z| Onuenit páuper quidam Idiota ditifimum oratoret {lín foro Romano:quem facete /fubrídetis fic allocut?eft, j| defatigerís innumerabiles libros leãítandomődum ad 4 | humílitatč duđus fis,hoc certe ex eo: quía fcientia hu- g| íus mundí ín qua te cætetos præcellere putas/ftultitia H $| quædã eft apud deñ, & hinc infiat,vera autë feiétia:huz Ay | miliat,optarem/vt ad illam te cõferres:quoniam ibi eft j| thefaurus lærtitix ORATOR. Quæeft præfumptio , ġ | tua pauper Idíota/ & penitus ignorans: yt fic paruifaz cías ftudium literarumfine quo nemo proficit! ID]O2 TA. Noneft magneorator præfumptioiquæ me filere non finit: fed charitas,nam vídeo te deditum ad quærendam fapíentiam multo calfo labore:a quo te reuocare fi pofem/íta yt & tu errorem perpenderes/puto/cõttíto laqueo'te euafifie gaude res, traxit te opinioauãtorítatís: yt fis quafi equus/ natura liber ifed arte capiftro alligatus præfepí/vbi non aliud comedít nifi quod illi miniftratur, Pafeitur enim intelle&tus tuus / auãorítati fcribentium aftríi&us / pabuloalíerno & non naturali, ORATOR; Sí non ín libris fapíentum eft fapíentiæ pabulum:ybí tunc eft IDIO TA, Non díco ibi nonèffe:fed dicoinaturale ibi non reperíiriquí enim primo fead fcribendum de fapientia contulerunt:nonde librorum pabulo quí nondum erant? incrementa receperunt.fed naturali alimento: ín virum perfetum perducebãturs & íi: cæteros qui ex librís fe putant profeciffe/longe fapientia antecedunt, OR A2 TOR, Qåžuís forte fine literarum ftudioaliqua feiri poffint/ tamen res difficiles & grandes nequağ:cum fcientiæ creuerint per additamenta, IDIOTA, Hoc eft që aíebam:fcilicet te duci auãorítate & decipí-feribit aliquis verbä illud: cuí čredíss ego autem díco tíbí:¢ fapientia fotisclamat ín plateis! & eft clamor eius quomodo ípla habitat ínaltifimís, ORATOR, Vtaudío: cum fis Idiota ifapere te putas: IDIOTA.Hec eft fortaflis ínter te & me differétía: tu te feíentetn putas cum non fisihinc fuperbís:ego vero Idiotã me effe cognofcoihínc humíliot.in hoc forte dos aior exito OR ATOR:Quomodo du&us effe potes ad fcientiam í gnorãtiætuæ: cum fis Idiota IDIOTA; Nonex tuis:fed dei libris, ORATOR. Quí funt illit IDIOT A-Quos fùo digito fcripfit. ORATOR, Vbi reperiûtur'IDIOTA. V big, OR.ATOR.lgitur &in hocforo.IDIOTA; Immo etiam díxí: œ fapientia clamat in plateis ORATOR. Optaremaudire: quomodo. IDIOTA; Si te abf curíofa inquifitione affe&tum confpicerem: magna tibi panderem, ORATOR. Potes ne hoc breuí tempore efficere:vt quid velis deguftem, IDIOTA., Pofum, ORA- TOR:Contrahamus ígitur nos ín häc tonforis proxímå quæfo officinam: vt fedéa tes quíetíus loquamur, AVCTOR Placuit Idiotæ, & ipis intrátibusi locú/& af pe aum in forum vertétibus:fic exorfuselt Idiota fermonem, IDIOTA, Quoníá tibí dixi fapíentiã clamare ín plateis/& clamor eius eft ipfam ín altiffimis habítareshoe tíbí oftědere conabor.& prímů velim dicas:quíd híc fieri confpícis in forof ORA- TOR; Video íbí numerari pecunías:ín alio angulo ponderare eS T 1 SE IE Pondus, Mentura, IDIOTAE Numerus, menfurari oleum & alia, IDIOTA, Hæc funt opera rationis illius:per quã homi+ nesibeftias antecedunt, nam numerarelponderare! &menfurare bruta nequeunt, attende nuncorator per quæ/in quoiex quo hæc fiant:& dicito mihi, ORATOR, Per difceretionem. IDIOTA, Re&ãe dícís,Per quæ autem dífcretio:nonne per vnum numerat’ ORATOR. Quomodo.IDIOTA. Nonne ynum:eft ynum femel‘& duo: elt ynumbísi& tría:vnum ter! & fic deinceps! ORATOR, Itaet, IDIOTA, Per ynum igitur fit omnis numerati ORATOR.Ira