰς ἐσχάτας λυποῖτο λύπας ἄρα τοιού- του ὄντος τοῦ βίου, οὐκ ἔσται εὐδαιμονέστερος ὃ τοῦ κοσμίου ἢ τοῦ ἀκολάστου; ὁ μὲν γὰρ τῷ ὡς πλεῖστον ἐπιρρεῖν ἔχει τὸ εὔδαιμον, ἐν à πολὺ ἀνάγκη καὶ τὸ 4 ἀπιὸν εἶναι καὶ μεγάλα ἄττα τὰ τρήματα εἶναι ταῖς 20 ἐκροαῖς; ὅπερ οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ χαραδριοῦ τινα βίον 30 διαξῆν" ὁ δὲ πεπληρωμένος εἰσάπαξ τῶν οἰκείων ἀγα- ϑῶν αὐτάρκης ἀεὶ διαμένει πάντα τὸν χρόνον. τοιαύτη τίς ἐστι καὶ ἡ ἀρχαιοπρεπὴς παράκλησις ἐπὶ τὴν τῆς ἀρετῆς ἐπιτήδευσιν.
86 IAMBLICHI XVIII. Ταύτῃ δ᾽ ἐστὶ συγγενὴς καὶ ἄλλη ἔφοδος 1014. ἡ κατ᾽ ἀναλογίαν ἀπὸ τῶν ἐν τῷ σώματι φαινομένων | ἐναργῶν ἐπὶ và τῆς ψυχῆς μεταβαίνουσα κακά τε καὶ ἀγαϑά, καὶ τῶν μὲν κακῶν χωρίξζουσα καὶ πρὸς τὰ 5 αἰσχρὰ ἀλλοτριοῦσα τὴν προαίρεσιν ἡμῶν, τῶν δὲ ἀγαϑῶν ἀντιλαμβάνεσϑαι παντὶ σϑένει παρακελευο- μένη, καὶ πρὸς τὰ καλὰ οἰκειοῦδα ἡμῶν τὴν διάνοιαν ἐξ ἅπαντος τρόπου. οἷον εἰ và πάϑη τοῦ σώματος φευχτὰ καὶ τὰ νοσήματα, πολὺ δήπου πρότερον τὰ 10 τῆς ψυχῆς, καὶ εἰ ἡ νόδος τοῦ σώματος οὐ βιωτὸν ἡμῖν τὸν βίοτον ἀπεργάξεται, πολὺ δήπου πρότερον ἡ ἀδικία νόσος οὖσα τῆς ψυχῆς ἀφόρητόν ἐστι τῷ 5541. ἔχοντι, καὶ εἰ τὸ σῶμα ἀσυμμέτρως διακείμενον ἀπόλ- λυσιν ἡμῶν τὴν τελειότητα τῆς ψυχῆς, ὅταν ἐκεῖνο, 16 0 ξῶμεν, πλημμελῶς ἔχῃ καὶ στασιάξῃ πρὸς ἑαυτό, οὐκ ἔνεστιν ὀρϑῶς διαβιῶναι. μετίωμεν δὴ καὶ ἐπὶ ϑάτερα κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον. ὥσπερ γὰρ τάξεως καὶ κόσμου τὰ ἡμέτερα δώματα τυχόντα χρηστὰ ἂν εἴη, ἀταξίας δὲ μοχϑηρά, οὕτως καὶ ἡ ψυχὴ ἀταξίας 20 μὲν τυχοῦσα ἔσται πονηρά, χρηστὴ δὲ ἡ τάξεώς τινος καὶ κόσμου ἐπιλαβοῦσα. ἐπὶ μὲν οὖν τῷ σώματι ὄνομά ἐστι τῷ ἐκ τῆς τάξεώς τε καὶ τοῦ κόσμου γιγνομένῳ 105 A. ὑγεία, ἰσχύς" ἐπὶ δὲ αὖ τῷ ἐν τῇ ψυχῇ ἐγγιγνομένῳ ἐκ τῆς τάξεως καὶ τοῦ κόσμου νόμιμόν τε καὶ νόμος 25 ὄνομα κεῖται. ὥσπερ γὰρ ἐπὶ ταῖς τοῦ σώματος τάξεσι τὸ ὑγιεινὸν ἀποδίδομεν, ἐξ οὗ ἐν αὐτῷ ὑγίεια γίγνεται καὶ ἄλλη ἀρετὴ τοῦ σώματος, οὕτως ἐπὶ ταῖς τῆς 13 8q. ἀσυμμέτρως et ἀπόλλυσιν Cobet: συμμέτρως et ἀπό- λαυσιν | 26 ἡ ὑγίεια ex apogr. Ciz. K [| 27 καὶ ἡ ἄλλη P.
