teros colores participant. At vero cum similitudo relationibus aggre* getur, ex cujus adjacentia quaslibet res similes dicuntur^ non videtur secundnm sol as qualitates simile dici, nisi forte in eo quod per solas quaiitates, ipsisque mediantibus, similitudo accidit. Hi vero qui similitudinem potius inter qualitates enumerant, ut Magistro nos- tro V.^ placuit, si supra positam expositionem accipiant, utscilicet similitudinem ipsam ex qualitatibus innasci dicant, videntur in* finitatem incurrere, ut ipsa quoque similitudine mediante alia in infinitum innascatur, nisi forte aequivoce verbo proprietatis utantur, in eo scilicet ut ita omnes qualitates «simile aut dissimile facere concédant, quod vel eis mediantibus similia aut dissimilia dicantiu*, vel proprie et statim ex information e ipsarum, sicut ex adjacentia similitudinis ac dissimilitudinis. His autem qui simile ac dissimile inter qualitates computant, monstrari potest res quaslibet in eo quod dissimiles sunt, esse similes. In eo enim quod dissimiles sunt, eamdem dissimilitudinis qualitatem participant secundum quam similes inveniuntur; est enim similitudo, Boethio teste \ eadem dif- ferentium rerum qualitas. At fortasse non impedit si in eo quod dissimilitudinem participant, similes inveniantiu*. Sed hoc omnino abnegandum est, nuUa. inter se dissimilia esse secundum eamdem qualitatem qua ab invicem différant. Quod autem de similitudine dicitiu*, nulli qualitati videtur congruere, nisi forte his quas communes meditantur. Nulla enim particularis qualitas diversis inerit, ut hsec albedo sive illanigredo; nec quidem aliquid secun- dum hoc quod banc albedinem habet, cuicumque simile dici potest; sed magis in eo. quod albedinem speciem cum illo participât, ipsi simile dicitur; in eo vero quod banc haljet, dissimile; ac si secun- dum id quod banc albedinem habet simile non dicitur, ex ipsa tamcn simile esse ostenditur; quia enim banc habet, albedinem quoque habere convincitur, ex cujus participatione similis dicitur. Potest fortasse dici quod ex particulari albedine particularis simili- tudo innascatur; unde etiam similitudo inessQ monstratur. Non * Sic Cod. Willelmo Campellensi. — » Cf. Boeih., pag. 187.
^ARS PRIMA. LIB. ffl, IN LIB. DE INTERPRETATIONE. 209 tamen pârticularis aibedinis adjacentia similitudinem exigit, quippe non nisi înter plura similitudo existii. Hanc autem albedinem pos- siUlé est subjecto suo inesse omnibus aliis peremptis, nec similis diceretur cum non esset cum quo similitudinem teneret. Unde ma- gis communicatio qualitatis similitudinem efficit quam adjacentia; neque enim quia albedinem babeo, similis secundum eam dicor, sed potius quia eam cum aliis communico.
De facere ac pad.. ^ *[Cf. Aristot., pag. 5oo; Bœth., pag. 189. Disputatur pnesertim âefieri: nihil aatem qaod alico> jus momeDti ait, lOYeiiimiis.]
De habere.
[Cf. Aristot., pag. Soi, SsA; Boeth., pag. 191, 19^, 3iii.-^Nibil.liic adnofandam, nisi quod ÂMardus cura Boellûo de autheatia Post-pnedicamentonim consenlire se profitetor. ] LIBER TERTIUS*, IN LIBRUM ARISTOTELIS DE INTERPRETATIONE ^ * Evolutus superius textus ad discretlonem significationis nomi- " Fol. 1 27 r'. âum et rerum naturas quse vocibus designantur, diligenter secun- dum distinctionem decem praediôamentorum apeniit. Nunc autem \ ad voces significativas récurrentes, quae solae doctrinae desefrviunt, quot sint modi sigdificandi studiose perquiramus.
De mpdi» aignificandi, [Cf. Arisiot. de Interpretat. edit. Bahle, ton. Il,- pag. i4; Boeth.in lib. de'Interpfétat. editio prima, pag. a 1 5; edit teeimda, pag. aSg..], Utrum omAis impositio in significatione ducatur.
[Cf* Aristot De Interprétât., tom. II, pag. 1 5; Boeth. de Interpretat. edit. prima, pag. 3 1 7; edit. é Nunc autem ad priorem modum revertentes quem in impositione * * Fol. 1 37 y^ ' Titulus omnino^deest inCod.
