. rum diss. 1& et Menagium ad Laertii 7 145. idem Cicero 2 46 sunt autes stellae natura flammeae, quo circa terrae, maris, aquarum vaporibus αἷμα tur, iis qui a sole ex agria tepefactis et ex aquis excitantur. itaque εἰ animas, quaes et ipsas igneas esse adeoque alimento indigere existima- runt, simili genere pastus uti sub luna versantes vel in lunam delata arbitrabantur. nam et daemones (in quorum naturam abire animas a cor- pore seiunctas opinati sunt) ali xví(O« et pasci ἀτμοῖς persuasum ple- risque, unde sacrificiis eos duci ac delectari credebant ob ascendentem ex illis nidorem, Lucianus Prometheo t. 1 p. 183 ὁρώ δὲ ὑμᾶς μάλιστα χαίροντας τῷ καπνῷ xol τὴν εὐωχίαν ταύτην ἡδίστην — ὁπόταν εἰς τὸν οὐρανὸν ἡ κνῖσα. γένηται (y ἐυδμένη περὶ καπνῷ. Porphyrius epi- stola ad Anebonem Aegyptium de daemonibus ait χαίρειν ἀτμοῖς xal ϑυσίαις, quod Augustinus 10 11 de civ. dei reddit: gaudere nidoribus. confer Clementem Álex. p. 12 Protreptici, ArBobium lib. 7 p. 212, Steu- chum Eugubinum lib. 9 d. perenni philosophia c. 30, Rad. Dadworibues in systemate intellectuali universi p. 810. 811, 1o. Dougteeum in Ana- lectis sacris ad Tobiae 6 7, ubi alia veterum loca adducunt idem af- firmantia.
t) “δαίμοσιν αἱ αὐταί] animae ἃ corporibus seiunctae in daemonas sive angelos abeunt, Plutarchus lib. 1 de placitis philos. c. 8 Θαλῆς Hv9aγόρας Πλάτων οὗ Zrwixol ϑαίμονας ὑπάρχειν οὐσίας ψυχικάς, εἶναι δὲ καὶ ἥρωας τὰς κεχωρισμένας ψυχὰς τῶν σωμάτων, καὶ ἀγαϑοὺς μὲν τὰς ἀγαϑάς, καχοὺς δὲ τὰς φαύλας. Laértius 8 39 ex Pythagorae sententia: elvat τε πάντα τὸν ἀέρα ψυχῶν ἔμπλεων xal τούτους δαίμονάς τε καὶ ἥρωας νομίζεσϑαι. plura Chalcidius p. 229, Apuleius:de deo Socratis etc. v) el dà δαίμονές εἰσι) si dantur angeli, datur etiam horum auctor ac princeps deus, quem μέγιστον δαίμονα vocat Plato in Politico. x) τῆς περὶ τῶν ἐν Aidou] obiectatum fuerat sect, 66. ex communi we enc. ὃ μὲν οὖν ἀπὸ τῆς κοινῆς καὶ συμφώνου οἰήσεως vo) P 509 "tob λόγος ἐστὶ τοιοῦτος. | —: Σκοπῶμεν δὲ καὶ τὸν ἀπὸ τῆς τοῦ περιέχοντος diaxoou- 15 —Ef'encY). ἤ τοίνυν τῶν ὄντων οὐσία, φασίν, ἀκίνητος οὖσα ἔξ "prc καὶ ἀσχημάτιστος ὑπό τινος αἰτίας ὀφείλει χινεῖσϑαί τε πὶ σχηματίζεσθαι. xal διὰ τοῦτο ὡς χαλκούργημα περικαλλὲς “) aivroguutvor ποϑοῦμεν μαϑεῖν τὸν τεχνίτην, ἅτε xaJ? αὑτὴν τῆς ““«5λής ἀκινήτου χαϑεστώσης᾽ οὕτω καὶ τὴν τῶν ὅλων ὕλην ϑεω- “πἀνοῦντες κινουμένην καὶ ἐν μορφῇ τε. καὶ διακοσμήσεε τυγχάνου-- Bameny εὐλόγως ἂν σχεπτοίμεϑα τὸ κινοῦν αὐτὴν καὶ πολυειδῶς 2 ορφοῦν αἴτιον. τοῦτο δὲ οὐκ ἄλλο τι πιϑανόν ἔστιν εἶναι, ἢ 16 «αἱ ἐύναμίν τινα δι᾽ αὐτῆς πεφοιτηκυῖαν, καϑάπερ ἡμῖν ψυχὴ ") τεφοίτηκεν. αὕτη οὖν ἡ δύναμις ἤτοι αὐτοκίνητός ἐστιν ἢ ὑπὸ mx sabulose narrantur. atque ea quidem quae ex communi et consentiente de Eez2íe0 opinione sumitur ratio, est buiusmodi. - 2 75. Consideretur antem ea quoque quae sumitur ex ornatu ambientis » nos wniversi. eorum ergo quae sunt, essentia, inquiunt, cum ox se sit im- m—nobilis et nulla figura praedita, debet moveri et figurari ab aliqua causa. amet ideo quomodo cum conspeximus aliquod pnlchraum et affabre factum opus, —lesideramus eius scire artificem, utpote quod materia sit per se immobilis; -mejta et universoram contemplantes materiam moveri esseque et formatam et AmrOrnatam, iure inquisiverimus causam, quae eam movet variisque et maltí- gesplicibas eam formis exornat. 76. probabile est autem non esse aliquid alind quam vim quandam quaé$ universum ita pervadit, quomodo nos permest at pervadit anima. haec ergo vis aut est per se mobilis sut ab alia vi move-.
u ΞΞ προλήψει hominum ac notione de deo non posse probari deum existere, * quoniam similis πρόληψις esset. etiam. in hominum animis de suppliciis * impiorum epud inferos, neque tamen credibiles sint poétarum de illis * fabellae. respondere poterat Sextus, non esse neque usquam observari » σιρόληψιν eiusmodi de illis fabellis, sed de retributione ipsa, quae certo P " certius impios manet: at ille ex Stoicorum potius sententia respondet, 7" fabellas illas a se ipsis everti, πρόληψιν vero de diis etiam ex ipsis illis * quae circa animas post earum a corporibus discessum contingunt, sta- * biliri et confirmari. — y) διακοσμήσεως) boc loco in ms Savil, titulus velut novi capitis ztspl τῆς διαχοσμήσεως. caeterum congruens hoc vocabulum de ordine prae- stantia et pulchritudine universi, uti Democritus elaboratum Spur suum ΟΠ de universo dixit μέγαν διάχοσμον, magnum digestum. vide Menagium ^. et Ioach. Kühnium ad Laertii 9 46 et Salmasium ad Simplicium p. 168 sq. χόσμου διακοσμήσεως vox recurrit infra sect. 118. universum hoc proper pulchritudiaem χόσμου nomine primus apud Graecos appellavit Pytha- goras. vide ad Laértii 8 48.
