Tractatus de intellectus emendatione, et de via qua optime in veram rerum cognit
- भाषा:
- लैटिन
- स्थिति:
- संपूर्ण कृति
- लेखकत्व:
- लेखक द्वारा लिखित
- पाठ की स्थिति:
- स्कैन की कोई गड़बड़ी नहीं मिली (पूरे पाठ पर स्वचालित माप, हाथ से जाँचा नहीं गया)
- विस्तार:
- ~14,100 शब्द · 67 अंश
इस कृति का हवाला दें
- APAबारुच स्पिनोज़ा. (n.d.). Tractatus de intellectus emendatione, et de via qua optime in veram rerum cognit. Digital reproduction: SigPhi. https://sigphiai.com/hi/works/baruch-spinoza/tractatus-de-intellectus-emendatione-et-de-via-qua-optime-in-veram-rerum-cognit
- MLAबारुच स्पिनोज़ा. Tractatus de intellectus emendatione, et de via qua optime in veram rerum cognit. Digital reproduction, SigPhi, https://sigphiai.com/hi/works/baruch-spinoza/tractatus-de-intellectus-emendatione-et-de-via-qua-optime-in-veram-rerum-cognit.
- Chicagoबारुच स्पिनोज़ा. Tractatus de intellectus emendatione, et de via qua optime in veram rerum cognit. Digital reproduction, SigPhi. https://sigphiai.com/hi/works/baruch-spinoza/tractatus-de-intellectus-emendatione-et-de-via-qua-optime-in-veram-rerum-cognit.
पुनरुत्पादित संस्करण का संदर्भ। SigPhi डिजिटल पुनरुत्पादन है। ज्ञात होने पर वर्ष, प्रकाशक और अनुवादक दिए जाते हैं; «n.d.» का अर्थ अज्ञात वर्ष है।
यह किस बारे में है
बुद्धि के संस्कार पर स्पिनोज़ा के अधूरे ग्रंथ का लातीनी मूल, 1677 में उनके देहांत के बाद प्रकाशित।
संदर्भ और इतिहास
आरंभ उस पृष्ठ से होता है जिसके जैसा स्पिनोज़ा के यहाँ और कहीं कुछ नहीं: उत्तम पुरुष में यह स्वीकार कि उन्होंने देख लिया कि धन, मान और सुख कुछ भी टिकाऊ नहीं देते, और यह ठान लिया कि वे ऐसा शुभ खोजेंगे जो देता हो। आगे जो है वह विधि दिखाने के लिए पर्याप्त है: हम जिन प्रकारों से जानते हैं उनका भेद — सुनी-सुनाई से, अनिश्चित अनुभव से, तर्क से, और चौथा, किसी वस्तु को उसके स्वरूप से जानना — और यह दिखाना कि केवल अंतिम ही काम का है। ग्रंथ अधूरा रह गया; स्पिनोज़ा ने इसे छोड़कर 'एथिका' लिखी, जो विधि को समझाती नहीं, बरतती है। इसीलिए प्रवेश का यही सर्वोत्तम द्वार है: ज्यामिति के सब कुछ ढँक देने से पहले दिखता है कि वे खोज क्या रहे थे।
यह संपादकीय संदर्भ है, उद्धरण-योग्य स्रोत नहीं: कृति के अंशों के विपरीत, इन कथनों की जाँच कॉर्पस में नहीं की जा सकती।
35. Hinc patet, quod certitudo nihil sit praeter ipsam essentiam obiectivam ; id est, modus, quo sentimus essentiam formalem, est ipsa certitudo. Unde iterum patet, quod ad certitudinem veritatis nullo alio signo sit opus, quam veram habere ideam ; nam, uti ostendimus, non opus est, ut sciam, quod sciam me scire. Ex quibus rursum patet, neminem posse scire, quid sit summa certitudo, nisi qui habet adaequatam ideam aut essentiam obiectivam alicuius rei ; nimirum, quia idem est certitudo et essentia obiectiva. VII. De recta methodo cognoscendi. 36. Cum itaque veritas nullo egeat signo, sed sufficiat habere essentias rerum obiectivas, aut, quod idem est, ideas, ut omne tollatur dubium ; hinc sequitur, quod vera non est methodus signum veritatis quaerere post acquisitionem idearum, sed quod vera methodus est via, ut ipsa veritas, aut essentiae obiectivae rerum aut ideae (omnia illa idem significant) debito ordine quaerantur . 37. Rursus methodus necessario debet loqui de ratiocinatione aut de intellectione ; id est, methodus non est ipsum ratiocinari ad intelligendum causas rerum, et multo minus est το intelligere causas rerum ; sed est intelligere, quid sit vera idea, eam a ceteris perceptionibus distinguendo eiusque naturam investigando, ut inde nostram intelligendi potentiam noscamus, et mentem ita cohibeamus, ut ad illam normam omnia intelligat, quae sunt intelligenda, tradendo tamquam auxilia certas regulas, et etiam faciendo, ne mens inutilibus defatigetur. 38. Unde colligitur, methodum nihil aliud esse, nisi cognitionem reflexivam aut ideam ideae ; et quia non datur idea ideae, nisi prius detur idea, ergo methodus non dabitur, nisi prius detur idea. Unde illa bona erit methodus, quae ostendit, quomodo mens dirigenda sit ad datae verae ideae normam.…