SigPhi · Sextus Empiricus

Opera Graece et Latine (Pyrrhoniae institutiones; Contra mathematicos; Contra philosophos)

Page 70 of 94

P617 ») Ix τινων μερῶν ἔστιν ὅλο») ms Ciz. ὅλου, vitiose. n) ἤτοι πάντα τὰ μέρη ἐστὶν ὅλον») in ms Savil, deest ὅλον et salva sententia potest abesse. o) οὐδέν ἐστι διάστημα — οὐδὲ δόχωσιςἿ confer 3 Pyrrhon., sect. 99. p) πυνμὴ] pugnus sive σύγχλεισις δαχτύλων εἰς πύχνωσιν, unde πυγμά- Xot. vide Iunium ad epistolam S. Polycarpi. glossarium ms πυγμὴ χαὶ '— πὺξ σύγχλεισις δαχτύλων, γρόνϑος. apud Hesychium; zvyurj, γρόνϑος πυγτή. pro vocabulo postremo lege zzvi. | ', ADVERSUS PHYSICOS [Lib IX) — 0649 ὅλου ἐστὶ μέρη οὔτε ἀλλήλων οὔτε ἑαυτῶν, ὡς παραστήσομεν. o$x ἄρα τινός ἐστε μέρη. ὅλου μὲν οὖν οὐκ ἂν εἴη μέρη" τὸ γὰρ ὅλον οὐδέν ἐστι παρὰ ταῦτα, ἀλλ᾽ αὐτὰ ταῦτα λέγεται εἰ-- γαι ὅλον. οὐδὲ μὴν ἀλλήλων γενήσεται μέρη" τὰ γάρ τινος μέρη 848 ἐμπεριέχεται τοῖς ὧν ἐστε μέρη, οἷον ἀνθρώπῳ μὲν ἡ χείρ, χειρὲ δὲ ὃ δάχτυλος. τὰ δὲ μέρη τοῦ ἀνθρώπου xor! ἰδίαν ὑφέστηκε. καὶ οὐκ ἐμπεριέχεται ἀλλήλοις " οὔτε γὰρ ἡ ἀριστερὰ χεὶρ vv “᾿ δεξιὰν συμπληροῖ οὔτε ἡ δεξιὰ τὴν ἀριστεράν, οὐχ ὃ ἀντίχειρ τὸν λιχανόν, οὐχ ai χεῖρες τὴν κεφαλήν, ἀλλ᾽ ἴδιον τόπον ἕκα- στον. τούτων ἀπείληφεν. οὐδὲ ἀλλήλων οὖν μέρη ἐστὶ τὰ μέρη "841 καὶ μὴν οὐδὲ ἑαυτῶν. ἀμήχανον γὰρ ἑαυτοῦ τι μέρος ὑπάρχειν. P 618 & οὖν μήτε ἕτερόν ἐστι τῶν μερῶν τὸ ὅλον μήτε αὐτὰ τὰ μέρ ἐστὶν ὅλον, οὐδέν ἐστι τὸ ὅλον. καὶ πάλιν, τὸ μέρος, οἷον ἢ 848 κεφαλή, λέγεται τὸν ὅλον ἄνθρωπον συμπληροῦν ἢ καὶ ἀνθρώ- που μέρος εἶναι" ϑεωρεῖται δέ γε ὃ ἄνθρωπος σὺν τῇ χεφαλῇ ᾿. ἄγϑρωπός. καὶ ἑαυτὴν ἄρα συμπληροῖ ἡ κεφαλὴ καὶ ἑαυτῆς γίνε- ται μέρος. διὰ δὲ τοῦτο καὶ μείζων ἐστὶν ἑαυτῆς καὶ ἐλάσσων" ἦ μὲν γὰρ συμπεπληρωμένη νοεῖται ὑφ᾽ ἑαυτῆς, μείζων ἐστὶν αὑτῆς" ἢ δὲ συμπληροῦσα, ἐλάττων. ἡ δὲ αὐτὴ ἀπορία καὶ ἐπὶ 849 φυτοῦ καὶ ἐπὶ πήχεως καὶ κοινῶς τῶν ἄλλων ἁπάντων, ὧν ἐπι...κατηγορεῖται τὸ ὅλον. ἐπεὶ γὰρ ὃ παλαιστὴς μέρος πήχεως *) γνοεῖται — σὺν γὰρ τῷ παλαιστῇ ") καὶ ὃ πῆχυς νοεῖται πῆχυς -« καὶ ἑαυτοῦ συμπληρωτικός ἐστιν 0 παλαιστὴς καὶ μέρος ἑαυτοῦ" ὅπερ ἄτοπον καὶ σχεδὸν παρὰ τὰς κοινὰς ἐννοίας.

Anrerou δὲ") ἥ ἀπορία καὶ τῶν τοῦ λόγου μερῶν. ἐπὶ γὰρ 960 τοῦ τοιρύτου στίχου! neque smi, nt ostendemus. non sunt ergo partes alicuius. atque totius qui- - dem partes non fuerint: totum enim nihil est praeter eas, sed eae ipsae dicnntur esse totum. 9316, sed neo ernnt partes partium invicem: alicuius enim partes continentur in iis, quorum sunt partes, ot ja homine quidem - manus, in maun autem digitus. partes autem hominis per se consistunt et. ἡ ia aliis partibus minime econtinentue:; neqne enim manus sinistra complet dexteram neque dextere sinistram, non pollex indicem, non manus caput, sed unumquodque eorum proprium locum accipit. 347. nec ergo partes par- tium invicem sunt partes; sed neque sui. neque enim fieri potest ut sit ali- quid sui pars. si ergo neque totum est alterum ac diversum a partibus ne- que ipsae partes sunt totum; nibil est totum. 2348, et rursus pars, ut ca- put, dicitur complere totum homiuem et esse pars hominis; consideratur autem homo homo cum capite. et se ipsum ergo complet caput et sui pars exsistit. propterea 86 ipso quoque est maius et miuus: nam quatenus quidem intelligitur a se ipso completam, est se ipso maius; quatenus autem com- plens, minus. 2319, eadem autem dubitatio est et in planta et in cnbito et communiter in aliis omnibus, de quibus praedicatur totum, nam quoniam palmus est pars cubiti — cum palmo enim cubitus quoque intelligitur cu- bitas — et se ipsum complet palmus et est pars sui; quod quidem est ab- surdum et propemodum praeter communes notiones.