x) ἡ τοίνυν τῶν ὄντων οὐσία] quae sequuntur argumenta, praeclara sunt atque auctorem mundi deum τὸν τοῦ χάλλους γενεσιάρχην demonstrant certissime.
a) χαλκούργημα περικαλλὲς) confer dicta ad sect. 26 sq. huius libri et Ciceronem lib. 1 de inventione c. 84, ubi ex constanti pulcherrimaque omnis mundi administratione demonstrat, eam non mediocri quodam consilio regi ac gubernari. b) καϑάπερ ἡμῖν ψυχὴ] ex his verbis apparet Sextum Stoicorum po- tissimum argumentis uti, quibus deum mundi auctorem probabant. Stoici enim deum docuerunt mundi eise animam, per universum diffusam dic πάντων διήχουσαν, de q&a ipsorum sententia erudite Lipsius lib. ἃ Phy- siologiae Stoicae diss. 7 et 8 atque Iacobus Thomasius 6 μακαρίτης lib. do Stoica mundi ezustione. p. 178 sq, m3 ^2 ——.. SEXTI KEMPIRICI ἄλλης κινεῖται δυνώμεως. καὶ db μὲν ὕφ᾽ ἑτέρας κινεῖται, τὴν . ἑτέραν ἀδύναζον εἶναι κινεῖσϑαι μὴ ὑπ᾽ ἄλλης κινουμένην, ἄτοπον. iori τις ἄρα καϑ᾽ ἑαυτὴν αὐτοχίνητος δύναρεις, ἥτις ἄν εἴη θεία καὶ ἀΐδιος. ἢ γὰρ ἐξ αἰῶνος κινήσετωαε ἢ ἀπό τινος χρόνου. ἀλλ᾽ ὠπό τινος χρόνου μὲν οὐ χκενήσεταε" οὐ γὰρ ἔστω τις αἰτία τοῦ ἀπό τινος αὐτὴν χρόνου κινεῖσϑαι. ἀΐδεος τοίνυν ἐστὶν ἡ κινοῦσα τὴν ὕλην δύναμις xai τεταγμένως αὐτὴν εἰς ΤΊ γενέσεις καὶ μεταβολὰς ἄγουσα. ὥστε ϑεὸς à» εἴη αϑτη. καὶ ἕξι τὸ γεννητιχὸν λογικοῦ xal φρονέμου πάντως καὶ αὐτὸ λογε- : χόν *) ἔστι καὶ φρόνιμιον. ἢ δέ γε προειρημένη δύναμως ἀνϑρώ- πους πέφυχε κατασχενάζειχ" λογικὴ τοίνυν καὶ φρονέμη γενήσε- 1δται, ὅπερ ἦν ϑείας φύσεως. εἰσὶν ἄρα ϑεοί, τῶν τε σωμάτων τὰ μέν ἐστιν ἡνωμένα “), τὰ δὲ éx cvvonrouévuv, τὰ δὲ ἐκ P 810 διεστώτων. ἡνωμένα μὲν οὖν ἔστι τὰ ὑπὸ μιᾶς ἕξεως 7) χρατού- μένα, καϑάπερ φυτὰ καὶ ζῷα" ἐκ συναπτομένων δὲ τὰ » τῶν παρακειμένων καὶ πρὸς ἕν τε χεφάλαιον νευόντων συνεστῶτα, ὡς ἁλύσεις καὶ πυργίσκοι “ καὶ νῆες" ἐκ διιστώτων δὲ τὰ ἐκ διεζευγμένων καὶ ἐκ κεχωρισμένων xal. καϑ᾽ αὑτὰ ὑποκχειμένων T9 συγκείμενα, ὡς στρατιαὶ xai ποῖμναι χαὶ χοροί. ἐπεὶ οὖν χαὶ ὃ tur, et sj ab alia quidem movetur, fieri non potest ut moveatur, nisi bae iterum moveatur ab alia (atque ita in infinitum), quod quidem est absur- dum. est ergo vis aliqua per se mobilis, quae esg divina et aeterna, ast enim movebitur ab aeterno aut ab aliquo tempore. "$ed ab aliquo tempore non movebitur: nulla enim erít causa cur ea moveatur (demum) ab alique tempore. est ergo vis aeterna quae movet materiam, et quae ordinate ean deducit ad ortus et mutationes. es itaque est deus, 7T. preeterea quod gignit id quod est rationis particeps et prudens, omnino rationis particep fuerit et ipsum prudensque. vis autem de qua prius diximus, ifa est com- parata, ut possit bomines producere: erit ergo rationis et prudentiae par- ticeps, quod quidem est diviuae naturae, suat ergo dii. 78. et ex corpe- mbus alia quidem sunt unita, alia ex iis quae compingnatur, alia aetem coustantia ex distantibus ac disjunctis. et unita quidem sunt, quae ab use comntiuentur habitu, ut sunt plantae et animantia; compacta awtem, quae constanf ex coagmentatis et ad unum spectantibus caput, ut catenae et tur riomlae et naves; ex distantibus autem constantia, quae componuntur ex disiunotis et separatis et seorsim per so subsistentibus, ut exercitus et gre- ges et chori. 79. quoniam igitur mundus est corpus, aut est corpus unitum €) εἰς γενέσεις xal μεταβολὰς} generationes et mutationes non singula- rum modo rerum sed etiam universi mundi, per vices igne vel aqua cor- rumpendi atque iterum restaurandi, vide Lipsii physiolog. Stoico. 3 21 s. wt lae. Thomasium libro iam laudato. d) πάντως xel αὐτὸ loyixóv] consulendus Maimonides in More Ne- vochim 3 19, wbi ab obiectionibus atheorum' vindicat dictum Davidis Ps. 94 6 an qui plantavit aurem non audiet, an qui finxit oculum nex videbit ἢ e) τὰ uf? ἔσιιν?voutya] de hac distinctione ad lib. 1 contre Logi- cos sect. 102, Chalcidius p. 309 331.. nd P10 ὑπὸ μιᾶς ἕξεως) quid ἕξις et quomodo a qvae et ψυχὴ distingas- : T. habes infra ἘΠ el. hic ME perinde e hesio RA UA a uio gicos loco — ila voce Sextus utitur, ita ut etiam plantie eem tribuat; quibus praeter Efi» etiam φύσις competit, immo et animelibus in quibus praeter ἕξιν ac φύσιν est etiam ψυχή. g) πυργέφχοι) scrinia in modum turrieulae composita et excitata, wi ex Artemidoro notavi ad ium citatum libri 1 adv. Logioos locum.
