a) εἰς ἀνδρίαν δὲ προτρέπει] scholiastes Hermogenis p. 383: ὁ Tiuóo- ϑεὸος αὐλήμασιν ἐχίνει πρὸς ϑυμὸν xal ὅπλα τὸν 2AéEuvdoor, xal 4a- κεδαιμόνιοι πρὸς τὸν ἔμβατήριον τοῦ αὐλοῦ ῥυϑμὸν κατὰ πολεμίων ἐχώ- ρθουν. idem de Timotheo musico Euthymius Praef. in Psalmos p. 196: ὁ dà Τιμόϑεος μειαξὺ τραπέζης xol ἡδονῆς tj» νόμον ἔσας τὸν ὄρϑεον vóy ϑυμὸν ἤγειρε τοῦ Maxsdóroc χαὶ ἁρπάσαντα τὴν σχευὴν ἀναπηδῆ- σαι πεποίηχεν. musica apud Marcianum Capellam Jib. 9 de nuptiis Mer- curii ac Philologiae: quid quod bella et victoriae undique meis cantibue conquisitae? nam Creies ad. citharam dimicabant, Lacedaemonii ad tibiue, mec ante aggrediebantur fata. praeliorum, priusquam illis contingeret li- zare Musis, quid Amazones? nonne ad calamos arma tractabant? - - La- cedaemonios in Graecia, in Italia Sybaritas tibicines ad praelia praeire quia n.scit? tubas non solum sonipedes ad bella sed acona acuere certa- menque membrorum, nunc quoque compertum, Saxo Grammaticus Hist. Da- nicae lib. 12 pag. 226 de citharoedo in regis Erici praesentia specimen artis suae edente: igitur armis domo egestis claustrorumque custodia ob- .seratis, fidibus operam dare exoreus inusitatae severitatis muaam edidit, cuius prima epecie praesentes. veluti maestitia ac atupore complevit, qui postmodum ad petulantiorem mentis etatum. vegetioribus lyrae sonis ad- ducti, Yocabundis corporum motibus gestiendo, dolorem plausu permutare coeperunt, postremo ad. rabiem et temeritatem usque modia acrioribus inci- ' tati captum amentia spiritum clamoribus prodiderunt. ita animorum habi- 2us modorum varietas inflectebat,: ] b) μηνιῶν ᾿ΑχιλλεύςἿ Aelianus 14 23 Hist. δοχεῖ dé uos ὁ ἐν ᾿Ιλιάδι DM MM ὁ τῇ χιϑάρᾳ προάδων xal τὰ κλέα τῶν προτέρων διὰ τοῦ uf- λους elg μνήμην ἑαυτῷ ἄγων τὴν μῆνιν χατευνάζειν" μουσιχὸς γὰρ ὧν τὴν χιϑάραν πρώτην τῶν λαφύρων ἔλαβε. locus Homeri est lliad. ( 187, ad quem conferre iuvabit Caroli Drelincurtii Achillem Homerioum, mi- rae opusculum industriae p. 85, 86, 87.
c) ἐῤγύρεον ζυγὸν] ita etiam Homeri codices quidam, licet alii et ' rectius cum Eustathio doyvpeoc ζυγός, quod Scholiastes intevpretatur τὸν πῆχυν τῆς χιϑάρας, ᾧ. ἔγκεινται of κόλλαβοε" οὕτω dà λέγονται οἱ πέσε 6&Àot, ὧν ἐξαπτονται αἱ yoodat.; jv ἄρετ᾽. ἐξ ἔνάρων) ita ms Vratelav. et Homeri codices pro τὴν d) τὴν ἀρετ΄.: Fu ἐξ eto. quod erat in editis. est autem ἕξετο interpretatio verbi , ADVERGUR MUSICOS σὰ Yl) $43 ἐς ἂν σαφῶς γινώσχων τὴν μουσικὴν πραγματείαν μάλιστα δυνα-: μένην περιγίνεσθαι τῆς περὶ αὐτὸν διαϑέσεως. καὶ μὴν δι᾿ ἔϑους δὶ ἦν καὶ τοῖς ἄλλοις ἥρωσιν εἴ ποτε ἀποδημῷεν καὶ μαχρὸν πλοῦν στἕλλοιντο, ὡς πιστοτάτους φύλακας x«i σωφρονιστῆρας τῶν γυναικῶν αὐτῶν ἀπολείπειν τοὺς μουσικούς. Κλυταιμνήστρᾳ γέ. toi παρῆν ἀοιδός), ᾧ πολλὰ ἐπέτελλεν Myapéuvov περὶ τῆς | κατὰ ταύτην σωφροσύνης. ἀλλ᾽, 0 «ἰγισϑος πανοῦργος dv?)12 αὐτίχα τὸν ἀοιδὸν τυῦτον ἄγων εἰς νῆσον ἐρήμην, ᾿ . χάλλιπεν οἱἷωνοῖσιν ἕλωρ καὶ κύρμα γενέσϑαι. εἶθ᾽ οὕτως ἀφύλακτον λαβὼν τὴν Κλυταίμνηστραν διέφϑειρε, Ὁ 809 προτρεψάμενος αὐιὴν ἐπιϑέσϑαι τῇ ἀρχῆ τοῦ ᾿γαμέμνονος. 0718 τὲ μέγα δυνηθέντες ἐν φιλοσοφίᾳ, καϑάπερ καὶ Πλάτων *), τὸν σοφὸν ὅμοιόν φασιν εἶναι τῷ μουσικῷ, τὴν ψυχὴν Touooutygy ἔχοντα. καϑ᾽ ἃ καὶ Σωχράτης ἢ καίπερ βαϑυγήρως ἤδη γεγονὼς οὐκ ἤδεῖτο πρὸς ““άμπωνα ") τὸν κιϑαριστὴν φοιτῶν, καὶ πρὸς - «€t qui probe sciret musicam maxime posse suam sedare affectionem, 11. ad haeo accedit, quod cum alii quoque heroés perégre essent profecturi et lon- gsm suscepturi navigationem, in more erat eis positum, ut fidelissimos uxo- eum suarum custodes et moderatores relinquerent musicos, Clytaemnestrae quidem certe aderat cantor, cui de suae uxoris pudicitia multa mandaverat Agamemnon, 12. sed Aegisthus cum esset callidus, hunc cantorem ip de- aertam ínsalam abductum .. esse cibum praedamque avibus canibusque reliquit, | deinde cum Clytaemnestram sic accepisset incnstoditam, ei stuprum attuli$ hortatmsque est ut Agamemnonis invaderet imperium, 13, et. qui plurimum valwesunt in philosophia, sicut Plato, sapientem dicunt esse musico simi- lem, ut qui habeat animum ad hanrnoniam bene compositum, qua ratione fjocrates quoqug etiamsi jam esset profunda senectute, non erubescebat Lampo-- &osro. Mustatbius: τὸ ἄρετο ἐξ ἐνάρων, ἐτυμολογικὸς τρόπος ἐσείν" ἀπὸ γὰρ τοῦ αἴρω τὰ ἔναρα γένεται.: — e) πόλιν 'Htr(oroc] Homeri codices πτόλιν. intelliguntur autem The- bae Ilypoplaciae in Cilicia. Eustathius ad Iliad. α΄ p. 89: πόλεν ᾿Πετίωνος v» Θήβην λέγει τοῦ πατρὸς ᾿Ανδρομάχης, τῆς γυναιχὸς "Extogog, ὧς τοῦ «Εἰτίωνος εἰ xal μὴ οἰχισεοῦ, ἀλλ᾽ ὅμως βασιλέως ἐν αὐτῇ ὄντος.: f) ΧΚιυταιμνήστρᾳ γέ τοι παρῆν ἀοιδός) Homeri verba sunt Odyss. γ' 267 πὰρ δ᾽ ἄρι ἔην xal ἀοιδὸς ἀνήρ, ᾧ πόλλ᾽ ἐπέτελλεν "4tgt(Onc, Τροίηνϑε χιών, εἴρυσϑαι ἄχοιτιν. ἀλλ᾽ ὅτε δή μιν μοῖρα ϑεὼν ἐπέδησε δαμῆναι, ϑὴ τότε τὸν μὲν ἀοιδὸν ἄγων» εἷς νῆσον ἐρήμην etc. | δ) πανοῦργος ὧν} scholiastes Hermogenis p. 408: πανοῦργος κυρίωξ quiv ὁ πᾶσιν ἔργοις ἐπιβάλλων, ὁ δραστήριος xol ἐνεργής. κατεχρήσαντό * δὲ τῇ λέξει οὗ παλαιοὶ ἐπὶ τοῦ ἐν χακοῖς νοήμασι καὶ ἔργοις ἐπιβούλον. in malam partem accipitur etiam 2 Corinth. 12 16: αλλ᾽ υπαρχων na»- οὔργος, δόλῳ ὑμᾶς ἔλαβον. sed, inquietis fortasse, me ut existentem ver» — éutum fraude vas. circumventsse, contra in bonam partem Proverbior. 1 4: ἵνα δῷ axaxoig πανουργίαν. — "M À) Πλάτων) locus est libro tertio de Rep. pag. 442. confer Theonem P 359 Smyrnhaeum in expositione eorum quae in nfethematicis ad Platonis le-, ctionem utilia sunt p. 13 sq. — i) “Σωχράτης) vide Valerii Maximi, Quintiliani et Suidae testimonia notata viris doctis ad Latrtii 2 99. | k) ««άμπωνα] ““άμπρον legit Menagius ad Laértlum p. 87. certe Lambri musici mentio apud Platonem Menexeno, Aristotelem T 13 Politic, Nepotem in Epaminonda cap. 2, Áthonaeum lib. 3 p. 44 duh 11 p.506.
244 ^.. SEXTI EMPIRICI τὸν ἐπὶ τούτῳ ὄνειδίσαντα λέγειν, ὅτε χρεῖττόν ἔστιν ὀψι- 14μαϑῆῇ") μᾶλλον ἢ ἀμαϑῆ διαβάλλεσϑαι. οὐ χρὴ μέντοι, φασίν, ἀπὸ τῆς νῦν ἐπιτρίπτου καὶ χατεαγυίας μουσικῆς τὴν παλαιὰν διασύρειν, ὅτε καὶ "dO vato: πολλὴν πρόνοιαν δωφροσύνης ποιού--: μενοι καὶ τὴν σεμνότητα τῆς γε μουσικῆς 5) κατειληφότες" ὡς 15 ἀναγκαιότατον αὐτὴν μάϑημα τοῖς ἐχγόύνοις παρεδίδοσαν. καὶ ιφούτου μάρτυς. 0 τῆς ἀρχαίας" κωμῳδίας ποιητὴς ") λέγων λέξω τοίνυν βίον ὃν ἐξ ἀρχῆς ἐγὼ ϑνητοῖσι παρεῖχον" πρότερον γὰρ ἔδει παιδὸς φωνὴν γρύσαντος μηδέν᾽ dxoicus, ] €.
nem frequentere citharoedum, et dicere ei qui hoc ipsi exprobraverat, melius esse vitio dari quod sero didicisset, quam quod non didieisset, 14. non oportet autem, inquiunt, ob fractazm et enervatam nostri temporis musicom veteri obtrectare, cum ideo Athenienses, quibus magnae fuit curae tempe- rantia, musicae intelligentes gravitatem eam ut disciplinam maxime necessa- riam tradiderint posteris, 15, huius autem rei testis est pocta veteris comoe- diae dicens; ' Íari incipiam quale ego quondam dederim mortalibus aevum, omnino ibi nefas primum, aliquem puero auscultare loquenti, et fuit Lamprus Erythraeus Aristoxeni musici praeceptor, Suidae me- moratus in 2foi0:0f. ne dicam de Lampro grammatico, quem laudat Aristoteles in Ethicis magnis lib. 2 cap. 7. at Socratis aetate fuit etiam, Lampo sive Λάμπων vates et χρησμολόγος, de qno scholia ad Aristo- Pu vers. 521 et 989, Plutarchus in Pericle p. 154. alioqui ἃ ouno Metrobii F. Bdicine Socratem iam senem musicam artem edoctum esse tradupt Plato in Menexeno et Eathydemo, wubi Cornsum γεροντο-- διδῆσχαλον ideo dictum narrat, Cicero 9 22 Epist. ad Paetum etc. vide Allatium ad Socraticorum Epistolas p. 186.