DIALBCTiGA..37 210 PETRI ABiELARDï DIALECTICA. ^ posuimus \ quasdam de' ipso controversias dissolvamus. Alii enim omnia quibus vox imposita est ab ipsa voce signifieari volunt, alii vero' ea sola quae in voce denotantur atque in sententia ipsius tea/entur. lUis qùidem magister noster V. ^ favet; bis vero Garmundus^ con^nsisse videtur! Illi quidem auctoritate» hi vero fulti sunt ratione. Quibus enim Garmundus annuit rationabiliter ea sola quae in senteutia vocis tenentur justa diffinitione significandi, quaB est intellectum gène-: rare; de eo enim vox intellectum facere non potest de quo in sen- tentia ejuaftnon agitur. Unde nec a nomine generîs specieio volunt' signifiçari^ utligminem ab ^inimali, nec subjectum accidentis a sumpto vocabulo, ut corpus ipsum a colorato vel albo; neque enim homo in nomine animalis exprimitur, nec subjecti corporis natura in co- lorato denotatur, sedtantum illud quantum substantia? animal sen- sibile dicitur, hoc vero tantum quod informatur colore vel albedine. Habet tamen et illud impositionem ad hominem et ad hoc corpus de quibus enunciantur. Unde m'anifestum est eos velle vocabula non omnia illa significare quae nominant, sed ea tantum quae de- fmite désignant, ut animal scilicet ai^imal sensibile,. aut album al- tiedinem^quse /sempep in.ipsis denotantur. Quorum^ sententiam ipse commendare Boethius videtur. cum ait in divisione vocis ^:'« vocis autem in proprias significàtiones diyisio fit, quotiens ùna vox multa significans aperitur et ejus pluralitas significationis ostenditur ». Aur- sus idem, cum de divisione vocis in modos ageret ^, infinitimi inquit multa significare, sed i^ultis modis, in quo, tamen nomine ipse et mundum et Deum et multa alia côntineri monstravit. Hi vero qui omnem* vocimi impositionem in significationem deducunt, aucto- ritatem protendunt ut ea quoque significari dicant a voce quibus- cumque ipsa est imposita, ut ipsum quoque hominem ab animali, vel Socratem ab homine, vel subjectum corpus ab albo vel colorato; nec solum ex arte, verum etiam ex aûctoritate grammaticae id co- Scilicet in prœcedentibus quae omisimus. — * Willelmus Campellensis. — ' Istius ninit; infra de eo non sei Garmundi nuUus scriptor meminit; infra de eo non semel ixfentio erit. — * God. quùnun non. — * Boeth. de Divisione, pag. ôSg. — * Ibid,, pag. 643.
PARS PRIMA, UB. HI, IN LIB. DE INTERPRETATIONE. 211 nantur ostendere. Gum enîm tracUt grammatica, omne nomen sub- stanitam cuni quaiitate sîgnific^e, album quoque, quod subj^ctam nomînat substantiam, et qualitatem déterminât circa eam, utrum- que dicitur significare^ sed qualitatem quidem principaliter, causa cujus impositum eat ^ subjectum vero secundario. Si eûim ad jprincipa- iem^-signifiçationem s^nificandi vocabulum semper reducerent, quo- modo verbum significare tempus ^ive personam concédèrent, quae se- cundario a verbo active vel passivo, non ^ principaliter, significatur P sad fortasse afc ista quoque a verbo recta significari diceretur, in eo quod in sententia ejus ipsa quoque tenetur. Ex arie quoque individuum » specie yel génère sive speciem 9 génère significari ^ comprobant. Qùod enim in substantia Aristoteles di^it' aliquem hominem mani- jestius demonstrari per nomen hominis quam per nomen animalis, aliquem etiam hominem ab utroque significari docuit. Rursus cum idem de Habere exempla poneret^, dicens: « quai!e Habere significàt quidem calceatum essç, ârmatum esse », rem speciei a vocabulo ge- neris significari^ monstravit. Boethius^ quoque in primo Categorîco-. rum non homo infinita significare monstravit hoc modo ^: « et quoniam non homo significàt equidem quiddam, quid autem significet in no- mine ^ ipso noi> contihetur. Potest enim non homo esse et lapis et equus et quicquid homo non fuërit; quoniani ea qusB figurare potest infinita sunt, infinitum. nomea vocatur. Si tamen significare pro- prie ac secundum rectam et propriam ejus diffinitionem signamus, non alias res significare dicemus nisi quœ per vocem coYicipiuntur. Unde Boethium supra dixisse meniinimus: « Vocis*in proprias signifi-' cationes divisio fit, etc.; » propriœ namque|||ant illœ rerum significa tioiies' quse determinate in sententia voçis tenentur. £^tsi enim vox squivoca pluribus imposita sit, plura tameu jproprie significare non dicitur; quia aeque tanquam plura^ non significàt quibus ex eadem ' Non supplevimus. — * Qxl. significare. — * Aristot. Categ., edit. Buhle, tom. I, pag. 453. — * Ibii., pag. 5oi. — * God. significare, — * Gxl. idem, sed perperam; e linea superiori idem hue irrepsit. — ' Boeth., de Syflog. Calcg.. lib. I, pag. 58i. — • Boeth. editio habet: homine, 212 PETRI ABiELARDI DIALECtiCA.
