Orator
- Язык:
- латинский
- Статус:
- Полное произведение
- Авторство:
- Написано автором
- Состояние текста:
- Чистый текст
- Объём:
- ~32 200 слов · 153 фрагментов
Процитировать это произведение
- APAЦицерон. (n.d.). Orator. SigPhi. https://sigphiai.com/ru/works/cicero/orator
- MLAЦицерон. "Orator." SigPhi, https://sigphiai.com/ru/works/cicero/orator.
- ChicagoЦицерон. Orator. SigPhi. https://sigphiai.com/ru/works/cicero/orator.
О чём это
Латинский подлинник «Оратора», 46 год до н. э.: портрет совершенного оратора, которого, как признаёт сам Цицерон, никогда не было.
Контекст и история
Брут спросил его, какой слог лучший, и Цицерон отвечает, рисуя идеал: полный оратор — тот, кто владеет всеми тремя слогами — простым, чтобы доказывать, средним, чтобы услаждать, высоким, чтобы потрясать, — и знает, когда какой уместен. Это разом теория и самозащита: молодые аттицисты обвиняли Цицерона в надутости, и книга — его ответ: строгость не единственная добродетель, и кто умеет говорить лишь тихо, тот не чист, а неполон. Заключительная часть, о ритме прозы, — самое подробное рассуждение о том, как звучит фраза, какое оставила нам древность. С «Брутом» того же года она составляет диптих, а в Возрождение была настольной книгой: спор о цицеронианстве — в немалой части спор об этом тексте.
Редакционный контекст, а не источник для цитирования: в отличие от отрывков самого произведения, эти сведения нельзя проверить по корпусу.
Vtrum difficilius aut maius esset negare tibi saepius idem roganti an efficere id quod rogares diu multumque, Brute, dubitavi. Nam et negare ei quem unice diligerem cuique me carissimum esse sentirem, praesertim et iusta petenti et praeclara cupienti, durum admodum mihi videbatur, et suscipere tantam rem, quantam non modo facultate consequi difficile esset sed etiam cogitatione complecti, vix arbitrabar esse eius qui vereretur reprehensionem doctorum atque prudentium. Quid enim est maius quam, cum tanta sit inter oratores bonos dissimilitudo, iudicare quae sit optima species et quasi figura dicendi? Quod quoniam me saepius rogas, aggrediar non tam perficiendi spe quam experiendi voluntate; malo enim, cum studio tuo sim obsecutus, desiderari a te prudentiam meam quam, si id non fecerim, benevolentiam. Quaeris igitur idque iam saepius quod eloquentiae genus probem maxime et quale mihi videatur illud, quo nihil addi possit, quod ego summum et perfectissimum iudicem. In quo vereor ne, si id quod vis effecero eumque oratorem quem quaeris expressero, tardem studia multorum, qui desperatione debilitati experiri id nolent quod se assequi posse diffidant. Sed par est omnis omnia experiri, qui res magnas et magno opere expetendas concupiverunt. Quod si quem aut natura sua [aut] illa praestantis ingeni vis forte deficiet aut minus instructus erit magnarum artium disciplinis, teneat tamen eum cursum quem poterit; prima enim sequentem honestum est in secundis tertiisque consistere. Nam in poetis non Homero soli locus est, ut de Graecis loquar, aut Archilocho aut Sophocli aut Pindaro, sed horum vel secundis vel etiam infra secundos; nec vero Aristotelem in philosophia deterruit a scribendo amplitudo Platonis, nec ipse Aristoteles admirabili quadam scientia et copia ceterorum studia restinxit. II.