D κρεῖττον Óyrua] dictum Solonis a Socrate repetitum. vide Sui- dam in Σωχραάτης. Ammianus Marcellinus 28 4: multa et varia pro am— plitudine gloriarum εἰ cenerum lectitare deberent, audientes. destinatum poenae Socratem conicctumque in carcerem perropasee quendam scite lyrici cdrmen. Stesichori modulantem, μὲ doceretur id agere dum liceret: inter- roganteque musico, quid ei poterit hoc prodesse morituro postridie? respon- disce, ut aliquid sciens amplius e vita discedam, Aelianus apud Stobaeum v sermone περὶ quiozoríac: Σόλων ᾿4ϑηναῖος ὁ ᾿Βξεχεσιίδου παρὰ πότον τοῦ ἀδελφιδοῦς αὐτοῦ μέλος τι Σαπφοῦς ᾧἔσαντος 5095 τῷ μέλεε xc προσέταξε τῷ μειραχίῳ διδάξαι αὐτόν. ἐρωτήσαντος δέ τινος, διὰ ποίαν αἰτίαν τοῦτο ἐσπούαχεν; ὅδε ἔφη" ἕνα μαϑὼν αὐτὸ ἐποθάνω. Valerius Maximus 8 7: Socratem etiam constat aetate provectum fidibus tractandis operam. dare coepisse, satius iudicantem eius artia usum aero quam num- quam percipere.: ᾿ ᾿ m) σεμνότητα τῆς γε μουσικῆς} ita ms Ciz. pro τῆς τε. ἢ B n) ὁ τῆς ἀρχαίας χωβῳϑίας ποιητής) Aristophanis versus sunt in Nue. λέξω τοίνυν τὴν ἀρχκίαν παιδείαν ὡς διέχειτο ὅτ᾽ ἐγὼ τὰ ϑίχαια λέγων ἤνϑουν χαὶ σωφροσύνη νενόμιστο, πρῶτον μὲν ἔδει φωνὴν “παιδὸς γρύξαντος μηδέν᾽ ἀχοῦσαϊξ, εἶτα βαδίζειν ἐν ταῖσιν ὁδοῖς εὐτάχτως elc κιϑαριστοῦ.
" &unt versus anapaestici Áristophanii. caeterum primis verbis ut apud Sextum nostrum leguntur, λέξω τοίνυν βέον ὃν ἐξ ἀρχῆς ἐγὼ ϑνητοῖσι παρεῖχον, observo usum "l'eleclidem comicum in Ámphictyonibus, qaae, ita vertit Grotius excerptis e comicis p. 87: 2: fari incipiam, quale ego quondam! dederim mortalibus. aevum. caeterorum versuum interpretationem ἃ NicodemoFrischlino mutuatus sum.
ADVERSUS MUSICOS (Lib. VI) 235 εἶτα βαδίζειν ἐν ταῖσιν 000fc^) εὐτάχτως 2g κιϑαριστοῦ.
ὅὗϑεν el xoi ᾿κεκλασμένοις τισὶ μέλεσι") νῦν καὶ γυναιχώδεσι ῥυθμοῖς ϑηλύνει τὸν νοῦν 7) μουσική, οὐδὲν. τοῦτο πρὸς τὴν ἀρχαίαν καὶ ἔπανδρον μουσικήν. εἴπερ. τε 7) ποιητικὴ βιωφελής Ὁ) 16 ἔστι, ταύτην δὲ φαίνεται κοσμεῖν 7 μουσική, μελίζουσα καὶ ᾿ ἐπῳδὸν παρέχουσα, χρειώδης γενήσεται 9 μουσική. ἀμέλει γέ τοι xal oi ποιηταὶ μελοποιοὶ ") λέγονται, καὶ τὰ Ὁμήρου ἔπη *) P 360 τὸ πάλαι πρὸς λύραν ἤδετο. ὡσαύτως δὲ καὶ τὰ παρὰ τοῖς 17. φραγικοῖς μέλη τὰ στάσιμω ἢ φυσικόν viva. ἐπέχοντα λόγον, ὅποῖά ier» τὰ οὕτω λεγόμενα, | γαῖα μεγίστη ") καὶ '4ιὸς αἰϑήρ, 6 μὲν ἀνθρώπων xol ϑεῶν γενέτωρ, ἡ δ᾽ ὑγροβόλους σταγόνας νοτίας παραδεξαμέγη deinde in via oportebat recto ipsos ire gradu ad citharoedtm, - quare si quibusdam fractis modis ej effeminatis numeris nunc effeminat ani- mum musica, nibil hoc ad veterem et virilem musicam, 16. quomodo autem vitae utilis est poetica, hanc autem cernitur exornare musica, quae ad mo- dos eam deducit et ei praebet ut possit cantari, fiet musica utilis, pojtae certe et dicuntur μελοποιοί, id est modorum, factores, et Homeri versus olim canebantur ad lyram. 17. similiter.et qui apud Tragicos modi dicuntur ' stabiles, quandam naturalem tenentes rationem, cuiusmodi sunt qui sic dicuntur maxima tellus et Iovis aether, |: hic idem hominum divumque sator, pluvios latices illa receptans pariter genesat genus humanum o) ἐν ταῖσιν ὁδοῖς} ita Aristophanis codices et mss Ciz. ac Vratisláv. pro σὺν ὁδοῖς, et mox ἐς χιϑαρισεοῦ pro ἐπὶ χιϑαριστοῦ. subintellige ϑόμον vel δῶμα.: p) γεχλασμένοις τισὶ μέλεσι] cum vetus lyra septem tantum chordis constaret, fracta est deinceps musicae illius gravitas in plurium tono- zum verietateu, additis a T'imotheo musico novis chordis, quam ob rem a Lacedaemoniis eiectus est memorabili zgofovieupart sive decreto, quod Graece servavit Boéthius, institutionis musicae libro et capite primo, et certatim emendarunt viri doctissimi, ut dicere me memini lib. 3 biblio- thecae Graecae p. 290.
4) ἢ ποιητιχὴ βιωφελής) supra lib. adv, Grammaticos sect. 379 sq. mox pro μελέζουσα male excusum erat μερέζουσα, ut μέρος pro μέλος sect. B et 19. | r) oí ποιηταὶ μελοποιοὶ] lyrici inprimis, ut Pindarus Stesichorus Si- monides aliique scriptores μελῶν ad lyram solitorum decanteri, chelyn lyram testudinem citharam φόρμιγγα pro eodém instrumento vel certe. - affini valde habenda constat, vide Scaligerum ad Manilii sphaeram bar- P 800 baricam p. 379 sq.
