LXXXIL Sic curandu|ii tamen, ut non dominum, non/ocium eflefen- tiac, £td {dtl) maadpiuin: nec £bl pafa • au( vlvecje, akeri..
B j LXXXIII.
mentb Gz Quo tamen ipfbcuram corpo-' ris,cujHsFiiltttxiS|«c Plinra dixit,aQimiif fuftixietiir, tionpxoltibct fcd fcc^^ucntii 'btts prxccptis 4occt, ftavitcti|tKific;!id^ cau C^arc?u(seiiiscoogrurmibusuti« alimctttis, xegttmcittis > & Jaborilm* nrjnandtf co^icrvandar^up iiint. ^oica ^c cartcfo phrafis cfti ^uzcorpus manci^ ^ pium dicit j cuj^» taiQco f^oAltt C^OTf Of' fu&to Tufcuiati, ifexprcint; Tc, iiiquicnf» Nofcc. Aci|tfi^jiaii^ idprd?ccptttmApbf« linis Tim habctt ut fe quinquc nofcs^tf Non enim t4 ^rarcipit,. ot meAibra no^ * fti a> aut llatutaxn £guramquc oorcaiuiis i nequc nos Corpora fumus: Dcque eg# cibiiliccniKoc^ coipori tuo clico« Cum. igitux. NOSGE t E, <iicit hoc 4iicit:. Nofec animttm tttttm« «Nam — corpus quidcm quafi yaseft,t autaUquod • ahimi receptacttlum: ab aniroo tiio ^ ^^ttiilquid agitur, id agitur a tc« AAi.
/ "■ Digitized 0 Ifo. LOD. ViVlS LXXXIIL Quocuratiuseftcorpus, koc anitmw neglc^or» LXXXIV. Quo molUus. habetur corpus» hoc acxius mcatireludatur; & ut^cquus delicate paftus > fellbrem «xcutit.f<#> ' < LXXXV. Gravis farcina corporis-; corporis» aut iadulgeucia retunditur* ^ LXXXVL ObiJemM, cxercicatio» 'ncs, totacorporis curatio,ad fanitacem xeferend^ tft^ non ad yoluptatem: ut animo prOmptcinferviat 9 ncc ferocia 'iailauia&^cat, neii yiciuin inopia^ ^eddac^ / - - r LXXXVIL Nihil cftquod «quS^d Vigorc^m mentis dcbilitet, & robur ac Aervos corpocis infringat, ut volupta^^ ^uippc vircs onwics ^ corporis Sc fert. IIL OperiUB Tomo iV.f. 970. cdir« yeralieas« (u) Ne corpofit «zpleodo n«(eintacem« CKcedat modam: nc libidiott fomcac» €idcm (itbmtttiftces. Hoia Xillt ulc» Ii^Tiio*, Ad Sap. ', jjt .mentis, opere ac labore vegetantur» ocio &o moliicie volu^tatis langue^ . tXXXVVII. Mundicies cof por titCffJ dc vidvLSf citradeiiciasaut mo<» roiitatemya4 valetudiaem>& iAgeniuiii conrert..." LXXXIX. Ablues rubindc m^uff^. & facicm frigida, deterge,s(pe munda Unteolo« V Siogulare ^^ns iu compoiid cjc^i» plum tenutc NicoUM Peireskim • cujus ^ Tium defcripfit Pc/rnN Gs^/fmdm. Ac lcgi 4e hoc arguincnto merccur cjus Opcris Libcr fexttts. Qm>f intcr caccen^ cumtfii^r quic» sidQiodumforec Tobrius I Qcqucia ctborum 4el€iflit moraftts: et quo^e • Cuit.contiAcntia t quam prxdulce malum laxttfies teu vitt finiiqtt^m €sf«lUcs ( y XCII. Pedcs muiMU & calidi fo- yeantur.
XCm^ Arccatuc frigus quum ab ^ aliispaircibusi cutu vel maxijue acer- XCIV. Ncftatimedasaquletc, nc? anteptfndium, niri tenuiter.
■. XCV. Jentaculum enlm fedando flomacho, aut refocillando dat^ir cor- pori, non latietacL iJ^GVI. Ideo.trcsautquatuorpamif {bucceaB-fttfficiimt» 'fiiie potione, auc cert^ exigua, atque ea cenui -y falutare boc^noiiiminus ingcnio^qoamcoipotL XCVII* Iuprai;idio& coena aiTueiceN .. non yefci, nin ex uno obfonii genere: ' codem nmplici(Iimo, &, quancuii\pcr faculcates Iicebit,raluberrimo,quamvi$ / xcvm.
Dtgitized^by Googj^ XC Vlil. Varietas.ciborum homini peftilens, peftilcntior condimenco», Bf XCIX, H.oc Mcdici difcutiant. Se4 dt Coii ringiut» Polyliiftof MedicttS, deiiabicn* corp«rum Gcrmfinicoram cauflis prjccla» ' To Iibro,fehtcntian^dixi6»ficdc ptaris no» - ftrorum ••"buscon:iueftus cft. Penc, . ait, dixcti? iiin6nnullosco«TC!ii^€ilI«U .PUucinat '. ^ • Ei homincs ccenas fibi co^uuat cur».
coodinnt Noncondimcntis condittat, fcd ftri» - gibust : Vif iSfConviris intcftina <ju« cxedimt. - HoiS hic quidam hominesumbisvje» * ' vitam colunt, Cum hafcchctbas hujusmoii infitam Profella etiam opq.ta, hoc argnmcntum. • traftavit D. D. Spenciuf * incimpt» sabili Opete homilatico, de OlBsii* Vi- M» Chiiftian» » pagjna inptimis XCiX. MuQa & puia paifimonia, ceniperatls 8c caftisanimls congruens » coniervatrix rei familiaris: & qux fob^ eificic, ne nuilcis indigere nobis videa- mur, necfurcipiaitius peifima facinor» quxAus gracia, quo gulas morem gera- ii,ius, irritatac valuxu, vel lauciciis,.- V^el delicacis nimlum ^ ex^uiilcis cibis.
