Sur le grammairien
- Langue:
- latin
- État:
- Œuvre complète
- Paternité:
- Écrite par l'auteur
- État du texte:
- Aucun bruit de numérisation détecté (mesure automatique sur tout le texte, non vérifiée à la main)
- Étendue:
- ~7 580 mots · 36 passages
Citer cette œuvre
- APAAnselme de Canterbury. (n.d.). De grammatico [Sur le grammairien]. Digital reproduction: SigPhi. https://sigphiai.com/fr/works/anselm-of-canterbury/de-grammatico
- MLAAnselme de Canterbury. De grammatico [Sur le grammairien]. Digital reproduction, SigPhi, https://sigphiai.com/fr/works/anselm-of-canterbury/de-grammatico.
- ChicagoAnselme de Canterbury. De grammatico [Sur le grammairien]. Digital reproduction, SigPhi. https://sigphiai.com/fr/works/anselm-of-canterbury/de-grammatico.
Référence de l’édition reproduite. SigPhi est la reproduction numérique. Année, éditeur et traducteur sont indiqués lorsqu’ils sont connus ; « n.d. » signale une année inconnue.
De quoi il s'agit
Un exercice de logique : « grammairien » nomme-t-il une substance ou une qualité ?
Contexte et histoire
Cela a l'air d'une bagatelle et n'en est pas une. C'est l'un des textes qui montrent le mieux comment on faisait de la logique au XIe siècle, et le problème des termes dénominatifs qu'il soulève a occupé les logiciens médiévaux pendant deux cents ans. Il se lit pour ce qu'il est : un exercice de formation.
Contexte éditorial, non une source citable : contrairement aux passages de l'œuvre, ces données ne peuvent pas être vérifiées dans le corpus.
potest intelligi grammaticus sine grammatica, et homo potest intelligi homo sine grammatica: ita hic est intelligendum quia homo non potest intelligi homo sine rationalitate, et lapis potest intelligi lapis sine rationalitate; et idcirco cum huius syllogismi sit rata conclusio, quia nullo modo lapis est homo: uideris mihi syllogismi mei, qui omnino similis est isti, conclusionem callidis tuis expositionibus obruisse. Unde iam intelligo quid dixeris quia bene intellexi sed non bene consideraui. Bene enim intellexi quid loquendo mihi significares sed idipsum quod significabas non bene consideraui, quia quomodo me deciperet ignoraui. MAGISTER. Immo in hoc non bene considerasti, quia quomodo te non deciperet ignorasti. DISCIPULUS. Quomodo? MAGISTER. Quippe si iste syllogismus quem modo proposui sic exponatur quemadmodum exposui tuum, ut dicatur: nullus homo potest intelligi homo sine rationalitate, omnis autem lapis potest intelligi lapis sine rationalitate: non habebit aliam uim concludendi, quam dixi tuum habere. Sed quondam iste quodam alio modo potest intelligi quo ille tuus non potest: habet hanc conclusionem, ut nullo modo lapis homo esse possit. Cum enim dico quia nullus homo intelligi ualet sine rationalitate, et omnis lapis ualet intelligi sine rationalitate: sic potest immo debet accipi ac si dicatur: Nullus homo potest aliquo modo intelligi sine rationalitate. Omnis uero lapis quolibet modo potest intelligi sine rationalitate. Unde conficitur: nullus /152/ igitur lapis aliquo modo est homo. In tuis uero propositionibus ueritas nequaquam similem admittit subauditionem. Namque non potest dici quia nullus grammaticus intelligi ualet aliquo modo sine grammatica, aut omnis homo ualet quolibet modo intelligi sine grammatica. Nam et omnis qui grammaticus est, potest intelligi homo sine grammatica, et nullus homo potest intelligi grammaticus sine grammatica. Quapropter non possunt conficere grammaticum nequaquam esse hominem.…
Poser une question sur cette œuvreDe quoi parle Sur le grammairien ?Résumez Sur le grammairien brièvementQuelles sont les idées clés de Sur le grammairien ?
← Retour à Anselme de Canterbury