Academica (ed. 2)
- Lingua:
- latino
- Stato:
- Opera completa
- Autorialità:
- Scritta dall'autore
- Stato del testo:
- Nessun rumore di scansione rilevato (misura automatica su tutto il testo, non verificata a mano)
- Estensione:
- ~23.800 parole · 113 passi
Cita quest'opera
- APACicerone. (n.d.). Academica Priora [Academica (ed. 2)]. Digital reproduction: SigPhi. https://sigphiai.com/it/works/cicero/academica-priora
- MLACicerone. Academica Priora [Academica (ed. 2)]. Digital reproduction, SigPhi, https://sigphiai.com/it/works/cicero/academica-priora.
- ChicagoCicerone. Academica Priora [Academica (ed. 2)]. Digital reproduction, SigPhi. https://sigphiai.com/it/works/cicero/academica-priora.
Riferimento all’edizione riprodotta. SigPhi è la riproduzione digitale. Anno, editore e traduttore compaiono quando noti; «n.d.» indica un anno sconosciuto.
Di che cosa tratta
L'originale latino della prima edizione: il libro che ne sopravvive, il «Lucullus».
Contesto e storia
Scritte nel 45 a.C., sono il libro di Cicerone sul problema se si possa sapere qualcosa: la difesa dello scetticismo della Nuova Accademia, la scuola in cui egli stesso s'era formato. La disputa è con gli stoici, i quali sostenevano che vi sono percezioni così chiare da non poter ingannare, e che il saggio può assentirvi con certezza; contro ciò Cicerone dispiega gli argomenti di Carneade — i sogni, le illusioni, i gemelli indistinguibili — per concludere che la certezza non si dà, e che ciò che resta non è il silenzio ma il probabile: si può vivere e decidere seguendo il verosimile, senza affermarlo come certo. Cicerone riscrisse l'opera intera nel giro di poche settimane, e perciò ve ne sono due edizioni, nessuna conservata completa. È la fonte principale di tutto il dibattito ellenistico sulla conoscenza, e quando Agostino volle combattere lo scetticismo, fu contro questo libro che scrisse.
Contesto editoriale, non una fonte citabile: a differenza dei passi dell'opera, questi dati non si possono verificare sul corpus.
Similiter uos, cum perturbare, ut illi rem publicam, sic uos philosophiam bene iam constitutam uelitis, Empedoclen, Anaxagoran, Democritum, Parmeniden, Xenophanen, Platonem etiam et Socraten profertis. Sed neque Saturninus, ut nostrum inimicum potissimum nominem, simile quicquam habuit ueterum illorum nec Arcesilae calumnia conferenda est cum Democriti uerecundia. Et tamen isti physici raro admodum, cum haerent aliquo loco, exclamant quasi mente incitati, Empedocles quidem, ut interdum mihi furere uideatur, abstrusa esse omnia, nihil nos sentire, nihil cernere, nihil omnino quale sit posse reperire; maiorem autem partem, mihi quidem omnes, isti uidentur nimis etiam quaedam adfirmare plusque profiteri se scire quam sciant. Quod si illi tum in nouis rebus quasi modo nascentes haesitauerunt, nihilne tot saeculis, summis ingeniis, maximis studiis explicatum putamus? Nonne, cum iam philosophorum disciplinae grauissimae constitissent, tum exortus est ut in optima re publica Ti. Gracchus qui otium perturbaret, sic Arcesilas qui constitutam philosophiam euerteret et in eorum auctoritate delitisceret, qui negauissent quicquam sciri aut percipi posse? Quorum e numero tollendus est et Plato et Socrates, alter, quia reliquit perfectissimam disciplinam, Peripateticos et Academicos, nominibus differentis, re congruentis, a quibus Stoici ipsi uerbis magis quam sententiis dissenserunt; Socrates autem de se ipse detrahens in disutatione plus tribuebat eis, quos uolebat refellere. Ita, cum aliud diceret atque sentiret, libenter uti solitus est ea dissimulatione, quam Graeci @ei)rwnei/an uocant; quam ait etiam in Africano fuisse Fannius, idque propterea uitiosum in illo non putandum, quod idem fuierit in Socrate. ---- VI.