[ Cf. Boeth. de differ. Topic, pag. 867V 868. — Locorain substantiam conaequentium enumeratio. De loco a toto, id esta génère et ab integro.]
576 PETRI AB/ELARDl DIALECTICA.
De loco a génère.
[ Cf. Boeth. de differ. Topic, pag. 867. Loci a génère quatuor régulas esse, sciiicet: a quocumqae removetur genus, species quoque removetur; quicquid non convenit generi, nec speciei conv€tiit; quioquid predicatur de génère, de specie quoque pnedicatur; de quocumque predicatur genus uni- versaliter, de eodem praedicatur quielibet species. Duas tantum priores, que negativae sunt, neces- sftatem habere. ] Très autem régulas a génère in usum duximus, has quidem: a quocumque removetur genus, et species; vel quicquid non conve- nit generi, nec speciei, id est quicquid prorsus removetur a génère, et a specie; vel quicquid praedicatur de génère ut de contentivo \ et de specie, ut subjecta monstrant exempla: si hic lapis non est ani- mal, non est homo; si nullam animal est lapis, nullus homo est lapis; si omne animal est lapis, omnis homo est lapis. Potest quoque quarta apponi quœ nihilominus veritatem tenere videtur; sed ideo illani in consuetudinem non duximus, quia semper falsis membris con- jungitur, quae est hujusmodi: de quocumque prsedicatur genus uni- versaliter acceptum, de eodem prsedicatur quœlibet ipsius species; ut si aliquis est omne animal, quilibet homo. Sed et ista quidem, sicut et aliae regulœ, ex regulis a specie per consequentis et antéce- dentis destructionem ostenditur. Sed nunc quidem quae ex suprapo- sitis necessitatem et quœ non custodiant demonstremus. Et duae qui- dem priores, quœ in remotione datœ sunt, incommutabilem veri- tatem conservant. Aliae vero duae solam^probabilitatem tenent; quod ex corpore et homine maxime patet. Neque enim necessarium est quod ita proponimus: si omne corpus est corpus, omnis homo est corpus, quippe sternum non est, cum videlicet primum sine secundo aliquando exstiterit; veluti solis creatis démentis ac nondum in spe- cies per differentias redactis, de his quoque substantiis, quae postea vel homo vel asinus vel caeterae species per differentiarum informa- tionem effectae sunt, verum erat in principio dicere quia corpora erant, nondum homine aut aôino creatis. NuUo tamen modo vere ' Cod. contento.
PARS TERTIA, TOPICA. 577 . poterat dici quia homo est corpus vel asinus. Haec enim nomina specialia substantias ipsas ut di£Perentiis informatas significant. No- men vero generis omnibus est impositum ex simplici natura corporis, quod quidem posse existere peremptis omnibus speciebus auctoritas ipsa docuit, cum scilicet Porphyrius ^, peremptis speciebus animalis, ejus simplicem naturam rationabiliter intelligi posse monstravit. Cum itaque corpus hoc nomen piuribus sit impositum ex simplici natura corporis quae est substantia corporea, quisquis per hoc nomen quod est corpus de aliquibus agit, secundum id tantum ea colligerè de* bet quod substantif sunt corporeae, non etiam secundiun id quod posterioribus formis sunt constitutsB, vel animatione scilicet vel ra- tionalitate, quœ etiam in nominibus specierum intelliguntur. Quis igi- tur ad genus necessario consequi speciem dicat^ cum tota generalis materia, prœter quaslibet inferiores formas, tota possit et in omnibus consistere, in sua simplicitate substantiœ? Sed dicitur quia omne uni- versalitatis signum quod generalissimo apponitur, ipsas quoque col- ligit species; et verum est quideAi, sed in eo tantum quod corpora sunt, quae^i, in eo quod corpora simt, existant, non ideo tamen tie- cessarium est esse in eo quod sunt talia corpora, id est differentiis specierum informata, sicut per specialia nomina designantur. Et haec quidem ratio in bis tantum generibus vigere videtur quae tota non sunt specierum substantia, quod videlicet post ipsa differentise quo- que restant; sed non ita in bis quae sunt specierum tota substantia; ut homo Socratis et Platonis, et cœterae species suorum individuo- rum, quae exeis sola Dei creatione, non ulla adjunctione formœ, con^ dita simt, sicut in libro Partium^ docuimus; sed nec ibi hujusmodi consecutionem recipimus: si, scilicet, omnis homo est, Socrates est. Sacrâtes enim ut discrets substantiae impositum est determinate, in homine vero indeterminate quselibet accipiuntur; et quotiens ali- quos hominum contingit existere, vera est haec propositio: omnis homo est 3 falsa tamen semper est ista: Socrates est, nisi Socrate per- ^ Poiph^r. Isagog., edit Bufale, Arist. opp., I, pag. ^oa.— * Scilicet in commentario perdito de Poqpbyrii Isagog. Cf. supra, pag. 20&, 3o5, 337, saS.