causa est imposita, unam de omnibus tantum tenens sententiam. Laxe tamen nimium sœpe auctoritas ad omnem impositionem signi- ficatiouis nomen extendit, QiuB voces naturaliter, quœ ad placitum significant. [ Cf. Arifttot., pag. 1 6; Boeth., edit. prima, pag. 2 17; edit. seconda, pag. 3os.]
Liquet autem «ex suprapositis sîgnificativarum vocum alias na- turaiiter, alias ad placitiun significare. Quaecumque eaiiti habiles sunt ad -sighificandum vel ex natura vel ex impositione, signifi- catiyae dicuntur. Natilrales quideln voces, quas non humana inventiô imposait, sed sola natura contidit, naturaliter et non^ ex imposi- tione significativas ^ dicimus, ut ea quae latrando canis emittit, ex qua ipsius iram concipimus. Omnium enim hominum discretio ex latratu canis ejus iram intelligit, quem ex commotione irœ certimoi est pro- cedere in bis omnibus quae latrant. Sed hujusmodi voces quœ nec le- •cutiones componunt, quippe nec ab hominibus^ proferuntur, ab omiii logica sunt alienae. Eas igitui* solas oportet exequi quae ad placitum significant, hoc estsecundum voluntatem imponentis, quae videlicet, prout libuit ab hominibus formatae, ad humanas locutiones consti- tuendas sunt repertae,.et ad res designandas impositœ, ut lioc voca- bidum Abaelardus mihi in eo collocatiun est ut per ipsum de subs- tantia mea agatur. Signifîcativàrum autem ad placitum alias in- complexas,' alias 'complexas, hoc est alias dictiones, alias dicimus orationes. Est autem dictio simplicisvocabuli nuncupatio, id est, vox totaliter, non peV pules, significativa,. ut komo vel currit; oratio autem dictionuni coUectio, id. est vox ad aliquid significandum in- venta, cujus J)artium aliquid extra significat, ut homo 'carrit Nam et homo et carrit per se-singula. significant. At quoniam dictiones orationibus naturaliter priores sunt, quippe eas constituunt ac per- ficiunt, priorem quoque in tractatu locum bbtinere ipsae meruerunt, de quibus quidém illud in quaestione ducitur quomodo quas<}am * Et non supplevimus. — * Cod. significative. — * Cod. omnibus.
PARS PRIMA, LIB. lU, IN LIB. DE INTERPRETATIONE. 213 earum compositas dicamus, sicut impius, respublica, et orhnes sim- piices voces confiteamur.
•. De compositis.
[Cf. Âristot, pag. 16; Boeth., edit. prima, pag. aa;; edit. secunda, pag. 3io. Priorem capitis partem edimns, nbi nonnalla reperiuntur ad dbilecticaniin*que in duodednto saaculo movelniit^, conlroveniaram historiam conferentia.]