ADVERSUS PHYSICOS [Lib. IX]. 638 κόσμος σῶμά ἐστιν, ἤτοι ἡνωμένον ἐστὶ σῶμα ἢ ἐκ συναπτομεέ.- ψων ἢ ἐκ διεστώτων" οὔτε δὲ ἐκ συναπτομένων οὔτε ἐκ διεστώ-- τῶν, ὡς δείκνυμεν ἐκ τῶν περὶ αὐτὸν συμπαϑειῶν. κατὰ γὰρ τὰς τῆς σελήνης ^) αὐξήσεις καὶ φϑέσεις πολλὰ τῶν τε ἐπιγείων ζῴων καὶ ϑαλασσίων φϑίνει τε καὶ αὔξεται, ἀμπώτεις τε!) καὶ πλημμυρίδες περί τινα μέρη ἢ) τῆς ϑαλάσσης γίνονται. ὡσαύτως δὲ καὶ κατά τινας τῶν ἀστέρων *) ἐπιτολὰς καὶ δύσεις μεταβολαὶ τοῦ περιέχοντος καὶ παμποίχιλοε περὶ τὸν ἀέρα τροπαὶ avuflai-. γουσιν, ὁτὲ μὲν ἐπὶ τὸ κρεῖττον, ὁτὲ δὲ λοιμικῶς. ἐξ ὧν συμ- φανές, ὅτι ἡνωμένον τε σῶμα καϑέστηκεν ὃ κόσμος. ἐπὶ μὲν 80 γὰρ τῶν ἐκ συναπτομένων ἢ διεστώτων οὐ συμπάσχει τὰ μέρη ἀλλήλοις, eye ἐν στρατιᾷ πάντων, εἰ τύχοι,, διαφϑαρέντων τῶν. στρατιωτῶν οὐδὲν κατὰ διάδοσιν πάσχειν φαίνεται ὃ περισω- ϑείς- ἐπὶ δὲ τῶν ἡνωμένων συμπάϑειά τίς ἐστιν"), dye δακτύ.--...
aut compactum aut compositum ex distantibus. sed neque compactos est neque ex distantibus constat, ut ostendere possumus ex iis qnae in ipso - per consensum accidunt. nam in lunae incremento et decremento multae euimantes terrestres et mariaae decrescunt et angentur agumarumque refinxus et aestus fiunt in aliquibas partibus maris. similiter autem et in aliquo ortu ef occasu stellarum accidunt mutationes ambientis a&ris et variae couver- siones, aliquando quidem in meliss, aliquando vero pestilentisaimae. ex quibus est perspicaum, quod mundas est aliquod unitum corpus. 80. in compactis enim aut iis quae ex distantibus constant, partes minimo inter se AfÍficiuniur per consensum, siquidem cum in exercitu omnes forte perierint milites, nihil imde sentire per coutagionem mali apparet eum qui salvus ewesit, in iis autem quae sunt unita, est quaedam affectio per cousensum, À) χατὰ γὰρ τὰς τῆς σελήνης] plurima in banc sententiam testimonia veterum colligit Allatius ín Eustathii Antiocheni Hexsüméron p. 84 sq. caeterum non lubae hoc tribuendum esse quod ostrea et testacea impleat et pinguiora reddat, sed aestui pleniori maris, disputat Ie. Vossius de metu marium et ventorum c. 16 p. 71.
i) ἀμπώτεις τῷ] alternos motus pelagi effluentis et refluentis a luna intendi priscorum et recentium plurium ingeniorum consensu probatar., ut ex infinitis pauca quaedam subiungum, Posidonius Stoicus apud Stra- bonem lib. 3 μέγισται μὲν παλέρροιαι etc. maximi aestus fsunt circa mo- vilunia, posteaque minuuntur ueque dum luna eit dimidiata, iterum hine augentur usque αὐ plenilunium, ac tum imminuuntur tfireum, donec de- crescens dimidia parte luceat, postea. ad. coitum. usque augentur, fiunt autem maiores aestus et duratione et celeritate. Caesar 4 99 de bello Gal-. lico: luna plena maritimos aestus maximos ἐπ oceano efficere consuevit, Seneca de providentia c. 1 si' quis observaverit nudari litora pelago in se recedente eademque intra exiguum agi, modo erumpere σὲ magno cureu repetere aedem suam, cum illae interim portionibus crescunt et ad horam ac diem subeunt ampliores minoresque, prout illas lunare sidus elicuit, ad cuius arbitrium oceanus exundat. Lucanus 10 104 luna suis vicibus Tethyn terrenaque miscet. e recentioribus conferre iuvabit Io. Baptistam Ricciolum Almagesti novi lib. 2 cap. 15 et lib. 9 sect..4 c. 14 15 et geographiae reformatae lib. 10 c. 6 p. 443. historiam et memorias sive commentarios Academiae Rógiae Parisiensis a. 1710 et Nicodemi Martinelli dissertationem insertam museo, Minervae Venetae t. 3 p. 234 sq.
X) περί τινα μέρη] ita ms Ciz. pro μέλη.
ἢ κατά τινας τῶν ἀστέρων») multns inprimis hoc nt probet, est Ptole- maeus tetrabibli sui libto statim primo capite 3, E m) ἐπὶ τῶν ἡνωμένων συμπάϑειά ^r(c ἐστιν] ad hunc locum conferen- dus Salmasius ad Simplicium p. 278 sq. Grotius ad 1 Corinth. 12 36.