vídetur.IDIOTA, Sicut igitur ynumeft principium numert:ita eft pondus mínimumprincipium ponderandi/& menfura minima principiű menfurandí.vocetur igitur pondus iud vücia/ & mé- fura petitum. Nonne ficut er vnű numeratur:ita per vncíiam põdcratur/& petit menfuratur!Sic etiam ex vnoeft numeratio/ex yncía ponderatio/ín petito menfuz ratio, Ita fimiliter & ín vno eft numeratio/ín vncía ponderatío/ín petito menfuraz tío. Nonne hæc fic fe habent! ORATOR Immo. IDIOTA, Per quid autem attin gitur vnítas per quid vncía/per quid petitum: ORATOR. Nefcio, Scio tamen p ynítasnonattingítur numero:quía numerus eft poft vnum.fic nec yncia pondere, nec petitum menfura, IDIOTA. Optimeaís orator, Sicut enim fimplex príus eft natura cõpofito: ita cõpofitű fimplici/naturà pofteríus, Vnde cõpofitum non poż telt menfurare fimplex: fed econuerfo,ex quo habes quomodo illud per quod/ex quo/& inquo omne numerabile numeratur: non eft numero attingibíle, &id per quod/ex quo! & in quo omne ponderabíle ponderatur: non eft pondere attingibile; Similiter &id per quod! ex quo! & ín quo omne menfurabile menfuratur: non eft menfura attingibile. ORATOR, Hoc clare confpicio, IDIOTA, Hunc clamo4 rem fapíentiæ in plateis/tranffer in altifima vbí fapientia habitat: & multo delez &abíliora reperies å in omnibusornatiffimis voluminibus tuis. ORATOR, Nifi quid per hoc velis exponas: non intelligo, IDIOTA, Nifi exaffe&u oraueris: pros hibítus fum ne faciam, nam fecreta fapientiæ: non funt omnibus paffim aperiena da ORATOR.Multum defidero teaudire: & ex paucis infammor, Ea enim quæ iam præmífifti /aliquíd magní futurum annunciant, rogo ígitur vt incepta profea quarıs, IDIOTA, Nefciofi liceat tanta fecreta detegere! & tam altam profundi- tatem facile oftendere: tamen nequeo me continere quin tibí complaceam, Ecce frater fumma fapientia eft hæc: vt feias quomodo ín fimilitudine íam di&a! attina gitur inattingibileínàttingibiliter. ORATOR, Mira dícís & abfona, IDIOTA, Hæceft caufa:cur occulta non debent communicari omnibus,quia eis abfona vidé tur:quando pandûtur,Admiíraris me dixiffe fibi inuicem contradícentia:audies & guftabís verítaté, Díco auté ficut ian ante de vnítateiyncía & petito díxí: ita de omnibus quoadomníű principiű dicendum, Nam omniû principium eft per quod/ ínquo/& exquo omne principiabile principiatur: & tamé per nullum principíiatő attingibíle.Ipfum eft p quod/ín quo/& exquo omne intelligibile intelligitur: & taz meníintelle&u inattingibile. Eft fimiliter per quod ín quo! & ex quoomne dicibile dícitur:& tamen fatu ineffabile, Sic eft per quodin quor& exquoomne terminabí le terminatur /& omne finibíle finitur: & tamen termino interminabile! & fine infi nibíle, Tales etenim facere poteris innumerabiles fimiles veríffimas propofitiones! &omnía oratoria volumina illis implere! & alia fine numero íllís addere:yt videas quomodo fapíétía ín altifimíis habitat, Altíffimű enim eft: qå altius efe nő poteft, Sola auté infinitas:eft illa altitudo:V nde fapíčriaCquã cum očs homines natura fcí re defiderent: tanto cum affectu mčtís quærűt)nonalíter fcitur:4 p iplaeft omni fciétia altior /& infcibilis!& omni loĝla ineffabilis /& oi íntelleau iníntellígibilíst a omni menfura ímmõfurabílís/ & omni fine infinibilis/& omní termino intetmínaz bílís/& omní proportione iímproportionabilisi& omni comparatione íncomparas ` bílis; & omní fíguratiõe ínfigurabilis!