Sed etsi omnes respectu orationis* simplicès iiiveniantur secun- diïm parbum orationis significationem, intôr se tamén'comparatse quaedain quoque dicuntur compositœ, secnndum vocis compositio- nem quœ ex diversis dictionibus procedit, non jam taihcn dictio- nilms in constitutione dictioniB remanentibus, sed omnino per se ac- ceptis tanquàm syllabis non sighificativis. Giun enim respubîica quod ex duobus integris compositum est, tanquam ùnum nomen coin- munis œrarîi *, non sicut orationem acceperis, in eoque officio partes ' ^o\. 1 28 k* ejus respuMica extra intellexeris qtiod intra tenetur, solani in ipsis corn- positioniem, non significatibnem invenies; ac magis tamquam syllaÈâe, non tanquam dîctiones sunt sumendae, quœ ad hoc^simui conjunctae sunt, lit jam singnls nihil demonstrent, sed simul acceptœ corn- munem nominent thesaurum; alioquin oratio diceretur. Nunc au- tem omnem compositam dicimus 'dictionem quae diversarum die- tionum. sonos continet, nisi totius scilicet significatio significationi ' partixmi consentiat. Neque eiftm magister\el domus composita dicimus:, iilud quideih ex duobus adverbiis, hoc^ autem ex vefbo et nomine, sed simpiicia^ eo scilicet quod partium significatio, quando dictio^ nés accipiuntur, a sensu compositi omniiio sit disjuncta; sed hoc maxime; m bis accipiendum est compositis, quœ definitis pairtibus junguntur. Nam fortasse »npiii5 quod ex in prœpositione et pio nomine per se sumptis conjungitur,* significationi partium non vi- detur accedere. Nam in praepositio nunquam privatorie construî- tur, cum ex duabus casualibus ad eumdem casum compositio fit^; modo quidem secundum inhœrentiam, modo secUndum impositio- ' Cod. hœc. — * Sic Gxl.; tensum autem non percipimus. ' 214. PETRI AB/ELARDI DIALECTiÇA.
nem consistit; sicut in secundo Péri ermenias Aristoteles decrevit, qui quidem, postquam ostendit qus plura per appositionem sibi conjuncta multiplicém enunciationem redderent aut quae non, est dicens^: « At unum de pluribus vel ptura de uno » etc.; adjecit.^oque qwR plura per compositionem sibi conjungantur aut quae non, cum subjunxk'^: « Quoniam verô hâ&c quidem prœdicantur composita «etc. Nostri tamen Magistri, memini^ sententia et hoc secundum sen- tentiam magîs quam secundum compositionem accipiebat. Sed mî- rum erat quod homo albus^ unum in significatione diceret, qui homo albus ambalans unum esse in significatione negaverat. Sed cum enim e\ illis tribus unum non erat, sic nec fais duobus; aut sicut ex his dubbus unum universàle sub homme fingebatur, ita et ex tribus poterat. Inter cohaerentes quidem voces proponitur respublica, citha- rœdas bonus; inter opposifa.vero homo mortaus, quod humani ca* daverJs nomen est. Si enim oratio sumeretur, cum de cadavere praedicaretur, falsa esset omnino, cum etjiomo per se significatum honiinem poneret, et mortuam simul mortem attribueret, qua&simul ineodem non*pqssunt consistere. Sed est, ut Aristoteli placuit\ in hujusmodi compositione oppositio in adjecto, vel. in eo quod alte- rum cui adjunctum.est, in compositione per extra, tanquam dictio sumptum oppositum est, vel in eo quod adjectivum quod sub* ditur, substantivo prsecedenti oppositum dicitur, mortuum scilicet homini. Sed tamen memini qui hommmortuas pro oratione tenet, dicenteip homo poni ad designandum de cadavere quod homo fuerit. .Sed si hoc sit homiiïis sententia ut hominem praeteritum circa ca- daver detineat ^, taie est iiomo ac si dicatur quod fuit animal rationale mortale, nec in eo ulla oppositio erit inter hominem et mortuum; si vero homo propriam intentioi\em seryet^ ex praesentia animalis ra- tipnalis mortalis, erit quidem oppositio. Sed falsa propositio, quae dicit cadaver esse hominem qui est'mortuus; unde potius pro nomine sumendum. est homo mortuus...*..
' Arislot., edit. Buhle. tom. II, pag. 43. — ' Aristot, pag. 44. — * Cf. Aristol, pag. 43. — * Cf. Arislol., pag. 46* — * Cbd. deiinet.
PARS PRIMA, LIB. III, IN UB; DE INTERPRETATIONE. 215 De inde&nitis.