64 | SEXTI EMPIRICI Aov τεμνομένου τὸ ὅλον συνδιατίϑεται σῶμα. ἡνωμένον τοίνυν 81 ἐστὶ σῶμα καὶ ὃ κόσμος. ἀλλ᾽ ἐπεὶ τῶν ἡνωμένων σωμάτων τὰ μὲν ὑπὸ ψιλῆς ἕξεως ") συνέχεται, τὰ δὲ ὑπὸ φύσεως, τὰ δὲ vno ψυχῆς" καὶ ἕξεως μὲν ὡς λίϑοι καὶ ξύλα, φύσεως δὲ καϑάπερ ῬδΊΙτὰ φυτά, ψυχῆς δὲ τὰ ζῷα" πάντως δὴ καὶ ὃ κόσμος ὕπό Tiro; δλτούτων διαχρατεῖται. καὶ ὑπὸ μὲν ψιλῆς ἕξεως οὐκ ἂν συνέχοιτο' τὰ γὰρ ὑπὸ ἕξεως κρατούμενα οὐδεμίαν ἀξιόλογον μεταβολήν τε καὶ τροπὴν ἀναδέχεται, χαϑάπερ ξύλα καὶ λίϑοι, ἀλλὰ μόνον ἐξ αὑτῶν πάσχει τὴν κατὰ ἄνεσιν καὶ τὴν κατὰ συμπιεσμὸν διά- 85 ϑεσιν. 0 δὲ κόσμος ἀξιολόγους ἀναδέχεταε μεταβολάς, ὃτὲ μὲν κρυμαλέου τοῦ περιέχοντος γιγνομένου, ὁτὲ δὲ ἀλεεεινοῦ ^), xoi ὁτὲ μὲν αὐχμώδους, ὁτὲ δὲ νοτεροῦ, ὅτὲ δὲ ἄλλως πως κατὰ τὰς τῶν οὐρανίων κινήσεις ἑτεροιουμένου. οὐ τοίνυν ὑπὸ ψιλῆς θέξξεως ὃ κόσμος συνέχεται. εἰ δὲ μὴ ὑπὸ ταύτης, πάντως ὑπὸ ' φύσεως" καὶ γὰρ τὰ ὑπὸ ψυχῆς διαχρατούμενα πολὺ πρότερον ὑπὸ φύσεως συνείχετο. ἀγάγκη ἄρα ὑπὸ τῆς ἀρίστης αὐτὸν φύ- σεως συνέχεσϑαι, ἐπεὶ καὶ περιέχει τὰς πάντων φύσεις. 7j δέ γε δδτὰς πάντων περιέχουσα φύσεις καὶ τὰς λογικὰς περιέσχηκεν. ἀλλὰ καὶ 7 τὰς λογικὰς περιέχουσα φύσεις πάντως ἐστὶ λογική οὐ siquidem scisso digito totum corpus simul afficitur. unitum est ergo corpu etiam mundus. 81. sed quoniam ex unitis corporibus alia quidem continee- tnr a solo habitu, alia autem 8 natura, alla vero ab anima; et ab habits quidem ut lapides et ligna, a natura autem ut plantoe, ab anima autem w animantia: omuino mundus quoque ab aliquo ex iis continetur. $82. et 4 solo quidem habitu mínime potest contineri: nam quae ab habitu continee- tur, nullam mutationem suscipiunt et conversionem quae sit alicuius me- meuti, ut ligna et lapides, sed solum eam patiuntur affectionem ex se, quae fit per relaxstionem et compressionem. 83. mundus autem suscipit magnas et magni momenti mutationes, cum δὲς quidem qui nos ambit, asit . aliquando frigidus, sliquando calidus et aliquando siccus, aliquando vero humidus, aliquando vero aliter alteratus ἃ motu coelestium. non ergo a solo habitu continetur mundus. 84. si autem ab eo non continetur, omnino costinetur a natura: nam et quae continentur ab anima, a natura longe prius continebantur. necesse est ergo eum contineri ab optima natura, quando- quidem omnium continet naturas. quae autem continet naturas omnium, ess quoque continet quae sunt participes rationis. 85. sed et quae continet nm turas participes rationis, ea est omnino et ipsa rationis particeps: nequ n) τὰ μὲν ὑπὸ ψιλῆς sitos] de hac distinctione Stoica inter ἕξεν, gv- σιν, ψυχήν, quibus vocibus diversos gradus rerum denotarunt, insignis locus exstat apud M. Antoninum lib. 6 8. 14 τὰ πλεῖσια ὧν ἡ πληϑὺς ϑαυμάζει, elg γενικώτατα &váyttat, τὰ ὑπὸ ἕξεως ἢ φύσεως συνεχόμενα, “λίϑους, ξύλα, συκάς, ἀμπέλους, ἐλαίας. τὰ δὲ ὑπὸ τῶν ὀλίγῳ μετριωτέρων, εὶς τὰ ὑπὸ ψυχῆς, οἷον' ποίμνας, ἀγέλας. τὰ δὲ ὑπὸ τῶν ἔτι χαριστέρων, εἰς τὰ ὑπὸ λογικῆς ψυχῆς, οὐ μέντοι χαϑολικῆς, ἀλλὰ καϑὸ τεχνιχὴ ἥ ἄλλως πὼς ἐντρεχὴς ἢ κατὰ ψιλόν, τὸ πλῆϑος ἀνδραπόδων κεχιῆσϑαι. ὁ δὲ ψυχὴν λογικὴν καϑολιχὴν xol πολιτικὴν τιμῶν οὐδὲν ἔτι τῶν ἄλλων ἐπιστρέφεται. πρὸ ἁπάντων δὲ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν λογιχῶς xal χοινωνικῶς ἔχουσαν xal κοινούμενον διασώζει καὶ τῷ ὁμογενεὶ εἰς τοῦτο συνεργεῖ. videnda quae ad hunc locum Thomas Gatakerus et Eher Salmasius p. 301 sq. et 122 ad Simplicinm, quaeque ἃ me dicta ad lib.1 contra Logicos sect. 103. φύσεως iterum hoc sensu mentio sect. 119. 120. PSTI o) ἀλεεινοῦ) ms Ciz. ἐλεειγοῦ male, nam ἀλεειγνόν sive ἀλεηνόν quod Hesychius interpretatur χαυματηρόν, xQvualép opponitur. Etymolog.
ἀλεαίγω., οἱονεὶ εἰς τὴν ϑερμασίαν lx toU ψύχους ἀποφεύγω.