C. Tum prasftat, ut quae adfiint» ' con mod^ oobis (ii£ficiant, fcd ex eis iiceac egencibus impartirL CI. Oftendit hoc Dominus exem* plo fui; quipe^exaturacam mulcica« dinem » reliquias perire pamua ^vh» fciiuniHQn eft paiTas» CII. NacuraneceHariadocuIt, quaB funt paucd & parahilia, Sculcicia. fu. perflua excoeicavic, qu« funt infinic» ^difriciiia. • ■ Cni» Nacurae fi dcs necefraria, dc- le^acur ^roboracur, canquam pro- ■prii» **fti^tfeed by Google priisr /iniupcrflua, aebilitatur &af- fiigitur, tanquam aliems. f Ai) - CIV. Stultitiatn neccfTaria non cx* plfcnt: ruperfluaauumobruant, noa lacianc..
CV. Poms erit, vel nacuralis ille^, univcrfis aniniantibus in communc iDeoparacus., pura & li^uida aquat velcenuiflima^cerevifia, vdvinunu ' bcnedilutum. ' >w,nativo Tocabulo dicunt Aflglt; ' CVI. ^i^Lil e/l quod juvenumcor* poribus magis officiac, quam calidus • ^us, auc potus; incendic cnim & NuRqaam plus arquo eife (aVuxra» cum, (a^eatis eft. Concxa, «orpuipim* ftum ' ourireoruip virceraagicquc iii libldi- • ncm temeritatem praecipites. < u) ^ C VJ I. A ^cena ne btbei aut fi id ad- monec iicis, fiime humidum aliquid, 6c. frigidiurcuiura, aut peipuiilUuu tcj^ auis potiunculx. - *., CIX. Levaturus animumj i&c cogi* ' ce^, quamcxiguum cempus datum iic .vitie hominum,; ex illo non oportere (ii) Calid^ni > ut meJici aiuntt potentia. cibum potihnvc hflUd dubie intclligit^ ^ Addit idcm»- fjuem aotc lattdaWfCa^nA» giuSi vioi ufum ad cohibcudumj^eojpo^ xi$increincntum{acc£c« Deprchendcs% ait^j quaquainceiOrit Yinum^priilinam.al* titudincm rcnitm corrcptamf Scniutilata corporisdignitate robur ip(um cflie im^ * ininuttimc alibi viciffini» damnato pec «cligiojpcm vmo ^ ut in Aiia, prifii^m . CQtrporum- brcvitatcm nova altitudinc . iNTkoD. Ad Sap. j snultum difciudi adlufiis, ad coniiHa" tiones, ad puciilitates, adineptias» ^ CX. BrevelJ)aciumeireyitxpollra:,. etlam ii coqim bbtue tnenti impende- . Fetur« - ^ CXr. Non efle nos a Deo creatos ad ^ufuin, aucnugas: fedad fmay admo- ' derationem, modeftiam, temperantiatn, religionem, omncgenus virtutis; & laudis. ' «.
CXi]^« Motbos ct>rporis, morbis animi ne curaveris. - - • CXIil. Exercirationes corporis non erunt imniodicas; cxterum aptandac tacioni valejtudinis, in quo fequenda eronc -medicinie xxuifultorum confilia» CXIX. Sic tamen, ne quid habeant turpe, iinfflodeftum,ob(ccsnum; ilagi«. tiofum.; eiiam in cemil&onibus, & ce- fecUonibus animi adiit. aiiqua rnemo* riavirtutis.
CXX. Abfit arrogantia, coninntiQ,' rixa, invidia,xupiditas. qui enim con- Tcnit cxuciare aiiimum, dum deledare B 7 ' ^ ftttdw?
. Digitizedk tS T*. Loo. Vift%.
ttudts i non alher quam fei iufimcia^ in id roel, quod cupis ciSt qaam dul«: CXyi. Somnus fumendus eft tan- ijuam medicina^uaedam,curando cor- pori, tantummbdo quantus fufficit: ;immodictis emni reddit corpora re« liundantia npziis humoribus, fegnia, pigca^' lenta » ^ celeritatem mentis tardac. - " ■ CXVlt Nec eft exiftimandum vir« idtempos, quod foinnoimpeaditar: itttacnimyigiliaeft.
■ C^PUT V.
• DE ANIMO*.
Feripatecicis: Gradus V^ndaiaodittitik L k)u,^ jd by Googl r tninit, fapic, c^itione, ju4icio, ingeniQ utitur ac valet. Haec pars ifuperioi: ap- pellamr,& pro^prio m>imne,Jlf«ir/: qu$ ,ii9ixuiiesrunuis,-qua(tf) Deoiimiles^ Qua oeteris animantibus praeftamu^..