[ Cf. Aristot., tom II, pag. 17 sqq. Boeih., edit. prima, pag. 232;*edit. secunda, pag. 3i 1. — De pnepositioniim et copjimctionum siginificatioDe; et de oppontis dialecttçonim et gramm^tîcorum Oportet enim ut etiam per se dictœ conjunctiones vel prœposi- tioûea aliquam significationem babeant. Aiioquin non magis die- tipnes appeliarentur quam litterse, vel syllabœ quae.conjunctae qui- dem significant; dîctio autem a dicendo, hoc est a significando, dicta est. Unde et Boethius in prima editione Péri ermenias •: « unà, inipiit, noœinis syUaba dictio non est, idpirco quod nihil per se separata signîficat ». Omnis enim hujusmodi^ pars qùse per se nihil significat, non est dictio. Hinc itaq^e manifestum est has quoque orationis-. partes quas infinitas dicunt, per se etiam significare, lït^ dictiones appellentur. At vero cum per se etiam significativse sint hujusmodi dictiones /confusa per se et inceria earum significatio videtur/Nam' • * « et vel de se prolata ad omnîa aeque se - habent a cujus specie sunt, *" tenentque animumauditoris ut aliud expectet cui illa conjungantur. Qus non tam pro sua demonatratione inventœ sunt quam pro appo-* sitrone vel conjunctione ad alià. Al vero eum dico: homo et kipis, id est çum adjungo et conjunctionem dictionibus certum sîgnifican- tibus, per adjunctionem earum ipsa quoque et certam recipit^ significationem *^ cum scilicet certam homtnia et lapidis conjunctio*- * Fol. 128 \\ nem iacit'. Cum vero per se dicitur indeterminate, ad quorumlibet conjuactîonem nos mittiL Similiter et de praspositio per se dicta ad quaelîbet confuse nos mittit, secundum id quod de eis aliquid esse contÎBgit; sed cum dico de homine, per homini» adjunctionem certam recipit significationem. Sunt itaque confus» et ambigus praeposi- l tiônum per se sive conjunctionuin significationes, taiiquam in mul- tiplicitate sequivocationis earum consistât inventio, ac si ita ipventœ sint ut pro appositione diversarum diversas babeant significationes. Qui autem intellectus ab 'hujusmodi dictionibus designentur, non 216 PETRI AB^ELARDI DIALECTICA.
est facile declarare; sicut et quarumdam orationum, ut earum* quae perfectœ sunt ac non enuncîativae, sicut ejus quae ait: veni ad me; quam tamen ita quidem nimis temere soient exponere, quod.-prsecipio ut venias ad me. Sed haec quidem enunciationis est sententia; unde nielius animus intellectum concipit quam liogua disserere flbssit. Promptior enim est ad intelligendum ratio quàm ad proferendum locutio, et melius rei jproprietatem intelligimus quam proferre pos- simus; vis namque animae major est quam linguae. Sunt autem qui- bus videantur hujusmodi dictiones solos inteltectus generare, nul- lamque rem subjectamhabere, sicut et de propositionibus conèe- dunt. Tota enim propositio nuUam rem subjectam habet; tota tamen de rébus per partes suas designatis quemdam générât intellectum. Sic quoque et praepositiones et conjunctiones de rébus eorum quibus apponuntur, quôs.dam intellectus facere videntur, atque in hoc im- perfecta earum signific^itio dicitur quod cum omnis intellectus ex . 'alio quod intelligitur, procédât, ipsa quoque rês de qua intellectus habetur, in hujusmodi dictionibus non tenetur sicut in nominibùs • et verbis^ quae simul et res demonstrant ac.de ipsis quoque intellectus ' générant. At vero cum intellectum omnem ex aliqua re necesse sit haberi, quomodo intellectus exîstet, ubi nulla eritrerum demonstratio,. ùt scihcet hujusmodi didtiônibus per se dictis intellectum aliquem capiamus, nullis adhuc rébus designatis? Unde certa apud gramma- ticos de praepositionibus sententia extitit ut res quoque eorum quo- rum Yocabulis apponuntur, ipsœ de&ignarent. Cum itaque dicimus de homine, dicunt efe pr«positionem hominem ipsum significaré, secun- • Fol. lagr*. j^j^ jj q^iod aliquid de ipso esse dicitur. Sed dico quod si * in de preeposîtione submissi vocabuli ^ignificatio continetur, superfluit ^ casuB adjunctio propter rei demonstràlionem; ubi enim vox quaelibet prolata est, tota ejus significatio inclusa est'. Unde illâ quo- rumdam dialecticorum senttentia potior videtur quam grammati- corum opinio, quae omnino a partibus orationis hujusmodi voces, quas significativas esse per se non judicàvit, divisit, ac magis ea quaedam supplenienta ac coUigamenta partium orationis esse dicit; PARS PRIMA, LIB. lU, IN LIE. DE INTERPRETATIONE. 