ADVERSUS PHYSIGOS (Lib.IX). δῖδ yàg οἷόν τε τὸ ὅλον τοῦ. μέρους Ρ} χεῖρον εἶναι. ἀλλ᾽ εἰ ἀρίστη ἐστὶ φύσις ἡ τὸν χύσμον διοικοῦσα, νοερά ve ἔσται καὶ σπου- δαία καὶ ἀϑάνατος. τοιαύτη δὲ τυγχάνουσα ϑεός ἐστιν" εἰσὶν ἄρα ϑεοί, εἴπερ τε ἐν γῇ καὶ ϑαλάσσῃ πολλῆς οὔσης παχυμε- 88 ρείας ποικίλα συνίσταται ζῷα ψυχικῆς τε καὶ αἰσϑητικῆς μετέχοντα -. δυνάμεως, πολλῷ πιϑανώτερόν ἐστιν ἐν τῷ ἀέρι πολὺ τὸ καϑα- ρὸν xai εἰλικρινὲς ἔχοντι παρὰ τὴν γῆν καὶ τὸ ὕδωρ ἔμψυχά τινα καὶ votgà συνίστασϑαι ζῷα. καὶ τούτῳ συμφωνεῖ τὸ τοὺς “Ποσχούρους ἀγαϑούς τινας εἶναε δαίμονας, σωτῆρας εὐσέλμων γεῶν 7), καὶ τό AE τρὶς γὰρ μύριοί") εἶσιν ἐπὶ χϑονὶ πουλυβοτείρῃ ἀϑάνατοι Ζηνὸς ") φύλακες μερόπων ἀνθρώπων. ἀλλ᾽ εἰ ἐν τῷ ἀέρι.) πιϑανὸν ὑπάρχειν ζῷα, πάντως εὔλογον 87 καὶ ἐν τῷ αἰϑέρι ") ζῴων εἶναι φύσιν. ὅϑεν καὶ ἄνθρωποι δ13 enim fieri potest ut totum parte sit deterius. sed si est optima et prae- stantissima natura quae mundam administrat, ea est et intelligens et bona et immortalis. quae autem existit eiusmodi, est deus; suat ergo dii, 86. porro si in terra et mari, in quibns magna est crassitudo, multa come sistunt animantia, quae animalem et sentientem participant facultatem; est louge probabilius in a&re, qui habet longe plus puritatis et sinceritatis quam terra et aqua, esse animata et mente praedita animantia. cui rei congruit, . quod Dioscuri sunt boni quidam daemoues servatores navium, et quod scriptum est, sunt decies ter mille super tellure feraci custodes hominnm famuli Iovis immortales. E N 87. sed si est probabile animantes esse in a&re, est omnino consentaneum in aethere quoque esse naturam animantium. vude etiam bomines intellip) τὸ ὅλον τοῦ μέρους male ms Ciz, τοῦ ὅλου τὸ μέρος. 4) σωτῆρας εὐσέλμων vtr] Homerus hymno 33 in Dioscuros σωτῆρας τέχε παῖδας ἐπιχϑονίων dv9gunoy, ὠχυπόρων τε νεῶν — | r) τρὶς γὰρ μυριοι] notissimi versus Hesiodi, ἔργων» 25 laudati a mul- tis, ut Maximo Tyrio diss. 1 et 26. Clemente p. 26 Protreptici, Euse- bio lib. 5, cap. ult. Praeparat. etc. ad hos versns respicit Manilins quando ex Hesiodo memorat immenso volitantia numina mundo lib. 2 vers, 18. 4) ἀϑάνατοι Ζηνὸς] Clemens: δαέμονες ἀϑάνατοι.:; 4) εἰ ἐν τῷ ἀέρι] δαίμονες ἀέριον γένος Platoni, cni adle Eugubinum Steuchum lib. 8 de perenni philosophia c. 27. Hugonem Grotium ad Ephes. 2 2 et Lucae 8 31. Io. Windetum de vita functorum statu p. 93 sq. u) xal ἐν τῷ αἰϑέρι) apud Olympiodorum commentario ms in Alcibia-, dem Platonis, daemonum ἐγχοσμέων alii sunt οὐράνιοι, alii αἰϑέριοι sive σύριοι, alii ἀέριοι, alii ἔνυδροι, alii χϑόνεοι, alii denique ὑποταρτάριοι, Psellus de operat. daemonum p. 57 πολλὰ τῶν δαιμόνων γένη, ' πολλα xal παντοδαπὰ τὰς ἰδέας καὶ τὰ σώματα, ὡς εἶναι πλήρη μὲν τὸν ἀέρα τὸν ὕπερϑεν ἡμῶν xal τὸν περὶ ἡμᾶς, πλήρη δὲ γαῖαν καὶ ϑάλατταν καὶ τοὺς ιμυχαιτάτους καὶ βυϑέους τόπους. Palladius Lausiaca p. 41 ἔστι γὰρ καὶ τάγμα δαιμονέων τὸ λεγόμενον πύρινον" διαφοραὶ γάρ εἶσιν τῶν δαιμονίων ὥσπερ καὶ τῶν ἀνθρώπων, οὐχ οὐσίας ἀλλασσομένης, ἀλλὰ τῆς φύσεως ἀλλοιουμένης. Varro apnd S, Augustinum 7 6 de civ. dei ait mundum dividi in duas partes, coelum et terram, et coelum bifariam in aethera. et acra, terram vero in aquam et humum, e quibus summum esae aethera,| secundum acra, tertiam aquam, infimam terram, quas omnee partes quattuor animarum (Sextus ζῴων) esse plenae, in aethere «t aere immortalium, in aqua et terra mortalium, ab summo autem circuitu coeli ad. circulum.lunae aethereas esse animus, astra. ac stellae, eos coelestes deos non modo intelligi eese, sed. etiam. videri; inter lunae vero gyrum 516 SEXTI EMPIRIOI νοερᾶς *). μετέχουσι δυνάμεως, κἀκχεῖϑεν αὐτὴν σπάσαντες. ὄνεων δὲ αἰϑερίων ζῴων καὶ κατὰ πολὺ τῶν ἐπιγείων ὑπερφέρειν ἢ δοκούντων τῷ ἄφϑαρτα εἶναι καὶ ἀγέννητα, δοϑήσεταε καὶ ϑεοὺς 88 ὑπάρχειν τούτων μὴ διαφέροντας *). ὃ δὲ Κλεάνϑης 5) οὕτως συνηρώτα, εἰ φύσις φύσεώς ἐστι χρείττων, εἴη ἄν τις ἀρίστῃ φύσις" εἰ ψυχὴ ψυχῆς ἐστι χρείττων, εἴη àv τις ἀρίστη ψυχή" καὶ εἰ ζῷον τοίνυν κρεῖττόν ἐστε ζῴου, εἴη ἄν τι κράτιστον ζῷον. οὐ γὰρ εἰς ἄπειρον ἐκπίπτειν πέφυχε τὰ τοιαῦτα, ὡσπεροῦν οὐδὲ ἡ φύσις ἐδύνατο ἐπ᾿ ἄπειρον αὔξεσθαι κατὰ τὸ κρεῖττον οὔθ᾽ 807) ψυχὴ οὔτε τὸ ζῷον. ἀλλὰ μὴν ζῷον ζῴου κρεῖττόν ἐστιν, ὡς ἵππος χελώνης, εἶ τύχοι, καὶ ταῦρος ὄνου xol λέων ταύρου" πάντων δὲ σχεδὸν τῶν ἐπιγείων ζῴων καὶ σωματικῇ καὶ ψυοχικῇ διαϑέσει προέχει τε καὶ χρατιστεύει ὃ ἄνθρωπος" τοίνυν κράτι- 90010» ἂν εἴη ζῷον καὶ ἄριστον. καὶ οὐ πάνυ τι ὃ ἄνγϑρωπος κρά- τιστον εἶναι δύναται ζῷον, οἷον εὐθέως, ὅτι διὰ κακίας πορεύ- ἐται τὸν πάντα χρόνον, εἰ δὲ μή γε, τὸν πλεῖστον" καὶ γὰρ εἴ ποτε περιγένοιτο ἀρετῆς, ὀψὲ καὶ πρὸς ταῖς τοῦ βίου δυσμαῖς") gendi facultatis participes sunt, nt qui illinc eam hauserint. cum sint autem aetherea animantia et videantur terrestribus longe antecellere, qwod in ea non cadat nec interitus nec ortus, dabitur quoque esse deos qui ab his non differunt. 88, Cleanthes autem sic rogabat: si est natura natura melior ac praestantior, erit etiam aliqua optima ac praestantissima natura: si est anima anima melior et praestantior, erit etiam aliqua optims ac praestantissima anima: et si ergo est animal animali melius et praestantius, erit aliquod animal omnium optimum et praestantissimum. ea enim suapte natura non cadunt in infinitum, ut neqne natura poterat in infinitum augeri in melius nec anima nec animal, 89. atqui animal est animali praestantius, ut equus testudine et taurus asino et leo tauro; omnibus autem terrestribus animan- tibus et corporis et animae affectione homo est melior ac praestantior: erit ergo animal aliquod optimum et praestantissimum. 90, non potest autem homo esse animal praestantissimum et optimum: obstat enim statim quod in vitiis versatur, si non omni, plurimo qnidem certo tempore. nam si ali- quando consequitur virtutem, sero et in vitae occasu eam consequitur; est- P 812 et nimborum ac ventorum cacumina azreas esse animae, eed. eas hnimo nox oculis videri et vocari heroas et lares εἰ genios. haec Varro ex Platonis Epinomide p. 702.