DIALECTICA. 48 378 PETRI AB^LARDI DIALECTICA.
manente. Non itaque ex onmis homo est homo neceasario iafeiri po- test Sacrales est Immo; sicut nec coaversa vera est, ut scilieet: h Socrcutes non esf homop quidam homo non est hom». Vera eoim prima sine secunda potest reperiii, noadum eoim Socrate nato aut jam defuncto. QuodemmncNiest, nec homo esse pofcesL Qtùs tamen autquemdam hominem noa esse hominem inde minus faisum, aut omuem bomi* nem esse fafoœinem minus esse Yerum poiieedatP Alioquin, primo homine defuncto, semper verum esset: qaidam homo non est homo, quod nos quotidie pro iaconvenÂenti in sophisticîs argumentationî- bus proponimus. Lioet rero^ Socrate existente, cum dîcîmus: omn\s homo est homo, ipsum Socratem t:oUJgamus, ia quantum quîdem hmno est» non in quantum hic homo determinate ** nulk) tamim modo ex ipso anteœdeiBli,cottseq«Lent*s habetur sententia. Idem enim sem* per antecedens propwilio dicit, quibuscumque b(»Qii&ibus existen- tibus, id est quod bomini circa onmia ejus inferiora convemat bomo. Nec qutdem, ex "vejrbis propositionis, Socrate qooque existeAte, magts ipsum in ea comprebeacli mamf^stum est ^uam n^u exîstente, sed ibrtasse, ex fiostra discretione, cwn ipau» bomiosem esse ieaemus. Sed fortasse dicatur quare si ex îsta Fegula: quâcquid prœdicatur de génère universabter, idem pr«edicatur de quaiibet ejus apeoîe, iUam ccx&equentiam si omnis homo est homOj Socnsiies est homo, concéda- mus provenire, cum iiia semper vera aift régula^ et îstam veram esse necesse.est consequentiam. Ulam autem negulasa semper indnbita- biiem dicunt suhstantia ipsius, aeque accipiautur genus scilioet et spe- cies, quae res ipsas seoundum id quod sese ad invicembabent nomi* nant^ ut videHcetialt^iim aiterius nuMo modo geaus esse queat, niai dum aherum ejus species ent. ïDum vem Sucrâtes »Yel hsm^ aoodmn creati erant, nec îsie homîius nec ilie.corporâs species enoit, aec cor- pus vei homo illoram gênera; unde, iUis noinâum creatis^ ad propo- sitas de eis consequentiasnihil atti&gereprssdicta régula videlur; aed tantum postquam oreati sunt et habitudines ûIba ausoeperunt, iUMiesr saria de eis potest proponi consequentia. Sed hi nimirum qui hoc di- cunt, necessitatis proprietatem maie attendunt, quod» ut jam a«pe die- PARS TERTIA, TOPICA. 579 tum est, initium non novit. Nec quidem recte maximarum propositio- num verba accipîunt. Ut propositarum consequentiarum sensUs ipsa contineat, oportet nomina in ista non in relatione proponi, quia et falsae essent maximae proposltiones, et propositarum consequentia- rum sensusnon continerent, sed quasi substantiva generum ac spe- cierum nomina intelligi, sicut de maximis propositionibus tractantes docuimus. Quis insuper ab inconvenienti se possit absolvere, si hujus- modi consequentias inter genus et speciem receperit? Ex bac enim consequentia: si omnis homo est homo, omnis homo est