4) τὰ ὁμήρου ἔπη] primum fuisse Stesandrum Samium, qui Delphis. ad citharam Homeri pugnas decantaverit, auspicatum ab Odyssea nar- rat Athenaeus 14 p.,638 a. b | ?) τὰ παρὰ τοῖς τραγιχοῖφ μέλη τὰ στάσιμα] baec sunt quae chorus. δίατις et facie δὰ auditores conversa ad lyrae modos decantabat. scho- liestes Aristophanis ad Ranas v. 1914, ubi στάσεως μελῶν mentio: στά- σιμον itor ὃ ἄδουσιν ἱστάμενοι of χορευταί. eadem habet Suidas. porro apud Sextum μέλη τὰ στάσιμα sensu ita suadente scripsi pro. μέλη καὶ σιάσιμα. 9.
wu) γαῖα μεγίστη] Euripidis haec sunt e Chrysippo: vide Euripidem Barnesii t. 2 p. 504. | 220 SEXTI EMPIBICI c (o gira ϑνατούς, τίκτει τε βορὰν φῦλα τε ϑηρῶν. ὅϑεν οὐκ αδίκως Lugo πάντων γενομισται *).
18xa9ólov γὰρ οὐ μόνον χαιρόντων ἐστὶν ἄκουσμα, ἀλλ᾽ ἐν ὕμνοις ' καὶ εὐωχίαις καὶ ϑεῶν ϑυσίαις ἡ μουσική, διὰ δὲ τοῦτο καὶ τς ἐπὶ τὸν τῶν ἀγαθῶν ζῆλον τὴν διάνοιαν προτρέπεται, ἀλλὰ καὶ ᾿ λυπουμένων παρηγόρημα. ὅϑεν καὶ τοῖς πενϑοῦσιν Y) αὐλοὶ ee . λῳδοῦσιν οἱ τὴν λύπην αὐτῶν ἐπικουφίζοντες. |, 19...Twuajra μὲν ὑπὲρ μουσικῆς. λέγεται δὲ πρὸς ταῦτα τὸ μὲν πρῶτον ὅτι οὐκ ἔστιν ἐκ προχείρου διδόμενον τὸ φύσει τῶν ut- λῶν *) τὰ μὲν εἶναι διεγερτικὰ τῆς ψυχῆς, τὰ δὲ χκατασταλτιχά" ' παρὰ yág τὴν ἡμετέραν δύξαν τὸ τοιοῦτο γίνεται. ὥσπερ γὰ 6 τῆς βροντῆς κτύπος, καϑά φασιν Ἐπικουρείων παῖδες ), οὔ ϑεοῦ τινος ἐπιφάνειαν") σημαίνει, ἀλλὰ τοῖς ἰδιώταις καὶ Óu- 20 σιδαίμοσι τοιοῦτος εἶναι δοξάζεται, ἐπεὶ καὶ ἄλλων σωμάτων ἐπ᾿ ἴσης ἀλλήλοις προσχρουσάντων ὁμοίως ἀποτελεῖται χεὕπος, ὥσπερ καὶ μύλωνος περιαγομένου ἢ χειρῶν συμπαταγουσῶν᾽" τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τῶν κατὰ μουσικὴν μελῶν οὐ φύσει τὰ μὲν btmignmque dapes brutaunque pecus, , Maque haec merito cunctorum mater habetur. 18. in summa, non solum auditur musica a laetantibus et in hymnis et cop- wiviis.e4 deorum sacrificiis, et propterea exhortatur animum ad bonorum ae- muletionem, sed etiam est solatium eorum qui meerore conficiuntur, undb etiam lugentibus modos canuut tibiae, quae eis luctum levant.
. - 19, Atque haee quidem pro musica, adversus ea autem dicitur, primam quidem quod.nop protinus eis conceditur, quod ex modis alii quidem ns» fura amimup excitant, alii vero sedant, sed ex nostra hoc fit opinione; quomodo etiam sonitus tonitrui, ut dicunt Epicurei, non significat aliquem deum apparere, sed censetur id esse eiusmodi ab imperitis et superstitiosis, 20. nam etiam cum alia corpora infer se fuerint collisa, similiter editur s0- nus, ut cum circumsgitur mola aut cum comploduntur manus, ita etiam ex paodis musicis non alii quidem sunt natnra tales, alii vero tales, sed a nobis . x) ὅϑεν οὐχ adíxog primo πάντων γενόμισται haec quoque Euripidis, non Sextí sunt ver^a, licet omissa ab Hugone Grotio in excerptis e Tragicis p. 417 et ab Her«eto accepta pro verbis Sexti. caeterum de terra, cuj, ut ait Plinius 2 63, eximia propter merita eognomen indimus maternae venerationis, res testatieima notissimaque, ut de illa verbum addere non sit necesse.
Cv) χαὶ τοῖς πενϑοῦσι»νἢ mos hic plurium gentium, ut notarunt D. Martinus Geierus ὁ μαχαρέϊιης libro de luctu Hebraeorum cap. 6 6. 16 17, To. Kirchmannus de Romanorum funeribus 3 4 «q. et Cespar Bartholinug ' de tibiis veterum 2 15, ac non absurde Euripidee in, Medea v, 190 dixit minus sapere qui rebus laetis atque inter risus et convivia magis accen- dunt voluptatem per musicos concentus, nam trictibus potius debere mederi musicam, «adr μὲν κέρδος ἀχεῖσϑαι μολπαῖσι βροτούς, x) τῶν μελῶν] ita recte mss pro μερῶν» ut sect. 8 20 21 34 μέρος edi- tum erat pro μέλος, et sect. 16 μερέζαυσα pro μελέζουσα. 4) ᾿Επικουρεέων παῖϑες) Lucretius 6 95 - - tonitra quatiuntur caerula caeli V ' ^ propterea, d concurrunt sublimy volantes db. aetheriae nubes, contra pugnantibus ventis. | b) ϑεοῦ τινος ἐπιφάνεια,» deorum. praesentiam ignitribus significari vulgo creditum, quod etiam imitari mos in theatris, ut cOhstat ex Phaedri 6 7 wt cs ' aulaeo misso devolutis tonitribus | dii sunt locuti more translatitio, í , ᾿ ADVERSUS MUSIOOS [Lib. VI] - 241 τοῖά ἔστι, τὰ δὲ τοῖα, ἀλλ᾽ ὑφ᾽ ἡμῶν προσδοξάζεται., τὸ αὐτὸ - γοῦν μέλος ") τῶν μὲν ἵππων διεγερτικόν ἔστι, τῶν δὲ ἀνθρώ- "0v ἐν ϑεάτροις ἀχουόντων οὐδαμῶς. καὶ τῶν ἵππων δὲ τάχα οὐ διεγερτικόν ἐστιν ἀλλὰ ταρακτικόν. εἶτα κἂν τοιαῦτα fj τὰ 31 τῆς μουσικῆς μέλη, οὐ διὰ τοῦτο καὶ 7] μουσικὴ βιωφελὴς καϑέ- στήκεν- οὐ γὰρ ὅτε δύναμιν ἔχει