950. Taugit antem baec dubitatio partes quoque orationis, nam in hoc versu q) τὸν ὅλον ἄνϑρωπον συμπληροῦν] ut enim sit homo integer, necesse P (18 est ut capite non destituatur; neque hominem aliter coficipimus quam capite praeditum. e «ἢ qq) scribebatur πήχεος]..

r) σὺν γὰρ τῷ παλαιστὴ] pelmus sexta pars cubiti, supra sect. 321. 3 ἅπτεται di] ante baec verba in mss Saril. et Ciz. praemittitur titu- * epe | SEXTI EMPIRICI μῆνιν ἄειδε ϑεὰ Πηλῃϊῴδεω ᾿Αἰχιλῆος, ζητητέαν τὸ μῆνιν") καὶ τὸ ἄειδε καὶ τὸ ϑεὰ καὶ τὸ Πηληϊάδεω xal πρὸς τούτοις τὸ ᾿Αχιλῆος τίνος ἐστὶ μέρη. ἤτοι γὰρ ὅλος ὃ Cogríyec ἄλλο τί ἐστε τῶν μερῶν τούτων ἢ τὸ ἄϑροισμα αὐτῶν ὃ στίχος ἐστί. xal ἐπαχτέον τὰς κειμένας ἀπορίας" τὸ ufo εἰ μὲν τοῦ ὅλου στίχαυ μέρος ἐστί, καὶ ἑαυτοῦ γενήσεται μέρος, 3510v» αὐτῷ γὰρ ἐνοεῖτο καὶ ὅλος ὃ στίχος" εἰ δὲ τοῦ λοιποῦ τοῦ “ἄειδε ϑεὰ Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος᾽, πῶς οὐ μείζων ἀνακύψει ἀπορία; τὸ γάρ τινος μέρος ἐμπεριέχεται τῷ οὗ ἐστι μέρος" τὸ δὲ «μῆνιν᾽ οὐκ ἐμπεριέχεται τῷ “ἄειδε ϑεὰ Πηληϊάδεω ᾿Ἀχελῆος". οὐκ δ'δ ἄρα μέρος ἐστὶ τὸ "μῆνιν τοῦ ὅλου στέχαυ. τοιούτων δὲ ἧπορημένων xard τὸν. τόπον εἰώϑασιν οὗ “ογματικοί, μικρὰν ἀναπνοὴν πορίζοντες αὑτοῖς, λέγειν, ὅτι τὸ μὲν ἐχτὸς ὑποχείμενον καὶ αἰσθητὸν οὔτε ὅλον ἐστὶν οὔτε μέρος" ἡμεῖς δέ ἐσμεν οἱ 353 ἐκείνου τό τε ὅλον καὶ τὸ μέρος ἐπικατηγοροῦντες ").. ἦν γὰρ τὸ ὅλον τῶν πρός τι ὡς γὰρ πρὸς τὼ μέρη ἐνοεῖτο τὸ ὅλον. xai πάλιν τὰ μέρη τῶν πρός τε" ὡς γὰρ πρὸς τὸ ὅλον νοεῖταε μέρη.

τὰ δὲ πρός τι ἐν. συμμνημονεύσει ἐστὶν ἡμετέρᾳ ἥ δὲ ἡμέκξέρα συμμνημόνευσίς ἔστιν ἐν ἡμῖν. τὸ οὖν ὅλον καὶ τὸ μέρος ἐστὶν ῬΟΙθὲν ἡμῖν. τὸ δὲ ἐκτὰς ὑποκείμενον αἰσϑητὸν οὔτε ὅλον ἐστὶν οὔτε μέρος, ἀλλὰ πρᾶγμα, οὗ ἡμεῖς κατηγοροῦμεν τὴν ἡμῶν αὐτῶν 354 συμμνημόνευσιν. ῥητέον 'δὲ πρὸς αὐτούς, πρῶτον μὲν ὅτε ἄτοπόν — ἔστι τὸ λέγειν τὸν τράχηλον ἢ τὴν κεφαλὴν μὴ τοῦ ἐχτὸς ἀνϑρώπου συμπληρωτικὰ εἶναι μέρη, ἀλλὰ τῆς ἡμετέρας συμμινηiram Pelidae dic o dea carmine Achillis quaerendum est δὲ /iram? et *dic? et *o dea! et *Pelidae? et *carmise! et praeterea *Acbillis? cuius sint partes: aut enim totus versus est aliquid aliud ab bis partibus aut earum congeries est versus. et iuducere licet po- sitas snperins dubitationes: iram? quidem si sit pars totius versus, erit quoque pars sui; cum eo:;enim totus intelligebatur versus, 351. sim autém sít pars reliqui versus, nempe *Pelidae dic carmiue, Acbillis^, quomode pon exorietur maior dubitatio? pars enim álicuius coutinetur in eo, cuius est pars; illud autem *iram? non contiaetur iu *Pelidae dic o dea carmine Achillis". illnd ergo *iram? non est pars totius versus. 352. his antem motis in praesenti loco dubitationibns solent Dogmatici, parumper respiretionis ut sibi concilient, dicere, quod externum quidem subiectum sensile neque est totum neque pars; nos autem sumus qui de illo totum praedicamus et par- tes. 3583. est enim totum ex lis quae referuntur ad aliquid: totum enim ia- telligitur tamquam relatum ad partes. et rursus partes sunt ex iis quae re- feruntur ad aliquid: intelliguntur enim partes ut quae referantur ad totum. . quae autem referuntpr ad aliquid, simul sunt in nostra recordatione; nostra eutem recordatio est in nobis. in nobis igitur est et totum et partes, ex- ternum autem subiectum sensile neque totum est neque pars, sed res est, de qua praedicamus nostram simultaneam recordationem. 354. eis autem dicendum est, primum quidem quod sit ebsurdum dicere, collum eut cepmt non ésse partes complentes externum hominem, sed nostram. qua simel lus: περὶ τῶν τοῦ λόγου μερῶν. quae autem hoc loco Sextus ad primum ' versum Iliadís cavillatur, —— iisdem fere verbis inculcaverat Eb. ad- versus Grammaticos sect. 133. | | .£) ζητητέον τὸ uijjviv] in editis erat xal τὸ μῆνι». quod in mass Savil. et Ciz. rectius abest. ᾿ Μὴ) ἐπικατηγοροῦντες] mss Savil, et Genev. ἐπιχατηγοροῦμεν.