albas, quis hoc sequi deneget: si omnis homo est homo y quidam homo est albus, unde quidam homo necessario est albus? Rursus ex ista: si omnis homo est et homo aWas, omnis homo niger est homo albus, quis hoc inferri prohi- hedit: si omnis homo est homo albus, quidam homo est niger, vel homo niger? Ex hac quoque: si omnis homo est albus, omnis homo niger est albus, ista denegari non potest: si omnis homo est albus, quidam homo est niger. Si enim omnis homo niger est albus, id est omnis informatus nigredine est informatus albedine, oportet eumdem hominem simul et nigredine et albedine informari, unde et eum hominem qui albus est nigrum esse oportet, et ita quemdam hominem esse nigrum. Sicut autem nec illa a génère régula necessitatem habet: cuicumque con- venit genus universaliter acceptum, et quaelibet ipsius species, solœ itaque illae duœ stabiles sunt quœ in remotione sunt datae, et ex se ipsis per sequipoUentiam negativarum ostenduntur; alise vero duae, etsi non aequam habeant firmitatem, maximam tenent probabili- tatem. Sâepe autem et ad specierum omnium coUectionem genus an- tecedit. Si quid enim removetur a génère, et ab omnibus ejus spe* ciebus; vel si genus ab aliquo, et omnes ejus species; vel si aliquid de génère prsedicatur, et de omnibus ejus speciebus; vel si genus de aliquo, et species ejus, sub diârjunctione, id estalîqua ex omnibus speciebus de eodem praedicatur; aut si genus universaliter acceptum cuilibet convenit, et omnes ipsius species de eo praedicantur ^ ^ Hic sequitar in Cod. verbi grutim, sed sine ulk) exempio.
580 PETRI ABiELARm DIALECTICA.
Ab integro.
[ Cf. Boeth. de dilTer. Topic, pag. 867. Gum, 0to existeate, quaclibet ejus pars necessario eiis- tat, regulam loci à toto hanc esse: Quicquid convenit toti totaliter, id est secundum singulas ejus partes, convenit cuilibet partium ejus. Quomodo iocus iste a loco ab universali différât. ] [Cf. Boetb. de differ. Topîc«, pag. 867. Partes dupliciter sami, aient totani; aiias sôlioet ge- neris esse, qosB divisivae sunt, alias integri, qusB constitutivae. Unde duos locos a Partibus esse, uDum scilicet a IMvisivis, alterum autem a Gonstitutivis. ] A divisivis.
[ Speciem quamque talibus erga genus teneri regulis: De quocumque praedicator spedes, genus quoque pnedicatur *, quicquid pnedicatur de specie, de génère quoque pnedicatur particulariter; quicquid removetur a specie, a génère quoque removetur particulariter; a quocumque reraovetur species, eidem genus non convenit universaliter. ] A constitutivis.
[Qualibet parte destructa, totnni integmm destmi. Partes omnes, simui ooDJttiiGfaa, ad totum integrum, velut definitionem ad definitum, antecedere. De totis quibuadam, que nec gênera oec intégra sunt. ] A pari.
[ Locum a pari diversis modis, secundum praedicationem, significationem, comitationeni, qaan* titatem et inferentiam accipi. ] - A pari in praedicatione.