PROTREPTICUS (c. XVIII). 81 ψυχῆς κοσμήδεσιν Ó νόμος λέγεται, ὅϑεν καὶ νόμιμοι γίγνονται καὶ κόσμιοι" ταῦτα δ᾽ ἐστὶ δικαιοσύνη τε καὶ σωφροσύνη. οὐκοῦν ἐκεῖνοι οἷς τι μέλει τῆς ἑαυτῶν ψυχῆς πρὸς ταῦτα βλέποντες καὶ τοὺς λόγους προδοί- ὅουσι ταῖς ψυχαῖς, oUc ἂν λέγωσι, καὶ τὰς πράξεις ἁπά- ὅας, καὶ δῶρον ἐάν τι διδῶσι. δώσουσι, καὶ ἐάν τι ἀφαιρῶνται, ἀφαιρήδονται, πρὸς τοῦτο ἀεὶ τὸν νοῦν ἔχοντες, ὅπως ἂν αὐτῶν δικαιοσύνη μὲν ἐν ταῖς ψυχαῖς γίγνηται, ἀδικία δὲ ἀπαλλάττηται, καὶ σωφροσύνη μὲν ἐγγίγνηται, ἀκολασία δὲ ἀπαλλάττηται, καὶ ἡ ἄλλη ἀρετὴ ἐγγίγνηται, κακία δὲ ἀπίῃ. τί γὰρ ὄφελος σώ- ματί γε κάμνοντι καὶ μοχϑηρῶς διακειμένῳ ἢ σιτία πολλὰ διδόναι καὶ τὰ ἥδιστα ἢ ποτὰ ἢ ἄλλο ὁτιοῦν, ὃ μὴ ὀνήσει αὐτὸν ἔσϑ᾽ ὅ τι πλέον ἢ τοὐναντίον, κατά γε τὸν δίκαιον λόγον, καὶ ἔλαττον; ἔστι ταῦτα. οὐ γὰρ οἶμαι λυσιτελεῖν μετὰ μοχϑηρίας σώματος ξῆν ἀνθρώπῳ" ἀνάγκη γὰρ οὕτως καὶ ξῆν μοχϑηρῶς. οὐκ- οὖν καὶ τὰς ἐπιϑυμίας ἀποπιμπλάναι. οἷον πεινῶντα φαγεῖν ὅσον βούλεται ἢ διψῶντα πιεῖν. ὑγιαίνοντα μὲν ἐῶσιν οἵ ἰατροὶ ὡς τὰ πολλά, κάμνοντα δὲ ὡς ἔπος εἰπεῖν οὐδέποτε ἐῶσιν ἐμπίπλασϑαι ὧν ἐπιϑυμεῖ. ἀλλὰ μὴν καὶ περὶ ψυχὴν ὁ αὐτὸς τρόπος" ξως μὲν ἂν πονηρὰ 5, ἀνόητός τὲ οὖσα καὶ ἀκόλαστος καὶ ἄδικος καὶ ἀνόσιος, εἴργειν αὐτὴν δεῖ τῶν ἐπιϑυμιῶν καὶ μὴ ἐπιτρέπειν, ἀλλ᾽ αὐτὰ ποιεῖν ἃ ἂν ποιῶν βελτέων ἔσται. οὐ γάρ που αὐτῇ ἄμεινον τῇ ψυχῇ. οὐκοῦν τὸ εἴργειν ἐστὶν ἀφ’ ὧν ἐπιϑυμεῖ κολάζξειν. τὸ κολάξεσϑαι ἄρα τῇ ψυχῇ ἄμεινόν ἐστιν ἢ ἀκολασία, ὥσπερ οἵ πολλοὶ οἴονται, καὶ τὸ κόσμιον εἶναι καὶ 11 ἀπῷ PK: ἀπείη | 14 ὀνῆ΄ le τι] sic: ὅτε Scaliger || 26 ἐπι- τρέπειν ἄλλ᾽ ἄττα ποιεῖν ἢ ἀφ᾽ ὧν βελτίων P || 26 ov] οὕτω PK.
