SigPhiSigPhi

Tractatus de intellectus emendatione, et de via qua optime in veram rerum cognit

Baruch Spinoza

Sprache:
Latein
Status:
Vollständiges Werk
Autorschaft:
Vom Autor verfasst
Zustand des Textes:
Kein Scanrauschen festgestellt (automatische Messung über den ganzen Text, nicht von Hand geprüft)
Umfang:
~14.100 Wörter · 67 Passagen
Dieses Werk zitieren
  • APABaruch Spinoza. (n.d.). Tractatus de intellectus emendatione, et de via qua optime in veram rerum cognit. Digital reproduction: SigPhi. https://sigphiai.com/de/works/baruch-spinoza/tractatus-de-intellectus-emendatione-et-de-via-qua-optime-in-veram-rerum-cognit
  • MLABaruch Spinoza. Tractatus de intellectus emendatione, et de via qua optime in veram rerum cognit. Digital reproduction, SigPhi, https://sigphiai.com/de/works/baruch-spinoza/tractatus-de-intellectus-emendatione-et-de-via-qua-optime-in-veram-rerum-cognit.
  • ChicagoBaruch Spinoza. Tractatus de intellectus emendatione, et de via qua optime in veram rerum cognit. Digital reproduction, SigPhi. https://sigphiai.com/de/works/baruch-spinoza/tractatus-de-intellectus-emendatione-et-de-via-qua-optime-in-veram-rerum-cognit.

Angabe der Ausgabe, die SigPhi wiedergibt: SigPhi ist ihre digitale Reproduktion, nicht der Verlag. Das Erscheinungsjahr steht nicht in den Metadaten (daher „n.d.“), und der Übersetzer erscheint nur, wenn er verzeichnet ist.

Wovon es handelt

Das lateinische Original von Spinozas unvollendeter Abhandlung über die Verbesserung des Verstandes, 1677 aus dem Nachlass herausgegeben.

Kontext und Geschichte

Es beginnt mit einer Seite, die sonst nirgends bei Spinoza ihresgleichen hat: ein Bekenntnis in der ersten Person, eingesehen zu haben, dass Reichtum, Ehre und Lust nichts Dauerndes geben, und beschlossen zu haben, ein Gut zu suchen, das es gibt. Was folgt, genügt, um die Methode zu zeigen: die Weisen zu unterscheiden, in denen wir erkennen — vom Hörensagen, aus unbestimmter Erfahrung, durch Schlussfolgern, und viertens die Erfassung einer Sache aus ihrem Wesen — und darzutun, dass allein die letzte taugt. Die Abhandlung blieb unvollendet; Spinoza gab sie auf, um die „Ethik“ zu schreiben, welche die Methode anwendet, statt sie zu erklären. Darum ist sie der beste Eingang: man sieht, worauf er aus war, ehe die Geometrie alles zudeckte.

Redaktioneller Kontext, keine zitierfähige Quelle: anders als die Passagen des Werks lassen sich diese Angaben nicht am Korpus überprüfen.

Wie es beginnt
35. Hinc patet, quod certitudo nihil sit praeter ipsam essentiam obiectivam ; id est, modus, quo sentimus essentiam formalem, est ipsa certitudo. Unde iterum patet, quod ad certitudinem veritatis nullo alio signo sit opus, quam veram habere ideam ; nam, uti ostendimus, non opus est, ut sciam, quod sciam me scire. Ex quibus rursum patet, neminem posse scire, quid sit summa certitudo, nisi qui habet adaequatam ideam aut essentiam obiectivam alicuius rei ; nimirum, quia idem est certitudo et essentia obiectiva. VII. De recta methodo cognoscendi. 36. Cum itaque veritas nullo egeat signo, sed sufficiat habere essentias rerum obiectivas, aut, quod idem est, ideas, ut omne tollatur dubium ; hinc sequitur, quod vera non est methodus signum veritatis quaerere post acquisitionem idearum, sed quod vera methodus est via, ut ipsa veritas, aut essentiae obiectivae rerum aut ideae (omnia illa idem significant) debito ordine quaerantur . 37. Rursus methodus necessario debet loqui de ratiocinatione aut de intellectione ; id est, methodus non est ipsum ratiocinari ad intelligendum causas rerum, et multo minus est το intelligere causas rerum ; sed est intelligere, quid sit vera idea, eam a ceteris perceptionibus distinguendo eiusque naturam investigando, ut inde nostram intelligendi potentiam noscamus, et mentem ita cohibeamus, ut ad illam normam omnia intelligat, quae sunt intelligenda, tradendo tamquam auxilia certas regulas, et etiam faciendo, ne mens inutilibus defatigetur. 38. Unde colligitur, methodum nihil aliud esse, nisi cognitionem reflexivam aut ideam ideae ; et quia non datur idea ideae, nisi prius detur idea, ergo methodus non dabitur, nisi prius detur idea. Unde illa bona erit methodus, quae ostendit, quomodo mens dirigenda sit ad datae verae ideae normam.…

Das ganze Werk lesen →

← Zurück zu Baruch Spinoza