ADVERSUS PHYRICOS [Lib. IX). esl μονεύσεως. εἰ δὲ 5j κεφαλὴ xol ὃ τράχηλος ὀυμπληρωτικά ἔστι τοῦ ἀνθρώπου καὶ ὃ τράχηλός ἔστιν ἐν ἡμῖν, δεήσει τὸν. ἄγ- ϑρωπον εἶναι ἐν ἡμῖν. ὅπερ ἄτοπον. οὐ τοίνυν ἐν τῇ ἡμετέρᾳ συμμνημονεύσει TO τε' ὅλον καὶ τὰ μέρη κεῖται. ναί, φήσει τις" 355 ἀλλ᾽ δ᾽ μὲν ὅλος ἄνϑρωπός ἐστιν ἐν ἡμῖν κατὼ συμμνημόγευσιν, —. συμπληροῦταί τε. οὐχ ὑπὸ τοῦ ἐκτὸς τρἀάχήλου καὶ τῆς ἐχτὸς κε- φαλῆς, ἀλλὰ πάλιν ἐκ τῶν κατὰ ταῦτα τὰ μέρη ἐννοιῶν " καὶ γὰρ αὐτὸς ὅλος ἄνϑρωπος ἐννόημά ἐστιν ἡμῶν. ὃ δὲ τοῦτο λές 856 γῶν οὐχ ἐχφεύγει τὴν ἀπορίαν" πάλιν γὰρ οὗτος ὃ ἐν ἡμῖν ἄν- ϑρώωπος εἴτε ἐννόημώ ἔστιν εἴτε καὶ ἡμετέρα συμμνημόνευσις, - ἤτοι ἕτερος νοεῖται παρὼ τὰ μέρη ἢ τὰ μέρη νοεῖται ὃ ἄνϑρο--- πος. οὐδέτερον δὲ τούτων δύναται ὑπάρχειν, ὡς παρεστήσαμεν. καὶ αὐτὴ οὖν 7 νόησις ὑπὸ τὴν αὐτὴν πέπτωκεν ἀπορίαν. εἰ δὲ 357 τοῦτο, ῥητέον μηδὲν εἶναι ὅλον. ᾧ ἀχολουϑεῖ τὸ μηδὲ μέρος ὑπάρχειν. τῶν γὰρ πρός τι ἑκάτερον ἐστι, καὶ τοῦ ἑτέρου τῶν πρός τι ἀναιρεϑέντος συναναιρεῖται καὶ τὸ λοιπόν. ὧδε μὲν περὶ 858 τούτων ἠπορήσϑω. συνεζητηκότες δὲ αὐτάρχως ἤδη τοῖς “ογμα- τικοῖς περὶ τῶν δραστηρίων τοῦ παντὸς ἀρχῶν τὸ μετὰ τοῦτο κοινότερον περί τε τούτων καὶ τῶν ὑλικῶν διαπορῶμεν.

Περὲ σώματος "). "Περὶ τῶν ἀνωτάτω καὶ ἀρχικωτάτων στοιχείων δύο μὲν αἴ 359.

πρῶται γεγόνασι στάσεις, πλείους δὲ κατ᾽ εἶδος. oi μὲν γὰρ σώ-, ματα ἔλεξαν εἶναι τὰ τῶν ὄντων στοιχεῖα, οἱ δὲ ἀσαματά. καὶ 860 eorum meminimus, recordationem. si autem caput et collum complent ho- minem et collum est in nobis; oportebit et hominem esse iu nobis. quod est absurdum, totum ergo et partes non sita sunt in simultanea nostra re- cordatione. 955. esto, dicet quispiam: sed totns quidem homo est in nobis, quatenus simul eius recordamur, completur autem non ab externo collo et externo capite, sed rursus ex notionibus quas habemus de his partibüs: etenim ipse homo totus est nostra nótio mentisve conceptio. 356. qui «utem hoc dicit, non effugit dubitationem: rursus enim iste qui iu nobis est bomo, sive notio est mentisve conceptio sive etiam mostra recordatio simul cum purtibus facta, aut diversus censetur a partibus ant homo intelligitur partes, neutrum autem horum esse potest, ut ostendimus, et ipsa ergo notío men- tisque conceptio sub eandem cadit dubitationem. 357. si autem ita est, di- cendum est nullum esse totum. cui est consequens, ne partem esse qui- dem. utramque enim est ex iis qnae referuntur ad aliquid; et altero sublato ex lis qnae referuntur ad aliquid, simul etiam tollitur reliquum. 2358. atque de iis quidem sic sit dubitatnm." cum antem cum Dogmaticis satis iam quae- sierimus de agentibus sen efficientibus universitatis principiis, postea com- munius dubitemus de his et de materialibus.

ec; V. De corpore.

ec; V. De corpore.

