batiome est opus, et propterea quandoquidem consestiens cum ipsd criterium. diversum ab eo non est, diimdicatione et ipsum indigebit; quod autem diiu- dicetione adhuc indiget, non erit criterium, 320. quod porro est argumentum qmnium praecipuüm, si quem ex Dogmaticis dicimus esse iudicem veritatis eamque ápud illum solum reperiri, aut hoc dicemus respicientes ad eius ee- | tatem, aut minime quidem ad aetatem, sed ad laborem, aut ne ad eum qui- dem, sed ad intelligentiam et ingenii acumen: aut nequaquam quidem ad in, eodligentiam [ingeniique acumen], sed ad multorum testimonium. sed nec aetas neque labor ac.diligentia mec aliquid ex iis quae dicta sunt, attendendum ex in veri inquisítione, ut ostendemus: non ergo dicendum est, ulium phi- lesophum esse criterium sive regulam, ad quam veritas exigi possit. 821. atque eetes quidem non est attendenda, quandoquidem plures ex Dogmaticis fuerunt Ere aetate aequales, quando se ipsos venditarumt esse criteria veritatis: δος onim aetate provecti, ut exempli gratia Plato et Democritus et Epi- emus et Zeno, sibi attribuerunt inventionem veritatis, 322, deinde mpinimq mb usu est elienum, sicut cernimus evenire in comamni vitae consuetudine, «mod adolescentes sint saepe semibus intelligemdores, eodem modo ad conm- eequendam quoque phNesophiam aptiores aliquos fuisse iuvenes quam senes, 628. nam nennulü quidem, ex quorum numero est Asclepiades medicus, disertis verbis dixerunt longe abosse senes ab iuvenum intelligentia et inges selertia, vulgi autem et minus prudentum (alsa opinione res comtm sp 5) πολλῷ λείπεσϑαι) cum Asolepiade consentit Herodes i in xa ἢ rper Stobaeum c. 117 Florileg. " —- - τὰ λευχὰ τῶν τριχῶν ἀπαμβλύνει τὸν νοῦν - - Euripides Aeolo: φεῦ qii, παλαιὸς αἶνος ὡς καλῶς ἔχει,, . γέροντες οὐδέν ἐσμεν ES πλὴν ἌΡΗ x —— είρων δ᾽ ἕρπομεν μιμήματα, οὐχ —3 ἐστέν" οἰόμεσϑα εὖ φρονεῖν.
ADVERSUS LOGICOS [Lib. VII]. - 263 ὑπιλήφϑη τὸ πρᾶγμα" διὰ γὰρ τὸ πολύπειρον τῶν πρεσβυτῶν ἔδοξαν οἷ νεώτεροι λείπεσϑαι κατὰ σύνεσιν, τοῦ πράγματος ἔναν- P 431 τίως ἔχοντος. πολυπειρότεροι μὲν γάρ, ὡς ἔφην, εἰσὶν οἱ γε- γηρακότες, οὐ συνετώτεροι ), δὲ παρὰ τοὺς γέους, οὐχοῦν διὰ. μὲν ἡλικίαν οὐ λεκτέον χριτήριον εἶναί τινα τῶν “]ογματικῶν. καὶ μὴν οὐδὲ διὰ φιλοπονίαν" πάντες γὰρ ἐπ᾿ ἴσης εἰσὶ φιλό-- 394 πόνοι, καὶ οὐδείς ἐστιν ὃς εἰς τὸν τῆς ἀληϑείας ἀγῶνα κατελ- ϑὼν καὶ ταύτην εὑρηκέναι φήσας ῥᾳϑύμως ἀνέστραπται. πών-- . tuy δὲ κατὰ τοῖτο ἰσύτητα μαρτυρουμένων τῷ ἑνὶ i μόνον προσ- χλιϑῆναι τῶν ἀδίκων deriv. ὡσαύτως δὲ οὐκ ἂν τις ἄλλον 325 ἄλλου κρίνῃ ") ἕνεκα συνέσεως" πρῶτον μὲν γὰρ συνετοὶ πάντες ὑπῆρχον" καὶ οὐχ οἱ μὲν νωθεῖς, οἱ δὲ o) τοιοῦτοι. εἶτα πολ--. λάκις οἱ συνετοὶ δοχοῦντες ὑπάρχειν οὐ τῆς ἀληϑείας, τοῦ δὲ ψευδοῦς εἶσι συνήγοροι. τῶν γοῦν ῥητόρων τοὺς μὲν τῷ ψευδεῖς. εἶναε ὡς συλλαμβανομένους καὶ εἰς i ἴσην αὐτοῖς πίστιν ἀνάγοντα τῷ ἀληϑεῖ; δυνατούς τε καὶ νοεροὺς εἶναί φαμεν, τοὺς δὲ μ τοιούτους ἀνάπαλιν βραδεῖς τε καὶ ἀσυνέτους. τάχα τοίνυν χἀν 826 φιλοσοφίᾳ oí μὲν περινούστατοι τῶν ζητησάντων τὴν ἀλήϑειαν τῷ εὐφυεῖς εἶναι πιϑανοὶ καϑεστάναι δοκοῦσι, κἂν τῷ ψεύδει συνηγορῶσιν" οἱ δὲ ἀφυεῖς ἀπίϑανοι, χἂν τῷ ἀληϑεῖ συμμα- χῶσιν. οὔτε οὖν διὰ ἡλικίαν οὔτε διὰ φιλοπρνίαν οὔτε ' διὰ ocv- ἐσὲν οἰκεῖόν ἐστί τινά τινος προχρίνειν καὶ τόνδε μὲν λέγειν el- ρηχέναι τἀληϑές, τόνδε δὲ μηδαμῶς. καταλείπεται τοίνυν τῷ 327 πλήϑει τῶν συμφωνούντων προσέχειν " τάχα γάρ τις τοῦτον ἄριhabere est existimeta, nam propter diuturnam senum experientiam visi sunj iuvenes longe abesse ab eorum intelligentia, cum res contra 40 habeat, nam longe quidem maiorem, ut dixi, experientiam habent senes, non famen iu- venibps sunt intelligentiores, non ergo propter aetatem) dicendum est ullum ex Dogmaücis esse regulam veri falsique. 