E pofití cõfideratum:fit vna & eadë notío/yvnag & eadem fubftätía, Sicut d animal e 5 vt materiam confidero/humanitaté vero vt formam ei aduenientem/ & connexioa nem vtriufg:díco illam materíam/íllam formã/& cõnexionem/vnam effe fubftans IDIOTAE LIBERI. FO,XCI, tiam, Aut dum colorem quafi materiam confidero/albedinem quafi formam etad? uenientem/& cõnexionem yttíufæ:díco illam materiã illam formã/ & connexioné illius materiæ & illius formæ/vnüű & idem accidens efle, Pariformiter in omnibus: Neg te moueat œ cum mens facit decem genera generalifima príma principia: p tunc illa generalifima nullum genus cõmune habët quod yt materia eís præmit+ tí poffit, quoniam mens poteft aliquid modo materíæ/& idé modo aduenientís for mæquætali materí adueníat/atæ idem modo cõpofiti cõfiderare,vt dum confiz derat poffibilitatem effendí fubftãtíam yel aliquod aliud de decem,Cnam rationaa biliter dící poffet materiam effe pofbilitatrem efendi fubftantíam aut accidens)& cõfiderat mens idem vt formam adueníentem eí vt eft materia/vt fit compofitum quod eft {ubftantía/vel aliud ex decem, íta qílla tría vnum & idem fint generaliffi- mum.ln illa igitur rerum vniuerfitate quæ in mente eft: omnia funt ín trinitate & invñítate trinitatis ad fimílítudinem/vyt funt in méte æterna, PHILOSOPHV S, Non habent ergo decem generaliffima hos effendí modos: extra mentís confidetaz tion IDIOTA, Decem illa generalifima non ín fe fed in mente funt: & modo maz terizimodoformæ vel cõpofití intelligőtur /ín fuís tamë inferioribus habere iftos elfendi modos confiderantur neg fi rete attendis: ín fe extra mentem modo mate ríæimodóformæ/yel cõpofití efe poffunt, præfertím idíiplum experierís: quando - attendis quomodo qualitas / quantû ín fe eft accidens dici nequít:fed ín fuis ínferio ríbus,Síic quog fpecialís ftatus vr ín mente eft:modo materiæ/forfitan non confide rarí poffe dicetur Icum fit idem ftatus fpecialis & indiuídualisalio & alio modo cõ fideratus,dícemus ergo q forfan in fe materi modo nõ intelligit:fed ín fuperioriz bus, PHILOSOPH V S;Contētor.fed vellem yt mihi oftenderes: quomodo ea quæ ađ&u funtıtriniter funt iuxta antedita, IDIOTA, Facile erit tibi videre fi attendis: ofa vt a&u funt in materia! formaı& cõnexíone effe,hocipfum enim id eft humani tas illa fcilicet natura vt eft pobílitas efendi hominé:materia eft,ficut ení humàz ` nítas eft:forma eft,yt auté homo eft:ex vtrog cõpofitű iconnexű eft,íta videlicet yt ynű & idé fit pofbílitas efendi hominë/forma/& cõpofitű ex vtrop:vt vna fit /reí fubftätía,Simiíliter & hæc natura quæ albedinis vocabulo defignač: vteft pofibilíi- tas efendi albedinem materia eft.Jlla eadem alíter:forma eft,eadéquog compofitű eft ex ytrogíta tamg vt illa materia, illa forma! & illud cõpofitum ex vtrog eaa dem fit qualitas natura, PHILOSOPH V S.Si ín materia effe /eft effe poffibiliter /& cú poffibile effemő fit:quomodo ergo ofa quæ vt ađu funt línmatería funti IDJO4 TA. Nonteturbet iftud:quod fine repugnãtía intelligendű cõcípias, nam non re4 cipio effe ađu vt repugner eí qå eft effe ín materia, fed fic íntelligendüű eftipomnia yt aau funt id eft hic & ín his rebus funt:ín materia quídë funt.yerbí gratia, In cæ ra hæc poffibilitas eft efendi candelam:ín cupro peluim.PHILOSOPHV S, Adde yerbum ynű quæfo,vnde dicit trinitas índíuidua/vna: IDIOTA, In deo ab ynítaa te yníenteiquæ eft yera fubftătía:in aliis ab vnitatenaturæ/ quæ eft quafi quædam imago vnítatís yníentis quæ propríe eft fubftantia, PHILOSOPHY S, Cå dicitur ynítas eft vha /æqualitas eft yna:vnde hoc! IDIOTA. Abvníitate fubftantiæ, PHI- LOSOPHV S.Quando aut noftri dict theologi /vnítaté pro patre/& aæqualita4 tem profilio/& nexum pro fpíritufan&ão capíčtes: quomodo pater eft vnus/fili? eft ynus/ynde hoc/IDIOTA,A fingularítate perfonæ. funt enim tres fingulares pera fonæ in vyna diuina fubftantia:vt alio tempore quantű concedebatur diligenter tra &auímus, PHILOSOPHY S. Ad eum finemiyt quæ fupra dixifti intelligam: díe m iii L Lemana emea eaa R E Plato.
