De clementia
- Sprache:
- Latein
- Status:
- Vollständiges Werk
- Autorschaft:
- Vom Autor verfasst
- Zustand des Textes:
- Kein Scanrauschen festgestellt (automatische Messung über den ganzen Text, nicht von Hand geprüft)
- Umfang:
- ~13.900 Wörter · 66 Passagen
Dieses Werk zitieren
- APALucius Annaeus Seneca. (n.d.). De clementia. Digital reproduction: SigPhi. https://sigphiai.com/de/works/seneca/de-clementia
- MLALucius Annaeus Seneca. De clementia. Digital reproduction, SigPhi, https://sigphiai.com/de/works/seneca/de-clementia.
- ChicagoLucius Annaeus Seneca. De clementia. Digital reproduction, SigPhi. https://sigphiai.com/de/works/seneca/de-clementia.
Angabe der Ausgabe, die SigPhi wiedergibt: SigPhi ist ihre digitale Reproduktion, nicht der Verlag. Das Erscheinungsjahr steht nicht in den Metadaten (daher „n.d.“), und der Übersetzer erscheint nur, wenn er verzeichnet ist.
Wovon es handelt
Ein Traktat über die Milde, an Nero gerichtet, der damals achtzehn war und eben mit Seneca als Erzieher an die Macht gekommen.
Kontext und Geschichte
Es ist zugleich Moralphilosophie und ein praktischer Versuch, einen Kaiser zu formen, und es lässt sich nicht lesen, ohne zu wissen, wie es geendet hat: jener junge Mann ließ seine Mutter töten und befahl zehn Jahre später Seneca, sich das Leben zu nehmen. In der Renaissance viel gelesen als Fürstenspiegel. Dieser Eintrag ist das lateinische Original; der Katalog hat auch die englische Übersetzung als eigenes Werk. Das Original zitieren.
Redaktioneller Kontext, keine zitierfähige Quelle: anders als die Passagen des Werks lassen sich diese Angaben nicht am Korpus überprüfen.
1. Esse autem aliquos scio, qui clementia pessimum quemque putent sustineri, quoniam nisi post crimen supervacua est et sola haec virtus inter innocentes cessat. Sed primum omnium, sicut medicinae apud aegros usus, etiam apud sanos honor est, ita clementiam, quamvis poena digni invocent, etiam innocentes colunt. Deinde habet haec in persona quoque innocentium locum, quia interim fortuna pro culpa est; nec innocentiae tantum clementia succurrit, sed saepe virtuti, quoniam quidem condicione temporum incidunt quaedam, quae possint laudata puniri. Adice, quod magna pars hominum est, quae reverti ad innocentiam possit, si poenae remissio fuerit>. 2. Non tamen volgo ignoscere decet; nam ubi discrimen inter malos bonosque sublatum est, confusio sequitur et vitiorum eruptio; itaque adhibenda moderatio est, quae sanabilia ingenia distinguere a deploratis sciat. Nec promiscuam habere ac volgarem clementiam oportet nec abscisam; nam tam omnibus ignoscere crudelitas quam nulli. Modum tenere debemus; sed quia difficile est temperamentum, quidquid aequo plus futurum est, in partem humaniorem praeponderet. III. 1. Sed haec suo melius loco dicentur. Nunc in tres partes omnem hanc materiam dividam. Prima erit manumissionis; secunda, quae naturam clementiae habitumque demonstret: nam cum sint vitia quaedam virtutes imitantia, non possunt secerni, nisi signa, quibus dinoscantur, impresseris; tertio loco quaeremus, quomodo ad hanc virtutem perducatur animus, quomodo confirmet eam et usu suam faciat.