[ Loci a pari régulas quatuor esse, scilicet: de quocumque prasdicatur unum par, alterum quoque prasdicatur; a quocumque removetur unum par, alterum quoque removetur; quicquid praedicatur de uno pari, de altero quoque pnedicatur', quicquid removetur ab uno pari, ab altero quoque remo- vetur. Yim inferentiiB in natura spedei et differentiae constitutive potius quam in proprietale paritatis consistere. In paribus neque idem prorsus neque di versas substantias assumi, aod eam- dem secundum diversum acceptionis modum substantiam.]
A paribus in inferentia. [ De regulis parium in inferentia. De paribus in judicio de vero et iàd so. ] A praedicato vel subjecto.
[Maximam propositionem loci a praedicato non esse: si aliquid pnedicatur de aliquo universa- liter, etsi aliud pnedicatur de pnedicato universaliter, boc de subjecto quoque pnedicatur; de veri- (ate enim antecedentis bypotbetice non inferentiam totius consequentias pendere, sed antecedeotis PARS TERTIA, TOPICA. 381 tantom inferentiam ad ooiuaquentem hypotketieam, id est prsdicaii ad subjectum; unde taiis habe- lur maxima propositio: quicquid pnedicatur de predicato, de subjecto quoque prasdicatur. — Lqcos a pnedicato et subjecto, a toto, a pari, a specie vel génère, ûon renim natura, sed babîtus compa* ratione differre. Unde tôt regul« esse possint a sabjecto quoi sunt a parte dtvisîva, tôt a pnedicato qaot sunt a toto universali, etc. Taies autrui locos in compositis conseqnentiis non recipi; earum enim ad syllogismos affinitatem nibil hic valere; quippe compositas bypotheticas consequentias sub syllogismonun régulas non cadere, et nulla necessitate teneri. Scîlicet pradicationem et sobjectionem ad actnm tantommodo rerum, non ad natune necessitatem pertinere. Vim inferentiae non in subjecto et pnedicato per se, sed in eo quod genus vel species sunt, consistere. Praedicatione et subjectione pro- babititatem, non necessitatem gigni. — Initiom tantum et finem edimas.]
Nunc autem locos a prœdicato vel subjecto tractemus. Quos qui- dem multi in his tantum consequentiis assignant quae ex categorica et hypotheticajunguntur» sicut in Introductionibus parvulorum^ os- tendimus. Cum enim dicimus: si omnis homo est animal; twic si omne animal est animatum, omnis homo est animatas, vei ita: si omnis homo est, animal, tanc si omne risibile est homo, omne risibile est animal, in ilia a praedicato, in ista vero locimi^ a subjecto assignant. Illud enim locum dicunt quod in sequenti hypothetica vim inferentiœ tenet, et secun- dum id quod in antecedenti categorica sese habuit locum assignant', si videlicet prœdicatum ftierit, a praedicato, vel si subjectum, a subjecto: At nos quidem neque talem locorum assignationem in hujusmodi consequentiis recipimus, nec uUam in eis veritatem esse deprehendi- mus. Sed prius de assignatione loci disputemus, ac de éa maxima propositione quœ inducitur a praedicato, quae est ita ^: si aliquid prae- dicatur de aliquo universaliter, tune si aliud praedicatur de praedicato universaliter, et de subjecto. Sed si istam pro maxima propositione diiSerentiae a praedicato recipimus, oportet locum a praedicato esse in omnibus his terminis quibus ipsa aptari poterit. Cum autem ipsa omnibus terminis, cujuscumque sint babitudinis, sive cohaereant sibi ' Foi..164 r". sive non cohaereant, possit aptari, dummodo secundum eam disponan- tur, oportet locum a praedicato in omnibus recipi, ut in his quoque, cum dicitur: si omnis homo est lapis, tune si omnis lapis est asinus, omnis homo est asinus, locum a praedicato assignemus; quod necipsi negant. Sed ^ Cf. supra, pag. aSA. 3o5, 5o6, 3o8, 332, 366. — * Cod. in illa vero a prœdicato, in ista locum, etc. — * Cod. asignat — * Cod. quid ista.
