Orator
- Sprache:
- Latein
- Status:
- Vollständiges Werk
- Autorschaft:
- Vom Autor verfasst
- Zustand des Textes:
- Kein Scanrauschen festgestellt (automatische Messung über den ganzen Text, nicht von Hand geprüft)
- Umfang:
- ~32.200 Wörter · 153 Passagen
Dieses Werk zitieren
- APACicero. (n.d.). Orator. Digital reproduction: SigPhi. https://sigphiai.com/de/works/cicero/orator
- MLACicero. Orator. Digital reproduction, SigPhi, https://sigphiai.com/de/works/cicero/orator.
- ChicagoCicero. Orator. Digital reproduction, SigPhi. https://sigphiai.com/de/works/cicero/orator.
Angabe der Ausgabe, die SigPhi wiedergibt: SigPhi ist ihre digitale Reproduktion, nicht der Verlag. Das Erscheinungsjahr steht nicht in den Metadaten (daher „n.d.“), und der Übersetzer erscheint nur, wenn er verzeichnet ist.
Wovon es handelt
Das lateinische Original des „Orator“, aus dem Jahr 46 v. Chr.: das Bildnis des vollkommenen Redners, von dem Cicero zugibt, dass es ihn nie gegeben hat.
Kontext und Geschichte
Brutus hatte ihn gefragt, welches der beste Stil sei, und Cicero antwortet, indem er ein Ideal zeichnet: der vollständige Redner ist der, welcher die drei Stile beherrscht — den schlichten zum Beweisen, den mittleren zum Erfreuen, den großen zum Erschüttern — und weiß, wann jeder am Platz ist. Das ist Theorie und Selbstverteidigung zugleich: die jungen Attizisten warfen Cicero Schwulst vor, und das Buch ist seine Antwort — dass die Strenge nicht die einzige Tugend ist und dass, wer nur leise reden kann, nicht rein ist, sondern unvollständig. Der Schlussteil über den Rhythmus der Prosa ist die ausführlichste Erörterung, die uns das Altertum darüber hinterlassen hat, wie ein Satz klingt. Mit dem „Brutus“ desselben Jahres bildet er ein Diptychon, und in der Renaissance war er ein Buch am Bett: der Streit um den Ciceronianismus ist zu gutem Teil ein Streit um diesen Text.
Redaktioneller Kontext, keine zitierfähige Quelle: anders als die Passagen des Werks lassen sich diese Angaben nicht am Korpus überprüfen.
Videmus enim fuisse quosdam qui idem ornate et graviter, idem versute et subtiliter dicerent. Atque utinam in Latinis talis oratoris simulacrum reperire possemus! Esset egregium non quaerere externa, domesticis esse contentos. Sed ego idem, qui in illo sermone nostro qui est eitus in Bruto multum tribuerim Latinis, vel ut hortarer alios vel quod amarem meos, recordor longe omnibus unum me anteferre Demosthenem, quem velim accommodare ad eam quam sentiam eloquentiam, non ad eam quam in aliquo ipse cognoverim. Hoc nec gravior exstitit quisquam nec callidior nec temperatior. Itaque nobis monendi sunt ei quorum sermo imperitus increbruit, qui aut dici se desiderant Atticos aut ipsi Attice volunt dicere, ut mirentur hunc maxime, quo ne Athenas quidem ipsas magis credo fuisse Atticas; quid enim sit Atticum discant eloquentiamque ipsius viribus, non imbecillitate sua metiantur. Nunc enim tantum quisque laudat quantum se posse sperat imitari. Sed tamen eos studio optimo iudicio minus firmo praeditos docere quae sit propria laus Atticorum non alienum puto. VIII. Semper oratorum eloquentiae moderatrix fuit auditorum prudentia. Omnes enim qui probari volunt voluntatem eorum qui audiunt intuentur ad eamque et ad eorum arbitrium et nutum totos se fingunt et accommodant. Itaque Caria et Phrygia et Mysia, quod minime politae minimeque elegantes sunt, asciverunt aptum suis auribus opimum quoddam et tamquam adipatae dictionis genus, quod eorum vicini non ita lato interiecto mari Rhodii numquam probaverunt [Graecia autem multo minus], Athenienses vero funditus repudiaverunt; quorum semper fuit prudens sincerumque iudicium, nihil ut possent nisi incorruptum audire et elegans. Eorum religioni cum serviret orator, nullum verbum insolens, nullum odiosum ponere audebat.…