σωφρονιστικήν, καταστέλλει τὴν διάνοιαν, ἀλλὰ ἢ περισπαστικήν" παρ᾽ ὃ καὶ ἡσυχασϑέν- P 86] των πως τῶν τοιούτων μελῶν, πάλιν «ὃ νοῦς ὡς ἂν μὴ ϑερα- πευϑεὶς ὕπ᾽ αὐτῶν ἐπὶ τὴν ἀρχῆϑεν ἀναχάμπτει διάνοιαν. ὅνπερ98 o?» τρόπαν ὃ ὕπνος ἢ ὃ olvog οὐ λύει τὴν λύῃν ἀλλ᾽ ὑπερτί- ϑέται, κάρον ἐμποιῶν καὶ ἔλλυσιν καὶ λήϑην, οὕτω τὸ ποιὸν μέλος οὐ καταστέλλει λυπουμέψην ψυχὴν ἢ περὶ ὀργὴν σεσοβή- μένην 7) τὴν διάνοιαιςς; ἀλλ᾽ εἴπερ, περισπᾷ. ὅ τε Πυϑαγόρας *)8 τὸ μὲν πρῶτον μάταιος ἦν τοὺς μεθύοντας ἀκαίρως σωφρονέζειν βουλόμενος, ἀλλὰ μὴ ἐχχλίνων. εἶτα καὶ τούτῳ τῷ τρόπῳ ἐπανορϑούμενος αὐτοὺς ὁμολογεῖ πλεῖόν τι ὀύνασϑαι τῶν φιλο-- σύφων πρὸς ἐπανόρϑωσιν ἠἡϑῶν τοὺς αὐλητάς. τό τε τοὺς Σπαρ-- 24 τιάτας πρὸὺς αὐλὸν xal λύραν πολεβιεῖν τοῦ μικρῷ πρότερον εἰρημένου 5) τεχμέριόν ἐστιν, ἀλλ᾽ οὐχὶ voU βιωφελῆ τυγχάνειν τὴν μουσικήν. καϑάπερ δὲ") oí ἀχϑοφοροῦντες! ἢ ἐρέσσοντες ἢ ἄλλο τι τῶν ἐπιπόνων ὁρῶντες ἔργων κελεύουσιν ἢ εἰς. τὸ. ἀνϑ-- * existimantur, idem certe modus equos quidem excitet, homines vero qui audiunt in theatris non. [íortasse autem mec equos excKat sed perturbas. 21. deinde eiursi tales sint modi musici, non ideo musica est vitae utilis: . non enim quia vim habet moderandi, sedat animum, sed potius abstrahendi; quandoquidem cum cessaverint hi modi, mens rursus tamquam ab' eis nom ΄ curata ad eam quam prius habebat redit cogitationem, 22. quomodo ergo ^omnus aut vinum non solvit dolorem sed differt, immittens veternum et dis- solutionem ac oblivionem, ita modus musicus certa qualitate praeditus mon xedat affectum maerore animum eut cogitationem ira ardemtem, sed' abstre- hit, 23. et Pythagoras primum quidem erat insipiens, qui intempestive vo- lebat ebrios reducere ad temperantiam, mon autem declinare, deinde etiam hoc modo eos corrigens confitetur plus posse tibicines ad, corrigendos mores quam philosophos, 24. et quod Spartani bellum gerant ad tibiam et lyram, Aguum est eius quod prius dictum est, non autem quod vitae utilis sit mu- sica: quomodo enim qui portant onera aut remigant aut faciunt aliquod aliud .opus labodosun, utuntur clamoribus quos vocant celeusmata, ad abstrahen- - δὴ τὸ avió γοῦν μέλος] sic iterum scribendum e mas et mox τὰ μου- σιχῆς μέλη pro μέρη.: d) σεσοβημένη»} ms €is. σεσοιισμένην, minus bene.. P 301 e) ὅ τε ΠυϑαγόραςἾ supra seot. 8. ἘΣ f) τοὺς Σπαρτιάτας) de quibus sact. 9. τὰ g) τοῦ μιχρῷ πρότερον εἰρημένου respicit id quad ism dixit sect. 21 musicae esse vim modo περισπαστικήν, non διέγερτεχην vel, σοφρσ- γιστιπήν. Σ: | h) χαϑάπερ di] ita mss, liéet δέ in editis aberat, — T i) κελεύουσιν] dicitur. de nautis celousma sive clamorem edeutibus, quo remiges ad laborem incitabantur. Longus 8 Pastoral p. 88: σιυξὲ μὲν εἰς τὴν ϑάλασσαν ἀπέβλεπε, τῶν γαυτῶν κχελευύντων. huic opponitur ΄ χαταχελείειν apud Aristophanem im Avibus vers. 1278 et in Ranis wers, — 909; hoo e»t clamare ut a labore desistant. χελεύοντες clamabant juza- παι vol ὦ εἶα πᾶς, vel ὦ ctà νῦν, mune incumbite remis, χατακελευόν- των vox erat ὠύπ, Box, 003. vide l'ewi Molli notas ad Longum p. t3, - - ; 248 SEXTI EMPIBICL ἕλχειν τὸν νοῦν ἀπὸ τῆς κατὰ τὸ ἔργον βασάνου, οὕτω καὶ ad- λοῖς ἢ σάλπιγξιν ἐν πολέμοις χρώμενοι οὐ διὰ τὸ ἔχειν τι τῆς διανοίας ἐπεγερτικὸν τὸ μέλος ἢ) καὶ ἀνδριχοῦ λήμματος αἴτιον ᾿ ὑπάρχειν τοῦτο ἐμηχανήσαντο, ἀλλ᾽ ἀπὸ τῆς ἀγωνίας καὶ τα- ᾿ραχῆς ἀνϑέλχειν ἑαυτοὺς σπουδάσαντες, εἴ γε καὶ στρόμβοις τινὲς τῶν βαρβάρων βουκινίζουσιε ἢ) καὶ τυμπάνοις χτυποῦντες ") 86 πολεμοῦσιν. ἀλλ᾽ οὐδὲν τούτων. ἐπ᾿ ἀνδρίαν προτρέπεται. τὰ δὲ αὐτὰ λεχτέον καὶ ἐπὶ τοῦ μηνίοντος “Αχιλλέως ")" καίτοι ἐρω- τιχοῦ ὄντος καὶ ἀχρατοῦς, οὐ παράδοξον “) τὴν μουσικὴν σπου-. 26 δάζεσθαι. νὴ 2f ἀλλὰ xal oi ἥρωες") τὰς ἑαυτῶν γυναῖκας φδοῖς. τισιν ὡς σώφροσι φύλαξι παρακατετέϑεντο, καϑάπερ ὃ P 30224youéuvov τὴν Ἀλυτωμγήσεραν. ταῦτα δὲ ἤδη μυϑολογούντων dam animnm ἃ vexatione operis, ita etiam tibiis adt tubis in bellis utentes non quod modus habeat aliquid quod mentem excitet et virilis animi canssa sit, hoc excogitaverunt, sed studium suum in id contulerunt, ut se abstra- herent ab afflictione et perturbatione, siquidem nonnulli qnoque barbari tur- binibus buccinantur et tympanis sonantes bellum gerunt, sed pihil horum ΘΟ hortatur ad virtutem, 25. haec ipsa dicenda sunt de Achille ira* percito« quamquam cum esset amori deditus et incontinens, non est mirabile studio ei fuisse musicam, 26, at heroës suas commendarunt uxores centoribus tom- quam castís custodibus, quomodo Agamemnon Clytaemnestram, haec autem Yo. Schefferum de militia navali 3 cep. 1 et 4 cap, 7 et Sirmondum ad - Sidosium Apollinarem lib. 2 epist. 