& omni formatíõe informabílís/& omni mø tione ímmobilís/& inomní imaginatione inimaginabílisı& omni fenfationeinfen+ż fibílís/& ín omní attraãíone inatttahibilísı & in omní guftu inguftabílisı& inom ní auditu ínaudibilis/& in omni vifu ínuifibilis/& inomníappræhčfione ínappræa henfibílís/&in omní affirmatíone inaffirmabílísı&inomní negatione innegabílis/ & ín omní dubitatione indubítabílis /& ín omní opíníðe ínopínabílis,& quía ínom ní eloquio eft inexpreffibilis: harum locutionum non poteft finís cogitari; cam in omni cogitatione fit incogitabílis: per quä, ín qua/ & exqua omnia, ORATOR; Heæc:indubíe altiora funt/ĝ a teaudirefperabam. non ceffes quæfo me illo ducere ybí aliquid talium altiffíimarű theoríarum tecum ğ fuauiffime deguftem, nim yí- deo te non fatíari:femper de ílla fapíétia loquí;maxíma autem vt puto dulcedo hoc agít:quã nífi interno guftu faperesnon te tantum alliceret, IDIOTA Sapientia eft quæ fapít:qua nihil dulcius íntelletuí,nec cenfendi funt quouifmodo fapiétes: quí verbo tantum & non guftu loquuntur.illí autem cum guftu de fapientia loquűtur quí per eam íta fcíunt omnia 1% nihil omniä.per fapičtiam enimi & in ipfa! & ex ip- fa:elt omne internum fapere, ipfa autem/quia in altiffimís habitat: non eft vllo faa pore guftabílisInguftabiliter ergo guftatur: cum fit altior omni guftabíli/fenfibíz líirationali! & intelletuali, hoceft autem inguftabiliter & a remotis guftareiquafi fiodor quídam dici poteft præguftatío ínguftabílis. Sicut enim odor ab odorabilí multíplicatus ínalio receptusinosallicit ad curfumvt inodore vnguentorum ad vngučtum curramus íta æterna & infinita fapíčtia cum ín omnibus reluceatinos allicit ex quadam præguftatione effetuűi ye mirabili defiderío ad ípfain feramurs Cum ením ipfa fit víta fpiritus íntelleatualis / quí in fe habet quandam cognatam prægultationem/per quåã tanto ftudio inquirit fontem vitæ fuæiquem fine ptægu ftatíone nő quæreret / nec fe recepífe fciret fi reperiret: híncadeamvyt ad propriá fuam vítam mouetur, & dulce eft omni fpirituí ad vitæ principium ĝuis inacceffi bíle:contínue afcendere,nam hoc eit cõtinue felicius víiuere:ad vitam afcendere, & quandoeo ducitur vítam fuam quærens/yt eam infinitam vitam videat:tunc tana to plus gaudet /quăto fuam vítam ímmortalé plus cõfpícít,& fic euenit vt ínaccefa fibílítas fiue íncõpræhenfibílitas ínfinítatis vitæ fuæ: fit fua defideratifima coma præhēfio, quafi fi quis haberet magnú thefaurum vitæ fuæı &ad'hocptingeret ip illum fuum thefaurf feiret innumerabílé/imponderabilem!& ímmėnfurabilé:hæc fcientia incõpræhčfibílitatis eft iocundiffima: & optatiffima cõpræhenfio;non qüíz dem vtad cõpræhendétem refertur: fed ad ipfum amorofifimű vitæ thefaurums . quafi fi quis amet aliquid qúíaamabile/híc gaudet inamabílijinfinitas & inexprefa fibíles amorís caufas reperiri, & hæceft gaudio plenifima compræhéfio amantís: quando incõpræhenfibilé amabilitat amatí cõpræhendít, nequağ enim tantű gau deret fe amare fecídum aliquod cõpræhenfibíle amatum:ficut quando fibi conftat amatí amabílítatë effe penitus íiiñmenfurabilem/infíinibilem/atg etiam penitus ina cõpræhenfibilé Hæc etCyt fic dícã)gaudiofifíma incõpræhenfibílitatiscõpræhés fibilitas, ORATORJntelligo forte:tu iudicabisınam hæc vídétùr tua intentio: % principium noftrum per quod/ín quo/& ex quo fumus & mouernur Itunc guftatur Sankia nrpsinipitninedjnst d frissan aE iii Theéfaurüs ínfinitüs, Amans Amabile, mame a a a EE E E EEEE í 2 g x Pomaidiæ Nutriímen tums -~ Puer, Lac, Ferrum Magnes, IDIOTAE guftatur per affe&um! & incõpræhenfibilíter comptæhenditur per intelleatac g quí ipfiim guftàbíliter guftare/& compræhenfibíliter compræhendere