Peripatez tici, Platonici, DE MENTE citolan velis mentem noftram ex illis compræhendí modis compofitam effe/tunc cum mens noftra fubftantia fit:erunt modi illi partes eíus fubftátiales:hoc fi fic cen fes:dícito. IDIOTA; Voluit Plato mentem ex indiuidua & diuidua fubftãtia componi:vt fupra dixífti;hociex cõpræhendédí modo fumens, nam dum modo formæ íntelligit:tunċindiuídue compræhendit.resením formaliter intellecta: indiuidue compræhenditur.vnde etiam ħumaníitates dicere veraciter non poffumus:fed bez ne homínės dicimus, quía res modo materiæ aut modí cõpofiti íintelleta; diuídue intelligitur.Eft autem mensnoftra/yís cõpræhédendi: & totumvirtualeiex oibus compræhendendi virtutibus cõpofitum, quilibet igitur modus/cumparseius fit fubftantialís:de tota mente verificatur. quéadmodum auté modi compræhendenz dí fint fubftantíales partes virtutis quæ mens dicit: difficulter dici poffe arbitror, Nam cum mensfic vel fiċintelligat: tunc virtuteseiusíntelligédiquæ funt partes eíus/accidentia effe nequeunt, guomodoautem fint partes fubftantiales atg'mens ípfa:difficilimü eft di&u atg cognitu, PHILOSOPHVS, Adíuua me parû in hoc difficili:optíme Idiota IDIOTA, Mensvirtualiter conftat ex vírtutéíntelligendi: ratíocinandi/ímaginandí/& fentiendi: íta p ipfa tota dicat vis íntelligendi/vís raa tíocinandi/vis imaginãdí/&vís fentiendí,vndeex hís:tang fuis conftat elementis, & mens omnía ín omnibus attingit fuo modos Et quía vt omnia funta&ãu: funt in , fenfü quafi ín globo & indifcrete,& ílla:ín ratiõe/dífcrete, hinc eft expreffiffima fia militüdo ínter modum effendí omni vt funt a&tu:& vt funt ín mente:nam vís fen tiendi/ín nobis eft vis mentis:& hinc mens,ficut quælibet pars lineæ linea; Magnis tudoením in fe extra materiam confiderata: congruum exemplä eft eius quod pës tíftiiQuælibet em pars eius:de toto yerificatur,hinc eiufdéentítatís eft: cuius toz tum:PHILOSOPH V S:Cum mens fit yna: vnde habet has cõpræhħendendí vírtu tes IDIOTA,Abvnitate habet, Nam œ cõmuníter modo materiæiaŭüt compofití intelligit:habet quía vnítas vníens:ip fingularíter: fimiliter ab vnítate quæ eft fin- gularitas, p formaliter: ab vnitate quæ eft iímmutabilitas, vnde p díuidue intellia git:ab vnítate habet, diuifio enimab vnítate defcendit, CQuomodo nõ fit vnus intelleãus in oibus homínib?,& quomodo numerus feparatarű mentium per nos innumerabilis eftideocognitus, GAP, XII ; PHILOSOPHVS, FER Dhuc de paucis: opto quid fentias audire, Aiunt quídå perípatetici:vnű NO effe intelle&ű in oibus hominibus, Alii ve quidå Platonici /nó effeivnă ine IBM Ntelletiuamanimã: fed panimæ noftra fint eiufdem fubftantiæ cum aníz ma mundi /quă dicunt efeomniű animari noftrarű cõplexíiuã fed differre dicunt animas noftrasnumero:ġuía habét díuerfum operãdí modum, dícãt tameneasin arhitnatn mundi poft mortem refolui;Quid tibi in hococcurrit:dicito IDIOTA, Ego mentē/íntelletű effe affírmo:vt fupra audíifti,mentem autēé/vnam efle in om- nibus hominibus: nõ capio; nam cü mens habeat officium ob quod anima dicitur: tuncexigit cõuenientem habitudiné corporis adæquate fibi pportionatiquæ ficut inynocorpore reperítur:nequağ ín alio eft reperibilis, Sicut igitur identitas pros portionis eft ímmultiplicabilis: íta & ídentítas mentís quæ fine adæquata proz portíonecorporís animare nequit, Sicut enim vifus oculi tui non poffet effe ví- fus cuíufeűg alterius/etiã fia tuo oculo fepararetur & alterius oculo iungeretur / quía proportioné fuam quam ínoculo tuo reperit ín alterius oculo reperire nequi< ret: fic nec difcretio quæ eft in vifu tuoipoffet efle difcretio in vifualteriusíta nec IDIOTAE LIBERIJI, FO.XCI, intelle&us difcretionis illius: poffet effe intelleãtus difcretionis alterius, vnde hoc nequaĝ pofibile arbitror:vnű effe intelle&ü in oïíbus hominibus, Vert quía nume rus fublatus vídeť quãdo tollítur variabilitas ma teriæ vt ex fuperioribus patet!