. 959. De summis et quae vim priacipiorum maxime babent oglementis duae quidem fuerunt praecipuae sectae, speciales autem plures. nam alii dixerunt corpora rerum esse elementa, alii incorporea.: 360. et ex iis quidem qui ἢ. M x) καὶ ὁ τραχηλὸς ἔστιν ἐν ἡμῖν] hoc est in nostra συμμνημονεύσει tantum, ita recte editi, licet mss Savil. et Ciz. habent xal i ἄνϑρωπος. E 619 y) περὶ σώματος) in mss Savil. et Ciz. titulus concipitur his verbis: εἰ ἔστε τι σῶμα τῶν σκπεψαμένων., num detur corpus ex Scepticorum - eemtentia, 668 SEXTI EMPIRICI τῶν σώματα φαμένων (Φερεχύδης μὲν ὃ Σύριος γῆν ἔλεξε πάντων εἶναι ἀρχὴν καὶ στοιχεῖον, Θαλῆς ν δὲ ὃ Μιλήσιος ὕδωρ, “ναξίμανδρος δὲ ô ἀκουστὴς Τούτου τὸ ἄπειρον, ᾿Αναξιμένης δὲ P 020 γέλαος ") ὁ.4ϑηναῖος, Σωχράτους δὲ χαϑηγητής, καὶ κατ᾽ ἐνίους ' ὅ Ἡράκλειτος ἀέρα, Ἵππασος δὲ 4) ὃ ἹΜΠεταποντῖνος καὶ xov 861 ἐνίους Ἡράκλειτος πῦρ, Ἐενοφάνης δὲ ὕδωρ xal γῆν *): dixerunt corpora, Pherecydes Syrius terram docnit esse omnium principium .et elementum, 'Tbales autem Milesius aquam, Ansximander eius auditor infinitum, Anaximenes et Idaeus Himeraeus'et Diogenes Ápollonistes et Archelaus Atheniensis praeceptor Socratis et ex quoruodam sententia Here clitus aérem, Hippasus antem Metapontinus et ut volunt nonnulli, Here- clitus ignem, 361. Xenophaues. aqnam et terram, &) Odin) ms Ciz. Θαλῆς (quod restituimus], ut scribunt Attici, qui genitivum etiam flectunt non. Oalgrog ex communi dialecto sed Θαλοῦ, accusativum non Θαάλητα sed Θαλῆ, ut habet noiter 2 contra Physicos ect. 313. vide scholiasten Comici ad Aves vers. 1010 et ad Nubes vers. 180. de Pherecydis 'Thaletis Anaximendri et Aneximenis sententia dictum ad 3 Pyrrhon, sect, 30. vide etiam Chalcidium p. 378 et Minucium Fe- licem c. 19.: ν᾿ a) ᾿Ιδαῖος ὁ Ἱμεραῖος] huius Idaei Himeraei philosophi: non recordor . &b aliis mentionem factam, neque illius meminit ubi claros Himereeos recenset Thomas Fazellus de rebus Siculis decad. 1 lib. 9 cap. 2. in ms P 6020 Ciz. pro ᾿Ιδαῖος legitur Ιουδαῖος, quod corruptum esse arbitror, fait et '. alius /daiog Rhodius poéta epicus, qui singes Homeri versibus alium versum àubiiciendo posma eius nescio an auxerit an diluerit.

b) ᾿Διογένης καὶ:4oyf(Acog] de Diogene Apolloniate dixi. ad laudatum libri 3 Pyrrbon. locum, de Archelao consentit Plutarchus lib. 1 de pla-' citis cap. 3 et Stobaeus Eclog. Phys, p. 26, qui tradunt principium re- rum ex ipsius sententia esse ἀέρα ἄπειρον καὶ τὴν περὶ αὑτὸν πυχνότητα xal μάνωσιν. neque adversatur Laërtius 2 61, qui ait eum docuisse δύο αἰτίας εἶναι γενέσεως, ϑερμὸν xal ψυχρόν, subintellige ἀέρα. sic et Her- mias in irrisione Gentilium $. 11 atque auctor Philosophumenon quae sub Origenis ambulant nomine cap. 9, ui tamen addit perinde ut dim- plicius in 1 Physicor, quod τὰς ἀρχὰς ὁμοίως Ἀναξαγόρᾳ, eadem quat «naxagoras principia, statuerit. quod si verum est, Archelnus sibi con- cepit animo principium rerum omv»ium «érem infinitum sed comstabtem ac refertum particulis infinitis omnis generis omniumque rerum semina et minutas particulas in se complectentem, itaque cum fAnaxagora ad- misit liomoeomerias sive (quae Simplici verba sunt) ἀπείρους τῷ πληϑει καὶ ἀνομοιογενγνεῖς τὰς ἄρχας. Augustinus 8 2 de civitate dei: 4fnaxago- rae successit auditor eius Archelaus, etiam ipse de particulis inter «c die- similibus, quibus singula quaeque fierent, ita omnia constare putavit, ut inesse etiam mentem diceret, quae corpore dissimilia, id. est illas particu- las coniungendo εἰ dissipando ageret omnia. idem vero est homoeomerias duces an particulas dissimiles atque ἀρχὰς ἀπείρους ἀνομογενεῖς. quia ex Abpaxagorae mente Aomoecomeriae dicuntur quidem particulae similares respectu corporum quae ex illis consistunt, ut ossa ex minutis osse particulis, carnes ex carneis; at eaedem discimilares sunt inter se, qua e parte ab Ánaxagora dissidebant Democritus, Epicurus aliique philosophi, quibus placebant principia ὁμογενῆ et eiusdem naturae, ex quorum di- versa χράσει ac μίξει omnia constare opinabantur. ac laudamdi Arche- laus et Anaxagoras, quod a principio rerum semina esse constituta re- .. bus singulis docuerunt, quod magis congruit: naturae phaenomenis et perfectae quae in rebus ejusdem generis. reperitur similitudini, quam quicquid est ab aliis sive^antiquis sive recentibus philosophis memoriae proditum. probatur etiam divino scriptori Moysi Genes, 2 11. 94.

e) Hodxlttog ἀέρα] cum frequentissima exstent veterum testimonis, ’ ADVERSUS PHYSICOS [Lib IX). - [88 πάντες γὰρ γαίης τε καὶ ὕδατος ἐκ γενόμεσϑα.

Ἵππων δὲ ὁ '"Pryivog πῦρ καὶ ὕδωρ"), Οἰνοπίδης δὲ ὃ Χῖος nig. καὶ ἀέρα, Ὀνομάκριτος δὲ ἐν τοῖς Ὀρφικαῖς πῦρ καὶ ὕδωρ. καὶ γῆν" οἱ δὰ περὶ τὸν ᾿Εμπεδοχλέα καὶ οἱ ἀπὸ τῆς. στοᾶς 5) γῆν 868 καὶ ὕδωρ καὶ ἀέρα καὶ πῦρ ' | τέσσαρα γὰρ πάντων ῥιζώματα πρῶτον xove, Ζεὺς ") ἀργὴς " Ἥρη τε φερέσβιος ἠδ᾽ «4ἰδωνὺς 1. Νῆστίς 9' ἢ δακρύοις τέγγεε χρούνωμα ἢ) βρότειον.

namque ex terra et aqua producti nos sumus omnes; Hippon Rheginus iguem et aquam, Oenopides Chins ignem et acrem, Ono- macritus in Orpbhicis ignem et aquam et terram, 362. Empedocles et Stoici terram et aquam et aórem et ignem,.

rerum radices cunctarum quattuor audi.