324, sed neque propter laborem et diligentiam:: omnes enim sunt ex aequo laboriosi ac diligentes mec est ullus, qui cum ad certamen descenderit veritatis et se eam dixerit invenisse, ' dgnave in eo versatus fuerit, cum ergo omnium hac in re testata sit aequa- litas, est iniquum declinare ad unum solum, 825, similiter nec propter ἐπ. telligentíam est alter alteri ut futurqs eius iudex praeferendus: nam primum quidem fuerunt omnes intelligentes, et non alii quidem hebetes, alii vero ingeniosi, deinde saepe qui videntur esse intelligentes, defendunt non veri« tatem sed falsum, ex oratoribus quidem certe eos qui falsi sunt patroni ef efficiunt ut non minus eis fides habeatur quam vero, dicimus esse et vi di- cendi praeditos et ingeniosos, contra autem qui non sunt tales, tardos indo- etos et non intelligentes, 326, fortasse ergo in philosophia quoque ex iis qui quaesiverunt veritatem, ii qui sunt quidem maxime intelligentes, eo quod valeànt ingenio, videntur esse apti δὰ persuadend&m fidemque faciendam, etiamsi falsum defendant, qui autem mimus valent iBgenio, non sum apti ed fidem faciendam, etiamsi sint veri propugnetores, neque ergo proptet aetatein meque propter laborem ac diligendaim neque propter intelligenflam par est eltermm alteri praeponere et dicere, illam quidem dixisse vervqm, hunc veto mánime, 327. restat ergo ut attendamps multitudinem eorum qui wumt in r) οὐ συνετώτεροιἾ non tanta est ingénii acies, cum vigore spirituum P 424 paulatim deficiens, unde ipsa etiam iudlcli vis senijim minuitur donec tandem παῖδες πάλιν et bis pueri eenes.
[) scribendum χοίγαι.] — 264 SEXTI EMPIRICI oro» χριτὴν εἶναι τῆς ἀληϑείας φήσειε τὸν ᾧ συμφώνως ot πλείους μαρτυροῦσιν" ὅπερ ἐστὶ ληρῶδες καὶ τῶν προδιαβεβλη- μένων ἡμῖν χριτηρίων χεῖρον. ἵνα γὰρ τάλλα παρῶμεν, ἴσοι εἰσὶ τοῖς περί τινων συμφωνοῦσιν οἱ τοῖς αὐτοῖς ἀντιφωνοῦντες, οἷον τοῖς “Αριστοτελιχοῖς οἱ ᾿Ἐπιχούρειοι καὶ τοῖς "Enixovotloic οἵ ἀπὸ 39877c στοᾶς, xal ἐπὶ τῶν ἄλλων ὡσαύτως. εἰ οὖν ἄριστός ἔστιν ὁ συνεωρακὼς τἀληϑές, ἐπεὶ ταὐτὸ ") ἀδιοῦσι πάντες οἱ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ 5) ὁρμώμενοι, τί μᾶλλον τόνδε ἢ τόνδε ἄριστον εἶναι φή- cont» καὶ κριτήριον ἀληϑείας; οἷον "Enixovgor διὰ τὸ πολλοὺς εἶναι τοὺς περὶ αὐτοῦ συμφωνοῦντας ὅτι εὗρε τἀληϑές. τί μᾶλ- Ῥ 435 λον Ἐπίχουρον ἢ "Ἀριστοτέλην "); ἢ ὅτι οὐχ ἐλάσσους εἰσὶν οἵ καὶ 829 τούτῳ συνασπίζονται; οὐ μὴν ἀλλ᾽ ὡς πάλιν ἐν τοῖς xarà τὸν βίον πράγμασιν οὐκ ἀδίνατόν ἐστιν ἕνα συνετὸν ἀμείνονα εἶναι πολλῶν ἀσυνέτων, οὕτω καὶ ἐν φιλοσοφίᾳ οὐκ ἀπέοικεν ἕνα φρόνιμον εἶναε καὶ διὰ τοῦτο πιστόν, πολλοὺς δὲ χηνώδεις “) καὶ διὰ τοῦτο ἀπίστους, κἂν συμφώνως τινὶ προσμαρτυρῶσι" 880 σπάνιος μὲν γάρ ἔστιν ὃ συνετός, πολὺς δὲ ὁ εἰκαῖος ν). εἶτα κἂν τῇ συμφωνίᾳ καὶ τῇ τῶν πλειόνῳ:ν μαρτυρίῳ προσέχωμεν, πάλιν εἷς τοὐναντίον τῇ προϑέσει περιαγόμεϑα: κατὰ ἀνάγχην γὰρ τῶν περί τινος συμφωνούντων πλείους εἰσὶν oí περὶ αὐτοῦ διαφωνοῦντες. ὃ δὲ λέγω, σαφέστερον γενήσεται, οἰκείου τεϑέν-- 451τὸος ἡμῖν παραδείγματος. ἔστω γάᾳ, ὑποθέσεως χάριν, τῶν καϑ' ἑκάστην αἵρεσιν φιλοσοφούντων πλείους εἶναι rotg κατὰ τὴν Στωϊκχὴν αἵρεσιν φιλοσοφοῖντας, λεγέτωσάν τε οὗτοι συμφώγως, eadem sententia: fortasse enim dixerit qnispiam enm esse optimum judicem veritatis, cui plures commnni sententia ferunt testimonium. quod qnidem est deliram et iis deterins quae iam reprebendimns ostendimnsque criteria menutiquam esse. nam nt alia praetermittamus, pares sunt iis qni de re ali- qua in eadem sunt sententia, ii qui coutra sentinnt, ut Ariotelicis Epi- 'curei et Epicureis Stoici et in aliis similiter. 228. »i ergo est optimus ac praestantissimus is qui verum perspexit, qnoniam idem censent omues ab eodem profecti, cur magis hunc quam illam dicemus esse optimnin 8c prae- Sientissimum et qui de veritate iudicet? nt Epicurum propterea quod mult uno consensu de eo dicaut quod verum invenerit. cor magis Epicarnm quain Aristotelem? an quoniam nou suut pauciores qui hunc tueutur? 329. verum- enimvero sicut rarsus in usu vitae fieri potest ut unus intelligens praestet anultis insipientibus, ite etiam in philosophia non est aliennm ut unus sit pradens et ideo,fde digens, multi autem a&ugatores et ideo minime fide digni, etjam si communi consensu alicui ferant testimonium: uam rarus quidem est iatelligens, multi autem sunt imprudentes et temerarii. 330. deinde etiam si attendamus consensum et plurium testimonium, rursus redncimue ad id quod est proposito contrarium: necessario enim iis qui de re aliqua comsentiunt, plures sunt qui de ea dissentiunt. quod autem dico, fiet ma- mifestius, si nobis proprium positum fuerit exemplum. 