&e műtís natura extra corp? fit ab omni varietate materiæ abfoluta:ideo forte Platos níci dixerűt animas noftras ín vnã animã cõmunem noftrarű cõplexíiuam refoluí, fed hãc refolutionë nő puto verã.nam ğuís nos fublata varietate nő capiam? mulz tiplicationë numeri; ppter hoc tamčnon definit rer pluralitas quæ eft diuinæ mé tís numerus,vnde numer’ fubftätiarű feparatarű:nő pl? eft nobis nűerus ĝ§ nõ nuz mer?,quía adeo a nobis eft núerabilis:p neg eft par nepipar neg magn?neg parz uus/neg inaliquo cõuenít cú numero per nos numerabilí,quafi fi guís audiret voz cem maxímã quã emífit maxím? homin exercítusiqučexercitű! emifife ignorat: manífeftű eft ín voce quã audit /cuiuflibet hominis vocé effe different & diftinctã: tamĉ audiens nõ habet iudiciű de numero, quare iudicat vocë vnå effe:quia mod attíngédí numerű nő habet.yvelfi ínyna camera multçardeãt cãdelæ/& camera ab ofbus illuminet: manet lumen cuiuflibet cãdelæ diftinaű a lumine alterius. & hoc experimur quãdo fucceffiue exportãtur, quía minuit illuminatio! quådoquídé exe portata quælibet fecû fuã illuminatíoné educit, Efto igit p cãdelæ ardētes ín came ra illumíinatiõeremanéte extinguãtur /& p quis intret illuminat camerã: híc etfi yídeat clarítaté camerxtamé diftincationě & difcretionë lumínű nequağ attingere poteft; mmo nő poffet ille attingere luminű pluralitatē ibi efle: nifi fciétiã haberet ibi effe lumina cãdelarum extínctarum, etfi hoc affecut? effet fcilicet ibi effe plura lítatem:tamě numero dífcernere vnű lumë ab alio nűğ poffet, Talia exépla ín alis fenfibus adducere poterís:& ex illis te iuuare/ quomodo cum fcientia pluralítatís/ ftat quo ad nos ímpoffibilitas diferetionís numeri, quí autčattédít quomodo natu ræ abltra&æ aboi varietate materíæ p nos qualitercãg intelligibílisiquo ad deum qui fol eft infinite abfolut? funt fimpliciter nő abftra&tæ ab omni mutatíðe/ cãab eo mutari & ín interítű duci poffint /ipfo folo deo fecűdü naturã ímmortalitatë ina habítăte:ílle videt omnem creaturãnumert diuinæ métis aufugere nő poffe, `- CQuomodoídqä Plato dicebat anímã mundí & Ariftoteles naturã/fit deusquí operatur omnia in omnibus,& quomodo mentem creet in nobís, GAP,XI, PHILOSOPHV S.
J Atís de hoc:Quíd ais deanima mûdi: IDIOTA, Tépusnon patíť:omnía §|difcuti.puto ġ animã müdi vocauít Plato id qå Ariftoteles naturam.ego 72A auténec animå illam nec naturam aliud effe coníicio ĝ defi omnia ín om- operãtem: quem dicimus fpirítű vniuerforá, PHILOSOPH V S;Plato dixit anímå illam/exemplaría rerum índelebíliter cõtinere/& omnia mouere: Aríftotea {es naturam aiebat fagacem/omnia mouentem, IDIOTA, Forte Plato yoluít aní- mam mundí effe vt animå ferui fcientis mentem domini fuí/ & exequentem yolunz ‘tatem eius:& hanc fcientiam vocauit /notiones/feu exemplaria /quæ nulla obliuío+ neoblinűtur vt diuínæ prouidëtiæ nő deficeret executio, & íd qå Plato fcientiam anímæ műdí appellauit: Ariftoteles fagacítatem naturæ effe voluit iquę habet faga cítatem exequendi ímperiű dei. ob hoc tribuerunt neceffitarem cõplexíonis illi aní mæ feu naturæ. quia neceffitatur determinate fic agere: vt abfoluta neceffitas íma perat.fed non eft nifi modus intelligendi: quando fcilicet mens noftra concipit de4 um quafi artem archíite&tonicam/cuí arsalia executoria fubfit/vt conceptusdiutz nusineffe prodeat, fed cum yoluntatí omnipotenti omnía neceffario obediant: Exzercíitus VOX: Candelæ Lumens Afa mundi Natura.