382 PETRI ABiELARDI DIALECTICA.
quid sit ibi locus a prsedicato videndum est. Sed certum est secundum eos quia lapis, secundum id scilicet quod in procèdent! categorica de homine prœdicatur. Sed si lapis vim inferentidetext^texjMraedicatîone ad hominem, qusero sive ex prœdicatione secundum vocum enuntia* tionem, sive secundum rerum cohœrentiam. Sed nuiia in re est cohœ- rentia lapidis ad hominem. Quod si ad solam praedicationem enuntia- tionis respiciamus, nuliam etiam probabilitatem consequentia tenet. Quis enim consequi concédât ut, si lapis de homine universaliter enuntietur cpiacumque enuntîatione, sive scilicet vera sive £ailsa, vera sit illa consequentia quœ sequitur? Unde est qoja Isqptdem, y A quid* libet, de homine possumus enuutiare. Sednihil veritatis enuHtiatio nostra consequenti hypotbetic» confert quse aperte iaisa est j sed nec maxima quoque propositio de prtedicatîone ennntîatwnis, sed Ukbm- rentiœ, sicut ipsa consequentia, agit* Qui enim dkit omnisJum»e$t lapis ^ per vocum quidem eauntiationem rerum osteniHtcoluQreiKliam quœ non est, etideo &lsa est antecedens categorica sicut seqveas hypotbetica. Sed fortasse didtur quia illa antecedens caft^ocica quasi vera accipitur, et tune idem locus a prsdicato seeuaduniiipsam rerum cohœrentiam potest ass^pari. Sed dico qood noc ^ in hîs locus a prœdicato ubi vera est antecedens categorica, veluti in ea quam pvi^ mam posuimus quae ait: si amnis bùma est animal, tmic si omne animal est animatam, omnis homo est animatas. Neque enim, ex ea quod animal homini tanquam prœdicatum cohaeret, ex iUa cstegonca idla fnc^ dit hypotbetica, id est vera est illa tota consequentia ex cat^erica et hypotbetica conjuncta, sed fortasse illa tantum eonsftqmens hypotlie* tica quae ait: si omne animal est animatum, omnis hmna est animatus. Si enim quod animal hominis prœdicatum est, illam hypotbetkam to* tam ex categorica et hypotbetica veram esse exige!, proiecto neeesae est talem consequentiam recipi; si animal esl hominis prttdîcatum universaliter, tune vera est illa tota ccmsequentia; id est si omnis homo est animal, sequitur: si omnis homo est animal, tanc si omne animal est animatum, omnis homo est animatus; quod nuUo modo procedit. Non ' Cod. ne.
PARS TERTIA, TOPICA. 585 itaqiie hoc quod animai homini in rei veritate cohœreat^ iUam totam bypotheticasi reram facit quœ ex categoriea et hypothetfca jungitur, sed eam tpue iu «lia sequitur hypotheticam, ad quam ipea prsedicatio amoialis ad booitHem aoitecedit. Patet insuper veiae prsadicationeiii inluer^itiâe nuliam yim isferenttœ com£efn>e iili totius cottâequentise oomplexioni, cum vîdelicet aeque in omnibus terminis ipsa oomplexio reoipienda ait, cxjguscumque scilicet sint habitudinis, aive cohflereant si owuàs kifns£stasùms, owmis homo est asinus recipiènda est, quantum ista si ornnû homo est animai, tune d omne animal est animatum, omnis homo est animatus, iicet nihii ooncessum antecedat. Nam concessio antececoncesnonem veiitatis consequentis, ut id quod Socrates est homo non operatur ad Teritatem hujus oonsequentiœ si Socrates est homo, Socra^ tes est ammal; aeque enim si non esset homo, vera esset consequentia; seduid veritolem eonsequentis partis, quœ est Socrates est wiimal. Nul^ lam itaque vîm inferenti^e consequentia quelibet recipît esL concessione vel verrtate sui aioteoedentis, sed, ex proprio sensu, quod id^ aiue iUo non possk esse, sive scilicet hoc W illud sit, sive non sit.