5 10 88 | IAMBLICHI τεταγμένον προέχει τοῦ ἀκοσμήτου cvs xol ἀτάκτου., ὥστ᾽ ἐξ ἅπαντος τρόπου τὴν δικαιοσύνην καὶ σωφρο- σύνην ἀσκητέον πρὸ τῶν ἐναντίων ἕξεων. καὶ τοῦτο μὲν ἡμῖν οὕτως ἐχέτω.
5 XIX. “ύναιτο δ᾽ ἄν τις καὶ κατ᾽ ἰδίαν ἀπὸ τῶν ἐν τῇ ψυχῇ ἀγαϑῶν ἐπεξελθεῖν τῷ προκειμένῳ, δεικνύων αὐτῶν τὸ τέλεον καὶ κύριον εὐδαιμονίας. ὅσῳ γὰρ ἡ ψυχὴ τοῦ σώματος προέχει, τοσούτῳ μᾶλλον καὶ τἀγαϑὰ αὐτῆς ὑπερέχει" καὶ τὰ μὲν τοῦ σώματος ἔσται 10 εὐχαταφρόνητα, τὰ δὲ τῆς ψυχῆς τίμια καὶ σεμνά. καὶ τὸ ἀγαϑὸν οὖν οὐ τὸ αὐτό ἐστιν ὅπερ τὸ ἡδύ, καὶ τοῦ ἀγαϑοῦ ἕνεκα πρακτέον τὸ ἡδύ, οὐ τὸ ἀγαϑὸν ἕνεκα τοῦ ἡδέος. ἡδὺ δέ ἐστι τοῦτο, οὗ παραγενομένου ἡδόμεϑα, ἀγαϑὸν δέ, οὗ παρόντος ἀγαϑοί ἐσμεν. ἀλλὰ 15 μὴν ἀγαϑοί γέ ἐσμεν καὶ ἡμεῖς καὶ τὰ ἄλλα πάντα, ὅσα ἀγαϑά ἐστιν, ἀρετῆς τινος παραγενομένης. ἀλλὰ μὲν δὴ ἥ ys ἀρετὴ ἑκάστου, καὶ σκεύους καὶ σώματος καὶ ψυχῆς αὖ καὶ ξῴου παντός, οὐ τῷ εἰκῇ καὶ κάλ- λιόστα παραγέγνεται, ἀλλὰ τάξει καὶ ὀρϑότητι καὶ τέχνῃ, 20 ἥτις ἑκάστῳ ἀποδέδοται αὐτῶν. τάξει ἄρα τεταγμένον τι καὶ κεκοσμημένον éoviv ἡ ἀρετὴ ἑκάστου, ὡς φαίη ἄν τις σωφρόνως λογιξόμενος x** ἐν ἑκάστῳ [γὰρ] ὃ ἑκάστου οἰκεῖος ἀγαϑὸν παρέχει ἕκαστον τῶν ὄντων. ὅϑεν δὴ καὶ ψυχὴ κόσμον ἔχουσα τὸν αὑτῆς ἀμείνων 36 τῆς ἀκοσμήτου. ἀλλὰ μὴν dj ys κόσμον ἔχουσα κοσμία, ἡ δέ γε κοσμία σώφρων" ἡ ἄρα σώφρων ψυχὴ ἀγαϑή.
15 γέ PK: τε || 21 τί | 22 lacunam post λογιξόμενος indi- cavi et mox γὰρ delevi: exciderunt Platonis verba κόσμος τις ἄρα ἐγγενόμενος, unde κόσμος arripuit et post οἰκεῖος inse- ruit Καὶ | 24 αὐτῆς.