Ariftoteles Platos LEA mms PA TTJ me E D g UT Viítrifica- tor fpirít?.
Piaor fuí, DE MENTE tunc yoluntas deí/alío executore opus noihaber, nam velle cã exequi in omnípoté tíà coincidűt.quafi vt dum vítrificator vitrum facit /ínfuffat fpiritum quí exequi- tur volűtatem eíus/in quo fpiritu eft verbű feu conceptus & potentia, nifi ením po tétía &cõceptus vítrificatoris effent ín fpiritų quem emittit: nõ oriretur vitrű ta le,Concipeígitur abfolutam artem creatiuam per fe fubfiftérem; vt ars fit artifexı & magílteríum magífter:hæc ars habet ín fua effentía necefario omnipotentiã: yt nihil refiftere poffit.fapíentiam:vt feíat quid agat, & nex omnípotétiæ ck fapíiena tía:yt quod velit fíatnexus ille ín fe habens fapíčtíiam & omnipotentíã fpiritus eft: quafi voluntas feu defideríiĝ.ímpofibílium ením & penitus ígnotorű: non eft volğ tas feu defiderium.fic in pfe&iflima voltate ineft fapientia omnipotentia, & a fiz mílitudine quadam fpiritus dicitur: eog motus fine fpiritu non eft.adeop & id quodin vento motionem facít & ín omnibus aliis: fpíritű appellemus, Per motum autem omnes efficiunt quod volunt,quaproptér visartis cretiuæ/quæ eftarsaba foluta &infinita feu deus benediã&us:omnía efficit in fpiritu feu voluntate; ín qua eft fapientia filii & omnipotentia patris/ vt opus eus fit vnius índiuifæ trinitatis, Hunc nexum fpiritű feu volűtatem ignorarunt Platonici:qui hunc fpiritum nõ ví derunt deum/fed a deo principatum. & animã/műdumCyt animă noftram intellez iuam noftrum corpus Janímãtèėm putarunt:Neg eum fpiritum viderunt pripa tetici:quí hanc vím naturã rebus immerfam/ a qua eft motus & quíes/ pofuerunt/ cum tamen fit deusabfolutus ín fecula benedi&us: ORATOR; O quåãtum exhilaz ratus fum tam lucidam audiens explanationem,Sed quæfo: vt iterum aliquo exem plo nos iuues/ad cõcípíendű mentís noftræ creationé in hoc noftro corpore. IDIO+= TA.Audiíuifti íã ante de hac refed quía varietas exemplor ínexpreffibile clarius facít:tibi moré geram,Ecce nofti mentem noftrã vim quådam effe:habentéímagia nem artís díiuinæ íam di&æ, Vnde omnia quæ abfolutę artí verime ínfunt:mentí noftræ vere vt ímaginíi infunt, vnde mens eft creata abarte creatrice: quafi ars illa feipfam creare vellet:& quía ímmultiplicabílis eft infinita ars: oportet tunc eius furgat iímago/ficut fi pi&tor feipfum depingere vellet, & quiaíple nő eft multiplica bílís:tunc fe depingendooríretur eius imago,Et quia imago nunĝ quantűcung p+ feataCfi perfe&tior & conformior efe nequit exemplariJadeo ærfeãta eft:ficut quæa cung imperfe&ta imago/quæ potentiã habetife femper plus & plus fine limítatíõe/ iñacceffibílí exemplari confotmandí.In hoc enim infinitatem: ímago modo quo po teft iímítatur.quafi fi pior duas imagines faceret quarum yna mortua videretur a&u fibi fimílior / alia autem mínus fimilis víua/fcilicet talis quæ feipfam ex obiez &ofuoad motum incitata cõformíorem femper facere poffet: nemo hæfitat fecun- dam perfe&ioremiquafi artem pi&orís magis ímitantëé,Sic omnis mens/etiã & noz ftra ğuís infra oés fit creata:a deo habet vt modo quo poteft fit artís infinitæ perfe &a & viua ímago,quareeft trína &vna:habens potõtiam/fapiétiam/& vtríufg ne xum/modo tali vt perfecta artís ímago/fcilicet q excitata polit fe femp magisima gifg exemplari conformare.Sic mens noftra etfi ín príncipíocreationis non habet aĝtialem refplēdentíam artis creatrícis ín trinitate & vnítate: habet tamen vim il lam cõcreatam/per quåã excitata fe a&ualitatí