SigPhi · Bonaventure

Commentaria in quatuor libros Sententiarum (Opera, tomus IV, ed. 1609)

Page 25 of 82

ftendituretiam quod impoffibile (it dari calem potétiam 4og i$ 1, |I Caturz.Quia (icut dicit Auguftinus: Magiseft de impio tradi, 1, | facere pium,quá creare coclum, &c. Sed potentia crean- peff med, |dinon potuit à creatura recipi: ergo nec potentia dandi p. gratiam. ] Ir£M productio gratiz per przfentiam agentis ab ani ma fu(cipitur,fed folus Deus poteft animz illabi:ergo fo- lus Deus poteft gratiam infundere in animam. : Ix M gratiaeft forma (implex,& deiformis, & fpiri- tualis,non habens ortumá principiis fubiecti: ergo cum anima tationalis ratione deiformitatis & fpiritualitatis non polliceffe ni(ià Deo:patet quod nec gratia que eque piritualis,immo iiit cit ipaanima. 1*M gratia imniediate vnit Deo:ergo non poteft effe iDeonifi immediate:ergo nullo cooperante: ergo crea- tura non poteít producere gratiam. | CoNcrivsio.

Spiritus fanclus a bonis Cr à malis potefl dari minifferia- : liters abonis tantum, impetratine: à fole 2 Dee effectue. | Condu. | REsr.Adarg. Dicendum quod ficut iftz vltima ratio- fiovni- |tesoftendunr gratiam fiueSpiritum íanctum dariab ho- ucrfli.. mine, ficurá principio effectiuo,fiue productiuo, omni- no eft falfum & impoffibile. Tamen propter intelligen- damobie&torum in contrarium,eft norádum, quod gratiam dariabaliquo cft tripliciter. Vel (icut à preparante, (iue miniftrante facramenta: feu ficutab annunciáte fa- Explica- |lutaria documenta. Velficut ab impetr.nte per oratio- iio ferm. |nem,fiue per bonaopera. Vel ficut à producente. Primo bons & aymalis. Secundo modo tá- Concli | um à bonis. Tertio modo tanrum à Deo: & per hzc mafiones par nifefta eft refponfio ad duo vltima obiecta, qua psobant Ah id) modo datur gratia à ticulares. |Spiritum fan&um dari, quia ibi datio nihil aliud eft quam praeparatio.

t. Ap illud ergo quod obüciturprimo,quod agés crea- cum polficin formam fubftantialem, dico quod non po- teftinomnem fuübftantialem, vtputa in eam quz eft dei- formis,ficut eft anima rationalis.Et quia gratia eft deifor- mis,ficut eft anima rationalis, ideo non poteft ab agente tali produci.Si autem de aliis formis naturalibus argua- tur,non eft locusà minori.

2.Ap illud quod obiicitur de lumine corporali, dicé- dum quod nó eft fimile.Lumen enim corporale diffun- ditur per medium deferens, & peridem medium poteft iterum generari per quod defercur, gratia autem non eft per dclationem,fed per illapfum agentis,&per omnimo- damindiftantiam.

;. Ap illud quod obiicitur, quod creatura corruptibi- lis debet habere potentiam generandi,dicendü quod ve- rum eftde illa quz corruptibilis eft de fe: fed gratia de fe nunquam corrumpitur, vel fenefcic. V el S A illa nó efttota caufa,maxime iri his quz non dicuntíubftantiam com pletam,fed magis di d oncEE 4. AD illud quod obiicitur, quod gratia poteft expelle- ce culpam,dicendum quod expellere culpam eft duplici- i ilcitedie velformaliter. Quod poteft expellere effe&iue, poreft efficere gratíam: fed non oportet quod illud quod fermalirer,quta illud feipfo expellitzquoniam ergo gratia expellit formaliter, & Ícipfà, ideo non fequi- cur,quod potlit generare aliam gratiam.