Inxtà genus conficiunt ad euicessionem antecedentis catégories illi qui, ut vim inferenrtis >a prœdicate in ea concédant, primam cat^;o* lieam «quasi vecam ponuat, icum, nec ubi Tcra est, vis inferentis sît esL pnodicatione, qiue asque ex quorumiibettwminorum complexione coBsiaftit, aient et^syiiogismi oomplexio, ex qua talis consequentise dis^ poaitio sumpta est, sicutin sequentibus apparebit. Sicut enim taiis Qoœplexiotnis syliogismi isi£a:Mtia omnis homo est animal, sed omne animai est animatam, ergo omnis homo est animatus, faliere non potest, quicumque wat termini, sic nec ista complexio consequeatiie usquam seouniinm eos déficit: si omnis homo est a;nimai, tune si omne animal e^ ^niBULtum^ omnis homo est animatas, sive scilicet termini sintco^ hâerentes, sive non. Undenihil adinfereatiam^ totius consequentise pperari convipeitur concessio vei veritas antecedentis propositionis, ^ Cod. id est id. — * Cod. differentiam.
584 PETRI ABiELARDI DIALECTICA.
quandoquidem in omnibus terminis aeque firma complexio manet, sed adveritatem quidem sequentis hypotheticœ. Scimusenina quod si vera esset antecedens categorica, quae est omnis homo est animal^ anir mal kominis esset ^ praedicatum; unde et quicquid animali conveniret, homini quoque convenire concédèrent; veluti si omne animal esset animatum, et omnis homo animatus esse diceretur. Quod itaque ani- mal hominis sit praedicatum, ad veritatem tantum sequentis hypo- theticae juvat. Unde et in esse vis inferentiae ex praedicato potius vi- detur esse^ talisque maxima propositio danda: quicquid praedicatur de praedicato, et de subjecto; unde animal hominis est praedicatum; unde, sL^nimatum praedicatur de animali, et de homine...
...Sunt tamen qui ex loco a praedicato vel subjecto veritatem con- sequentiae velint ostendere in his quae a génère vel a specie veniunt consequentiis, vel etiam in his omnibus quae inter praedicalum ac subjectum necessariae proponuntur. Nec nos quidem denegamus vim inferentiae vel praedicatum vel subjectum habere, sed non ex eo simpliciter quod sunt vel praedicatum vel subjectum, sed potius ex eo quod sunt vel genus vel species. Unde potius ad veritatis com- probationem a specie vel a génère locus est assignandus quam a praedicato vel subjecto, quorum maximae propositiones inviolabiles consistunt. lUae autem a praedicato vei subjecto ubique falsae. Quod autem de omni egerit praedicato vel subjecto, verum esse non po- test, cum id quod de jomnibus dixerit in quibusdam non invenia- tur. JExfae enim haec propositio omnis homo est non Socrates propter Fol. i65 y\ unum falsa " est, ac si propter mille. Similiter et istam regulam gene- ralem: quicquid subjicitur subjecto, et praedicato, £sdsam esse ubique certum est, quia nusquam id quod ipsa dUcit de omnibus contingit. Sunt tamen miseri quidam qui eam veram esse confirment: ubicum- que species posita ponit genus. Sed nec ibi nec alibi vera est, cmn nec ibi nec alibi id quod ipsa de omni praedicato ac subjecto proponit, contingat. Neque enim ipsa tantum continet sensus earum con- sequentiarum quae necessariae inter speciem et genus proponuntur, ' Cod. esse.