diuinæartís/cõformíorem facere po teft, Vndeín vnitate effentiæ eius eft potentia fapientia! & voluntas, & coincidűt íneffentia magifter & magíifterif:vt ín ímagine viua artis ínfinitæxquæ excitata fe ađualitatí diuínæ femp fine termino cõformíorë facere potet: pcífiõe ifinitæartis ínacceffibili femp remanéte ORATOR, Mírabíliter & planiffime:fed oro/quomo A e Ar S E n CE COE O IDIOTAE LIBERI, FO.XCII, domens creando infundit! IDIOTA; Alías de hocaudiftiinűciterű recipealio exés plo idipm. AVCTOR Etaccepto vitro & pěduleíter pollicë & digitü fufpéfoipm tetigit vitr: & fonű edidit. fonog aliquãtulű cőtinuato:fifum eft vítrű/& cefauit fonus,Et aiebat. IDIOTA-In vitro pědulo vís alíqua orta fuít per meă potétíã quæ vitrum mouít/ynde fonus ortus eft,& diffoluta proportione vitri ín qua fonus | & per confequens motus tefidebat:ceffauit ibi motus, fimiliter motu ceffante: fonus, Q; fi virtus illa quía'non dependebat a vítrorob hoc nonceffaret fed fine vitro fub fifteret:exemplű haberesiquomodo vís ílla creatur ín nobisiquæ motum & harmo niam facit /& ceffat illam facere per diffolutioné proportionis:licet ob hoc non celz fet effe.ficut fi ego tibi artem citharízãdi in data cithara trado/cû arsa cithara das ta nő dependeat/licet ín cithara fit tíbí tradíta:tunc cithara fra&aob hoc ars cítha rízandí non eft dífipata/etíam fi nulla cithara tíbí apta fit ín mundo reperibilis, CQuomodo mens degala&ia dicit defcëdere per planetasad corpus & reuerti,&e de notionibus fpírituñ feparator indelebilibusı& noftris delebilib?, CAP,.XII PHILOSOPHVS., eR D res raras &a fenfu remotas:aptifima & pulcherrima adducis exempla, ASY & quía folis occafus accedit iq nos nő finet amplius cõmorarí:dic oro quid B Nfibi velint philofophí quí aiunt animas defcédere de gala&tía per planetas ad corporal & fic reuerti ad gala&tiam.& cur Ariftoteles volens exprimere vim aní mænoftræ:a ratione incipít/dicés'animã de ratione ad do&rínã/de do&rina ad in telletibílitatem afcédere,Plato vero cõtrarío modo aít:ponés intelle&tibilitaté elez mētum/& ġ degenerãdo intelleãtibilitas fiat do&rina feu intelligētiar & íntelligen tía degenerádofiat ratio! IDIOTA. Ignoro fcripturas,Sed forte primí g de defcé- fu & afcéfu animarű díxerűt:idem dicere yoluerűt qå Plato & Aríftoteles;nam Pla toad creatoris imaginé refpiciens quæ maxime eft in íntelle&tibílitate / vbi fe mens fimplicítati diuinæ cõformat /íbi elemétum pofuít:& fubftantíá mentís pofuit iqu poft mortem remanereyoluít,illa:ordine naturæ præcedit intelligétíam, fed degea nerat ín íntelligétiam:quãdo recedit de diuina fimplicitate ín qua omnia ynum / & yúlt ín fe intueri omnía/yt quodlibet haber effe ab alío diftintum & propríű,deína deadhuc plus degenerat mens:quãdo motu rationis cõpræhendít res nonin feifed yt forma eft in variabili matería/vbí nõ poteft tenere verítatë; fed vergit in imagia nē; Ariftoteles autem quí omnia cõfiderauit vt fub vocabula cadunt quæ motu ras tionis fant impofita:facít element rationé& rationem:forte dicit per difciplínam quæ fit per vocabula ad intelligétíam afcendere,poftea:altifimead íntelle&tibilitaz tem,vnde ponít elemčtum ratíonč ad afcenfum intelle&tus,Plato vero intelletibilis tatčad defcenfum eíusíta inter eos hon videtur differčtía:nífi ín modo cõfideratio nís, PHILOSOPHVS, Hoc fic eftoiDicage/cum omnes philofophí dicãt omnem intelletum effe de fubftantia & accidente:quomodo hoc eft verű de deo & materia príma! IDIOTA, Intelle&us de deo eft inflexus deítelleãtu huíusnomínísens:quía ensnon entís/hoc eft ens imparticipabiliter intelletű/eft deus,& ille eft ídemeiquí de eo habetur qå eft fubftantia & accidés:fed alio modo hoc eft inflexe/cõfideratus, ynde intelle&us de deoeft cõplexiuus omniű íntelletuum de fubftátia & accidéte: fed eft fimplex & vnusdntelleãus vero de materia prima:eft flexio quædã ab íntelle &u'quí habetur de corpore,Si eñ cotpusíncorporee hoceft abf omnibus formís corporeis intelligis:illud idem qå corpus fignificat îtelligíis/fed alio modo/quia 1in4 corporee/quí proculdubio eft íntelletus materig, PHILOSOPH vamu més MATI i TA E D> pA O Mensimof talis, DE MENTE.