10, Rosweydum ad S. Paulini care ἃ) ἐπεγερτικὸν τὸ μέλος] iterum male μέρος editum erat, ἢ σερόμβοις τινὲς τῶν βαρβάρων βουχινίζουσι] genus xoylov sive con- charum maiosum, quod a figura turbinata στρόμβους sive turbines sp- pellant, aptum ad sonum edeadum cum clangore terribjlem, unde illis tubarum loco usos populos quosdam in bello, non est mirüm, perinde wt alios cornibus, scholiastes Nicandri ad Alexiphbarmaca v. 393: τὸν σερόμβον ἔλεγον οἱ ἀρχαῖοι ὄστραχον τῶν χογχυλίων, οἷς xol ἐχοῶντο ᾿ ἀντὶ σάλπιγγος, de Neptuni tubicioe Nonnus 1 Dionys. p. 12: ἀνείτυπον . Χρονέωνε μέλος μυχήσατο χόχλῳ, et Virgilius 10 Aeneid. 209 - huc venit immanis Triton et caerula concha exterrens freta - 2 - idem 6 172 de Miseno Aeoli filie: : sed tum forte cava dum personat aequora concha. quod βουχινίζειν noster, hoc διὰ χόχλου τετρυπημένης φυσᾶν dixit Pau- sanias in Arcadigis p. 601, inde buccini et κήρυχος nomen etiam tar- binatis conchis datum, quarum icones videre varias licet in Io. Tobiae muet ostracologia et Martini Listeri praeclarb de conchyliis opers. eognis: - ) ' ᾿ ἤδη γάρ us χέχληχε θαλάττιος οἴχαδε vexoóg "n | τεϑνηχὼς ζῳῷ φϑεγγόμενος στόμαει.
m) τυμπάνοις χτυποῦντες) ut hodie tympanorum in bello-usus fre- quens, ita et olim ex ju Corybantes illud βυρσότογνον μύχλωμα rep- perissent, ut est apud Euripidem in Bacchis v. 124. etiam inter instru menta luxuriae fuerunt tympana, ut notat lustinus 30 1. vide Io. Cle- ricum ad Genes. 31 27. | s n) ἐπὶ τοῦ μηνίοντος Ayiiéoc] supra sect. 10. BE o) χαέτοι ἐρωτιχοῦ ὄντος καὶ ἀκρατοῦς, οὐ παράδοξον») ita legendam e mss vine interprete pro xal ἐρωτιχοῦ καὶ ἀκρατοῦς. xaí τοι οὐ etc. de Achillis effusis pon todo in Briseidem sed et Diomedeam Polyxe- ham Ilelenam Iphigeniam Pepthesileam amoribus vide Caroli Drelincur- tji Achillem Hompricum p. 110 sq.
p) ἀλλὰ καὶ ol ἣρωες) supra sect. 11.
M ADVERSUS MUSICOS (kb. VI) 340 ἐστὶν ἀνδρῶν, εἶτα καὶ παρὰ πόδας αὑτοὺς διελεγχόντων. πῶς γάρ, εἴπερ μουσικὴ περὶ τῆς παϑῶν ἐπανορϑώσεως ἐπιστεύετο, τὸν μὲν ᾿Αγαμέμνονα ἣ Κλυταιμνήστρα 9) ἐπὶ τῆς ἰδίας ἑστίας χατέχτανεν ὥσπερ βοῦν ἐπὶ φάτνῃ, εἰς δὲ τοὺς Ὀδυσσέως οἴκους ἡ Πηνελύπη ὄχλον ἄσωτον ἐπιδέχεται μειρακίων Ἶ, ἀεὶ δὲ τὰς ἐπιϑυμίας αὐτῶν ἐλπιδοκοποῦσα ") καὶ παραύξουσα μοχϑηρότε- pov καὶ χαλεπώτερον τῆς ἐπὶ Ἴλιον στρατείας τὸν ἐν ᾿Ιϑάκχῃ πόλεμον ἤγειρε τῷ γήμαντι; καὶ μὴν εἰ οὔτε ") oi περὶ τὸν Πλά-- 57 cid μουσικὴν ἀπεδέξαντο, ῥητέον o) πρὸς εὐδαιμονίαν αὐτὴν συντείνειν" ἐπεὶ καὶ ἄλλοι μὴ λειπόμενοι τῆς τούτων ἀξιοπιστίας, καϑάπερ oi περὶ τὸν Ἐπίκουρον"), ἠρνήσαντο ταύτην τὴν ü»- τιποίησιν, λέγομεν τοὐναντίον αὐτὴν ἀσύμφορον *) εἶναι καὶ ἄρ- — γὴν φίλοινον, χρημάτων ἀτημελῇ ἢ. εὐήϑεις δέ do: καὶ oi τὴν 38 sunt virorum fabulantium et quí se Ipsos e vestigio refellunt, quomodo enim, si credebatur musica conferre ad motus animi corrigendos, Agamemnonem quidem occidit Clytaemnestra in suis aedibus tamquam bovem ad praesepe, in demum autem Ulyssis Penelope lascivam et petulantium iuvenum admitti turbam, eorum autem desiderii spem semper et amputans et augens in Ithaca deterius et gravius bellum excitavit marito, quam quod susceptum erat ad- ^ versus Ilium? 27. sed neque si Plato probavit musicam, dicendum est eam facere ad beatitudinem: nani cum alii non minus fide digni, ut Epicurus, megarint eom esse suscipiendam, dicemus contra eam xmninime esse ntilem e4 esse otiosam et vino deditam et pecuniae negligentem, 28, qui poro util» * v atum Suum narrans Odyss, À 408: οὔτε μ᾽ ἀνάρσιοι ἄνδρες ἐδηλήσαντ᾽ ἐπὶ γέρσου, ἀλλά uos Αἴγισϑος τεύξας ϑάνατόν τε μύρον τε τ Exta σὺν οὐλομέγῃ ἀλόχῳ, olxóvde χαλέσσας, δειπνίσσας, ὥς dà τε κατέχτανε βοῦν ἐπὶ φάτνῃ. proverbium βοῦν ἐπὶ φάτνῃ ex Homeso repetunt Machon comieus apud Athenaeum $8 pag. 349, Dio Chrysostomus 74 p. 641, Philostratus lib. 8 iconum cap. 10. " 2 r) ὄχλον ἄδωτον μειρακίων») Antinoum. Eurymachum Ampbhinomum ceteramque procorum multitudinem intelligit, de quibus multa per omnes Odysseae libros po&ta, caedem eorum denique commemorans libro an- tepenultimo. d s) τὰς ἐπιϑυμίας αὐτῶν ἐλπιδοχοποῦσα)] ita legendunt e mss pro sfjg ἐπεθϑυμίας. | [*) xe) μὴν οὐδὲ εἰ 5] A t£) o£ περὶ τὸν Πλάτωνα) Plato de quo supra sect. 13.