PARS TERTIA, TOPICA. 585 sed quœcumque inter quaelibet subjecta ad quœlibet sua prœdicata fierlpossunt. Cum ergo in quibusdam deficiat quod ipsa dicit, non potest in omnibus esse, sicut ejus sententia teuBt. Secundum autem propriam sententiam uniùscujusque enuntiationis veritas seu falsitas est pensanda, ut si ipsa de omnibus egerit, in omnibus quod ipsa proponit vera* inveniatur, aiioquin pro falsa teqeatur.
Licet autem praedicatio aut subjectio nullam consecutionis neces- sitatem teneant, maximanrtamen probabilitatem habent, cum ex eis argumenta ad aliquid probandum adducuntur, eo scilicet quod si propositioni resistere volumus, calumniantes consecutionem, ad- juncta antecedenti propositioni altéra propositione quœ praedicatio- nem vel subjectionem assignat, ad conclusionis concessionem co- gemur^; veluti si per omnis homo est corpus huic tamen non adqute»- camus: omnis homo est coloratus, adjungenda est antecedenti pro- positioni omne corpus est coloratùm, ut in modum syilogismi conse- quentia composita nulla possit impediri contradictione. Cumque apposita, antecedenti propositio certa sit, nihil plus de antecedenti per concessionem consequentis probandum est quam una tantum propositione apposita. Jamque ideo eas sœpe recipimus postquam de prœdicatione aut subjectione certi sumus, cum ex eorum ante- cedentibus facile concession i consequentium adquiescimus; cum tamen veris indigemus consequentiis, nuilo modo eas admitti- mus; veluti cum médias hypotheticas componimus, quarum ut ex- tremitates cohaereant, (irmum ex necessitate vinculum oportet inter- poni. Patet autém ex simplicibus compositas quoque necessarias non esse, sed tamen illas quoque maxime probabiles videri; in quibus quidem nuUo modo vel a praedicato locus débet videri, sicut supra docuimus'. Sed si qui fortasse eas recipiunt, communem in eis ab an- tecedenti locum assignent, secundum id scilicet quod categorica ad hypotheticam antecedit, talemque maximam proposition em adap- tent: posito antecedenti, ponitur consequens; quod autem catego- rica ad hypotheticam antecedat, id est quod vera sit illa consecpien- ' Vera supplevimus. — * Cod. cogemas. — ' Vid. supra, pag. 38 1.
DIALBCTICA. ^9 tia, reçijda illa saper indBCfta q^am ^on esae maumam prsdiximus^- si aliquid preedicatur de aliquo imiversaliter, etc., illud ostendant; de qua qitidefn assumptio habitudisiis ad propoaitionem ooHsequen- tûe ^eri noB potest, ut supra dixîmus; sed qnaedam îpsiua coap- tatio ad temûuos sufficîat, hoc modo faota, ut si hoc de Mlo prae- dicatur, tune «i iilud aliud pcsedicatur de hoc \ et de iUo. At for^ tasse ita constare deheut hujusmodî consequentiie, quanmi aate- cedentia hahitudines termiBorum proponunt, ut eK ipsa assignatione Veritas earum sit manifesta vel falsitas, ut nec icous nec maxinMi proposîtio sit ukerius xequirenda.
Sunt autem qui a ^causa loeum judiokirt assigumnduiii tpiando assignatio habitudinis antecedit, putàntes habitudinem tenninorum cauaam veritatis consequentis, veluti cum dicitur; $i animal est genus hominisr tmnc si non est animal, non est homo. Hoc, quod animai est gouis homxnis, caasam' posterioris consecutioms dicunt. Sed pottus efifeotus quant causa ^ dicendum est, cum sit natura et tempore posCerius. Semper enin> quod consequentia dicit m re fuit, non ta* men «emper homo fuit animal.
Ab aniBced^nli vel consequenti.