' CXIX« £ft ver6 altera ez coii/ijiit* . ^one corppris, bruia, fera, acrox, be* quam hoounis £milioj: v in qua '. func perieruoc» Addi criam poreft lipjiui^ , phyliplog. Stoic!• III. Diirert.iVJ.Gra-r «us de coetcfo yoca? ic, t a pr«ftantia.* quodaliafacultas aliam^uailadiccnfii qnoiamt cxcedac» Cicerodiltinguit ia Quo nimirum fen(ri heroicum illudii»« mifticliium Araci, Paulo laudatumilisit^ KSH}^}!®^ Soboletqua^dam Dcif oh meotis fimilitudinem. Ncc malo \ Laiflant.. deOpi£c« DEI cXVL videtur^ . ait, mens quse doniinatum coTpoi^s ttm net t ia fummo capicc conilicuu» Ua» • ^uam IN COELQ DEUS;.^ ^ * fant raocas illi, qui £ve aik^us, (ivcL pecturbatione^ nominaatur, Grsecd «Rxdii: arrogantia, invidentia, male- volentia,ira>metusi moeror, cupiditas» fhikagaudia. pars inferiornominatiic ctiam Aninius, quanihil a bcluis di£Fe-y rimus, Sc quiUn tongiflim^ diicedimas i DEOy extra morbum & percurba* 4oaem oranem poiito. - CXX. Hic ednaturac ocdo^ ut fa-. pientia regatomnia, pareant lipmini ,C£Etera qux videmus; in homine ' yQt6,(mm) corpu^ iiiimoy animiis men- {fam} Parst ucajunt, iaferiorf iuCcihiliSt ^ coDcupircibilifacaltacccomfians. ^tipc* riorfMenSfTi At;4»iy» N«## Nooalr limilitcr Ariftotcles Polit. III, p. 14» vSt Ty,f 9^i^f» Animuscorpori: mens autcm aipctictti imp erac. Ju^is quoqae anima eft ritalii: ni"^ fentiensj n0^3 intclligcns.-Ac co<juidcmfeofii «nimiis auiloii aicitur, quo nihil a be- Ittis diiexamus $. CJOX. cujtts «ti duir,^ J ^enci, mens Deo, Si quid huncoifii- iiem egrQ.ditur,.peccac.
* CXXI. Ergo peccatum.eft, in ho- niine perturbationes illas tumultuari. £kvlre, ac tialiefe ad (ejus 3c ditionan^ iectiiKluni Platonem, lacuitttes' Aint;^ Concdpifcibilis unai akcta ira{cil>ilis.; r ita duplcx quoquc c/us objc^tum idem * PliilQrppbiis c^nllituit. fioiiii^ ut aic» pl;&ncdle &bruca!e. Illudcibuxxi e£r&iii« xit, ac pocttm» rem iccm vcuereaixitacbo» rumin^rumcnta I divitias; hoc yetOTi* Aoriaffi 4iJpeUaTi€ & booorem \ cir<ai. ^uod. adpcticujs irakibilis occupecur«; Pbnt4km fiicultatchi » cui vim concupi^ fcibiletp tiibuiCi vencriculo; brucAlcoi ^ciii ptoptiam irafcibikm dcdit») cordi - iaeiTe ftacuiti Rationalit fedemccre» briim adiigQavic. Se<l iila quidcm i^os obiter; eoram in gratiam» qui prifcos le« guut^ac multa paOim confura 4cprchca# 4unt*. Adde intecim, fi pUcec^ jMb^ Th^* Et quomodp orta indc diftributio , %0muium j ^quam uoa Cicero laltcaiv fcd & auclor Sap, Ylllf 6. fcrvavic,) CMtdiMikuml ttc.factit racio0ali# dStt totius heminis » ipreta & concemp mente.* jnentem,eciamreli(^aDei lege, animo & corporiferviie, DE ERUDITIONE.
(!XXII< I Dcirco menti in<lita ell yis^ * intelligendi,* ut (ingiila cx- pendat, rdatque qiiid tstiGta bonum Qt^ qutdfecus: &:¥is volen(ii Aimma, ut imperio l^ujus nihililc in animo quodi iiop pareat» fi illa eontendat, nec dc ure decedat fuo.
CXXIII. Ingenium mulBisartibuj» & httmanls & divims,excoUtur & acui»- tast inftruiturquemagna &.admira« bili r^rum notiua, quo exadius hngu* lorum naturas ic precia cognofcat: poflitque voluntateii;! docere, qui^ fe» quendum bonum, quid vitandum ma- lum'. / CXXIV.
Prodepcia: irar<iI»ili$,fortitafla£Concu* totius anima;. Juftitia: confcr ediircietu.K - CXXIV. Igitur fugicndae arres,qua5 cuin vktiite pugnanc: qualesXunt(ii») dtvimdtrka omnes* qusa Graecis |mhh T««t dicuncar: ^ uc chiromantia» iiy- dL-omancia, eciani aHirologiai in qnibus ^ilDlurimum exitiabilis vaniraris, ex* cogirarx ab impoftorc nc^flro disbolq. ', * inde,.<{uje Lactti^ dhimiik . CXXV. Tc^ftancque, ^ proficen* tur id, quod iibi imi Deu$ refer vavit^ CXXVI..Ncc inqujrendum in Dei majeftacem^^arcana ^ cognitione no« Homini faculcacem va inede apud V/ar/«r*ibifm 4ocuic Ammo^ ni^s: cujus raci49Acs fufiiis ezpofuic prci* - f us<)ae urfic Petrus Petitus. Medicus it • MiiloropUus Parificniis. Ucf t<]ue ajicein fccic racis,peculiari,de ijuxflioae: An <i«« Araprocul remota, a quibus Deus ho- loinem arcutr* ^ tem, opprimetur aglotia*, " CXXVIII. £c Paulus /ube€ tx>s non pius rapere^qu^ 6p9rceat: * fed fapere ad moderatioiijsm. ^ Hebrsus quoque conclonacor inquic: Altio- la ce-nequacfieris, & fortibra te ti^ fcrutatus fueris: fed qu« prxcepic tibiDeas^ilia cogita~femper,6c in pluri- hu^ operibus ejus nefueris curiofus* * - CXXIX. Et arcana illa,quae vidit, liegat licere homini eloqui. ' ■ -, GXXX, Vitanda arsommsddaemo» ^e.tradita, cum quibus velut Dei ko- Aii^ naiium dcbecfiobis eife commer- cium.., * GXXXL Ncc expedir velTphiloro- 'phormni, vel h^rcticorura opiniones^* pietaii apftcaxQattarias^ cogaofcerc: ne qiiem (crupiihitti fttbtiU* artifex diabotas in animos noftcos ittjiciat ^ qui ops nimiam tor qtieat» etiam addii» cac inexiciuni. ' CXXXli^ Nqn attingendi aat6. les ( oo) /purci » ne (juid fbijdium Hxil^ mo ex cbnr^gio adha^^ear., ■.