y. Ap illud quod obiicitur, quod in iuftificatione de- bet peccator humiliari, diccndum quod verum eft, quia humiliatidebet & füb homine, & etiam fub vifibilibus - |fignis,tamé aliter quam fub Deo,quia alius honor debe- ' ]turDeo quam homini:& ideo, quia fubDeo humiliatur, vt füb principio falutis, & à jn faluatur,fic no debet fub|' creatura humiliari,vtà qua falus deturei:fed vt à qua fa- A|nein perna, nó enim eft fimile de humiliatione illa, quia quias peruerfitatis: fed in gratia: donatione, anima per- B|effentiis,quia aliqu creaturz funt ita nobiles quodnon| fe deprecedit vel mittitur 4 (e. Adquod dwimus, qua ibi anima péruerfa manens in fua peruerfitate,rationcil. lius fübiicitur ns naturam, vel quia habet reli: uerfaà peruerfitate mutatur, & ad Deum immediate or- dinatur. | 6.AD illud quod obiicitur quod agens perfe&um dat potentiam agendi fimile,dicédum quod verum eft (i pa tiens conuenienter pofleríufcipere: fed ficut oftéfum eft, ex patte hominis non eft poflibile vttalis potentia ab co reci row FR ter talis formz nobilitatem,quz non po- teft e(Te niti ànobilitfimo agente.

7. À» illud quod obiicitur, quod dare potentiamad beneeffe non derogat Deo, dicendum quod ordoeítin decet eas nifi à nobiliffimo agente produci, vt (unt illz quz funt ad imaginem:quoniam ergo gratia eft de nobi- liflimis,patet quod non poteft s a ab homire, (icut neceffeanima. Qua vltimo obiiciuntur, foluta (untíu pra per diftindionem dationis fecundum naturam vi- membrem.

» DISTINCT XV. PARS I.

VTRVM SPIRITVS SANCTVS A SEIPSO DETVR, CVIVS OCCASIONE AGITVR PER TOTVM DE MISSIONE Firrti PUE 1; confiderandmmn eff, tum Spiritm [anim A Ig) detur bominibus à Patre ci Filo, quedil ) opfum temporaliter procedere abvtrag,ve d mitti,vtrum etian à feipfo detur.Sidamra Spiritus /ancius i" Deus eflcy donum fiue datum:cd. eo dat, datur.Dat quidem,nquantum Deus: Cy dai inquantum donum [we datum. Cum autem danatifi datio Spiritus fancli fit operatio Dei, Ci communis ju &* indiuifa operatio tiun perfonarum:datur itaque Spiri fanélus nontantum à Patre ^ (y Filio fed etiam a feigfo. t Vnde Auguflinusin 15.lib.de Trin.dicit quod feipfum dat. id Sicut inquit corpus carnis nibil efl aliud quácaro: ficdt- num Spiritus fancti nibilefl aliud quam Spiritus fnciu. Iptantum ergo donum Deiefl, inquantum daturtis que busdatur. Apud [e autern Deus efl,et[i nemini datur: quit Deus erat Patri,et Filia coeternus autcquam cuiquà da- retur. Nec quia illidant C ipfe datur,ideo minore ilu. Ita enim datur, [eut Dei doni,vt etiam feipfum det, fumi Deus.Non enim dicipotefd no e[fe [ue pote[Iatis, de quo di e: Spiritus vbi vnlt [Dirak. Ecce aperte dicit quod Spi nius Jantius feipfum dat.5i enimSpiriius faméfus feipfum darc mon potefl.cy cum Pater dare poteft; c Filius pet e vtique later dare aliquid ci Filus,quod non potefl pin- Fusfazsilus, Iter, fi rater e» Filus d.t Spiritum fin élum, nec ipfe dat:aiquidergo Pater operatur c Fins, quod non operatur Spiritus anéius.Dat ergoSpiritus jan. clus feipfum. Si autem femfum dat, tuac a fetpfopro«di d miltitur:qnad-viique verum eft, Nam proce [ro tem- porate Sprrittis fanci vel »ri [^is efi donatio, c tpfa Dei operatio. Procedet eroo Spiritus [tte . Awtemporaüter Afe eg mittitur lus miniftzatur.Et lic patet etiam fequens de humiliatiod- Ium.