331. esto ergo, ita enim ponamus, iis quí in unaquaque philosophantur haeresi, esse plnres ^ qui in philosophia Stoícam sectantur haeresim; dicant ergo ii uuo consensu, jen €) ἐπεὶ ταὐτὸ] ms Vratislav. ἐπειδὴ αὐτό. €) οἱ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ] idem ms οἱ ἀπ᾽ αὐτοῦ. P489 υὮ ᾿Δῤιστοτέλην} ms Vratislav. ᾿δριστοτέλη. x) χηνώδει,() nomen ab anseribus ductum, notae simplicitatis are, unde etiam proverbium Germanis, dumm wie eine Gane, ) ὁ dixeio;] qui sagit ἐϊκῇ et temere, | P4 x τὰ ADVERSUS LOGICOS [Lib VII) - 305 Ζήνωνα μόνον εὑρηκέναι τἀληθές, ἕτερον δὲ μηδένα. οὐχοῦν ἀντιφϑέγξονται αὐτοῖς οὗ ἀπὸ ᾿Επικούρου, ψεύδέσϑαι δὲ αὐτοὺς ἐροῦσιν oí ἀπὸ τοῦ περιπάτου, ἀντεροῦσι δὲ καὶ οἱ ἀπὸ τῆς ἀχαδημίας, καὶ καϑόλου πάντες οἱ ἀπὸ τῶν ἄλλων αἱρέσεων *). ὥστε πάλιν τούτους τοὺς συμφώνως Ζήνωνα προκχεχριχότας, 339 συγκρινομένους τοῖς συμφώνως λέγουσι μὴ εἶναι Ζήνωνα χριτή- Quo», κατὰ πολὺ ἑλάσδους ευρίσχεσϑαι. καὶ παρ᾽ αὑτὸ τοῦτο εἰ τοῖς συμφώνως περί τινος ἀποφαινομένοις χρὴ γνωματεύειν?), ὅταν ὦσι πολλοί, οὐδένα ῥητέον τἀληϑὲς εὑρηκέναι" παντὶ γὰρ τῷ ὑπό τινων ἐπιμνουμένῳ πολύς ἔστιν ὃ ἐκ τῶν ἄλλων αἱρέσεων ἀντιφϑεγγόμενος. τὸ δὲ πάντων συγεχτιχώτατον ^), «οἵ περί τινος 338 ὡς εἰρηκότος τἀληϑὲς συμφωνοῦντες ἤτοι διάφορον ἔχουσι διά-- ϑεσιν *), καϑ᾽ ἣν συμφωνοῦσιν, 7? διάφορον μὲν οὐδαμῶς, μίαν δὲ καὶ τὴν αὐτήν. ἀλλὰ διάφορον μὲν οὐδαμῶς ἂν ἔχοιεν, ἐπεὶ πάντως αὐτοὺς δεήσει διαφωνεῖν" μίαν δὲ ἔχοντες εἰς ἰσότητα περιέστανται τῷ τοὐναντίον ἀποφαινομέρῳ. ὡς γὰρ ἐχεῖνος lav 334 ἔχει διάϑεσιν xu9? ἣν ἀντιπέπτωκεν αὐτοῖς, οὕτω καὶ οὗτοι τὴν ἴσην ἔχουσιν ἐχείνῳ, παρέλκοντος λοιπὸν τοῦ πλήϑους αὐτῶν πρὸς πίστιν" καὶ γὰρ εἰ xa9? ὑπόϑεσιν εἷς ἦν ἐξ αὐτῶν ὃ τοῦτο λέγων, ἴσον ἄν ἐδύνατο τοῖς πᾶσιν. ἀλλ᾽ εἴπερ ὁ τὴν ἀλήϑειαν 885 εὑρηκὼς ἐν φιλοσοφίᾳ ἢ διὰ ἡλικίαν ἢ διὰ φιλοπονίαν ἢ διὰ P 436 σύνεσιν ἢ τῷ πολλοὺς ἔχειν τοὺς μαρτυροῖντυς εὐστοχηκέναι λέ- γεται, παρεστήσωαμεν δὲ ἡμεῖς, ὅτε δι᾽ οὐδὲν τούτων ῥητέον solum Zenonem invenisse verum, alinm autem nullum. adversus eos ergo loquentur Epicurei, falsnm dicere affirmabunt Peripatbtici, contradicent Academici, et, ut semel dicam, omnes qui snnt ex aliis sectis. 332, quo fit rursns, ut ii qui communi coasensu praetulerunt Zenonem, cum iis col- lati qui communi consensu dicnnt non esse Zenonem qni veri falsique re- gula habendas sit, inveniantnr longe pauciores. nam hoc ipso si oportet ferre sententiam pro iis qui communi consensu de re aliqua pronuntiant, qnando fuerint multi, nullum dicendum est invenisse verum: nem cuilibet qui laudatur ab aliquo, multi suut ex aliis sectis qui repagnant, 333. quod autem latissime patet argumentum, qui de aliquo ut qui vera dixerit, con- sentinnt, hi aut diflerentem habeut affectionem in qua consentiunt, aut ne- quaquam differentem, sed unam et eandem. sed differentem quidem minime habere possunt, alioqui oportebit eos omnino dissentire; sí outem unam habent, peri ernnt loco qno ís qui contrarium pronuntiat. 334. quomodo enim ille unam habet affectionem per quam eis resistit, ita isti quoque ha- bent ei parem, adeo ut ad fidem faciendam sit de caetero supervacanea et redundans innltitndo: nam si, ut ita pouamus, esset unus óx ipsis qui hoc diceret, tantundem posset atqne omnes. 335. sed si qui veritatem invenit in philosophia, aut propter aetatem aut propter laborem et diligentiam aut prepter intelligentiam aut quod multos habeet testificantes, dici debet lroc fuisse assecutus, nos autem ostendimus, quod propter mullum horem affirx) of ἀπὸ τῶν ἄλλων αἱρέσεων} ita legendum cum Herreto interprete, licet ἄλλων in editis exciderat. » Uc | , 8) γνωματεύει») in ms Vratislav. est πιστεύειν, vocabulum notius pro ijgnotiore. caeterum argumento eodem utitur noster 2 Pyrrhon. sect. 49.. b) συνεχτικώτατον) quod plurimorum veluti argumentorum in se comprehendit vim et pondus. eodem sensu περιεχτικώξατο» dixit Platercbus in limine libri secundi de placitis philosopbdrum, saepiws vocabulo illo noster utitur, ut sect. ult, bri contra Ethicos. ' c) ἤτοι διάφορον ἔχουσι διάϑεσι»} confer 2 Pytrhon. sect. 44.