nítítur:ille penit? eft fine guftu & itelle&u IDIOTA, Optime cæpíftí orator. ob hoc enim qui nonaliud fapíentiam putant ĝ id quod eft intelle&u compræhenfibile/& non aliud fælicitatem ĝ eam quæ attingibilis eft per eos:hí longe funt a vera fapientia /æter+ nai& infinita, fed conuerti funt ad finitum finibíilem quädam comperientes quie tem:ybi putãt lætítíam vitæ effe ifed nő eft + Hinc fe deceptos fentientes/ín crucia4 tu funt: quia vbi felicitatem effe putabant ad quă fe omní conatu conuertebant ibi erumnar reperiunt &mortem,Sapientia enim infinita: eft indeficiens vitæ pabuz {um/de quo æternaliter viuit fpiritus nofter / quí non nifi fapíentiam & veritatem amare poteft: Omnísenim íntelleã&us appetit effefuum effe:eft viuere, fuum viuea re:eft intelligere fuŭ intelligere:eft palci fapientia & veritate, Vndeintelle&usqui non eft deguftans claram fapíentíam:híc eft vt oculus in tenebrís,Eft enim oculus: fed non yídetiquía non eft ín luce, Er quia caret víta deleãabili quæ confiftít invi- dere:tceftinerumna &cruciatu, & hæceft mors potius ğ vita Sic íintelleãusad omneäliud å ad æternæ fapientiæ pabulum cõuerfus:feextra vítam quafi in tenez bris ignorãtíæ inuolutum potius mortuum ġ viuum reperíetEr híc eft cruciatus intermínabilís: íntelle&uale efe habere; &nunğ intelligere: Sola ením æterna faz píientiaeft:in quaomnís íintelleãus intelligere potet: ORATOR. Pulchraatg raa ranarrasinuncage gquæfo:quomodo eleyari queam ad aliqualem guft æternæ faz píentiæ! IDIOT A;,Aeterna fapičtia:in omni guftabíli guftatur. ipfa eft delecãtaríio: in omní dele&abili,ipfa eft pulchritudo:inomníi pulchroiípfa eft apperitio:in omní appetíbili:Sic decunãís defiderabílibus dicito, Quomodo tunc poteft non guftarit Nonne víta eft tibi iocunda: guandoeft fecundum defiderium tuum! ORATOR; Immo níhil plus: IDIOTA; Cum ergo hoc defideríium tuum non fit nifi per æter nam fapíentiam ex qua/& in qua efti '&'hæc víta fælix quă defideras! fimiliter non fit nifi ab eadem æterna fapientia ín qua eft & extra quam effe nequit:hinc nõ aliud ín omní defideríoíntelleã&ualis vitæ defideras ĝfapientiam æternam/quæ eft defi- deríí túi compleměétumpríncipiumimediű/& finis: Sí ígitur eft tibi dulce hoc dez fideríum immortalis vitæ ivt ætèrnalíter fælicíter víuas:quádam in te præguftaa tionem experiris xternæ fapientiæ,Nihiteniím:penítus incognítä appetitur, Sant etenim poma apud indo$/quorum præguftatíoné cum non habeamus:ea non appe timus:fed cum fineë nutrimento viuere non poflimus:àppetimus nutriment, Ha- -. bemusautemnutrímētiquãdam præguftationem:yt víuamus fenfibiliter. & hine puer quädam habet lactis præguftatíonem in fua natura, quare dum efurít: ad lac mouetur,Ex quibus enim fumus:ex illis ñutrímur; Sic intelle&us habet vítã fuam abæterna fapientia:& huius habet qualécűg præguftationé, V ndein omni pafcen tía quæ ei yt viuat nècefaria eft:nő mouetür nifi yt inde pafcatur /a quo habet hoc intelle&uale efe, Sí igitur ín omni defiderío vitæ intelleãualisiättéderes aquoeft intelle&tus/ per quod mouetur /& ad quod:in te cõperíres dulcediné fapíentiæ æter næ íllam ëffeigquæ tibi facit defiderium tuum íta dulce & deletabile.vt ininenarra bílí affe&tu ferarís:ad eius compræheñfionem tanġ ad immortalitatem vitæ tuæ quafiad ferrum & magnetemattendas,habet enim ferrum in magnete quoddå fuí efäuxus principiû;& dum magnes per fui præfentiã excitat ferrű graue &põderoz fum: ferrum mirabili defiderio fertur etiã fupra mot naturæ quo fecundű graui- tatë deorfum tendere debet) & furfum