PROTREPTICUS (c. XVIII. XIX). 89 λέγω δὴ οὖν ὅτι, εἰ ἡ σώφρων ἀγαϑή ἐστιν, ἡ voo- ϑ ψαντίον τῇ σώφρονι πεπονθυῖα κακή ἐστιν' ἦν δὲ αὕτη ἡ ἄφρων τε καὶ ἀκόλαστος. πολλὴ ἀνάγκη. καὶ μὴν ὅ γε σώφρων τὰ προσήκοντα πράττοι ἂν καὶ περὶ ϑεοὺς καὶ ἀνθρώπους" οὐ γὰρ ἂν σωφρονοῖ τὰ μὴ ὅ προσήκοντα πράττων. καὶ μὴν περὶ μὲν ἀνθρώπους "K τὰ προσήκοντα πράττων δίκαια ἂν πράττοι, περὶ δὲ ϑεοὺς ὅσια" τὸν ὃὲ τὰ δίκαια καὶ ὅσια πράττοντα ἀνάγκη δίκαιον καὶ ὅσιον εἶναι. καὶ μὲν δὴ καὶ ἀν- δρεῖόν γε ἀνάγκη" οὐ γὰρ δὴ σώφρονος ἀνδρός ἐστιν 10 οὔτε διώκειν οὔτε φεύγειν ἃ μὴ προσήκει, ἀλλὰ δεῖ καὶ πράγματα καὶ ἀνθρώπους καὶ ἡδονὰς καὶ λύπας φεύγειν καὶ διώκειν, καὶ ὑπομένοντα καρτερεῖν ὅπου δεῖ. ὥστε πολλὴ ἀνάγκη τὸν σώφρονα, ὥσπερ διήλ- ϑομεν, δίκαιον ὄντα καὶ ἀνδρεῖον καὶ ὅσιον ἀγαϑὸν 5 ἄνδρα εἶναι τελέως, τὸν δὲ ἀγαϑὸν εὖ τε καὶ καλῶς πράττειν ἃ ἂν πράττῃ, τὸν δὲ εὖ πράττοντα μακάριόν τε καὶ εὐδαίμονα εἶναι, τὸν δὲ πονηρὸν καὶ κακῶς πράττοντα ἄϑλιον" οὗτος δ᾽ ἂν εἴη ὃ ἐναντίως ἔχων τῷ σώφρονι, ὃ ἀκόλαστος. εἰ δή ἐστι ταῦτα ἀληϑῆ, 30 τὸν βουλόμενον, ὡς ἔοικεν, εὐδαίμονα εἶναι σωφρο- σύνην μὲν διωκτέον καὶ ἀσκητέον, ἀκολασίαν δὲ φευ- 9A κτέον ὡς ἔχει ποδῶν ἕκαστος ἡμῶν, καὶ παραόδκευα- στέον μάλιστα μὲν μηδὲν δεῖσϑαι τοῦ κολάξεσϑαι, ἐὰν δὲ δεηϑῇ αὐτὸς ἢ ἄλλος τις τῶν οἰχεέων, ἢ ἰδιώτης ἢ?5 πόλις, ἐπιϑετέον δίκην καὶ κολαστέον, εἰ μέλλει εὐ- '"MK δαίμων εἶναι. οὗτος ἔμοιγε δοκεῖ ὃ σκοπὸς εἶναι πρὸς ὃν βλέποντα δεῖ ξῆν, καὶ πάντα εἰς τοῦτο τὰ αὑτοῦ συντείγοντα καὶ τὰ τῆς πόλεως, ὅπως δικαιο- 90 IAMBLICHI δύνη παρέσται καὶ σωφροσύνη τῷ μακαρίῳ μέλλοντι ἔσεσθαι, οὕτω πράττειν, οὐκ ἐπιϑυμίας ἐῶντα ἀκο- λάστους εἶναι καὶ ταῦτα ἐπιχειροῦντα πληροῦν, ἀνή- νυτον κακόν, λῃστοῦ βίον ζῶντα. οὔτε γὰρ ἂν ἄλλῳ 5 ἀνθρώπῳ προσφιλὴς εἴη ὁ τοιοῦτος οὔτε ϑεῷ᾽ κοινω- νεῖν γὰρ ἀδύνατος᾽ ὅτῳ γὰρ μὴ ἔνι κοινωνία, φιλία οὐκ ἂν εἴη. φασὶ δὲ oí σοφοὶ καὶ οὐρανὸν καὶ γῆν καὶ ϑεοὺς καὶ ἀνθρώπους τὴν κοινωνίαν συνέχειν καὶ φιλίαν καὶ κοσμιότητα καὶ σωφροσύνην καὶ δικαι- 10 ότητα, καὶ τὸ ὅλον τοῦτο διὰ ταῦτα κόσμον καλοῦσιν, οὐκ ἀκοσμίαν οὐδὲ ἀκολασίαν. τὸν δὲ μὴ προσέχοντα τούτοις λέληϑεν ὅτι ἡ ἰσότης ἡ γεωμετρικὴ καὶ ἐν ϑεοῖς καὶ ἐν ἀνθρώποις μέγα δύναται δι’ ἃ πλεο- νεξίαν οἴονται δεῖν ἀσκεῖν" γεωμετρίας γὰρ ἀμελοῦσι. 