yd αὐτὸν ὑπάρχειν ἀληϑείας, φαίνεται ὡς ἀνεύρετόν ἐστι 336 T0 ἐν φιλοσοφίᾳ κριτήριον. ἐπεὶ ὃ λέγων αὑτὸν ") ἀληϑείας εἶναι κριτήριον, τὸ φαινόμενον αὐτῷ λέγει, καὶ οὐδὲν πλεῖον. τοίνυν ἐπεὶ “καὶ ἕχαστος τῶν ἄλλων φιλοσόφων τὸ φαινόμενον αὐτῷ , λέγει καὶ ἐναντίον τῷ προενεχϑέντι"), δῆλον ὡς ἴσου πᾶσιν ὄντος τοῦ τοιοΐτου οὐ δυνησόμεϑα ὡρισμένως τινὰ κριτήριον εἶναι λέ- γειν" εἶ yàg οὗτος πιστός, ὅτι φαίνεται αὐτῷ τὸ εἶναι αὐτὸν. κριτήριον; πιστὸς ἔσται καὶ ὃ δεύτερος » ἐπεὶ καὶ αὐτῷ φαίνεται κοιτήριον εἶναι αὐτόν, καὶ οὕτως ὃ τρίτος καὶ oi λοιποί. 9 συνεισάγεται, τὸ μηδένα ὡρισμένως κριτήριον ἀληϑείας ὑπάρ- 891 χειν. πρὸς Τούτοις ἢ φάσει τις ἑαυτὸν *) κριτήριον εἶναι λέγει ἢ κριτηρίῳ προσχρώμενος. ἀλλὰ φάσει μέν, φάσει ἐπισχεϑήσε- ται, κριτηρίῳ δὲ προσχριόμενος περιτραπήσεται" ἤτοι γὰρ διά- ^ Φωνόν ἐστιν αὐτῷ τὸ χριτήριον τοῦτο") E σύμφωνον. xol εἶ μὲν διάφωνον, mro, ἐπεί περ διαπεφώνηκε τῷ οἰομένῳ ad- 838 τὸν κριτήριον ὑπάρχειν" εἶ δὲ σίμφων 0v, gota» ἕξει?) τοῦ 'κρέ- νοντος. ὥσπερ γὰρ οὗτος ὃ κριτήριον αὑτὸν ") ἀποφαινόμενος .— ἅπιστος' ἦν, οὕτω καὶ τὸ σύμφωνον αὐτῷ χριτήριον — ἐπε , τρύπῳ τινὶ τὴν αὐτὴν ἔσχηχεν ἐκχείνῳ ") δύναμιν — δεήσεται ἑτέρου τινὸς χριτηρίου. καὶ εἶ τοῦτο, οὐ λεχτέον ἕχαστον τῶν φιλοσόφων εἶναι χριτήριον" πᾶν γὰρ τὸ χρίσεως δεόμενον. ἐξ. 889 αὐτοῦ ἐστιν ἄπιστον. πάλιν ὃ λέγων ἑαυτὸν κριτήριον ἤτοι góca mari possit quemquam esse regulam veri falsique, dicendum est quo& cei- terium veritotis in philosophia inveniri nequit. 336, is vero qui se iactat esse per quem judicari veritas debeat, dicit quod sibi videtnr, nec quiéqna:n amplius, quoniam igitur aliorum philosophorum quilibet et ipse dicit quod wibi videtnr et contrarinm iis quae alter prior protulit; diceudum est quod eum hac in parte aequales omnes siut, non poterimus definite dicere quem- quam ex illis esse veri iudicem regulamve: nam si iste est fide dignus, quod ipse videatur sibi esse veritatis criterium, fide dignus erit etiam se- eundus, quoniam ipse quoque esse hoc videtur sibi, et sic tertins et cae- teri. cnm quo símal inferfar, neminem definite criterlum veri falsique esse, 887. praeterea aut nuda affirmatione dicit quispiam se esse veritatis crito- rium aut alio ad id criterio sive veri regula usus. sed nnda.et simplex effrmatio aHa simplici affrmatione cohibebitur, at si criterio ad hoc nta- tur, evertet se ipse. aüt enim ab ipso dissentit istud criterinm àut tum eo consentit. et si quidem disseutit, non erit fide dignum, qnoniam dissentit eb eo qui se ipsum existimat esse criterium ac regulam veritatis; 338. sin «utem consentit, indigebit alio iudice. quomodo: enim i» qui pronuntiat se ipsum esse veri critérium, noh erat fide dignus, ita etiam criterium cuim b»toc conspirans — habet enim quodammodo vim eandem — alio criterio áudigebit. quod si ita est, nullus philosophorum vriterinm sive regula veri diei pótest: quidquid enim indiget adhuc criterio, ex se non erit fide di- guum. 339. rursus qui dicit se esse regulam veri falsique, aut simplici af P486 4)o λέγων αὑτὸν] ita leg. pro αὑτόν, ut phe sect. 316. " . [Ὁ legebatur προσενεχϑέντι.) F4, φῆ . £) ἢ φάσει τις éavtór] argumentum quale iam fuit sect. 815. Fecurrets que sect. 389. — f) τὸ χριτήριον τοῦτο] ita más pro τοῦτο τὸ κριτήριον.