mouet /fe infuo principiovniendomifi enim LIBER, FO.LXXVIL inferto effet quædatm prægüftatío naturalis ipfius magnetis: non moueretur plus ad magnetem ġ ad alium lapídé,& nifi ín lapide efet maior inclinatio ad fertű ğcu prű:non eflet illa attra&tío, Habet igitur fpíritusnotter intelleãtualis ab æterna faz píentia principit fic íintelle&tualiter efendi:qå effereft conformius fapíentiæ ġ aliud , noníntelle&uale,hinc íirradiatio feu immiffio in fanctam animam:eft motus defide ríofus ín excítatione,quí eñ quærít motu intelle&uali fapientiã:híc interne taã&us ad præguftatam dulcedínē/fui oblitus recipitur ín corpore/quafiextra corpus:om nium fenfibiliä ponduseum tenere nequeat /quoufg fe vniat attrahentií fapientiæs Hæc:ı ftupíida admiratione fenfum linquētē:infanire facit aniímã:yt cunaa præter eam penitus nihilifaciat,& illis dulce eft hanc mundum & hanc vitam poffe lingue- re:yt expeditius ferri poffint in immortalitatis fapíentiam, Hæc præguftatío facit fanãtís omneapparens deleãtabile/ abominabíle/ & omnia corporalia torméta pro- pter ipfamcítius adipíifcendam/æquífimoanimo ferre: hæc nos inftruit/huncnoa ftrum fpiritum ad ipfam conuerfum:nung deficere poffe, fi eni hoc corpus'nofttûi fpiritum omni fenfibilí ligamento tenere neguit quinauidiffime ad ipfam ı corpòz reo dímiflo offício/feratur:nequaġ deficičte corpore/deficere poteft,hæc enim eius affimilatío quæ fpíritui noftro naturaliter ineft/per quam nonquietatur nifi in ipa fapientia:eft quafi viua ímago eíusnon em quietatur imagoinifi ín eo cuius eft ima go:a quohabet principium/medium/& finem,víua autem ímago/per vítã ex fe mo tumexerítad exemplar: ín quo folum quíefcit, víta ením imaginis non poteft in fe quíefcere:cum fit yita vitæ veritatis! & non fua,Hinc mouetur ad exemplar: ytad veritatem fuíefefi igitur exemplar eft xternum/& imago habet vitam in qua præ gultat fuum exemplar /& fic defideriofe ad ipfum mouetur /& cum motus ille víta- lis non poflit quiefcere nifi ín infinita víta iquæ eft æterna fapíentia:hínc non poteft cefare fpírítualis ille motusiquínung ifinitam vitaminfinite attingit, femper em íocundiíffimo defiderio mouetur:vt attigat qå nung de dele&tabilítate atta&tus/faz ftiditur,Eft enim fapientia cibus faporofifimus:quí fatiando/defiderium fumendi non minuit/yt ín æterna cibatione ní cefet deleãtari ORATOR. lndubie teopti me dixiffe teneo:fed valde intereffe video inter guftum fapientiæ & ea qu deguftu proferri poffunt, IDIOTA Bene dicis, & placet:a tehoc verbum audíffe,ficut em omnis fcientia de guftu/reí nunğ guftatæ vacua & fterilis eft quoufg fenfus güftus attíngat:íta de hac fapientia quã nemo guftat per audit fed folum ille quí eam acz cípít in interno gultu ille perhibet teftimonium non deiis quæ audiuit fed quæin feipfo experímentaliter guftauít, fcire multas amoris defcriptiones quas fanai no- bís reliquerunt fine amoris guftu:vacuítas quædam eft;Quapropter ad quærétem æternam fapientiam:non fufficit fcire ea quæ deipfa leguntur-fed valde neceffe efti g poftg intellettu repperit vbi eft: eam tunc fuã faciat, quafi ille quí inuenit agr in quo eft magnus thefaurus/non poteft gaudere de thefauroín alieno agro nõ fuo exíltente:quare vendit omnia & emit agrum illum vt ín fuo agro habeat thefaurt, vndeoportet omnía fua vendere:& dare,non vult ením æterna fapientia haberi:ní fi vbí habés:níhil de fuo tenuit/yt eam haberet,id autem quod de noftro habemus: vitia funt,de terna vero fapientía:non nifi bona,Q uaproptet fpíiritusfapiétiæ nő habitat ín corpore