217 quibus quidem illud Boethii quod in primo Categoriconim diei* tur, assentit ^: « Nomen, inquit, et verbum duse solse partes putaiH i tur. Caeterse enim non partes, sed orationis supplementa sunt, etc. » Sunt etiam nonnulli qui omnino a significativis hujusmodi dic- tionesremovissedialecticosadstruant. Alioquin prœpositiones quoque sive conjunctiones in diffinitione nominis Arisloteles includeret, quam in sequentibus ponemus; nisi forte in significativo definitam significationem acceperit. At si et alia ip'sius quoqne Aristoteiis verba pensemus, non poterunt hujusmodi voces orationis sensum sup- plere, nisi etiam in se fuerint significative» sicut nec una syilaba, si addetur. Unde in Péri ermenias dicitur^: « Sed erit affirmatiovei « negatio, si quid addatur, sed non una nominis ^ syilaba, » id est non faciendo additamentum unius syllabae hominis nomen a£Brmationem vel negationem r eddet vel aliquam orationem; quippe ipsa syilaba si- gnificationem per se non tenet. lUa ergo mihi sententia praelucere vi- detur, ut grammaticis consentientes qui etiam logic® deserviunt^ bas quoque per se significativas esse confiteamm\ sed in eo signifi- cationem earum esse dicamus, quod quasdam proprietates circa res eorum vocabulorum quibus apponuntur praepositiones, quodam modo déterminent; ut cum dico de homine vel pro Komine, quasdam proprietates quœ homini insunt prsepositiones désignant, in eo sci- licet quod vel de eo aliquid vei pro eo est, tamquam inde causa sit. Conjunctiones quoque, dum quidem rerum demonstrant conjunc* tionem, quamdam circa eas déterminant proprietatem; velutî cum dico: homo et equus currit, per et conjunctionem simul eos in cursu unio, ac per et ipsum quamdam simul demonstrationem facio. Quo^ rum quidem significatio in eo imperfecta seu ambigua vel suspen- siva dicitur, quod eas quas significat proprietates circa talia démons- trant quœ in significatione eorum non tenentiu*, sed potius in designatione oppositarum dictionum, tam scilicet nominum quam verborum, quorum demonstratio perfecta est. Sive enim de intel- ' Boeth., de SyUog. dteg., pag. 58a. — * Aristot, de Inlerpret., tom. II, pag. ao. — ' Arisloteles habct iominû.
DiAiJscncA. a8 218 PETRI ABJELARDI DIALECTIGA.
iectu sive de proprietate alicujus fomice Dominls aut verbi significatto iiierit, rei alicajus significationi semper adjuncta est.
De defiûitis.
Quae quidem sola ex significationis privîlegio inter partes orationis dialectici recipiunt, sîne quibus veritatls aut falsitatis demonstratlo fieri non potest, quorum, ut dicimus, in quœstione dialectica maxime desudat. In nomine autem nomina atque pronomina cum adverbiis et quibusdam interjectionibus incluserunt, his videlicet quas non natura docuit, sed inventîo nostra composuit. Sunt enim quaedam iûterjectîones naturales ut, vah, ah, heu, quae nec dictiones, nec pt^pri^e partes orationis dicuntur, quippe impositœ non sunt; quae- dam vero compositae et ad placitum designativae, ut: papœ, atat, proh, quae et nomini sicut adverbia supponuntur. Sunt namque de- finitae. significationis, ut papœ admirationem, atat vero metum pro- ferentis désignât, ac sunt sine tempore. Quando autem interjectio dictioni omilino supponi non poterat, cum videlicet quaedam sint, ut dictum est, naturales-, nidlam, ut arbitror, mentionem de in- terjectionibus dialectici fecerunt. Qui etiam in verbi vocabulo non solum verba graminaticorum, verum etiam participia comprehen- dunt, quae etiam temporis designativa sunt. Caeteras autem, ut dic- tum est, orationis partes, quas imperfectae significationis diximus, praepositiones scilicet ac conjunctiones, quaedam partium orationis eolligamenta ac supplemeiita dicebant: conjunctiones* quidem in conjiingendo, praepositiones vero in praeponendo; quarum conside- ratio grammaticae potius est disciplinée; definitarum autem, ut dic- tum est, dictionum alise nomina sunt, aliae verba.