c;^iv.
([«f^ Scdlig^ririPoetic Tel iofolojiiveoali lo.CA<]ux(iame/feej^iAijQiaCi c|ua: cfHcer^ foi&at^ c)Maf e Vil bonus lot^ opecc ab« ^ fiioere debcau Dc An4f$a^ HHP^^^ 2^^//^ v f iri( feferc I^altis JoiFiiiei ciim Vakfit Martiaiis fcriptis okrpQicitiemadc^ia^ Ibftufn fmifro > ur quotaflLfiit ftato flief. Muiis dicato • mulxa i «iumioatan^ ^uamimpurat ciim exeratioxie Vulcand ^icaveiaci Notum* eon£liMm' |e(l« . ^uod Joi^ ' StheiFerus fuppeiKtayir» es ik Scsiptoribua j( qui obCcquui. fttanc}o<yie aimifi^eat» feligantur> ac ftorfim f ukii eed wr i q uae a in vcfft t nte cU tra damnum Jcgi poiTunt. Conferatuf Uem, c^uem mo^o laddav jnwSi fiadtic«f% 4^ ' Jo.,LoD. VlVM CXXXiy. Reli^ua erudicio munda cft» & frugifera: referacur ji()oci6 ad CXXXV. EftdivinaerudirioaDeo t^adita, nn qua funt chefauri omnes fcienciae & iapientiar recondiri. haec .vera mentium lux * reliqua omnis ad hanc coilaca» deniiflims iunc cenebrsB> ucres hominimi ludicra& pucrilis.
CXXXVI, Legitur camcn vel in ■hoc, <}UO^tanquam ex comparicionc iQlgeotior apparcat noftra IttX* CXXXVIL Tum uc ceftimonjisJio- minani adverfus cos utatn^r,qui diyi« nis parum acqHieicQiit^ ut vidjo^ oculi avc;:faotes fojUs fplendofcm.
/ CXXXVIII. Ad nos quoqaecom» .ipon^adendos, quum.in moltis genci* lium icanta. prafikncia fuerit virtutis, •;flaantam efleconyeniciixhomiiieChri- ftiano, difcipulo magiftri Dei: cui ex lucepietatis, quamproficemr, magna Cttimpoikaaeccflicas benc vivendL IHTiKHK i^p Sak -47 m\ CXL Tjdr ([^;>) Extat Oratio Bafilif Magni: o}r#f m» cz fcripcis GcQtilium 4itilitatem caper^ debeamot i Verba nonnalia Lacinc dabU snus» qiiiaexinfticuco docent, quodfxf» in dabitationem venir. Siquiclemi air aliq^a DoArinarummutua eftaffinirajt admodum utiliserir earum frccularinm liccrarum} cognicio* SiniQinut» attsi* men intcr fe cdntender^^nonpaium cqq^ tcti ad coi^rniacionem potiotit« At furfus: Sicut plamat vixtas propxia cft» inatufo fmditt turgcro: addttntauteni / ali<|ttid ilccoris foiia ramis cir cttm je^ 2 ita animat prxciputtt quidem fru^us efl: ttfjHfitM: non tamcn ingratum cft cxtcf« cam Sapientiam cingerc 2c circumponi inftar foliocttm » cum cegmeotvin cum i^ccicm non inanem.fr^fttti praebcn^» tittm. Confcrft ctiam jmcrccttr Auj^uft&^ Digilized by Google Digilized by Google 48 ' Jp^JLocu Viyis tione aciiitur. CXLIL_ Memoria, cxcoIencJo au^* ^ CX£lV.Siregisrp(eqmd, pvedBdi5^ attenttts;;dfac: nec vagetur mens cu^» fed coge iliam ibi eile » ag<:rc q^uod adelL non alia..