fubdito peccatísineg ín maliuola anima:fed inagro fuo puro/& fapíentíalí munda ímagine/quafi in templo fancto fuo, Vbi enim æterna habitat faa píentía:ibí eft ager dominicus fruã&um ferés ímmortalem.eft ením ager víttutum: quem fapientia colit,ex quo nafcuntur fru&us fpiritus: quí funt ua ipaxifortía Vs Agers Thefaurus EAC tia y e—a e a e a e © > Vnitas Aequalitas Connexío, Circulus ie finitus, Denarítatë Denarítaz tis, IDIOTAE, tudoitempetantiaicaftitasipatientia/& cæterí tales, ORATOR, Abunde hæc erá planafti.fed nunc teoro:nonne deus eft omnium principium! IDIOTA; Quis hæfi tat! ORATOR; Eft nealiud fapientia æterna ĝ deus! IDIOTA, Abfit p aliud:fed eft deus. ORATOR. Nonne deus verbo cunđãa formauít! IDIOTA. Formauít,; ORATOR. Eft verbű deus! IDIOTA, Eft, ORATOR. Sic eft & fapientia! DIO, Noneft aliud dicere deum omnia ín fapientia feciffe:ä deñ omnia verbo creaffe.cõa fidera autem quomodo omne quod eft potuit effe:& potuit fic effe! 8 eft,de? autem quí tradit eí a&ualitatem efendi /eft apud quem eft potentia: per quam res de non effead effe potuit pducí.& eft deus pater quí dici poteft entitas feu ynitas,quia nea ceffitat efe quod erat nihil:ex omnipotentia fua, Deusetiam tradit illi tale effe vt fit hocıputa cælumi& non aliud/neg plus neg mínus,& hic deus eft verbű/fapíen tiaifeu filius patris,& poteft dici vnitatís feu entitatís qualitas, eft deinde effe: & ficefe vnitúlyt fit,& hoc habet a deo qui eft connexio omnia conne&ens,& eft deus {pírituffanãus fpiritus enim:eft vniens & neãens ín nobis & vníuerfo omnia, Vna deificut ynítatem nihil gignit! fed eft primum principium neguağ príncipiatum: fic patrem nihil gignít/quí eft æternus;,Aequalítas autem ab vnítare procedít:fic fí líiusa patre.& nexus procedit ab vnítate & fua æqualíitate: fic fpíritufanã&us a paz tre & filio, V nde omnis res yt habeat effe /& tale effe in quo eft:opus habet vnítrino príncipíio/deo fcilicet trino &vno,de quo longior fermofieri poffet:fi tempus cona cederet, Sapíétiaigitur quæ eft ipfa efendi æqualítas:verbum feu ratio rerum eft, eftenim:yt infinita ítelleãualís forma, forma ením dat formatum effe rei: Vnde in- finita forma:elt a&ualítas omnium formabílíum formar /ac omnium talium præ4 cififma æxqualítas,Sicut ením infinitus circulus fi effet:omnium figurarum figura bilium verum exemplar effet/& cuiuflibet figuræefendi æqualitasefet eñ triana gulusihexagonusidecagonus/& íta deinceps:& omnium menfura adæquatíffima/ licet fimplicifima figura)fic infinita fapíentiaeft fimplicítas omnes formas compli cans/& omnium adæquatífima menfura /quafi in perfeãiffima omnipotentis artis ídeaiomne per artem formabile fimplicifíma forma ars ipfa exiftat,ita ț fi refpicis ad humanam formam: reperies formam artis diuinæ/eius præcififimum exema plar iquafi aliud penitus nihil efet ĝ§ humanæ formæexemplar,Sicad formam coœ4 lí fi refpicisi& te ad formamartís díuinæconuertís; penitus ipfam nonaliud conc pere poteris/ĝ huius formæ cœli exemplar, Et íta de omnibus formís formatis vel formabílibus:vt ars feu fapientia dei patris fit fimplicifima forma ı & tamen infi nítarum formabílium formarum ġğ variabílium / vnicum æqualifimum exem4 plar.O ġ admiranda eft illa forma:cuíus infinitatem fimplicifiímam omnes formaa bíles formæ nequeunt explícare!Et quí fe eleuat altiffimo íntelle&tu fuper omnéop4 pofitionem:ille folum hoc verifimum intuetur.ac fi quís attéderer vím naturalem quæeft in vnitate/illam vim videret fi a&u eam effe cõciperet quafi effe quoddam formale;folo intelle&tu de