Inppiter aethereus, Iuno vitalis et Orcus hnmanosque rigans Nestis lacrimando meatus.

quibus Heraclitus ignei omnium rerum statuisse principium affirmatur,: mon desunt tamen etiam qui inpuunt eum pro omnium rerum primordio habuisse ignis ἀναϑυμέασιν minutissimis constantem ψψηγματέοις, quae aetheris vel aéris nomine aliis venit, et ex cuius compactione ac veluti stipatione maigre vel minore corpora omnis generis constant, atqüe ia quam vicissim resoluta omnia ἐχϑυμιαϑήσεται, ut verbo utar Marci Àn- tonini lib. 6 sect. 4. Aristoteles lib. 1 de anima c. 2 xal ᾿πράχλειτος δὲ τὴν. ἀρχὴν εἶναί φησι [τὴν] ψυχήν, εἴπερ τὴν ἀναϑυμέασιν, ἐξ ἧς τἄλλα συνίστησι" xal γὰρ ἀσωματώιατον δὴ καὶ ῥέον at. apud Plutarchum lib. 1 de placitis c. 3 leges ex Heracliti mente τὸ πῦρ ἀναϑυμιώμενον ἀέρα γενέσϑαι, quod Phurnutus c. 17 ait σβεσϑῆναι εἰς ἀέρα. itaque et ex Aenesidemo noster τὸ ὃν xal πρῶτον σῶμα testatur Heraclito fuisse ᾿ τὸν ἀέρα lib. 2 adversus Physicos sect. 232. lo. Philoponus lib. 1 in He-. xaémeron c. 6 πῦρ στοιχειώδες ait esse ζῳόγονο» aliquid ac. σωτήριον, συνεχὲς τῷ ἀέρι xal διάχρισιν αἰσϑητὴν οὐχ 4 o», διῆχον μέχρι τῆς ἐντὸς ἐπιφανείας τοῦ οὐρανοῦ. unde apparet non adeo diversas sententias He- raclito tribuere qui ignem vel, qui aérem dicunt ab ipso habitum esse κοσμογενήτορα. talem enim dérem sive aetberem statuit primordium uni- versi, quem duceret esse ignis ἀγαϑυμέασιν, quo de — accura- tiusque disseruit in peculiari de principio rerum naturalium ex mente Heracliti diatriba Lipsiae a. 1697 edita Godfr. Olearius. | | d) Ἵππασος di] dixi ad lib, 3 Pyrrhon, sect. 30. numc tantum addo quod apud Tertullianyn libro de anima c. ὅ pro Hipparchus εἰ Hera- clitus legendum Hippaaus et Heraclitus, | e) ὕϑωρ καὶ γῆν] Homero hanc sententiam tribuit noster 2 contra Phys. sect. 314, de Xenophane quemadmodum et de Hippone ac caeteris quos -. bic Sextus nominat, vide si placet ad iam laudatum libri tertii Pyrrhon, locum. (est fragm. 9 p. 46 Karst.]

f) πῦρ xol ὕδωρ] sic etiam magorum sapientes, teste Vitruvio, quo- rum sententiae non valde sunt adversati qui ignem et terram (activuin alterum ac luminosum, alterum passivum caliginosumque) habuerunt pro rerum naturalium principiis, ut a Parmenide factum scribit Clemens Alex. in Protrept. p. 42.; DR 8) οἱ ἀπὸ τῆς στοᾶς] de Oenopide Onomacrito Empedocle et Stoicis nihil attinet hoc loco repetere quae dixi ad 3 Pyrrhon. sect. 30.

h) Ζεύς) in vereibus hisce Empedoclis, quos plurimi scriptores lau- dant, non una est omnium sententia, quaenam per singulas hasce ae- nigmaticas voces elementa ab Empedocle intelligantur. nam Ζεύς quidem omnium consensu ignis est, quemadmodum Δίῆστις ab omnibus habetur; | ro aqua; at enim Ἥρη Stoicis apud Ciceronem 2 de nat. deor. c, 28, Piutartho lib. 1 c. 3 de placitis et Macrobio lib. 1 Saturnal. c. 15 ὃς lib. 1 in somnium Scip. cap. 17 est aér; sed Athenagorae apologia pro rd.. ἢ gEXTI EMPIBRIOI 4uoxgizoc δὲ καὶ Ἐπίχουρος ἀτόμους, εἰ μή τε ἀρχαιοτέραν ταύτην ϑετέον τὴν δϑύξαν, καὶ ὡς ἔλεγεν ὃ Στωϊκὸς Ποσειδώ- vioc ἢ),. ἀπὸ Πώχου τινὸς ἀνδρὸς Φοίνικος καταγομένην" ᾿Ἄναξα- γόρας ") δὲ ὃ Κλαζομένιος ὁμοιομερίας, “μόδωρος δὲ ὃ ἐπικλη- 363. Democritus et Epicurus atomos, nisi haec opinio statuenda sit anti- quior, et ut Stoicus dicebat Posidonius, deducta a Mocho quodam Phoe.

' nice; Amexegoras autem Clazomeuius similares partes, Diodorus cognomise Christianis p. 22, Heraclito qui allegorias Homericas scripsit peg. 443, Achilli Tatio c. 4 in. Arat. L«értio 8 76 ac Stobaeo p. 25. Eclog. Phy: terra. vicissim ζιϑωνεύς sive Pluto Stoicis, Phurnuto c. 28 et Piutarcho terra, sed Stobaeo Athenagorse Ileraclito La&rto et Achilli Tatio est aér, quorum posteriorum opinionem. probat etiam Scipio Aquilianus libro de placitis philosophorum, qui ante Aristotelis tempora floruere, p. 105, priorem Petrus Lescaloperius ad, Ciceronem, de nat. deor. p. 47.

ἢ Ζεὺς ἀργής) ita Laértius Ieraclitus Athenagoras et alii, sed Plutar chus Ζεὺς αἰϑήρ, quod interpretamentum esse non dubito.