x) ὅϑεν xal ἄγϑρωποι νοερᾶς} confer quae ad lib. 1 adversae Log. sect, 129, ubi ex sententia Heracliti: Θεῖον λόγο» di' ἀναπνοῆς σπάσαν»- τες νοεροὶ γινόμεϑα..
y) πολὺ τῶν ἐπιγείων ὑπερφέρει») in iam addacto Varronis loco: ani- marum (hoc est ζῳω») plena oinnia, in aethere et acre immortalium, in equa et terra mortalium. ΄ ᾿ z) τούτων μὴ διαφέροντας] falluntur qui legendam.susdent: τούτων διαφέροντας, etiam his praestantiores deos. mam ζῷον ἄφϑαρτον xal ἀγέν- »"tov a deo non differt, sic infrs ubi ex Cleanthe describit animal prae- stentóus homine optimnm ac perfectissimum, addit: τοῦτο δὲ οὐ διοίσει ϑεοῦ. et eect. 118 ἡ δὲ τοιαύεη φύσις ἡ αὐτή ἐστι ϑεῷ. et 199 ἥτις οὐ διεγήνοχε ϑεοῦ.
a) ὁ δὲ Κλεάνϑης] puto haec Sextum petiisse ex Cleanthis libro περὶ .. 90v», quem memorat Laertius 7 175. argumentum autem idem est quod S. Anselmus Cantuariensis exponit in Monologio c. 3 nec non in Pro- sologio c. 3.et in libello pro insipiente et contra insipientem (Gauni- lonem Monachum) sic ergo vere est aliquid; quo maius cogitari non potest, wt mec cogitari possit non esse, et hoc es tu domine deus noster. gt ὁ) πρὸς ταῖς soU βέον δυσμαῖς] senectutem eleganter vocat vitae veepe- 4 ABVEBSUS PHYSICOS [Lib. IX]. YE περιγίγνεται" ἐπίχηρόν τέ ἔστι καὶ ἀσϑενὲς *) xai μυρίων δεόμενον ᾿ βοηϑημάτων, καϑάπερ τροφῆς καὶ σκεπασμάτων ^) xal τῆς ἄλ-. λης τοῦ σώματος ἐπιμελείας, πιχροῦ τινος τυρώννου τρόπον ἐφεστῶτος ἡμῖν καὶ τὸν πρὸς ἡμέραν δασμὸν *) ἀπαιτοῦντος, καὶ εἰ μὴ παρέχοιμεν, ὥστε λούειν αὐτὸ καὶ ἀλείφειν καὶ περι- βάλλειν καὶ τρέφειν, νόσους καὶ ϑάγατον ἀπειλοῦντος. ὥστα οὔτε, τέλειον ζῷον ὁ ἄνθρωπος, ἀτελὲς δὲ καὶ πολὺ κεχωρισμένον τοῦ. τελείου, τὸ δὲ τέλειον καὶ ἄῤιστον χρεῖττον μὲν à» ὑπάρχοι 7}91 τοῦ ἀνθρώπου καὶ πάσως ταῖς ἀρεταῖς συμπεπληρωμένον xai P 818. παντὸς καχοῦ ἀνεπίδεχτον. τοῦτο δὲ οὐ διοίσεε ϑεοῦ. ἔστιν ἄρα ϑεός. ἀλλ᾽ ὃ μὲν Κλεάγϑης ἐστὶ τοιοῦτος. ἠρώτησε δὲ καὶ Ἐε- 93 γοφῶν ὁ Σωκρατικὸς 5) λόγον εἰς τὸ εἶναι ϑεούς, Σωκράτει περιque caducum animal et imbecillum et quam plurimis egens auxiliis οἱ ad- miniculis, nempe alimeuto et vestimento et aliis quaé sunt necessaria ad gerendàm éónmram corporis, quod instar alicuids saevi tyranni nobis praeest quotidianumque tributum exigit, et nisi jd exhibuerimus, lavando u»gendo amiciendo, morbos et mortem minitatur. quamobrem neque perfectom animal est homo, sed imperfectum et a perfecto multhi remotum ac distaüs. 91. per fectum autem optimumque ac preestantissimum homine quidem melius ae praestantius fuerit et omnibus virtutibus absolutum et consummatum et ia quod nullum malum possit cadere. hoc autem a deo neutiquam differet, est ergo deus. et sic quidem Cleanthes, 92. rogavit quoque Socreticus Xe» nophon orationem ad probandum esse deos, Socrati tribuens probationem ram; ut Seneca lib. 3 natural. quaest. arcena naturae senex scrutari ore sus, nunc vero, inquit, ad rem seriam, gravem immensam postmeridianie horis accessimus, confer quae viri docti ad Matth. 20 6. W c) ἐπίχηρόν τέ ἔστι καὶ ἀσϑενὲς} locus insignis de fragilitate vitae hu- znanae ac iniseria, de qua conferi possunt quae Prodicus Chius in Axiocho Platonis, Plinius praefat. libri 7 historiae naturalis et eiusdem libri 7 capite 7 et 50. Beneca epistola 99. his accedunt integra volumina quae de hoc argumento impleverunt Petrus Haedus Venet. 1658. 4. Ro- huslaus Hassensteinius (Henningi Succorii notis illustratus) Halberstad, 1023. 8. et Marcellinus Bompartius Paris. 1648. 4.