longe vifibile,Et quía effet vis vnitatís mplicifima:ipfa efet quædam fimplicíifima infinitas Deinde fi híc ad formam numerorum fe cona uerteret/dualitatem/aut decénalítatem confiderãdo / & reuerteretur tuncad vim ađ&ualem vnítatís:ipfe videret formam illam quæ ponitur effevís a&ualisvnítatís/ præcífifimum exemplar dualitatís / fic etiam decénalitatís/ & alterius cuiufcung numeri numerabilis.hoc eniímageret ínfinitas formæ illius:quæ vís dicítut vnítaz tíspdum ad dualitatem refpícís:forma ílla non poteft effe nec maior neemíinor for ma dualitatís/cuíuselt præcififimum exemplar, fic vides ynicã & fimplicífimam LIBERI, FOLXXVII, deí fapientiam/quia eft infinita: effe omnium brmatum fotmabilium yerifimum exemplar,& hoc eft fuum attingereiquo omnia attingit omnia finit / omnia difpoz nít,eft enim ín omnibus formis:vt yerítas ín ímagine/& exemplar in exemplato! & forma íinfiguraipræcífio ín affimilatione,Et licet fe omnibus communicet liberalif fime / cum fit infinite bona:tamen a nullo capí poteft vti eft/cum ín alio aliter recia píatur.& cum non poffit ín aliquo nifi aliter recipi:tűc recipitur meliori modo quo poteft, fed ímmultiplícabílis infinítas:ín varía receptione melius explicatut.magna ením díuerfitas ímmultíplicabílitatem melius exprimít,ex quoeuenit iyt fapientia ín varíísformís varie recepta hoc efficiat: yt quælibet ad identitatem vocata mo- do quo poteft fapíentiam participet,vt quædam eandem participent ín quodam fpí ritu valde diftantí a príma formaquí vix effe elementale tribuit alía ín magís for- mato:quí efe minerale tribuít,alia adhuc innobiliori gradu:quí vítam præbet yez getabílem.adhuc alía ín altiorí:quí fenfibilem,poft hoc:quí ímaginabilé,deindešgui rationalem. poft:quí intellectualem; & hic gradus eft altiffímus/proxima fcilicet faz pientiæ imago,& híc folus: eft gradus habens aptitudinem fe ad fapíentiæ guftum eleuandí,quia ín illis íntelle&ualibus naturis:ímago fapientiæ eft viua vita íntellea &ualis,cuíus vitæ vis eft ex fe vitalem motum exerere:qui motus eft per intelligere ad proprium fuum obietum(Cquod eft veritas abfoluta ı quæ eft æterna fapientia) pergere,pergere autem illud cum fit intelligere:tunc eft & guftareintelleãtualiter, appræhendere enim per íntelletum:eft quidditatem quadam deguftatione gratif- fima/modo quo poteft /attingere,Sicut enim fenfibili guftu quínon pertingitad rei quiddítatem/ínextrinfecis aquiddítatequædam grata fuauítas per fenfum perci- pít:fic per intelle&űitelle&tualis fuauitas í quiddíitate deguftať,å eft imago fuauita tis fapiêtiæ & æternæ:ĝ eft quíddítatű gddítas,& eft cõparatío fuauítatis vniusad aliá iproportíðabilis,Sic nűc pro hoc breui tépore/hæc fic di&a fuffíciãt: vt fcias fa píentiã effe nõ inarte oratoria /aut voluminibus magnis ifed í feparatíõeab iftis fen fibilibus/ac ín conuerfione ad fimplicifimam & ifinitam formã, & illam /fcías reci- pere ín templo purgato ab omni vítío/& feruído amore eí inhærere:quoufg guftaa re eãqueas/& videre ġ fuauís fit illa quæ eft omnis fuauitas, qua deguftata:vilefcér tibi omníaıquæ nunc tibi magna yídentur,& humiliaberís: vt níhílarrogantiæ in teremaneat/neg aliud quodcung vitium.quoniam caltiffimo & puriffimo corde! femel deguftatæ fapientiæ indiffolubiliter adhærebistetíam potius hunc mundum & cunãa quæ non funt ipfa /ġ ipfam deferendo,& cum indicibili lætitia víuensımo ríerís:& polt mortem ín ipfa amorofiffimo amplexu æternalíter requiefcesquod tí bí & míhí concedat ípfa deí fapientia /femper benedita, Amen, Teres PRIMI DIALOGI IDIOTAE NICOLAI DECVSA CARD.Q VEM AB SOLVIT REATE EO DIE QVO COE- PIT,ANNOM. CCCCLXV, IVILI FI NIS.