CXLV. Sin incipit dlgrediat parvo murmure eam revoca: cogisationes^^ oiime^ ab ftudijs aUeaai% ki alludceiiw •pus diKer» - -". • ^f^fj UU tottiopert Tariatif lacidtatttfift mcatis imtt bomiae; perlc^iaf quani ' ^elutagjtttiii^ Ailigciiterescolere, ^dOci^^ d by Google CXL VII, Quae ignoras, ne pudeat qu£Erere. Ne erubefce a quevis docerii' quod iriaxitm vtri non -erulraemiit; erubefce pociu& i^norare, aut oolk difcere* ' ' > ' - CXL VIII. Qu^ ignoca cibi ^unc, nc ja^kes ce fcire: fcifcicare pocias ab iis g ^uos fcirecredis. - " 'CXUX. Si:viderL«s aodutt.tda- opecani, ut fis nuUa eft coi»peiidio£<^. via: queou&dmodum. non alia racipne facilius confcqu^ris, uc exiiUmeris bo- ' , nqs, ^uam Jtfi talis, fac ut fis: aliter fruftra cupii. ' - ^ • ' CLI. Falfa tempus infirmac^ ycra Corrobdrat. ^ *- CilV. Amjtillumi ^icpaE^BCis loisi. habe; pucaque veriiitma ^ certifilf^fil cSci quaBcwKjuedicit. • ' CLY*' Atcende » ut quod femel eir- saSdy emendatus iterum aut ijgctio i}]» Edem pecces« LaUora, ut \ |N:o£ciac jCtaenaatiQ, ' ' -; •; CLYL Illorum dectt reprsctpiie nemiiH^, in quibus ^fus es > ne ce Xttcfun&decipiant» • CLVIL Cujusvis hominise^ crra* jit: nuilius, nid iniipientis > perf^ve* . rare In crrore. ' CLVIU. Scta> ouMumctife fcnfum,pcr ALtum. ^ ' ,.< "CLX, Nec malis levia^ autlne^s^ axLt ri dlculaaudire: quha feria, gtzrr via, prui&ii|C»a.
, r CLXL PjttilahiCM^e acrMue difcuo- f)ir»..^iHUn ^ii^cqmmodum difpast CLXIL Ne iabores quam multa re- Introp. Ad Sap. '^y ' CLXIII, Pranaio cuo & ^oenae 4Io$ . adhibe, qui ce poflinc inftituerc^ qui« • que /uavi ac deMfia cbllocutione pari^ ter & ejdular^nc te, pc pecidocetn (ed^ dant. - • CLXiV. Scurras, paf aiItos,nii»^i^i loquaces, nut^urcet moriones, nu- gatores, bibaces,!^ id genus ho^ninum ' aptumad rifum movcndum Vcl verbis^ - ' vel failjlisynec hpaore menfae tuae^gne» ris: nec illi te, dum reEceris, c^le- dlent, fedpociusjucund^aliqua&inr geniofa confabulatio. ' - 'CLXV. Non os modo. a turpibiia cobibe,fed etiam aareM»quam feneM £tta$ aBinH,'meii)or didi Vetecis, quoil . citac Apoltoltts <: Corjrumfuuijt mosot^ licobos confabuiationes mais* (rr/^ McQandri » uc Hieroiiyinus nbs d^cet*' TertttUianus Trimecro libeiiore* quaknr ' Comoediae Lacins ttTurpaoc, fic urani^-^ I f Digitizod by Gc)*..'^tL I €1 Jo, LoD. Vivis ChXyiU Tapicntibus difccs^quo ^asmcUor».
CLXVlU. Ex ftultis, quo fias cau- J:LXIX. Quae fapientcs probarmt, fequeris. - •, CLXXI. Siquidvideris a cotdatis tedpi,.tinquamvcl argutc, vel gtavi* tec^ *veilkpicatcr, vcla9(3:e, velingef,, ;^cl4irbfmedi6tHnj>rc^i?*^^s, ut.
CLXXIL Habebis libruna charta-^ .ceum, in quo annotabis fiquidlege- ri^^l audicris di^bim fcftiv^>aut cle- - ^mi, aiit pnidctttcr: vcl vocabulunv iifrduod exquifitum,^rarum, utilc fer- 4ioni qu^tidiano^ut ^uum ufus pofcat.
XLXXUX» Digitizod by Googld Introd. Ad SavI f j CLXXIII. Annicere, nefolaverba intelligas, fed pra^cipue fenfa.
^CLXXIV. Quae legeris, vel audierisr, fac aliis narres, tum tuis condifcipuUs Latine,tum aliis lingua tibi vernacula: &c conare, ne minusipfe vel lepid^, vel venufte referas, quam audieris, aut ic- geris: fic &c ingenium exerccbis^iSc lin- guam.
CLXXV. Eft etiam tra<aandus agitandus fxpenumero Hylus, optimus dicendi magifter.
CLXXVI. Scribe, tranfcribe, rcfcri-^ bc crebro atque annota: compone al- ternis diebus, autad fummum, tertio quoque, cpiftolam ad aliquem qui tibi refpondeat: & tuam oftende inftitu* tori emendandam. Mendarum, quas fuftulerit, facrecordere, nc rurfus ad casdem impingas.
CLXXVIL Poft cibum,velut ^ pran- dio &cocna, ceflet ftudium: fumpt» prandio fcde, confabulare, ^audi alL- C J ^jF^ Digili^ua by Google ' quid ru.ivc; aut Cic lufita, ne lumiiim corpus exagites & concutias. ' * e/{emoclicam; deambulato cum jucuQ- do aliquo & dodo conf^ibulatore» qui te fermone obIed:et, cujus verba & fentenrias imitari cum decore poflis. \' CIXXIX. Iriter coenam & quietetn, vxca omnino potum: nihii pernicipHus iimui corpori » membrise ^. ingeiiio. quum urgebit te fitis » G. biberis, pohe inter pptum & ledlum ititervallum, quum minimum femihorae.,. j CLXXXI. Nihil eft quoa icquela- bpre gaudeac, & augpatur.
'CLX^SiXII. Commenda ei qupcidia jaliquid...^ ' CLXXXIIL Quo plura commenda- bis, hoc coftodiec omnia Edelius: quo pattcioca», hoc infidelius. ^ CLXXXiV, Quumaliquid ei cre- dideris » itne. eam quiefcere:. & ali- Introd. Ad Sap, ff quanto poil: ab ea velut depofitufru repofce.