tescoleftes fecidum gradus intelleãtuales creatas: & notiones habere indelebíles?. IDIOTA, Putoalios angelosintelle&ibiles/vt funt de fupmo ordine / alios íinteflía gétiales vt defecundoordine/alios rationalesyt de tertio sac pín quolibet ordine fint tot gradus fimiliter:vt fic fint nouem gradus feu chorí,& p mentes noftræ fint fic infra príimű gradum talium fpirituum & fupra omnem gradum corporalis naa turæ:quafi nexus vníuerfitatís entium/vyt fit terminus perfectionis inferioris natua ræ & initium fuperioris:Arbítror etiamnotiones fpírítuum beatorum extra cora pusexíftentium:in quiete habere notiones ínuariabiles &índelebíles obliuíone / ob: prçfentiá veritatis obieãtalíter fe indefinéter offerétís,& hocelt meritum fpírituű:: quí fruítionem exemplaris rerű meruerunt, noftræ autem mëtes ob fuí íinformítaa: tem oblíuifcűtur fxpe eorű que Íciuerűt:aptitudine cõcreata permanétead denuo: feiendã, Nam & fi fine corpore excitari ad progreffum íntelle&ualem nő poffint:ta: menob incuriam/auerfionesabobiec&to/& retractiones ad varía & diuerfa/& corpo reas moleftías/notiones perdunt,.Notiones ením quas híc in hoc múdo variabili &, inftabilí acquírimus fecűdum conditiones variabilis mundí;non funt confirmatæ, Suntením yt notiones fcholafticorum & difcíipulorum proficere incípientium; & nondum ad magifteríium perdu&orum.fed notiones ille hic acquifitæ/quando mës pergit de mundo variabili ad ínuaríabílem:fimiliter ad inuaríabile magilteriű tråf feruntur,quando ením particulares notiones tranfeunt in perfe&tum magifterium} definunt effe variabiles in magífterío vniuerfali:quæ erant particulariter Auidg & ínftabíles,fic fumus ín hoc mundo docibíles:in alio magiftri, CQuomodo mens noftra fit immortalis & incorruptibilis, CAP.XVY. PHILOSOPHVS. W Eltat nunc vt de immortalitate mentis noftræ quæ fentís dicas:vt quant Ha fieri potuerit pro hac die de mente inftruãior faus/mein multis gaude A 2 profeciffe, IDIOTA, Quí elemtum defcenfus intellektus intelleatibilitaz tem ponunt:nequaĝ fentiunt mentem depědere 4 corpore,qui elementum afcenfus intelleã&us/rationé ponunt & finem intelletibilitarem:mentem nequağ cú corpoz reínteríre admittunt. Ego auténequaġ hæfito guftum fapíentiæ habëtes:ímmorz talítatem mentís negare non poffe,vtí de hocalias:oratorí quæ tuncoccurrerunt/ patefecífic qui attendit íntuitionem mentís attingere inuariabile/& per mentë for mas a variabilitate abftrahí/& ín inuaríabilé regioné neceflitatís complexionis rez í:ille nő poteft hæfitare mentís naturam ab omni variabilitate abfolutam effe, Ad fe em attrahit:qäğ a variabilitate abftrahit.nam veritas inuariabilisfigurarum. geometricarű:nő in pauimentis fed mente reperitur,& dum anima per organa ina quirit:id qå inuenít/varíabile eftdum per fe inquirit:id qå inuenit ftabile/clarumt: lympidum/& fixum exíftit.Non igitur eft de natura variabili quæ fenfu attingit: fed inuaríabilium quæ ín fe ínuenít,Sic ex numero:poteft immortalitatis eius ofté- fio conueníenter venari, Nam cum fit numerus viuus/fcilicet numerus numerans! & omnisnumerus ín fe incorruptibilis, licet ín variabili materia cõfiderat? varias . bílis videatur:mentís notræ numerus non poteft concipi córruptibilis. quomodo tuncauđãor numeri incorruptibilis:corruptibilis videri poffet: Neg