Sobre el destino
- Idioma:
- latín
- Estado:
- Obra completa
- Autoría:
- Escrita por el autor
- Estado del texto:
- Texto limpio
- Extensión:
- ~6110 palabras · 29 pasajes
Cita esta obra
- APACicerón. (n.d.). Sobre el destino. SigPhi. https://sigphiai.com/es/works/cicero/de-fato-marcus-tullius-cicero
- MLACicerón. "Sobre el destino." SigPhi, https://sigphiai.com/es/works/cicero/de-fato-marcus-tullius-cicero.
- ChicagoCicerón. Sobre el destino. SigPhi. https://sigphiai.com/es/works/cicero/de-fato-marcus-tullius-cicero.
De qué trata
El original latino del tratado de Cicerón sobre el hado, del 44 a. C., conservado incompleto.
Contexto e historia
El texto que tenemos empieza a medias y acaba a medias: se han perdido el principio, el final y trozos del medio, y lo que queda es la parte central de una conversación con Hircio. El tema es si todo está determinado, y Cicerón expone la disputa que había partido las escuelas: Crisipo y el destino encadenado a las causas, Epicuro y su desviación azarosa de los átomos, y en medio Carnéades, que es por donde tira Cicerón, defendiendo que puede sostenerse que los juicios sobre el futuro son verdaderos o falsos sin que eso encadene la voluntad. Aquí está el «argumento perezoso» —si todo está escrito, ¿para qué llamar al médico?— y la distinción de Crisipo entre causas perfectas y auxiliares. Es la fuente principal de todo ese debate antiguo, y el debate es exactamente el que aún se tiene sobre determinismo y libertad, con los nombres cambiados.
Contexto editorial, no una fuente citable: a diferencia de los pasajes de la obra, estos datos no se pueden comprobar contra el corpus.
[1] ...quia pertinet ad mores, quod ethos illi vocant, nos eam partem philosophiae de moribus appellare solemus, sed decet augentem linguam Latinam nominare moralem; explicandaque vis est ratioque enuntiationum, quae Graeci axiomata vocant; quae de re futura cum aliquid dicunt deque eo, quod possit fieri aut non possit, quam vim habeant, obscura quaestio est, quam Peri Dynaton philosophi appellant, totaque est Logike, quam rationem disserendi voco. Quod autem in aliis libris feci, qui sunt de natura deorum, itemque in iis, quos de divinatione edidi, ut in utramque partem perpetua explicaretur oratio, quo facilius id a quoque probaretur, quod cuique maxime probabile videretur, id in hac disputatione de fato casus quidam ne facerem inpedivit. [2] Nam cum essem in Puteolano Hirtiusque noster, consul designatus, isdem in locis, vir nobis amicissimus et his studiis, in quibus nos a pueritia viximus, deditus, multum una eramus, maxime nos quidem exquirentes ea consilia, quae ad pacem et ad concordiam civium pertinerent. Cum enim omnes post interitum Caesaris novarum perturbationum causae quaeri viderentur iisque esse occurrendum putaremus, omnis fere nostra in his deliberationibus consumebatur oratio, idque et saepe alias et quodam liberiore, quam solebat, et magis vacuo ab interventoribus die, cum ad me ille venisset, primo ea, quae erant cotidiana et quasi legitima nobis, de pace et de otio. [3] Quibus actis, Quid ergo? inquit ille, quoniam oratorias exercitationes non tu quidem, ut spero, reliquisti, sed certe philosophiam illis anteposuisti, possumne aliquid audire? Tu vero, inquam, vel audire vel dicere; nec enim, id quod recte existimas, oratoria illa studia deserui, quibus etiam te incendi, quamquam flagrantissumum acceperam, nec ea, quae nunc tracto, minuunt, sed augent potius illam facultatem.…