d) τροφῆς xal axeziagudzov] διατροφὰς xal σχεπάσματα vocat D, Pau- lus apostolus 1 Timoth. 6 8 intelligens per σχεπασματὰα tectum et vela- men, (ut verbis utar Senecae c. 11 consolationis ad Helviam) sive do- mum et véstes, ἐμιάτιαι xoà olxoy Sirach. 29 25. nam ut Galenus lib. 1 de usu partium corporis humani, non longe ab initio; οὐ ϑώραξ μόνον ἀλλὰ xal oix(a xal τεῖχος xol πύργος ἀνθρώπου σχεπασματα. necessaria haec vitae praesidia Seneca alio loco cibaria εἰ vestiarium appcllat, pa- stum εἰ latibula Cicero lib. 1 Offic. atque alibi victum et cultum sexto paradoxo, licet iurisconsulti utraque sub uno victus nomine complectan- tur. vide Digesta lib. 50 tit. 16 de verborum significatione c. 43. Seneca epist. 90 tecta tegumenta et fomenta corporum et cibi — — sufficit ad id natura quod poscit, Dio Chrysostomus diss; 17 p. 253 ἐσθῆτος yao οἶμαι xal σχέπης xal τροφῆς déousSa.
e) τὸν πρὸς ἡμέραν dacuór] quae quotidie suo iure tamquam debitum tributum flagitat, sive ut Lucretii verbo id dicam, /atrat, et IHor. quei⸗ doleat natura negatis, Seneca epist. 119 nec illud praecipio, μὲ aliquid naturae neges: contumax est, non potest vinci, auum poscit. quod hoc loco δασμὸν vocat Cleanthes, id S. Paulo apostolo dicitug τεμή, Coloss. ἃ, J^) χρεῖτεον μὲν ἂν ὑπάρχοι] ita pro ὑπάρχῃ ms Ciz. et HStephanus, P 678 qui hunc locum inter Cleanthis fragmenta edidit in poési philosophioea p. 197.
δ) Ἐενοφῶν ὁ Σωχρατιχός] locus Xenophontis exstat lib. 1 [4, 2 eqq.] de dictis et factis Socratis.p. 423 ed. HStephani, ubi testatur Aristode- SEXTUS BMPIR. II. | Oo (18 — SEXTI EMPIBIOS ϑεὶς τὴν ἀπόδειξιν πρὰς τὸν ᾿Πριστόδημον ζητοῦντε δι᾽ ὧν κατὰ λέξιν φησέν “εἶπέ μοε, ὦ ᾿Αριστόδημε, εἰσὶν. οὕστινας ἐπὶ σοφίᾳ τεϑαύμαχας; ἔγωγε, ἔφη. τίνες οὖν εἶσιν οἴτοι; ἐπὶ μὲν οὖν ποιητικῇ ἔγωγε Ὅμηρον ἢ) τεϑαύμαχα, ἐπὶ δὲ ἀνδριαντοποιίῃ 93 Πολύχλειτον, ζωγραφίας ye μὴν χάριν Ζεῦξιν. τούτους ot» ἀπο- δίσησυὐ διὰ τὸ τὰ ὑπ᾽ αὐτῶν κατεσκευασμένα περισσῶς δεδη- μιρυργῆσϑαι; ἔγωγε, ἔφη. εἰ οὖν ὃ Πολυχλείτου ἀνδριὰς καὶ , ἐμιψυχίαν. περσλάβῃ, οὐ πολὺ μᾶλλον ἀποδέξῃ τὸν τεχνίτην; καὶ μάλα. ἀρ᾽ οὖν ἀνδριάντα μὲν ὁρῶν ἔφης ὑπά τινος τεχνί- zov δεδημιουργῆσϑαι, ἄνθρωπον δὲ δρῶν κατά τε Ψυχὴν «εὖ - κινούμενον καὶ κατὰ τὸ σῶμα εὖ κεκοδμημένον οὐκ οἷξε") ὑπό ϑάτιγος νοῦ περιττοῦ δεδημιουργῆσϑαι; εἶτα δὲ ὁρῶν ϑέσιν τε καὶ χρῆσιν μερῶν"), πρῶτον μὲν ὃτε διανέστησε τὸν ἄνθρωπον, ὀμματάώ ye μὴν ἔδωκεν,. ὥστε ὁρῶν τὰ ὁρατά, ἀκοὴν.δέ, ὥστε ἀκούειν τὰ ἀχουστάώ" ὀσμῆς γε μιὴν τί ὧν ἦν ὄφελος, εἰ μεὴ ῥῖνας προσέϑηκε, χυμῶν τε μὴν ὁμοίως, εἰ μὴ γλῶσσα 7 τούτων ἐπι- γνώμων ἐνειργάσϑη 1); καὶ ταύτῃ, φησίν, εἰδώς, ὅτι γῆς τε quaerenti ex Aríistodemo bis verbis *dic mihi, Aristodeme, suntne quos habuisti in adimir&tione propter sapientiam? certe, inquit. quinam sunt isti? propter poéticam quidem Homerum habui in admiratione, propter artem btatuariam Polycletum, propter picturam vero Zeuxim. 93. an non eutem eos probas ac commendas propterea qnod quae sunt ab eis constructa, excel- lenter et affabre sint fabricata? maxime, inquit. si ergo Polycleti status feret animata, an non longe amplius probares artificem? certe, videns ergo statuam quidem diceres eam ab aliquo artifice fabrefactam; videns aatem hominem et anima recte moveri et corpore pulchre esse exorsatum, am noa existimas esse fabrefsctum ab aliqua excellenti intelligentia? 04. deiade vwilens posituram et usum partium, primum quidem quoniam erectum fecit hominem, dedit illi oculos, ut videret quae sunt aspectabilia, auditumque, ut audiret audibilia; odorum autem quisuam esset usus, Disi addidisset na- res, et saporum similiter, nisi effecia esset lingua quae eos agnosceret ac discerneret? idque cum scias', imquit, 'quod terrae in corpore exiguam mum illum, ad quem Socrates ista est locutus, cognomento dictum u- χρόν, fuisse οὔτε ϑύογντα τοῖς ϑεοῖς μηχαγώμενον οὔτε μαντικῇ χρώ γον, ἀλλὰ καὶ τῶν ποιούντων ταῖτα χαταγελῶντα. fuit eadem Athenis aetate Áristodemus actor tragícus, ad Philippum regem deinde maximis de rebus legatus missus, ut ex Cicerone narrat Augustinus lib, 9 de civitate dei c. 10. | A) ἐπὶ μὲν οὖν ποιητικῇ Ὅμηρον] spud Xenophontem est: £x) τοίνυν ἐπῶν ποιήσει Ὅμηρον ἔγωγε μάλιστα τεϑαύμαχα, ἐπὶ δὲ διϑυ- θάμβῳ "Μελανιππίδην, ἐπὶ δὲ τραγῳδίᾳ Σοφοχλέα. haec Settus omisit, non quod in codice suo non legerit, sed quod scopo suo intentus verba Xenophontis contraxerit, sic deinceps longe abit a verbis Xenophontis, licet sententiam et argumenti vim servavit. de Polycleto sculptorum et Zeuxide pictorum principe non opus est multa commemorare post ac- curatam Francisci huaii iligentiam in catalogo artificum qui eius libro de pictura veterum subiungitur., In i) οὐχ oju] ms Ciz. οὐχ oft, male.