1 τὸ μὲν οὖν ὅλον τῆς εὐδαίμονος ξωῆς πέρι οὕτως ἔχει. καὶ ἕπεται δὲ αὐτὴν τὸ καλῶς αἱρεῖσϑαι μᾶλλον τελευτᾶν, οἷς ἐστιν ἐξουσία ξῆν μὴ καλῶς, πρὶν παῖδάς τε καὶ τοὺς ἔπειτα εἰς ὀνείδη καταστῆσαι, καὶ πρὶν τοὺς πατέρας τε καὶ πᾶν τὸ πρόσϑεν γένος αἰσχῦναι" 30 τῷ γὰρ τοὺς αὑτοῦ αἰσχύναντι ἀβίωτόν ἐστι, καὶ τῷ τοιούτῳ οὔτε τις ἀνθρώπων οὔτε ϑεῶν φίλος ὑπάρχει οὔτ᾽ ἐπὶ γῆς οὔτε ὑπὸ γῆν τελευτήσαντις χρὴ οὖν πάντα ἄνδρα, ἐάν τι καὶ ἄλλο ἀσκῇ, μετ᾽ ἀρετῆς ἀσκεῖν, εἰδότα ὅτι τούτου λειπόμενα ἅπαντα καὶ κτή- 85 ματα καὶ ἐπιτηδεύματα αἰσχρὰ καὶ κακά. οὔτε γὰρ πλοῦτος κάλλος φέρει τῷ κεκτημένῳ μετὰ ἀνανδρίας 13 δι᾽ ἃ scripsi pro διὰ: διὸ (cf. Valckenaer ad Eur. Phoen.
PROTREPTICUS (c. XIX). 91 (ἄλλῳ γὰρ ὃ τοιοῦτος πλουτεῖ καὶ οὐχὶ ἑαυτῷ), οὔτε σώματος κάλλος καὶ ἰσχὺς δειλῷ καὶ κακῷ ἔἕυνοι- κοῦντα πρέποντα φαίνεται ἀλλ᾽ ἀπρεπῆ, καὶ ἐπιφανέ- ὅτερον ποιεῖ τὸν ἔχοντα καὶ ἐκφαίνει τὴν δειλίαν" πᾶσά τε ἐπιστήμη χωριξομένη δικαιοσύνης καὶ τῆς ἄλλης ἀρετῆς πανουργία, οὐ σοφία φαίνεται. ὧν ἕνεκα πρῶτον καὶ ὕστατον καὶ διὰ παντὸς πᾶσαν πάντως προϑυμίαν πειρᾶσϑαι δεῖ ἔχειν, ὅπως μάλιστα μὲν ὑπερβαλεῖταί τις τοὺς πρόδϑεν προγόνους εὐκλεία" εἰ δὲ μή, ὅπως εἰς ἴσον αὐτοῖς καταστήσῃ τὴν αὑτοῦ RAND ἀθ αν" ἡ μὲν γὰρ ἐν τούτοις νίκη τιμὴν φέρει, ἡ δὲ ἧττα, ἐὰν ἡττᾶταί τις, αἰσχύνην. μάλιστα ὃ νικήσειέ τις ἐν τούτοις. εἰ παρασδκευάδαιτο τῇ τῶν προγόνων δόξῃ μὴ καταχρήσασϑαι μηδὲ ἀναλῶσαι αὐτὴν μάτην, καλῶς εἰδὼς ὅτι ἀνδρὶ οἰομένῳ τι εἶναι οὐκ ἔστιν αἴσχιον ἢ παρέχειν ἑαυτὸν τιμώμενον μὴ δι’ ἑαυτόν, ἀλλὰ διὰ δόξαν προγόνων. εἶναι μὲν γὰρ τιμὰς γονέων ἐχγόνοις καλὸς ϑησαυρὸς καὶ μεγαλο- πρεπής᾽ χρῆσϑαι δὲ καὶ χρημάτων καὶ τιμῶν ϑησαυρῷ, καὶ μὴ τοῖς ἐκγόνοις παραδιδόναι, αἰσχρὸν καὶ ἄναν- δρον, ἀπορίᾳ ἰδίων αὑτοῦ κτημάτων ve καὶ εὐδοξιῶν. ἀφ᾽ ἑαυτῶν γὰρ ἄρχεσϑαι δεῖ πάντων τῶν ἀγαϑῶν καὶ τῶν εἰς εὔκλειαν καὶ εὐδαιμονίαν φερόντων.