CLXXXV. Si quid vis edifcere, id <le nodtcquater autquinquies attentif- fimus iegito; hinc ito cubitura, do mane exigito a memoria rationem ejns, qabd pri aie credideris. r\ \ CLXXXVf. Cavenduma crapulay ^ cruditate, a frigore, potiflimunur 'cervicis, CLXXXVILVinum memoria; mory, CLXXXVIII. Optimum e/Tet fin- gulis nodibus paulo antequam cubi- tum concederes, in fella te fine arbitris fedentem, qujeeunque dieillo vidiflTes, legilTes, audifles, egiffes, in memoriam revocare, CLXXXIX. Si quid fecifTes hone- fte, moderatejprudenter,cordate, cuni decore & laude, gauderes: fciresque id effc Dei munus, & fimilia pergere» facere. ~,.
CXC. Si quid turpiter, immodefte, flagitiose, pueriliter, inepte, vituperio UiyiLizcG by Jo. LoD. ¥ivn • cligQum fcires ex tua malitia profe>- ^u: clolei"cs,& vitares in pofterum.(j/^ ^ CXGI. Siqliid velauaifles, velie- CXCII* Si quid vidi^Ies probatHm, unitarere: fiquidimpr0batum,.£uge« maco ^ie» cum fc ad notllurnam i|uictcin ' fecepifieCi raterroga¥i:riinimtifit iiiQiii t i & pi9?ck£ci4cmd^reipro,eodem loco« {ff ) ImpealeCommeddaWa hec locoMefii* tacio» cid omnia tribuif iiiud tirisifdri braculum: MeAiw ro miv. At apud l^ufimos igfluam efictc» cum at iaboM * icm fubterfugiant^ Acccdit mcdiracio*. nts difiGaltat t t{uam ii ientiuntt qut mentemaiieam non adrucfccccuiu* ScA cft hoc qaidem ar^umcntum, quod a ^ fummis iqgcntif excoii merecur. Sc a no^ bistaAamheiceffefufficit. Add Sckcu* I Digitizod by G()(\qI(' Introd. Ai> SafC CXCIII. Nullatibi abeataies, in qua vcl non lcgeris, vcl audieris, vel fcripferis aliquid, qaod feueruditio- nem, feu judicium, feu virtutem augeat.
CXCIV, Cubitum iruruslege, vel audialiquid dignumi quod memorias mandetur, & de quo falubre ac ju- cundum fit per quietem fomniare: ut etiam nodturnis viiis difcas, dc fias melior, CXCV. Studio fiiplentiae nullus in vita rerminus ftatuendus eft; cum vita eft finiendum. Semper illa tria funt homini, quamdiu vivit, meditanda: quomodo bene fapiat, qiiomodo bene dicar, quomodo bene agar.
CXCVI. Ab ftudiis arrogantia 00 mnis arccnda eft. Nam ea quae vcldo* €tiflimus mortalium novit, nOn funt minutiflimum eorum,qua5 ignorat.cxi- guum quiddam & obfcurum & incer- um cft, quicquid homines fciunr, mentesque noftr« in hoc corporeo S 5 car- Uigiiizea by carcere devitidc, magna Ignoratione Scl alciflifnis tenebris premuncur: a- . -ciennque adeo reta(am habemus, ue ^.necTummas penecremus rerum facies. CXCVII. Tum profedui {ludio- ^rumplurimumnocet airogantia. multi :cnim pocuifrent ad fapientiam pervc». nire, jiijamputa^Rrfepfc^eniile. ' . CXCVIII. Vitanda etiam conceo- 1 'tio 9 xmulatio % obcrectacio, inanis gloria^ cupido: quiim in hoc fequa» «nuirfludia, ut iilafugiamus* * CXCIX. Nihilexcogitaripotcftju- cnndius cognitionemuTtarum rerum, nihil inteliigentia virtucis £ru<^uoIiut.
f CCm Studia res Ifctas condiunt: tri* ftes, leniunt: tcmerarios impetus ju- ' vcntJB cohibent; fenedutis moleftam Carditatem levant: domi, foris, in pu-. biico, in privato ^ in folitudine, in Intjlod. Ab tkTfl CCI. Eruditio, paftus ingcnii ve- riflimus: urindignum fit pafci corpust efurtente animo: cx qua voluptatcs, &: oble6tamcnta & folida & pcrpetua: qucealiaex aliis nafcentia, & fcreno» vantia, nunquam nos dcferunt, nec laflanr. ' Caput VII. DE VIHTUTE.
CCII.pRseftantiffima illarerum uni- A verfarum virtus, neque dono ab hominibus datur, neque accipitur; divinitus contingit.
CCIII. Idcirco a DEO fuppUciter ac pie petcnda eft.
Caput VIII. DE AFFECTIBUS.
CCIV.QUmmum, in literis omni- i^bus atqueeruditioneeft, ea Thtlofofhia, ^«<< wgenttbfu animt mor* bu remedtHm adfert.
C C ccv* uiyiiizea • CCV. (mh) Magnacuraadhibetuc citrantiocbtpbirir ihajor adhibenda tfk animof quo hujusmocbi&occulcid** res, & gcaviores, & peiiculoiiorcs funr, ■ ccvr* Vidit ocalatiflimus Au^lor. ^uid Etlu- cae^defit, jam aoce Baconum deVeruia* . \. mio* Ica vcre dc Viv€ noftro ia de «u* .^enda EtJiica» MIt7j. p/MMi^: Dcfim j "^lffud, inquit» Hifpanorum» fcmpitcroa I * lauie t iauiuoi • C ndtviem Viw$, L1« .:bro de C«M/fir ««rrtf^/«rM» «r/iMW rezto» - £tltfces 4efe Aus labcscjue maximeoora* ., l>ilc$ p.cffttiuxit, XUum etgo profeila», opera de Hoc argumento agenrem eo loco videas.. Quid? quod anee>lios b» jnnes Cicero eum ta fenfum <|uer«las fu- • . dic. Cur cum conftemus.ei-animo 9t cor-! pore, corpoci&cutaadi tneadique caufla qu«fica iic ars cjas, atque utilitai DEl Immotcalisinveacioaiconfectaca: ani« mi ««Min mcdicina nec tam dcfidera^ ^t^Qtc > qua^iiQveiica» aec tain caica, poftcaqudra cognuacft: ncc tammulcis gMta fcprobaw: piuribus ctiam Sii- i ' StECTA ficinyifa^ Ita fanc Ciccro» Introd. Ad SXp.