IDIOTAE, NICO.DE CVSA CARDJIDIOTAF DE SAPIENTIA LIBER SECVNDVSINTERLOCV TORES, - AVCTORORATORJDIOTA, r Ccídit oratoré Romanű poft verba quæ audiuit ab idiota de fapi entia: fumma admiratione fufpéfumadiiffe ipm ídiotã:qué circa tëēplű æternítatís latítantë ínueníčs ifcallocutus et ORATOR, O vír defideratifime/adiuua ímpotétíam meã: vt ín díffícilibus quæ menté tranfcendűt/quadă facilitate depafcar lalíoquí parum proderít tot altasa te audiffe theorías, IDIOTA, Nulla eft faciz e R SE E ior difficultasiġ diuina fpeculari:vbi dele&tatio coincidit cü dif ficultate.fed quid optas:dicito, OR.ATOR, V t mihi dícas:ex quo deus eft maior ĝ concipi poflitıquomodo de ípfo facere debeam conceptum: IDIOTA, Sicut de con ceptu, ORATOR, Explana, IDIOTA, Audíftí quomodo ín omní conceptu conci pitur incõceptibílís,accedít igirur conceptus de conceptu ad inconceptibilé& ORA TOR, Quomodo tűc faciam pcifiorem cõceptã, IDIOTA, Concipe pcifioné,nam deus elt ipla abfoluta pcifio. ORATOR. Quíd tunc per me agendå eft:quando de deoreã&um conceptű facere propono! IDIOTA, Tuncte ad ređãitudiné ipfam con uertası ORATOR, Et quãdo verű de deo.conceptű facere nitor:quíd tuncagédűć IDIOTA, Ad verítaté ipfam ínfpíicías, ORATOR; Quid fi íuftum conceptű facea re propofuero! IDIOTA; Ad íufticíiam te cõuertas. ORATOR; Et quãdoquæfia uero quomodo bonű attingam de deo concept:quid tűcagam! IDIOTA, Ad boa nítatē mentís oculos attolle, ORATOR, Miror:quo me in oibus remíittas:ID]O= TA. Víde ĝ facilis eft difficultas ín diuinís:yt inquifitorí femp feípfam offerat mo do quo inguiritur, ORATOR: Nihil indubie mirabilius, IDIOTA, Omnis quæ4 itio de deo præfupponít quæfitt:& id eft refpondédű qå in omni quæftíone de deo quæftio præfupponit.nă deusi omni terminorű fignificatione figníificatur:licet fit ínfignificabilis, ORATOR. Declara quæfo:quía nimis admiror /vt vix quæ dicis aure percipiam, IDIOTA, Nonne quæftioan fit:pfupponit entitatéf ORATOR, Immo, IDIOTA. Cumergoa te quæfitû fuerit an fit deus: hoc gå præfupponitur dicito fcilicet eum effeiguia eft entitas in quæftione pfuppofita,Sic fi quis quæfierít quid eft deus:cã hæc quæftio pfupponat quíddítaté effe refpondebís deñ efle ipam i: quíddítatčabfolutam, Ita quídé de omníbus.neg in hoc cadit hæfitatío, nã deus eft ípfa abfoluta præfuppofitio omni quæqualitercíg præfupponűtur,ficutin omni effe&u prelupponitur caufa, V ide igitur orator ġ facilis eft theologica difficultas, ORATOR., Certeífta facilitas ct maxima &ftupenda, IDIOTA, Immo dico tibi q deus eft ipla infinita facilitas:& nequaĝ cõuenít deog fit ipfa infinita difficultas, Oportet em/vytí paulo poft audies de curuo & re&to:gp difficultas tranfeat ín facili- tatē/fi deo infinito debeat conuenire, ORATOR; Sí íd qå in omni quæftíone præ- fupponítur /eft in theologicis ad quæftionem refponfio:tãc dedeo nulla eft propria guæftioiquando ín ea coincidit refponfio, IDIOTA, Optime infers, Et adííce p cú deus fit infinita reãitudo & neceffitas abfoluta:hínc dubia quæftio eum non attina gít fed omnísdubítatio/in deo eft certitudo, Vnde fic & omnis de deo ad quaftioa nem refponfio:non eft propria & præcifa refponfioicum præcifio non fit nifivna & infinita quæ eft deusiomnís ením refponfio:partícipat de abfoluta refpõfione | quæ eft infinite præcifa,Sed id quod dixi tibi quomodo ín quæftíonibus theologicis præ fuppofitum eft refponfio:íntelligendumeft modo quoeft quætftio,& fic capias hanc