πάλαι γὰρ δὴ τὸ Μηδὲν ἄγαν λεγόμενον καλῶς δοκεῖ λέγεσϑαι" τῷ γὰρ ὄντι εὖ λέγεται. ὅτῳ γὰρ ἀνδρὶ εἰς ἑαυτὸν ἀνήρτηται πάντα τὰ πρὸς εὐδαιμονίαν 2 κακῷ PA: καλῶ [ 7 διαπαντὸς | 15 τί 18 τιμὰς γονέων ἐκγόνοις ΡΚ: ἡμὰς γονέων ἐγγόνους || 21 ἀπορίᾳ ἰδίων αὑτοῦ ΡΚ: ἀπορεῖ δὲ αὐτοῦ.
^ dv.
e το 9 92 IAMBLICHI φέροντα ἢ ἐγγὺς τούτου, xal μὴ ἐν ἄλλοις ἀνθρώποις αἰωρεῖται, ἐξ ὧν 1] εὖ ἢ κακῶς πραξάντων πλανᾶσϑαι ἠνάγκασται καὶ τὰ ἐκείνου, τούτῳ ἄριστα παρεδκεύα- 112 4. σται ÜLijv, οὗτός ἐστιν ὁ σώφρων καὶ οὗτος ὁ ἀνδρεῖος ὅ καὶ φρόνιμος, οὗτος γιγνομένων χρημάτων καὶ παίδων καὶ διαφϑειρομένων μάλιστα πείδεται τῇ παροιμίᾳ" οὔτε γὰρ χαίρων οὔτε λυπούμενος ἄγαν φανήσεται 310 X. διὰ τὸ αὑτῷ πεποιϑέναι. τοιούτους δὲ ἡμεῖς ἀξιοῦμεν καὶ τοὺς ἀγαϑοὺς εἶναι, οὔτε ἀγανακτοῦντας οὔτε 19 φοβουμένους ἄγαν. εἰ δεῖ τελευτᾶν ἐν τῷ παρόντι ἢ ἄλλο τι πάσχειν τῶν ἀνθρωπίνων. διατεταμένως γὰρ δὴ δεῖ ταύτην ἔχειν τὴν δόξαν, ὡς ὁ μὲν ἀγαϑὺς ἀνὴρ σώφρων ὧν καὶ δίκαιος εὐδαίμων ἐστὶ καὶ μακάριος, ἐάν τε μέγας καὶ ἰσχυρός, ἐάν vs μικρὸς 1 χαὶ ἀσθενής, καὶ ἐὰν πλουτῇ καὶ μή. ἐὰν δ᾽ ἄρα πλουτῇ Κινύρα τε καὶ Μίδα μᾶλλον, ἡ δὲ ἄδικος, ἄϑλιός τέ ἐστι καὶ ἀνιαρῶς ti καὶ οὔτ᾽ ἂν μνη- σαίμην, φησὶν ὃ ποιητής, εἴπερ ὀρϑῶς λέγει, οὔτ᾽ ἐν λόγῳ ἄνδρα τιϑοίμην, ὃς μὴ πάντα τὰ λεγό- 20 μενα καλὰ μετὰ δικαιοσύνης πράττοι καὶ κτῷτο, καὶ δηέων τοιοῦτος ὧν ὀρέγοιτο ἐγγύϑεν ἱστάμενος, ἄδικος δὲ ὧν μήτε τολμῷ δρῶν φόνον αἱματόεντα μήτε νικῷ ϑέων Θρηίκιον Βορέην, μηδὲ ἄλλο αὐτῷ μηδὲν τῶν λεγομένων ἀγαθῶν γίγνοιτό ποτε. 13A.
956 τὰ γὰρ ὑπὸ τῶν πολλῶν λεγόμενα ἀγαϑὰ οὐκ ὀρϑῶς λέγεται. λέγεται γὰρ ὡς “ἄριστον μὲν ὑγιαένειν, δεύ- 512 x. τερον δὲ κάλλος, τρίτον δὲ πλοῦτος.᾽ μυρία δὲ ἄλλα 17 ἐστὶ superscr. 18 οὔτε || 20 κτῷτο ΡΑ: κεκτῶτο: κεκτῇτο Cobet | 27 πλοῦτον: 'voluit fortasse πλουτεῖν᾽ Cobet.
PROTREPTICUS (c. XIX. XX). 93