CCVI. Hinoninjuria tcmpeftatest cruciatus, tormcnta, flagra, faccs, fu« rix animi humani nuncupantur; ma- ximam hi adferunt calamitatem, & in- dicibileS dolorcSj regnenr, Ci agiten- tur: incredendam rranquillitatem 5c bcatitudinem, Ci fcdentur & cohi- beantur. v CCVII. Huc tendunt, qujccunque a maximis ingeniis de vitamoribusque acutiflime funt excogitata atque prae- fcripta. (w^sf^J » C 7 " ccviii.
principio tcrtii quseftion. Tufculana^ rum* Quo magis niireris, hanc partcm dodrinar melio.ris quibusdam fufpc<3:am habcri, qui a Chrifto geftiunt nomioari^ (ww) At absquam paucis, Dcfideravil Vcrulamius Gcorgica animi, tcxtu quar* to deaugcfida Ethica. Multos abftctruit inglorii laboris opinio* Scd benc tnc^ rcri cqppit Vincentius Placcius » oftenfo propofito cdendi Gcncralem Medicinam Moralem » in quioque partcs diftribii'» tam. Primam conftituit thyfiologiam MoitleiA: altcram» UygicincD; tcrtiam ^.. Googli ^.. Googli CCVin. Hoceil iagcns pracmium licerati laboris, cajus yeriminus jru* Htus eft, ut non in admirationem, aufi oftemationem vanam {It.nobis maen^ illa rerum fupellex colle&a: fed uc tranreat in ufum vitse, & priniiira o- mnlum proiic poflidenti: hec i» ejut mnnt$ fit tdmfHOm in ftmdmU, unde petiturresaiios juyatura, ipiivafcuio inucijis. ^ CCi}^« Nec aliud conatur pietas Chrifliana, quamutferenitas huma- nos animos exhilaret: &;tranqmlli* tate amm«nun » compoiitisque afFequiatamJemjiimTherapeuticain, Cui&: fubjuogendam eziftimaTit fpeitalem» de • curandis £ngulis ricioiurpeciebus.,Defti' nationes propofuit in de augendaethica^ C( i^libi: fedjquos in e.o nae?bs reprc&eodi i.OTimuSf ab iis facilc fibicavebuntpxu« dentieies» &bonamOptiffliVirivoiQa^ tacem luculeQdoxi indies cultiojjje^do* imitabuntui...'
Introd. Ad Sap, <tionibus fimus Deo & angelis quam. Hmillimi., / CCX. Remediahismorbis, velex .xebus ac nobis ipfis, vel ex Deo, vel ex CHKISTI (xxj lege ac vitapetun- tur.
CCXI. Naturarerurti eftjUtincerta 6c fluxa, 8c momentanea,& viciffitudi- naria, & vilia fint omnia, pra;ter anir- mum, qtti e^i Mnus<^uistiue, aut certe potifTima ejus pars. (jy) Reliquaab aliis (atat) Non Mofaica? oppofita Lcgi, fed quam Servaror opcrofe inciilcaviti Sc prolixe paffimquc cxpofuit, ac novo ad- mirabilique excmplo conTirmavit, Jo.
(yy^ Ita pulcrcpluafin amccc^lcnteni cx* ponit. lllavcrcru;!! redolct ftylum co* rumque fcnfu intclligcnda cft. Noftx iU lud Ciccronis in fomnio: Non tuises, quemforma iftadeclarat; fed mens cu* jusquc) is eft quisquc; non eafigbraf qua: digito dcmonftrari poteft^ Scitc Diogcnes, cum aliquando/ Heu4 homi^ 9$s, M4ip$, dixiifec: lcconcurfusfacliss aliis ad alios cransferuncur, nequis e^ cra aniniuiii quicquam po(Iic fuum dicere.
. CCXII. Qu£ habetjtion donata eflet puceCt fed accommodata.
CCXIII. Quocircaingentis demeii*. tis eH;, grave aIi<|Uod crimen,6c magna luendum p(£na~> ob res minutas furci* pere.
CCXIV. Necfe quisquam.etferac, qu6d aliquid de exterhis aut corporeis concieeric: quuni id omne bre ve futu* rum nt,ac incertum, necpropriU) (x'*.) fed aiienum. Quod ut concefTuin cd ». £c etij^ vtffittw: dd fumnmm m purtt: Ikpe in vica ipfa*.
^ ccxv* cfl*e«, bacttlo abcgfc omiiet: addcnts Homiues vocavi. npa haecpurgamenca* ^xx) Ecquid efficactut dici poccrak Re« peceQcuc 4> morieace omnia. Dics ioftac. Bmftceito facurum, negare ncquis. Igi'- tur n* ne ftuUiciam accufarct ac (ero aii« miidcflercttcccirum fit, pWTidcio, " Digitizod by GoO' Introd. Ad Sap.