e χρείαν ἕξει} ita ms Vratislav. pro ἔχει. A) ὁ χριτήριον αὑτὰ»} ita leg. pro αὐτόν, ut sect. 916 et 336. ὃ ixsfyp] ms V ratislav, ἐχεῖνο, minus bene.
- ADVERSUS LOGICOS [Lib YI] — 301 τοῦτο ἀξιοῖ ἢ ἀποδείξει“ καὶ φάσει μὲν o) δύναται d ἃς προεῖ- πον αἰτίας" εἰ δὲ ἀποδείξει, πάντως ἐπεὶ ὑπὲρ τὸ δέον ἐστὶν ὑγιὴς 7 τοιαύτη ἀπόδειξις, ἤτοι φάσει λέγεται ἢ ἀποδείξει, καὶ ταῦτ᾽ εἷς ἄπειρον. τοίνυν xol διὰ τοῦτο λεχτέον ἀνεύρετον εἶναε τὸ τῆς ἀληϑείας κριτήριον. ἐρωτᾶται δὲ καὶ οὕτως" οἱ κρίνειν 340 τἀλησὲς ἐπαγγελλόμενοι κριτήριον ἔχειν ὀφείλουσι τοῦ ἀληϑοῦς. τϑῦτο οὖν τὸ χριτήριον ἤτοι ἀνεπίχριτόν ἐστιν ἢ ἐπικέχριται. καὶ P 497 εἶ μὲν ἀνεπίχριτόγ ἐστι, πόϑεν ὅτι πιστόν; οὐδὲν γὰρ τῶν ἀμ-- φισβητουμένων χωρὶς χρίσεώς ἔστε πιστόν. εἰ δὲ ἐπιχέχριται, πάλιν τὸ χρίναν αὐτὸ ἢ) ἤτοι ἀνεπίχριτόν ἐστιν ἢ ἐπικέκριται. xui εἰ μὲν ἀγεπίχριτον, ἄπιστον" εἰ δὲ ἐπικέχρεται, πάλιν τὸ ἐπικρίναν αὐτὸ ') ijros ἐπιχέκριταε ἢ οὐκ ἐπιχέκριται " xol οὕτως εἰς ἄπειρον. πάλεν τὸ κριτήριον ἀμφισβητούμενον χαϑεστὼς δεῖ- 941 ταί τινος ἀποδείξεως. ἀλλ᾽ ἐπεὶ τῶν ἀποδείξεων αἱ μέν εἶσιν ἀληϑεῖς o4 δὲ ψευδεῖς, ὀφείλει xal 75 εἰς πίστιν τοῦ κριτηρίου σαραλαμβανομένη ἀπόδειξις διά τινος χριτηρίου βεβιμοῦσϑαι. ὥστε tlg τὸν δι᾽ ἀλλήλων ἐμπίπτειν τρόπον, τοῦ μὲν χριτηρίου τὴν διὰ τῆς ἀποδείξεως πίστιν περιμένοντος " τῆς δὲ ἀποδείξεως τὴν ἀπὸ τοῦ κριτηρίου βεβαίωσιν ἀναμενούσης. μηδετέρου 00942 αὐτῶν διὰ ϑατέρου πεπιστῶσϑαι δυναμένου, καὶ ἄλλως γίνετω τὸ αὐτὸ πιστόν τε καὶ ἄπιστον. πιστὸν μὲν τὸ χριτήριον, ὅτι κρινεῖ τὴν ἀπόδειξιν, καὶ "ἢ ἀπόδειξις, ὅτε ἀποδείχνυσε τὸ κρο- τήριον. ἄπιστον δὲ τὸ μὲν κριτήριον, ὅτι ἀποδείχνυται πρὸς τῆς ἀποδείξεως "), 1 δὲ ἀπύδειξις ὅτι κρίνεται πρὸς τοῦ κριτηρίου.