aliquis nume rus:poteft mentis numerådí virtutem euacuare, vnde c motus cæli per mentem numeretur /& tempus fit menfura motus:tempus/mentís virtutem nõ euacuabit/ fed manebit vt omnium menfurabilium terminus méfura & determinatio, Often=s dunt intrumenta motuum cæleftíum/quæ a mente humana procedunt:motű non T SE IDIOTAE LIBERI FO,.XCIM, tam menfurare menté/ġimens menfurat motum, ynde mens:motu fuo'intelletius omné fuccefiuum motű videť cõplícare.mens ex fe exerit motűratiocinatiuum:fic eft forma mouédí. V nde fi quid diffoluitur:per motå hocfit quomodo ergo forma moučdi per motń dífoluerečMens cü fit vitaintelleãualis feipfam moučs ı hoc eft vítã quæ eft eius intelligere exerensiquomodo nő femper viuit: Motus feipfum moa uens:quomodo deficit? habete vitã fibi cõpagínatá/per quã eft femper viučs! fie cut fphera femp rotunda per fibi cõpäginatű circulű, Sí ílla eft métis cõpofitio quæ númeri ex feiplocõpófití: quomodo ín nő mentë refolubilisźSíc fi mens eft coíncidé tía vnítatis &alterítatisivt nüumerus:quomodo díuifibílis/cű díuífibílítäs ín ea fit cü indiuífibilí vnítate coincidës!Si měs cõplícat idem & díuerfum cü intelligat diui fiue & yvnitiue: quomodo deftruet! Si numerus elt modusintelligédí mentís 1 & ín eius numerareicoincidat explicatio cã complicatione:quomodo deficiet‘virtus èf quæ explicãdo cőplicat:minor fieri nequítmentčauté hocagere manífeftú eftnami qui numerat explicat vím vnítatís:& cõplícat numerűín vnítaté, Denarius eí eft ynítas ex decë cõplicata.fic qui numerat:explicat & cõpliċat. Mens eft imago æter nítatís,tépus vero explícatio,explicatio autem femper minor imagine cõplicationíis æternítatís Quí autčattendít ad iudicium mentís illi cõcreatű/per quod de omní bus ratíoníbus íudícatiac g rationes ex mente funt:videt nullam ration ad mētís mēfüramattingere,Maner igitur mens noftra omní ratione iímmēëfiabilis/ínfini- bílis/& interminabílis:quã fola mens increata mëfurat/termínat /atg finit/ficut vé rítas fuã/& ex fei fel& per fe creatam víuã imaginem. Quomodo periret imago ĝ eft relucétía incorruptibilis verítatís:nífi veritate cõmunicatam relucétíam abolëz tefficut igitur ímpoffibileeft pifiníita veritascõmunicatam relucentiã fubtrahat/ cú fit abfoluta boníitas:itå et impoffibileg eius ímagoquæ nõ'eft nifi cõmunícata relucētia eius/ynä deficíat.ficut polt per folis relucériam cæpít effe díes:nunġ fo le lucente dies deficiet, Cognata religio/quæ hunc innumerabilé populum ín hocan no romã/& te philofophű ín vehementéadmirationčadduxít/quæ femper in munz doin modor diuerfitate apparuít:nobis efe naturaliter inditamnoftræ mētís ím mortalitatē oftendít,yt íta eis nota fit noftræ mentís ímmortalítas ex cõmuní omz nium indubitata affertíone:ficut notrænaturæ humanitas: Non eñ habemuscera tiorem fcientiam nos effe homines:4 mentes habere immortales: cú vtriufæ fcienz tía fit cõmunis omnium homin affertio,Hæc fic curfim di&a ab ídiota:grate reciz pito, fi non fint talia quæ fponfione oratorísaudireexpeđabas:aliqua tamë funt/ quæ tibi fortas ad altiora qualecung adminículű afferre poterunt; ORATOR, Jnterfuí hoc fango & mihi dulcífimo colloguio;multű mentem tuam de méte proa funde differentem admírans:indubionuncexperimento certifimum habens/men tem/yím omnia menfurantem exífteregratias tibi habens optime idiota itum mea parte/tum iftius aduenæ phílofophí/quem adduxí: qui fpero confolatus abibit, PHILOSOPH VS, Non me puto fæliciorem diem hactenus hac ifta Iyixiffe:nefcio quíd fuccedet,tíibi oratoríilatg tibi íidiotæ yíro admodű theorico immortales haz beo gratias:orans noftras mentes ad æternæ mentís fruitionem hoc diuturno col loguíoimíro defiderio incitatasıfoæliciter perduci, Tertii idiotæ quí eft de mente Claàrís.Patris Nicolai de Cufa: quemabfoluit inmonafterio Vallis caftrí prope Fabríiant. XXII, Augufti, FINI E aa aea srira DEPPA rep oe o Statica ex- pærímenta: funt ftateræ experi menta, DE STATICIS EXPERIMENTIS.