CCXV. Nec dolendum, fi, quod accoitimodatum ac veluc depofitum eft, repetatur; quin potius agcndasgratise, quodtan- tifper uri liculc» CCXVI. InroIerandsE ingratitiicii- nls eft, Ci Cis aliquando afFeftus benefi- cio, injuriamtecredasacciperc, qupd id non fit perpctuum, nec quid liaouc* ris fpedes, aut quamdiu: fed quid,aut quamdiu non habueris.
pta funt inimicis; quum in omnibus tanta fir celeritas& ambiguitas, ut ple- rumque inani laeticia» proximus Cit acerbus fletus. (aj j ccxviir.
(si) Prov.XIV>i3# Habct has viccs conJi^ tio mortaIiuin> ut advcrfa cx fccunciis^ cx advcrfis fccunda nafcantur* Occaltac tttrorumqucfcmina Dens> &plcrumquc bonorum inalorQm^ue cauflx fub di« ^6 "Ji)» Lop» Viyis «. GCVIII. Nec derpoadendus -ani- mus, auc caaciraKeacius »; 4:eflante foffi ^un^: quippe xdverfis matMtinis tnttr^ dum fucceduut pro^tra vijff>ertittd, CCXIX« Jam quac condirio corpo- sum, quas rario vicae, fidisex tam^vili initio i tam fragili! quum iit anceps vita^ fepta tot undiquepciiculis: Sc at (it aliquaptilper cerra, utique noh ^0: diu duratura; quid habemus, quur in tanta infirmitate ferociamu s?
CCXX. (^umque niiiil Iit aliud \ viUt quibi peregrinatio } (hj /, itquuutur Vcis, MC #■» cunBu f$rv4t ftrtuna /#• i^h) Vidcr rat^Ot oihil hcic ftabilc fi.rmum|; cfle» Seimttito effi€acla$rublifnior do-» cct <lifcipliaa«£a(&qu6ruacomfie$raQ Cc hofpites im terrii pcrcgrinosque elfe. Tcadic cx|^o fropei»tc|ttc gccfgdai»^ ad . K| ^ d by Googl qiia in aheram fcmpiternam rendimus, pauGiflimisque rebus ad hoc iter confi- cienHum egeamus: CCXXl, Quid eft, quamobrem his quae huc atque ilhic volui & jaftari cerniraus, rolhciremur, aut omnino movcamur? " - j CCXXII. Ciipiditari quare rervlen- - dum eft, quum unt futura incertillima, & praefentia paucis contenta?
CCXXIII. Liber ille, qui cupit fb- lum, qua? funt in ipfius manu: lervus/ quicontra\ . CCXXIV. Jam fortunae muneribufi / cxpleri, quid aliud eft, quam peditem ' multis fareims impediri y ac obrui?
ccxxv.
Patriam» Coelcftisqtic Civitatis, quam DElIScondidit, ardcnti dcfidcrio tcnc- tur; «quo intcrim ac fublimi auimo fc- rens visc moleftias; & iniciiii hofpitir concumclias ac rifus, imbrium itcmrcii*' torumquc impctus cogitationc patriac ^ lcaiens. aJd. Gcnef. JXLVII, 9. i.ParaU XXX, ly. PfaJ.X-XXIX, 15.
'4t: Jo, Lo^* yiYis CCXXV.. Ncmo eft tam ftupida . Aineos,qui noa UU civiuci^ ad quaia tendic» 8c ubi moraii deiHnac » potiu^^ quamitiaeiiadocnec, componacque.
CCXXVL Vicahxcnoiba, quum £c nacuca fu^ fugax, 8c arda: maxima cjus pars, ac fere tora perturbacioni- bus peric. nequc cnim vivimus, qunni- 'Sn atfc^ibos concuamur, & inpiimis mottismettt. ^ k.
, i; CCXXVIL Quae qaum ex mfinids eAafisimmineat& appropinquet » ^« ' p4veiAda. tton dl ex uoa' &c alcera: <quum necellario pecyentuia, fugienda non eft per fcelus, auc.m<£re^4>^ .qupdaccedac, - CCXXVIII. Quumnc vitainnume- ris tasdiis acmireriisreferca.cur eft cam ar<6i^ retiheada ^ Quum ad alceram «cecoam pcoficirca^nur, ica nos com- ^cemus ^ uc cecfU ad iliaia evolemus 9 pleniffimam bonorum omnium.
•. ' ccxxix.- «9 CCXXIX. Ergo premimur faepius noftris erroribus, quam rcbus ipfis: quum magna mala aut bona cenfemus, quar non funt.
CCXXX. Natura & conditio, Sc vera rerum precia illa funt, qux inirio pofui. quo apparet, nihil praeter virtu- cem pulchrum aut magnum eire, aut etiam noftrum.
, CCXXXI. Nosvero in confilium mentis amorem corporis,& cupidinem rerum vira: hujus aGcerfimus, qu£B a ibultis vocari folent Amor noftrj. ) ^ CCXXXII.Hic animos viriles ener- V2t, utnulla res tam minntafit, quac in eos non penetret: nec uUa tam exi* lis, aut cenuis, quin eos concutiat.
ccxxviir.
(#) Non crJinMtMf qui corpus iiti^ue ntt^ crireac tueri: animidotcsexcoIereipjeCf^ ctta f itare, ac unionem cum D£0 qua?* rerey & quotidiana rirtutum incrementa - capcre jubct. Scd inordinatus j Cor p^r • ditioois humanar; qui plus fc, quant Deum amaty ac in cafcrtui; ^u<e auU liuifuut prctiii Digiuzeu by $Q Jo, L OD. VlVIS