firmatione hoc pronuntiat aut demonstratione; et nuda quidem afBrmetione non potest propter eas quas dixi causas; si autem deinonstratione, omnino quod recta ut par est et sana sit haec demonstratio, aot simplici affirme» tioge dicitnr aut iterum demonstratione, atque ita in infinitam." propterea et hanc ob causam dicendum est fieri non posse ut inveniatur regula sive criterium veritatis, 840. sic quoque rogatur: qui verum iudicare se profi- *entur, debent regulam habere sive criterium a quo iudicetur veritas. hoe ergo criterium aut est sine iudicio assumtum aunt comprobatum iudicio. atque si assumtum est sine iudicio, unde habebit quod sit fide dignum? nibil enim ex iis de quibus dubitatur, est fide digaum nisi indicio comprobetur, sin autem est judicio comprobatum, rursus id quod de ipso indicavi, aut comprobatum iudicio est aot absque judicio. ao si essumtum est sine iudi- cio, fide caret; si iudicio comprobatum est, iterum quod indicevit de eb vel iudicio comprobatum fuit vel non fuit, atque ita in iufinitum. 341. rus- sus criterium, si de eo dubitetur, indiget aliqua demonstratione. sed qno- miam ex demonstrationibus aliae quidem sunt verae, aliae vero falsae, debet etiam quae assumitur ad probandum oriterium demonstratio confirmari per eliquod criterium. quo fit ut incurratur vitium argumenti, quod probat al- terum per alterum, siquidem criterium exspectat ut probetur per demon- strationem, demonstratio autem ut confirmetur a criterio. 842. neutrum eutem eorum potest probari per alterum, alioqui idem erit fide diguum et mon fide dignum. fide quidem dignum criterium, quoniam iudicat de demon- stratione, et demonstratio, quoniam demonstrat criterium, non fide autem dignum criterium quidem, (quoniam demonstratur a demonstratione ς᾽ demon- etratig antem, quoniam a criterio iudicatur.: k) τὸ χρέναν αὐτὸ) ms Vratislav. ἐπιχρέναν. P 433 ἢ ἤτοι ἀνεπέχριτον} usque ad verba πάλιν τὸ ἐπεχρέγαν αὐτὸ --- male — Oomisse sunt in ms Ciz. atque in Herveti versione. | m) πρὸς τῆς ἀποδείξεως] ita legendum o mss.non X90, atque ita mox πρὸς τοῦ χριτηρίρ. ὃ. ᾿ 808 ΒΕΧΤΙ EMPIRICI 81 Ἂ4λλ᾽ ἡ μὲν τοῦ πρώτον χριτηρίου ἀγνωσία,,᾽ τουτέστι τοῦ ὑφ᾽ οὗ"), διὰ τοσούτων παρὰ τοῖς Σχεπτικοῖς ἀπορεῖται. εὖ--: anódoroc δέ ἐστι καὶ ὃ περὶ τοῦ δευτέρου λόγος, φημὶ δὲ τοῦ δι᾽ οὔ. εἰ γὰρ εὑρίσκει τἀληϑὲς ὃ ἄνθρωπος, ἤτοι ταῖς αἰσϑή- σεσι μόνον προσχρώμενος τοῦτο εὑρίσκει ἢ τῇ διανοίᾳ ἢ τῷ συναμφοτέρῳ,, ταῖς τε αἰσϑήσεσε καὶ τῇ διανοίᾳ. οὔτε δὲ μόνον ταῖς αἰσϑήσεσε προσχρώμενος δύναται τἀληϑὲς εὑρεῖν οὔτε xa^ αὑτὴν 5) τῇ διανοία οὔτε κοινῶς ταῖς τε αἰσϑήσεσε καὶ τῇ δια- voía, ὡς παραστήσομεν" οὐκ ἄρα εὑρίσκειν τἀληϑὲς 0 ἀνϑρω- ϑέάπος πέφυκεν. αἰσϑήσεσι μὲν οὖν μόναις λαβεῖν τἀληϑὲς o9 δύναται, χαϑὼς ἔμπροσϑεν ") ἐπεδείξαμεν, καὶ νῦν δὲ ἐπ᾿ ὀλί- γον παραμυϑησόμεϑα" φύσει γάρ εἶσιν ἄλογοι, καὶ πλέον τοῦ τυποῦσϑαι 4) πρὸς τῶν φανταστῶν μὴ δυνάμεναι παντελῶς ἄϑετοι καϑεστᾶσι πρὸς εὕρεσιν τἀληϑοῦς. οὐ γὰρ μόνον λευχαν-- τικῶς ἢ γλυκαντικῶς δεῖ κινεῖσθαι τὸ ληψόμενον τἀληϑὲς ἐν τοῖς ὑποχειμένοις, ἀλλὰ x«l εἰς φαντασίαν ἀχϑῆναι τοῦ τοιούτου Ῥάδβπράγματος, iobro λευκόν ἔστι καὶ τοῦτο γλυχύ ἐστι, καὶ ἐπὶ ϑέδτῷν ἄλλων τὸ παραπλήσιον. τῷ δὲ τοιούτῳ πράγματι οὐκέτι τῆς αἰσϑήσεως ἔργον ἐστὶν ἐπιβάλλειν" χρῶμα γὰρ μόνον καὶ χυμὸν καὶ φωνὴν") λαμβάνειν πέφυκε. τὸ δὲ τοῦτο λευκόν ἐστιν ἢ τοῦτο γλυκύ ἐστιν, οὔτε χρῶμα οὔτε χυμὸς τυγχάνον, ἀνύ-- ποπτόν ἐστιν αἰσϑήσει. ψεύδογταί ye*) ἐν πολλοῖς αἱ αἰσϑήσεις καὶ διαφωνοῦσιν ἀλλήλαις, καϑάπερ ἐδείξαμεν τοὺς παρὰ τῷ 943. Atqne ignoratio qnidem criterii primi generis, nempe illius & quo veritas iudicanda sit, per haec apud Scepticos vocatur ja dubium. potest 'autem facile quoque explicari de secundo genere disputatio, illius inquam criterii per quód. si enim homo invenit verum, aut hoc invenit solum uteas - sensibus aut cogitatione ant utroque simnl, nempe et sensibus et cogita- tione. sed neque utens solis seusibus potest verum invenire neque cogita- tione per se neque communiter sensibus et cogitatione, ut ostendemns: non ágitur potest homo sua natnra verum inveuire. 311. atque solis quidem sen- sibus &on potest verum apprehendere, sicut prius ostendimus, et nunc etiam paucis declaraturi sumys: sunt enim natura expertes rationis, et cum,nihil aliud possint quam impressiones reciperé ab iis quae cadunt sub phantasjam omnino ininime appositi ad verum inveniendum. non solum emim albo aut dulci affici oportet id quod comprehlensurum est veritatem in subiectis, sed etiam duci ad eius rei phautasiam ac conceptionem, nempe hoc est album et hoc est dulce, et in aliis similiter. 315. non est autem munus sensns ad eam rem applicari: colorem enim solum et saporem et vocem potest sna , matura apprehendere. hoc autem esse album aut hoc esse dulce, cum neque sit color neque sapor, sensu non potest apprebendi. tum falluntnr quoque in multis sensus et inter se dissident, πὶ ostendimus cum decem modos, n) τοῦ ὑφ᾽ οὗ] ita recte mss pro τὸ ὑφ᾽ οὗ.
o) καϑ᾽ αὑτὴν] ita mss pro x«z' αὐτήν.
p) χαϑὼς ἔμπροσϑεν} supra sect. 293 4.
q) πλέον τοῦ τυποῦσϑαι) eit sensationes ut ab iudicio intellectus di- stinctas esse meras passiones, quae a rebus extrinsecus veluti cerae im- primuntur, αὗται γὰρ Soi μόνον xal χηροῦ τρόπον τυποῦνται, quae verba Sexti sunt iam laudato loco.: | P488 r) χρῶμα μόνον xol χυμὸν xal φωνὴν] infra sect, 347.