u) ol περὶ τὸν 'En(xovoov] Epicurus de quo vide Plutarchum d non suaviter possit vivi secundum Epicurum p. 1095 ex libro Epicuri περδ μουσιχῆς, quem memorat Laértius 10 28. similiter hanc artem tamquam inutilem improbavit Diogenes Cynicus teste Laértio 6 73 mi- ratus mwsícos cum lyrae chordas congruenter aptarent, in animi mori- bus componendis negligentes se gerere, id 6 27. bis adde Ephori bisto- ríci dictum reprehensum Polybio 4 20 p. 289: ἐπ᾿ ἀπάτῃ καὶ, γοητείᾳ παρεισῆχϑαι Toig ἀνθρώποις τὴν μουσιχήν. de Aegyptiis Diodorus Si- culus lib. 1 p. 73: τὴν μουσικὴν νομίζουσιν οὐ μόνον ἄχρηστον ὑπέρ» ye ἀλλὰ xal βλαβερὰν ὡς ἄν ἐχϑηλύνουσαν τὰς τῶν ἀνδρῶν ψυχάς. confer Platonem 2 de Legibus p. 577. i.
x) ἀσύμφορον» ms Ciz. ἀσύμφωνος, male, licet ita videtur etiam le- gisse Hervetus, qui reddit minime convenientem,!
y) ἀεημελῆ)] ita recte mas pro ἀτιμελῆ. Hesych. τημέλεια᾽ ἐπιμέλεια, τημελὲς ἐπιμελὲς σπουδαῖον, τημελητὴς! ἐπιμελητής. τημελῆσαι σπουδά» L ἀπὸ ποιητικῆς χρείαν συμπλέχοντες αὐτῇ ᾽) πρὸς εὐχρηστίαν" ἐπείπερ δύναται μέν τις, ὡς καὶ ἐν τῷ πρὸς τοὺς Γραμματι- ποὺς “) ἐλέγομεν, ἀνωφελῆ διδάσκειν τὴν ποιητικήν, οὐδὲν δὲ ἔλαττον xáxtivo' δεικνύναι, ὅτι ἥ μὲν μουσικὴ περὶ μέλος κατα- γενομένη μόνον τέρπειν πέφυκεν, ἡ δὲ ποιητικὴ καὶ περὶ διάνοιαν καταγινομένη δύναται συνωφελεῖν τε καὶ σωφρονίζειν.
29 4A ὁ μὲν πρὸς τὰ ἐγκεχειρημένα λόγος ἐστὶ τοιοῖτος.
προηγουμένως δὲ λέγεταε καὶ κατὰ μουσικῆς, ὡς εἴπερ ἐστὶ χρειώδης, καὶ κατὰ τοῦτο λέγεται γρειοῦν, παρ᾽ ὅσον μουσι- , κευσάμενος πλεῖον παρὰ τοὺς ἰδιώτας τέρπεται πρὸς μουσικῶν ἀχροαμάτων, ἢ παρ᾽ ὅσον οὐκ ἔστιν ἀγιιϑοὺς γενέαϑαι μὴ προ- $0 παιδευϑέντας ᾽) ὑπ᾽ αὐτῶν, ἢ τῷ τὰ αὐτὰ στοιχεῖα τυγχάνειν τῆς μουσικῆς καὶ τῶν κατὰ φιλοσοφίαν πραγμάτων εἰδήσεως, ὁποῖόν τι καὶ περὶ γραμματικῆς ἀνώτεφον ^) ἐλέγομεν, ἢ τῷ κατὰ P 808 ἁρμονίαν διοικεῖσθαι τὸν κόσμον, καϑὼς φάσχουσι Πυϑυγορικῶν παῖδες, δέεσθαί τε ἡμᾶς τῶν μουσικῶν ϑεωρημάτων πρὸς τὴν τῶν ὅλων εἴδησιν ἢ τῷ τὰ ποῖα μέλη *) ἠϑοποιεῖν τὴν ψυ- ^. SlxyZv.' ovrt δὲ τῷ τοὺς μουσικοὺς πλέον τέρπεσϑαι παρὰ τοὺς ἰδίωτας ἀπὸ τιον ἀχροαμάτων λέγοις ὧν χρειοῖν. ἢ μουσικὴ , tatem poétices, ut musicam doceant utilem esse, cum hac connectunt, desi- piunt: nam potest quis, ut diximus in libro adversus Grammaticos, docere esse pocticam inutilem, et nihilo minus illud quoque ostendere, quod musica quae in salis versatur modulationibus, solum habeat. ut delectet, poética au- tem quae versatur etiam in animi cogitatione et intelligentia, potest simul et prodesse modestumque reddere et temperantem.; 29. Sed adversus ea quidem quae adducta sunt argumenta, haec dici possunt, in primis autem hoc dicitur adversus musicam, quod siquidem sit utilis, in hoc dicitur esse usuj, quod qui est musicus, magis delectetur mu- * Sicis acroamatis quam imperiti, aut quod non liceat bomo evadere qui ab eis prius non fuerit eruditus, 30, aut quod sint eadem eleinenta musicae et. re-; rum quae in philosophia tractantur cognitionis, quod etiam superius diceba- . mus de grammatica, aut quod per harmoniam administretur mundus, nt dicunt Pythagorei; opus autem habeamus musicis praeceptis ad universi cogni- tionem, eut quod certis modis musicis mores animi componantur, 31. sed flec utilis dici potest musica, quod acroamatis magis delectentur musici quam àmperiti: nam primum quidem non est imperitis necessaria ex illis delectatio, σαι. hinc ἀτημελής et quo vocabulo Alciphron lib. 3 epist. 55 p.4406 utitur, ἀτημέλητος. | | 2 συμπλέχοντες αὑτὴ ita rescripsi e mss pro αὐτοί, a) ἐν τῷ πρὸς τοὺς l'ocuuatixovs) supra libro primo sect. 277 sq. 297 aqi b) μὴ προπαιδευϑέντας) ita legendum e mss pro προσπαιδευϑέντας. €) ἀνώτερον) libro primo adversus 'Grammaticos sect. 299 300.