K) Νῆστίς 9' ἣ δακρύοις τέγγει χρούνωμα] apud Laértium est: Λίῆστί; 9' ἢ δαχρύοις ἐπιπιχροὶ ὄμμα βρότειον. cum Sexti lectione conspirsest Athenagoras Plutarchus Heraclitus Stobaeus, Nestis dicitur a rat» fuere, ut Vossio notatum lib. 2 de idololatria c. 77, quod masgis mihi proba- tur quam Baptistae Pii notatio qui deducit a particula privante γῇ et verbo zlu£, quod lubrica sit aqua et numquam consistat, annotat. posterior. c. 92 t. 1 lampadis artium Gruterianae p. 496. | D xoà ὡς ἔλεγεν ὃ Στωϊκὸς Ποσειδώνιος) Strabo lib. 18 p. T6T el di dti Ποσειδωνέῳ πιστεῦσαι, xal 10 ziégl τῶν ἀτόμων δόγμα παλαεόν ἔστιν, ἀνδρὸς Σιδωνίου Μίωχου, πρὸ τῶν Τρωϊχῶν χρόνων γεγονότος. scripse- serat haec Pesidonius in physico opere, cuius librum decimum quiatum laudat Laértius 8 140, Mochum memorat etiam losephus lib. 1 Antiqu c. 93, ouius verba repetunt Syncellus p. 43 et Cedrenus p. 11 Mure τε καὶ Ἑστιαῖος xol πρὸς αὐτοῖς ὁ Αἰγύπτιος "lapoiyvuoc οὗ rà «Ροινιχιχὰ συνταξάμενοι συμφωνοῦσι τοῖς ὑπ᾽ ἐμοῦ λεγομένοις. Tatianus orat, ad Graecos p. 171, cuius verba leguntur etiam apud Eusebium 10 Ῥεδορασεὶ, c. ll p. 493 γεγόνασιν παρ᾽ αὑτοῖς (roig «Poí(viEw) τοεῖς ἄγδρες, Θεόδο- τος "Yyixoainc ωώχος. τούτων τὰς βίβλους εἰς ᾿Ελληνίδα κατέταξεν φω- γὴν «Ταἴτος (cuius Φοινικικά laudantur ἃ Clemente Alex, 1 Strom. p. 821) ὁ xal τοὺς βέους τῶν φιλοσόφων ἐπ᾽ ἀχριβὲς πραγματευσάμενος. Athe- naeus lib. 3 p. 126 χεβροδλάψος παρ᾽ οὐδενὶ τῶν παλαιῶν, μὰ τὴν Ai μητρα, γέγραπται, πλὴν εἰ μὴ ἄρα παρὰ τοῖς τὰ Φοινιχικὰ γεγραφύσι, «Σουγνιαίϑωνι xal Moy τοῖς σοῖς (alloquitur Ulpianum Phoenicem) z- λέταις. lamblichus in vita Pythagorae c. 3 x&x τούτου - ἐξέπλευσεν εἰς τὴν Σιϑῶνα - ἐνταῦϑα δὲ συμβαλὼν τοῖς τε Muoxyov toU φυσιολόγου προ- φήταις ἀπογόνοις xol τοῖς ἄλλοις καὶ «Ῥοινιχικοῖς ἱεροιράνεαις. in horum omnium scriptorum emendatioribus codicibus constanter JMejyov non Moayov vel Mwoyov nomen huius philosophi Sidonii antiquissimi legitur, quemadmodum J)yoc est apud La&rtiuim in limine statim prooemii: Φοίνιχά 16 γενέσϑαι "yov, et apud Suidam: ἾΩχος φιλοσοιρήσας παρὰ «δοίνιξι. nec dubito Ἰἤωσχου vel Mooxou, ut editi antea Sexti codice praeferebant, nomen ingestum ab iis qui cum divino scriptore Moyte eundem facere voluerunt, a quo certe diversissimum fuisse non dubita- wit qui ad eius provocat scripta ac videtur evolvisse Flavius Iosephus. recentiorum virorum doctorum disputationes de hoc Mocho si quis velit consulere, adeat Bochartum in Cbhanaau lib. 2 cap. 17, Vossium de Hi- storicis Graecis lib. 3 p. 390, Reinesium addendis ad librum lingua Pu- nica, Seldenum lib. 1 de iure nat. et gentium ex disciplina Hebraeorum, cap. 2, Huetium in demonstratione evangelica p. 88 et qui speciatim ad Sexti nostri institutum de atomorum dogmatis antiquitate facit, Ba- dulphum Cudworthum in systemate νοητῷ universi Anglice edito p. 12 bj ADVERSUS PHYENOOR [Lib. IX]. eti5 ϑεὶς Koóvoc ἐλάχιστα xal ἀμερῇ σώματα, Moxignidógc- δὲ δ᾽ Βιϑυνὸς ἀνάρμους ὄγχους. τῶν δὲ ἀσώματα δογματιζόντων οἱ 864 μὲν περὶ Πυϑαγόραν τόὺς ἀριϑμοὺς ἔλεξαν πάντων ἄρχειν, οἵ δὲ μαϑηματικοὶ τὰ πέρατα τῶν σωμάτων, οἱ δὲ περὶ τὸν Πλά- τωνα τὰς ἰδέας "). τοιαύτης δὲ οὔσης τῆς κατὰ γέγος καὶ κατ᾽ 86δ εἶδος τῶν φυσικῶν διαστάσεως ἐνέσται πρὸς πάντας κοινῶς ἀντερεῖν, ἐν μέρει περί vt τῶν σωμάτων?) καὶ τῶν ἀσωμάτων?) διαπὸρήσαντας. Ῥώδε γὰρ ἕκαστος τῶν χατὴριϑμημένων σωμα- τικὰς μὲν ἀπολείπων τὰς πάντων ἀρχὰς ταῖς κατὰ τοῦ σώματος κομιζομέναις ἀπορίαις ὑποπεσεῖται, ἀσωμάτους δὲ δογματίζων ταῖς xarà τῶν ἀσωμάτων. ἡγείσϑω δὲ 0 περὶ τοῦ σώματος λὅ- 866 γος, τὴν ἀρχὴν τῆς σχέψεως λαμβάνων ἀπὸ τῆς ἐννοίας. εὐθέως Τοίνυν xarà μὲν τοὺς σῶμα νοοῦντας τὸ οἷόν vt παϑεῖν ἢ δια- ϑεῖναι), ὧν ἀρχηγὸς ἱστορεῖται ὃ Πυϑάγόρας, ἤδη σχεδὸν üvgorxaptv τὸ σῶμα, καὶ οὐ δεόμεθα πρὸς τοῦτο χαινοτέρων λόγων. εἰ γὰρ σῶμά ἐστί τι οἷόν τε παϑεῖν ἢ ποιῆσαι, ἐπεὶ οὐδὲν ποιοῦν ἢ πάσχον δέδεικται ἡμῖν"), οὐδὲν ἂν εἴη τὸ ἐπι- νοούμενον σῶμα). κατὰ δὲ τὰς τῶν μαϑηματιχῶν ἐννοίας νῦν τὸ ΩΣ Cronus, id est Saturnus, corpora minima et individua, Asclepiades Bithy- nius inconcinnas moleculas, 361. ex iis autem qui incorporea censent esse principia, Pytbagoras quidém dixit numetos esse omníum priacipia, mathe- ;atici fines sive extrema corporum, Plato ideas. 365. cum sit autem eins- - modi Physicorum generalis specialisque dissensio, licebit adversus omnes communiter dicere, sigillatim dubia movendo de corporeis et de incorporeis. sic enim unusquisque ex iis qnos euumeravimus, qui relinquit, corporea omnium principia, cadet in dubitationes quae afferuntur contra corpus; qui autem incorporea statuit principia, incidet in dmbitationes quae fiunt adver- sus incorporea. 