. [) immo: τε] 8 e) τοὺς παρὰ «Αἀϊνησιδϑήμῳ δέχα τρόπου] lib. 1 Pyrrhon. sect. 86 sq.
V ^ AM Zu ADVERSUS LOQGIOOS [Lib VII) - 389 «Ἱνησιδήμῳ δέκα τρόπους " ἐπιόντες. τὸ δὲ διάφωνον καὶ ἐστα- 846 σιασμένον οὐκ ἔστε χριτήριον ἀλλὰ τοῦ χρίνοντος αὐτὸ δεύμε- vov. τοίνυν. οὐ δύνανται χαϑ᾽ αὑτὰς ai αἰσθήσεις χρίνειν τάλη- θές, συνέσεώς τε δεῖ καὶ μνήμης πρὸς ἀντίληψιν τῶν vnoxt:- μένων, οἷον ἀνθρώπου φυτοῦ τῶν ἐοικότων. χρώματος γὰρ μετὰ μεγέϑους xal σχήματος καὶ ἄλλων τινῶν ἰδιωμάτων σύν- ϑεσίς ἐστιν ὃ ἄνϑρωπος. συνϑεῖναι δέ τι μνημονιχῶς οὐ δύναται 341 “ἡ αἴσϑησις διὰ τὸ μήτε χρῶμα μήτε χυμὸν μήτε φωνὴν") εἶναι τὴν ἐπίϑεσιν, ὧν μόνον ἀντιληπτική ἔστιν 3j αἴσϑησις. καὶ μὴν 348 οὐδὲ ἡ διάνοια" εἴπερ γὰρ ἐπιγνώμων ἐστὶ τἀληθοῦς 7 διάνοια, πρότερον ὦφειλεν ἑαυτὴν ") ' ἐπιγινώσκειν, x«i ὡς ἀρχιτέκτων κρίνει τὸ τε' εὐθὺ καὶ στρεβλὸν χαὶ χωρὶς τοῦ ἐπιβάλλειν τῇ χατασχευῇ τῶν χριτηρίων, οἷον τῇ τοῦ χανόνος καὶ τῇ τοῦ διαβήτου, οὕτως ἐχρῆν καὶ τὴν διάνοιαν, εἴπερ διακριτική ἐστιν?) τοῦ ἀληϑοῦς καὶ τοῦ ψείδους, πολλῷ πρύτερον τῇ ἑαυτῆς φόσει συνεπιβάλλειν δι΄ ἣν, οὐσίᾳ τῇ ἐξ ἧς ἐστι, τόπῳ τῷ ἐν ᾧ πέ- ' qu Y), τοῖς ἄλλοις ἅπασιν. οὐ πάνυ δέ γε τὰ τοιαῦτα συνορᾶν 949 ὄγαται, εἴ γε οἱ μὲν μηδέν φασιν eiroa. «αὐτὴν παρὰ τό πως ἔχον σῶμα, καϑάπερ ὃ Δικαίαρχος ^), oí δὲ εἶναε μὲν ἔλεξαν 9), οὐχ ἐν τῷ αὐτῷ δὲ τόπῳ περιέχεσθαι, ἀλλὰ οἱ μὲν. ἐκτὸς τοῦ σώματος, ὡς ΑἸϊνησίδημος, xarà ᾿Ηράκλειτον δ), οἱ δὲ ἐν ὅλῳ qui sunt apud Áenesidemum, persequeremur. 346. quod antem dissentit se-. cum οἱ dissidet, hon potest esse veri regula, sed ipsummet indiget alio a quo jüdicetur. non possnnt ergo seusus vernm per se iudicare, et opus est intelligentia et memoria ad comprehendenda subiecta, nempe hominem plau- fatn et similia. coloris enim" cum magnitudine et figura et aliquibus: aliis proprietatibus compositio est homo, | 347. componere autem aliqnid memo- riter non potest sensüs, propterea qnod additio neque color sit ueque sapor neque vox, quae qnidem sola possunt a sensu apprehendi, 317. sed neque cogitatio:: nam 'si verum dignoscit cogitatio, debet prius se ipsom cogno- scere. et nt architectns dignoscit rectnm et obliquum, etiam absque adbi- bitó criteriórum apparatu, nempe regnlae et circi, ita etiam cogitatio- mem, wiqnidem est. praedita vt diindicandi veri et falsi, oportebat prins uUtiqué' suam nósse naturam, babitum praeterea et locum in quo est, et alia omia. 319. minime autem potest haec perspicere, siquidem nonnulli putant eum nihil esse alind quam aliqnómodo affectum corpus, sicut Dicaearchus: . alli 4ttem dicebant: quidem esse, sed uon in eodem loco contineri, sed atii quilem extra corpus, ut Aenesidemus, ex seatentia Heracliti, alii in ἡ χρῶμα χυμὸν φωνὴν} supra sect. 845.: *: , A) ὥφειλεν ἑαυτὴ»] a se non comprehendi διώνθεαν sive mentem di- $psiet sect, 310 sq.
x) διακριτιχή ἐστιν) ms. Ciz. διαχριτιχόν ἔστιν.
y) τῇ ἑκυτῆς «φύσει συνεπιβάλλειν di ἥν. οὐσέᾳ τῇ ἐξ ἧς ἔστε, τόπῳ τῷ ἐν ᾧ πέφυχε) ita legendum existimo hunc locum. in mss reperio du ὃν οὐσία vel ut in ms Vratislav, diovovoía. rectius in editis δε ἥν; sed. ibidem male ἑξῆς vro ἐξ ἧς. "OE τι E) 0 Zhixufroyoc] vide dicta ad lib. 2 Pyrrhon. sect. 31 et quae notati - : Mb, 8 bibhoth. Graecae cap. 11, ubi inter Dicaearchi «cripta refero du- plíces eius libros πεὲρὸ Ψυχῆς tres Corinthiacos — Lesbiacos..
a) ἔλεξαν ms Ciz. ἔλεγον. mox pro τόπῳ male ms Vratislav, τούτῳ: respicitur enim ad dieq.ovíav philosophorum de loco et sede speciali animae in homine, de qua dictum sect. 313 sq.