Idíotæ:deftaticis experimentis Dialogus Quartus. Interlocutores Auãor,Idíota,Orator, g Requentabat cõfortium ídiotæ orator ille Romanus:yt alíiquã- dovyirí illius cõceptusiquí fibí grati erant audiret; Dumg oraz tor laudaret ftateram quafi iuftitiæ ttutinã atg reipublicæ pera neceffariű inftrumétum:ídiota refpondit, IDIOTA, Qżuís ní N| hilín hoc mundo pcífionéattiíngere queat: tamen iudicium fta H teræ verius experimur, & hinc:vbig acceptať Sed dicito quæfo - “cú non fit pofibile in eadé magnitudine effe idem pondus ín di- uerfis diuerfam habétíbus orígíinč:an ne quifä experimentales ponderű conferipfe rít differentias! ORATOR, Neg legi neg audiui, IDIOTA, Vtinãquifä nobis hanc cõfignationem præfentaret:fupra multa volumina carípéderé, ORATOR. Sí tibi cordi effet vt faceres:puto per neminë melius fieri, IDIOTA Quifg volens faceret cü fit facíle:fed míhí deeft opportunitas, ORATOR, Dicíto vtilitatem & modű:vídebo fi aut ego/aut alius efficere queat, IDIOTA, Ego per ponderű diffe- rentíam/arbítror ad rerû fecreta verius pertingi:& multa fcri poffe verifimiliorí - conie&ura, ORATOR, Optime ais, Sic em propheta quidam aít:pondus & ftatea Aqua, Yítruyiys Sanguis Vrina Sanus Infirmus {uuenís Senex Alemãnus, Afer Haærbæ Radices Dofis, ram iudíciñ domini illiusefferqui omnia creauit in numero/ponderei& méfurai& fontes aquarű librauít/& molem terræ appědít/vt fapiens fcribit, IDIOTA, Sí igi tur menfura aquæ vnius fontis nő eft eiufdem ponderis alteri /cuíus eft fimilis më- ' furaalteríus:iudíciű díuerfitatis naturæ vnius & alteríusimelius ftatera ĝ alio ata tingítur ínftrumēto, ORATOR, Probeaíis, Admonet Víitruuius dearchite&ura fcribens/locum habítationíseligédum/habētem leuiores & magis aereasaquas: & graues atg terreas habétem/declínandum, IDIOTA, Sicut igitur eiufdem fontis aquæ vídētur eiufdem ponderís & naturæ:fic díuerforű/diuerfi ponderis, ORAZ TOR, Videntur/aís: quafi aliud fit ín veritate, IDIOTA, Fateor ex tempore pon dus varíari:lícet aliquando imperceptibíliter, Nam indubie aliud eft pondusaquæ vno tépore:aliudalío,Sic & aliud pondus aquæ circa fontem:aliud ín diftãtía a fon- te fed hæ differčtíæ víx perceptíbilésipro nullis habétur, ORATOR, Arbítrarís ficin omnibus effe:vtí dixifti ínaqua/IDIOTA, Arbitror certe,nã nequaġ eft eiuf- dem ponderís identitas magnitudinis quorcung diuerforum,vnde cum aliud fit põdus fanguinis & vrínæ hominis fani & ifíirmi íuuenis & fenís/ Alemãni & Afri! nőne maxime conferret medico habere has oés differétías annotata ORATOR, Maxime certe,ímmo per pondera cõfignata:fe qüís admírabilë conftítueret IDIO+ TA, Arbitror em medicum verius iudicium ex pondere vrinæ pariter & colore fia mul facere poffe:ġ ex fallaci colore, ORATOR, Certiffime, IDIOTA; Sícetiam cum hærbarű radícesıftipesifolia fruã&us/femina/& fuccus fuum habeant pondus: fi omniű hærbarű pondera confignata effent cü varietate locorum / naturã omni medicusattíngeret melius in põdere & fapore/ĝ fallaci guftu, ORATOR, Opti- me dicis, IDIOTA, Sciret deinde ex collatione ponderû/hærbarű/ ad pondus fana guinis velvrínæ:dofim applícatíonís exconcordäntia & dífferétía medicamínis ata tingere/& prognoftica admiranda facere, & fic ftatícis experimētís ad omne fcíbía le:præcifiorí coníunãura accederet, ORATOR, Mirandum multum: ín ponde rű fignatura /ha&enus defides füerunt tot laboriofi inueftigatores, IDIOTA, Non ne putas fiaquåã ex ftri&ão foramine clepfydræ fluerein peluim permitteres/quoufp