Y k) ϑέσιν τε χαὶ χρῆσιν μερῶν») spectat huc insigne illud Galeni opus ᾿ς de usu partium humani corporis, quod qui legerit et in summam admirstignem laudesque opificis dei non fuerit excitatus, vel truncus vel amens sit. —— .0) ἐνειργάσϑη] ita ms Ciz. et Xenophontis codices pro ἐνεργάσθη. cum hoc Xenophontis loco conferenda pulcherrima Cicerouis de humani cor- ADVERSUS PHYSIOOS [Lib IxIxI. 97 “μέρος μιχρὸν ἔχεις ἐν τῷ σώματι, πολλῆς οὔσης, ὑγροῦ ve μὴν βραχύ, πολλοῦ ὄντοέ, πυρὸς ἀέρος τε ὁμοίως: νοῦν δὲ ἄρα μόνον οὐδαμοῦ ὄντα εὐτυχῶς πόϑεν δοχεῖς συναρπάσαι; τοιοῦ- 96 Toc μὲν οὖν ὃ τοῦ Ἐενοφῶντός ἔστε λόγος, δύναμίν τε ἐπαγω-- γικὴν ἔχων καὶ τοιαύτην" γῆς πολλῆς οὔσης ἐν τῷ κόσμῳ ψικρὸν μέρος ἔχεις, καὶ ὑγροῦ πολλοῦ ὄντος μικρὸν μέρος ἔχεις" καὶ νοῦ ἄρα πολλοῦ ὄντος ἐν τῷ κόσμῳ μικρὸν μέρος ἔχεις" νοερὸς ἄρα ὃ κόσμος ἐστί, καὶ διὰ τοῦτο ϑεός. παραβάλλουσι δέ τινες 96 τῷ λόγῳ τὰ λήμματα μεταποιοῦντες αὐτοῦ καὶ φασί" γῆς πολ- P O18 λῆς οὔσης ἐν τῷ κόσμῳ μικρὸν μέρος ἔχεις" ἀλλὰ καὶ bDybob “πολλοῦ ὗντος ἐν 'τῷ κόσμῳ μικρὸν μέρος ἔχεις, καὶ ἤδη ἀέρος καὶ πυρός. καὶ πολλῆς ἄρα χολῆς οὔσης ἐν τῷ κόσμῳ. μικρόν τι μέρος ἔχεις, καὶ φλέγματος xài αἵματος" ἀκολουϑήσει καὶ χολοποιὸν xal αἵματος γενητικὸν εἶναι τὸν κόσμον" ὅπερ ἐστὶν ἄτοπον. oi δὲ ἀπολογούμενοί φασιν ἀνόμοιον εἶναι τὴν παρα- 91 βολὴν τῷ Ἐενοφῶντος λόγῳ" ἐκεῖνος μὲν γὰρ ἐπὶ τῶν ἁπλῶν καὶ πρώτων σωμάτων ποιεῖται τὴν ζήτησιν, ὥσπερ γῆς καὶ ὕδα- τος, ἀέρος τε καὶ πυρός" οἱ δὲ τῇ παραβολῇ χρώμενοι μετεπή-- δησαν ὡς ἐπὶ τὰ συγχκρίματα ")* χολὴ γὰρ καὶ αἷμα xal πῶν τὸ ἐν τοῖς σώμασιν ὑγρὸν οὐκ ἔστε πρῶτον καὶ ἁπλοῦν, ἀλλ᾽ ix τῶν πρώτων καὶ στοιχειωδῶν σωμάτων συγκείμενον. ἔνεστι 98 δὲ καὶ οὕτως τὸν αὐτὸν συνερωτᾶν λόγον" εἰ μὴ ἦν τι γεῶδες, ἐν τῷ κόσμῳ, οὐδὲ ἐν σοί τι ἂν ἦν γεῶδες, καὶ d μὴ ἦν τι i " habes partem, cum ee sit ampla ac lata, et parnm humoris, cum is sit plurimus, ignisque et aéris similiter; mentem antem, cum nusquam essef, undenam fortunate videris arripuisse" ὃ 95. atque talis quidem est oratio X e- nophontis, quae vim habet inductionis hoc modo, quod cum terrae pluri-' mum sit in mundo eiusque modicam habes partem, et humoris plurimum iu mundo sit, cuius modicam partem babes, etiam plurimum in mundo opor- teat esse mentis, cnius partem possides. est ergo mundus mente praeditus et intelligens, et ideo deus. 96. cavillautur autein quidam hoc argumentum subsumendo conferendoque alias propositiones et dicendo: cum sit plurimum terrae in mundo, eius parvam habes partem; sed et cum multus humor sit in mundo, eius parvam habes partem, et etiem aóris et iguis. ergo et cum multa sit bilis in mundo, eius modicam babes partem, et phlegmatis et sanguinis. hinc sequetur, quod mundus bilem generet et sanguinem.. quod quidem est absurdum. 97. illi vero respondent et dicunt comparationem e8se dissimilem ei quod dicit Xenophon: nam ille quidem quaestionerma agi- tat in simplicibus et primis corporibus, utpote terra et aqua aóreque et igne; illi autem utentes comparatione, transilierunt ad ea quae sunt com- posita: bilis enim et sanguis et omnis humor qni est in corporibus, non est primum et simplex, sed coustans et compositum ex pritois et -elementaribus corporibus. 98. licet autem sic quoque eamdem rogare orationem: si mou