366. praecedat autem de corpore disputatio, prinoipium su- mens dubitationis a motione. jam euim secundum sententiam quidem eorum n corpus intelligunt quod potest pati vel agere; quorum princeps fertur ythagoros, corpus propemodum sustulimus, neque ad,hoc opus habemus novis rationibns: si enim corpus est aliquid quod potest pati vel agere, quoniam nihil esse quod agat et patiatnr a nobis ostensum est, nullum faerit corpas eiusmodi, quod mente concipitur. 367. ex mathematicorum autem - admodum Pythagorae duque et mathematicorum, qui hoc loco et sect, | 867 976 geometrae intelliguntur, dixi ad 3 Pyrrhon. sect. 30. tangit illa etiam. noster 2 contra Physicos sect. 252. 254 et Chalcidius in Timaeum Platonis p. 291. etiam ex Stoicorum sententia ἀρχαὶ ἀσώματοι. vide Me- J"agium ad Laértii 7 134. | 5») τὰς Ἰδέας] vide Platonem in Parmenide, Alcinoum introductione in doctrinam Platonis c. 9 et Syrianum ad 12 et 13 Metaphysicor. Aristo- telis, ubi ea repellere conatur quae Aristoteles adversus Platonis idens disseruerat non modo in Metaphysicorum opere sed et libris duobus de ideis, qui pridem interciderunt. conferendus etiam Sextus lib, 2 contra Phys. sect. 258. | o) περί τε τῶν σωμάτων») haec de corpore disputatio incipit sect, 366 et continuatur ad extremum usque praesentis libri. p) καὶ τῶν ἀσωμάτων» disputationem de incorporeis habes infra libro proximo. ) οἷόν τε παϑεῖν ἢ διαϑεῖναι] confer 3 Pyrrhon. sect. 38, ubi corpus definitur ὃ οἷόν τε ποιεῖν ἢ πάσχειν. est autem διαϑεῖναι idem quod ποιεῖν. r) δέδεικται ἡμῖν] supra sect. 266 sq. 4) τὸ ἐπινοούμενο» σῶμα) ms Cis. τὸ ἐπινοοῦμεν σῶμα. — Lo t6.. SEXTI EMPIRICI συντακτέον τὸ προχείμενον" φασὶ γὰρ σῶμα εἶναι τὸ τρεῖς ἔχον διαστάσεις), μῆκος βάϑος πλάτος. ὧν μῆκος μὲν ὑπάρχειν τὸ ἄνωθεν κάτω, πλάτος δὲ τὸ ἀπὸ ἀριστερῶν ἐπὶ τὰ δεξιώ “), τρί- τὴν δὲ διάστασιν ὑπάρχειν, τουτέστι τὸ βάϑος, τ ἐκ τῶν ἔμ- προσϑεν εἰς τοὐπίσω. ὅϑεν καὶ διαστάσεις εἶναι ἕξ, δύο xaJ ἑκάστην διάστασιν, ἄνω κάτω, δεξιὰ ἀριστερά, πρόσω ὀπίσω. f68raízg μὲν τῇ ἐπινοίᾳ πολύ τι πλῆϑος ἀποριῶν ἐξακολουϑ εἴν φαίνεται" ἤτοι γὰρ χωριστόν ἐστι τούτων τῶν Φριῶν διαστάσεων τὸ σῶμα κατὰ τὴν ἐπίνοιαν, ὥστε ἄλλο μὲν εἶναε σῶμα, ἄλλο δὲ τὸ μῆκος καὶ βάϑος καὶ πλάτος τοῦ σώματος, ἢ ἄϑροισμα ϑεϑτούτων τῶν διαστάσεών ἐστι τὸ σῶμα. ἀλλὰ χωριζόμενον μὲν τούτων τῶν διαστάσεων τὸ σῶμα οὐκ ἔνεστιν ἐπινοεῖν * ὅπου γὰρ μήτε μῆκός ἐστι μήτε πλάτος μήτε βάϑος, ἐκεῖ οὐδὲ σῶμα νοεῖν οἷόν τέ ἐστιν. εἰ δὲ ὃ ἀϑροισμὸς τούτων σῶμα καϑέστηκεν, ind ἕχαστον αὐτῶν ἀσώματόν ἐστι"), τὸ δὲ ἐξ ἀσωμάτων συγκείμε- γον πάντως ἐστὶν ἀσώματον, δεήσει καὶ τὴν κοινὴν αὐτῶν σύνοδον 870,43 σῶμα ἀλλ᾽ ἀσώματον ὑπάρχειν. ὡς γὰρ ἡ συνέλευσις τῶν γραμμῶν ἀσωμάτων οὐσῶν καὶ ὃ ἀϑροισμὸς τῶν στιγμῶν οὐδέ ποτε πέφυκε στερεὸν ποιεῖν σῶμα καὶ ἀντέτυπον - οὕτω καὶ [ τοῦ μήκους καὶ τοῦ βάϑους καὶ τοῦ πλάτους σύνοδος, ἀσωμα- των οὖσα σύνοδος, ovx ἀποτελεῖ σῶμα. εἰ δὲ μήτε τούτων χωρίς δλέστί τε σῶμα μήτε ταῦτά ἐστε σῶμα, οὐδέν ἐστε σῶμα. καὶ ἄλλως. ἐπείπερ ἡ σύνοδος τοῦ μήκους καὶ πλάτους καὶ βάϑους notionibus componendum deinceps est hoc de quo sermo nobis est corpus: dicant enim corpos esse quod tres babet distantias seu dimensiones, nempe longitudinem latitudinem et profunditatem. ex quibus longitudinem quiden esse quae est superne deorsnm, latitudinem quae a sinistra vergit ad dex- teram, tertiam autem dimensionem, nempe profunditatem, qnáe a parte at- teriori vergit ad posteriorem. unde etjam sex esse aiunt distantias seu di- mensiodes, nempe supra iufra, dextera sinistra, ante retro. 868. sed εἰ hanc notionem cernitur sequi magna queedam multitudo dubitationum: aet etim ex bac notione corpus est separabile ab bis tribus dimensionibus, adte ut aliud quidem sit corpus, aliud vero longitudo et profuuditas et Idiitude corporis; aut barum: dimensionum c9acervatio est corpos. 369. sed si st- paretur quidem corpus ab his dimensionibus, nou id licet mente concipere: ubi euim neque est longitudo neque latitudo neque profunditas, non potest corpus illic mente ooncipi. sin antem earum coacervatio est corpus, que niam unaquaeque earum est incorporea, quod autem constat ex incorporeis, est omniao incorporeum; oportebit et communem eorum congressum ae esse corpus sed incorporeum,. 370. quo modo enim congressus lineares, quae sunt incorporeae, et punctorum congeries suapte natura numquam e- ficit corpus solidum et resistens; ita etiam congressus longitudinis latitadi nis et 'profunditatis, quae suut 3ncorporeae, nom efficit corpus. si ergo st que absque iis est aliquid corpus neque ea sunt corpus; nullum est corpu. 371. et aliter, quoniam congressus longitudinis latitudinis et profunditas P 622 2) τὸ τρεῖς ἔχον διαστάσεις geometrarum hoc scitum de corpore ad- optatum a Stoicis (vide Laértium 7 135) oppugnat noster etiam lib. ] contra Grammat. sect. 21 sq. et contra Geometras sect. 83 sq. nec miam 8 Pyrrhon. sect. 89 sq.