, 6) ὡς.divgoí(dnuoc xai& "HoaxAtiroy] de Heracliti sententia dictum SEXTUS ENMPIR. II. “ Aa | τῷ σώματι 5), καϑάπερ τινὲς κατὰ “ημόκριτον, οἱ δὲ ἐν μέρει . 85000 σώματος ), ὧν πάλιν πολυσδϑιδεῖς εἶσιν αἵ γνῶμαι. καὶ οἱ μὲν διαφέρειν αὐτὴν τῶν. αἰσθήσεων, ὡς oi πλείους " οἱ δὲ αὐτὴν P 439 εἶναι τὰς αἰσϑήσεις καϑάπερ διά τινων ὀπῶν) τῶν αἰσϑητη- ᾿ρίων προκύπτουσαν, ἧς στάσεως )ὴ ἦρξε Στράτων τε ὃ φυσικὸς 9) 85] χαὶ “ἀἰνησίδημος. οὐκ ἄρα κριτήριόν ἐστιν ἢ διάνοια. πλείους τέ dau ai διάνοιαι, πλείους δὲ οὔσαι διάφωνοι καϑεστᾷσε, δια- μια χρείαν ἔχουσι τοῦ inixglvovroc") αὐτιίς. τοῦτ᾽ οὖν ἤτοι διάνοια πάλιν ἐστὶν ἢ ἕτερόν τι παρ᾿ «αὐτήν. καὶ διάνοια.
μὲν οὐκ dy εἴη" μέρος γὰρ τῆς διαφωνίας γενόμενον κρίσεως δεήσεται, καὶ οὐκέτε κριτήριον γενήσεται. ἕτερον δὲ παρ᾽ αὐτὴν ϑυδύπάρχον, τὸ μὴ εἶναι διάνοιαν κριτήριον παρίστησιν. ἐξέσται δὲ καὶ τοῖς ὑπὸ τῶν ἀνδρῶν εἰρημένοις ἐπιλογισμοῖς τὰ νῦν X9íoJwui ἡμῖν γὰρ οὐκ ἀνάγκη ταυτολογεῖν, πρὸς τούτοις ἐπεὶ οὐ μόνον ἐστὶν ἐν ἡμῖν διανοητικὸν κατὰ πρὺς πλείστους τῶν foto corpore, wt ex Democriti sententia nonuulli, alii autem in parte cor- poris, qnorum rursus sunt multiplices variaeque sententiae, 350. et alii quidem eam differre a sensibus, nt plures, alii antem eam osse sensus et per senswum Ínstrumenta tamquam per quaedam foramina prospicere et se exserere. éuins séctae auctor fait Btrato physicus et Aenesidemas. mou est ergo cogitatio veri falsique régula. 351. et plares sumt cogitatioues; 'cum sint aatom plures, discrepant; cum autem disctepant, indigent criterio quod ens diindicet, hoc ergo aut rursus est cogitatio aut aliquid praeter eam. et cogitatio quidem nentiquam fuerit: nam cam haec 512 pars dissensiouis ac discrepaptiae, ipsa diiudicatione indigebit, nec iam erit criterium sive veri regula, si autem sit aliud pzaetor cogitationem, id ostendet cogitationem ,. Veti regulam uou esse. 352. licebit in hac re etiam argumentis Dogmati- corum, qnibus ipai invicem puguaat, uti, sed nobis eadem recoquere. mon est necesse, porro quouiam noa solum est in nobis vis cogitaudi, ut volunt sect. 127 huius libri. «olet »utem in.aliis etium Heseclitum sequi Aene- sidemus, ut apparebit infra lib, 9 adversus Log. sect. 8 et lib. 1 contra Physicos sect. 353. atque Aenesidemi dietum scepticam disciplimam esse ἐδὸν ἐπὶ τὴν "Hoexit(retov φιλοσοφέαν, exstat lib. 1 Pyrrhon. sect. 210, denique ut hoc etiam leviculum notem, promiscue invenio χατὰ '"Hod- κλειτον, κχαϑ' Hoaxktrow et κατ᾿ '"Hodxlero», itaque in werbis quae proxime praeceduut, αλλὰ oí μὲν éxroc, quod habebant editi, nmolmi mutare, licet in ms Vratislav. ἐλλ᾽ οἱ etc. ut iofra sect. 8710 edéti αλλ᾽ ἕνα, me Vratislav, ἀλλα. | |, ἡ | c) ἂν ὅλῳ τῷ σώματι] Moschioni hano sententiam tribuit Tertullianus c. 15 libri de' anima. sed Democrium Platoni iungit Plutarchus 4 5 de placitis, atque ἐν ὅλῃ τῇ χειφαλὴ sedem ἡγεμονιχοῦ statuisse testatur, d) of dà ἐν μέρεε τοῦ Gwuatoc] vide dicta ad sect. 318.
P4930 ε) διά τινων óndà»] ita legendum esse pro τόπων», clarum est ex sect. 864, ubi ad hunc ipsum locum noster respicit: x&v ὑποϑώμεϑα di τὴν διάνοιαν διὰ τῶν αἰσϑητιχῶν πόρων, 'ὥσπερ τινῶν ὀπῶν προχύπτουσαν.
" haec est sententia quam oppugnat Lucretius 8 360 docentium oculos nullam rem cernere posse, | sed per eos animum ut foribus spectare reclusis.
f) ἧς στάσεως} de hac voce dictum ad sect. 49 huius libri,