d) κατὰ ἁρμονίαν διοιχεῖσϑαι τὸν χύσμο»] vide quae dicta ad librum contra. Árithmeticos sect. 3. Platonem 7 de Rep. p, 487. Ptoleinaeum 3 crobium lib. 2 in somnium Scipionis cap. 1 et lBioéthium lib. 1 de musica cap. 2 et 2T. Chalcidium p. 156 187 sq. Henricique Lindenbrogii notas .ad haec Censorini c. 18: Pythagoras prodidit hunc totum mundum musica J'actum ratione, Sidonius carmine 15 vers. 62: Pythagoras solidum princeps quod musica mundum Temperet et certis cencentum reddat ab astais otc. de illo concentu Süuplioius ad 2 Aristot. de caclo p. 113 sq. €) ἢ τῷ rà soia μέλη) ite legendum e qas pro ᾧ ro τῷ ποῖα μέλῃ.
τὰ ADYERSUS MUSICOS (Li VI,. — £3) πρῶτον μὲν γὰρ οὐκ ἀναγχαία ἰδιώταις ἦ τέρψις, καϑάπερ xal ἐπὶ λιμῷ ἢ δίψει ἢ κχρύει γινόμεναε ὑπὸ [βρώματος ἢ] πόμα-- τος ) ἢ ἀλέας. εἴτω. κἂν τῶν ἀναγκαίων ὑπάρχωσι9), δυνάμεθα 88 χωρὶς μουσικῆς ἐμπειρίας αὐτῶν ὠπολαύειν. νήπια γοῦν — λοῦς μινυρίσματος κατακούοντα κηιμίζεται, καὶ τὰ ἄλογα τῶν, ζῴων ὑπὸ αὐλοῦ καὶ σύριγγος κηλεῖται, οἵ τε δελφῖνες λ), ὡς λόγος, αὐλῶν μελῳδίαις τερπόμενοι προσνήχονται τοῖς ἐρεσσο--. μένοις σκάφεσιν, ὧν οὐδὲ ὑπότερον ἔοικε μουσικῆς ἔχειν ἐμπει- ρων ἢ ἔννοιαν. xol διὰ τοῦτο μή͵, ποτε ὃν τρύπον χωρὶς ὄψαρ- 88 τυτικῆς καὶ οἰνογευστικῆς ἡδέμεϑθα ὄψου ἢ olvov γευσάμενοι, ὧδε καὶ χωρὶς μουσικῆς ἡσϑείημεν ἂν τερπνοῦ μέλους ἀκούσαν-. τες, τοῦ μὲν ὅτι τεχνικῶς γίνεται, μᾶλλον παρὰ τὸν ἰδιώτην ") ἀντιλαμβανόμενοι, τοῦ δὲ ἡστικοῦ πάϑους μηδὲν πλείω κερδαί-. ψοντὲς; ὥστε οὐχ αἱρετὸν μουσικὴ παρ᾽ ὅσον τοὺς εἰδήμονας δᾶ αὐτῆς ἐπὶ πλεῖον τέρπεσϑαι συμβέβηκε, καὶ μὴν οὐδὲ τῷ προ- οδοποιεῖν τὴν ψυχὴν εἷς σοφίαν. ἀνάπαλιν γὰρ ἀντικόπτει xoà ἀντιβαίνει πρὸς τὸ τῆς ἀρετῆς ἐφίεσθαι, εἰαγώγους εἰς ἀχολω- σίων xai λαγνείαν παρασκευάζουσα τοὺς νέους. ἐπείπερ ὃ μου- 86 σικευσάμενος: μολπαῖσιν ἡσϑεὶς δ) τοῦτ᾽ ἀεὶ ϑηρεύεται, εἰργὸς μὲν οἴκοις καὶ πόλει γενήσεται (loto τ᾿ οὐδεὶς ἀλλ᾽ ἄφαντος οἴχεται, dar γλυχείας ἡδονῆς ἥσσων τις ἮΝ quali$ est quae in fame ent siti aut frigore fit a cibo aut potu δαὶ οδίοσο, 32. deinde etiamsi sint necessaria, possumus his frui absque musica expe- riengia: sopiuntur quidem certe infantes numerosum audientes susurrum, of bruta demulcentur a tibis et fistula, et delphini, ut fertur, tifiarum delectat modulatione adnatant ad eos qui remigant in scaphis; quorum nullum videta» babere experientiam aut notionem musicae, 83, et ideo num quomodo absque &rte condiendi obsonia et arte degustandi vina delectamur obsonio gustato aut vino, ita gtiam musica delectabimur audientes modum iucundum et de- lectabilem, et quod artificiose quidem fiat, magis quam imperitus apprehen- demus, sed eo nihilo maiorem lucrabimur voluptatem? 34, quamobrem non ideo est amplectenda musica, quod usu veniat ut qui eius sunt scientes, ma- gis delectentur, sed nec quod ea animae viam muhiat ad sapientiam, contre enim offendit et resistit ne virtus appetatur, ut quae invenes reddet propene sos ac proolives ad libidinem et intemperantiam, 85. nam qui se dedidit muunsicao, P . venatue usque cantus, his qui ducitur, in adliibus fiet piger et in oppido, suis amicis ille nec umquam aderit, — i fucunda quem victum voluptas detinet, ΝΙΝ