- w) τὸ ἀπὸ ἀριστερῶν ἐπὶ τὰ δεξιά) ms Savil. et Ciz. τὸ ἀριστερὸν ἐπὶ τὰ δεξιά,; x) ἔχαστον αὐτῶν ἀσώματόν ἔστι} eupra sect. 364, ADVERBUS PHYSICOS [Lib IX) — or ποιεῖ σῶμα, ἦτοι πρὶν τῆς συνόδου" τούτων ἕχαστον ἰδίᾳ ᾿ περι- εἶχε τὴν σωματότητα y) xci τοὺς ὥσπερ λόγους τοῦ σώματος 5 ἢ μετὰ τὴν συνέλευσιν αὐτῶν ἐπισυνέβη τὸ σῶμα. καὶ εἶ μὲν ἕχαστον ") πρὶν τῆς συνόδου περϑεῖχε τὴν σωματότητα, ἔσται ἕχαστον σῶμα. εἶτ᾽ ἐπεὶ τὸ σῶμα οὐ μῆκος μόνον ἐστὶν οὐδὲ 37 πλάτος οὐδὲ βάϑος, ἀλλὰ καὶ μῆκος καὶ βάϑος καὶ πλάτος" ἕχαστον τούτων ἔχον τὴν σωματότητα τρία γενήσεται.. xal οὕτω᾽ «τὸ μῆχος οὐ μόγον μῆκος ἔσται ἀλλὰ καὶ πλάτος καὶ βάϑος, καὶ τὸ πλάτος οὐχ ἁπλῶς πλάτος ἀλλὰ χαὶ μῆκος καὶ βάϑος, ὡσαύτως δὲ καὶ o λειπομένη διάστασις ». εἰ δὲ συνελϑόντων 9) 373 τούτων τόξε ἐπισυνέβη τὸ σῶμα, ἤτοι συνελϑόντων αὐτῶν μένει P 628 — 9) ἀρχῆϑεν φύσις 5 μεταβάλλει εἰς τὴν σωματότητα: καὶ εἰ μὲν μένει 7 ἀρχῆϑεν φύσις, ἐπεὶ ἀσώματά ἐστι καὶ ἀσώματα μένει, οὐ ποιήσει διάφορον σῶμα. εἰ δὲ μεταβάλλει εἰς τὸ σῶμα, ἐπεὶ 314 τὸ ἐπιδεχόμενον μεταβολήν ἐστι σῶμα, ἕκαστον τούτων καὶ πρὶν τῆς συνελεύσεως σῶμα ὃν πρὶν σώματος ἀποτελέσει "τὸ σῶμα “). ὥσπερ TE τὸ μεταβάλλον σῶμα ἄλλην μὲν ἀντ᾽ “ἄλλης παρα-- δέχεται ποιότητα " μένει δὲ σώμα, οἷον τὸ λευκὸν ' ἕνα γένηται μέλαν J καὶ τὸ γλυκὺ ἵνα γένηται πικρόν, ἣν μὲν ἀποβάλλει ποιό-- ' τητα, ἣν͵ δὲ ἀναδέχεται, ui ἐκβαῖνον τοῦ σῶμα εἶναι" οὕτω καὶ τοῦτα εἴπερ μεταβάλλει elg σῶμα, ἄλλην ἀντ᾽ ἄλλης ἀναδέξεται *)