'". Difund. XV. Pars. 1l. | uj [p € € MÁMÁELUAL OUR UA rlbu mide Marie rentebtus, p Non eft mirum, fi Spiritus fan&us dicatur mitti vel A | afeipfo milfum effe F ilium: quia e Mrie conce thus, e tocedereá fe, cum etiam Filius arius, operatio Ti rinitati eft. Sed inquit aliquis, quo dicatur mittià fe. medo Pater eum viifct, ft spe fe mifit? Coi re|oridco qua- T 22 |]. [rens vt dicat,quo modo eum Paser [anchificautt, fi eo ie Ne autem mireris quod — " dicitur PHI e fandhficauit:Virumqueenim Dominus ait: Owern Pa- | jn velpr pceder t Afe.Nam cae F d dicit Augufitnus P2-| [ter inquitfancificauit o mifit in bunc mundum. Et 417. lib. de Trinit quod non tantum à Patrensi[useff fedetiay | ipi p io pre eis [andfifico meipfam. item quero, quo A fetpfà C à Spiritu [anéTo:quarens quo modo Fifiusve!— 1, Poteveup tradidit, ff spfe fe tradidi? Vtrumque e- Maritus fanicfus [it miffme,cumm vterque fit obiquetam-|. |i, legitur. Credo, refpondebit, fiprobe fapit, quia " quan Deus. Nam-vierque, inquit A ueu[iinus legium voluntas efl Patris e Fily, ctr in[eparabilis operati. Sie milfus.De Spiritu ancfo enim legilur: né mittet Pater in nomtne vato.Et iterum: Si abiero,mittam eum ad vos, Et Filius de fc dicit: Exiuid Patre, c veni tn mundum. n «4 |Et Apoflolus dicit: MMtift Deus filium fuum. Im prephe- 3 po autem feriptsm ef ex perfona Dei: Caelum cf terram ego impleo. Itaque fFubique Deus eff, evbique evgo efl Fi- lius vbique ettam efl Sptritws fancfus. Illuc ergo miffus efl Filius ch Spiritus fanclutvti erant.

Quo modo intelligenda fit miffio vtriufqüe.

DO uocirca querendu efl, quo modo intelligatur mi[]to Filii, vel Spiritus [ancfi. Pater eston folussimquit Auouf[It- nus in codem, nu/quam legitur mil[us, fed Filius, cir Spi- ritus (anclus.Et d. Fili primovideamus quomodo mif- fuer euo Apoflolus dicat: Mifit Deus Filturm fuifacfum ex muliere. Vbi fatis offendit eo ipfo st/Jur filtum,quo|C fatum ex muliere. Proinde mitti à Patre fine Spiritu fan- éjo nonpotuit,quiaPatertntellgitur sntfi/]e ed cia fecit ex ewrina: quod vtique non fecit fme Spiritu [anclo, Ecce bi dicit Filium vifum a Patre cj Spiritu fancfo.

. QuodáSpiritu (an&o Filius fit miffus, auctori- ' tatibus confirmatur, igitur intelligat illam incarnationem, (Tex virgine "a- tiuitatem tfi qua Filius intelligitur mia, vna eadem, operatione Patris ( Filij infeparabilitere[fe faciam, nom sme (eparuto Spiritm[ancfo. Ergo à Patre c Filio mf- [as efl idems Filius, quia à Patre Cy verbo etu: facfuefl t mitteretur,id cff incarnatus bominibus appareret. Non enim mi.— »il[fus non etiam mittens curn Patre inueniretur.. Cur |Pbilasu. vero fit efl accepta farma ferui, vt maneret tncommuta- bilis forma Dei: mantfecflum eff, quod a Patre c Filio [mon apparentibus facfurm [it quod appareret in filio id eff, ab inuiftbilipatre cum inuifibili filio, tdem ipfe filius vifi- bilia msitterctur. Summatim colligit qu& ex predictis aftruuntur.

Ex pred.cfis aperte monfiratur quad Filius milfus efl u IM | 4 Patre, eh Spiritu fanclo,e à feipfo XC" que fit ifla maif- Et quod a Spiritu JamcTo Filius frt mif]us,vt att Muauffi-| | fjo fcilicet incarnatio, id eff, quod facinus eff borno, pe ?ustn eodem, auctoritatibus confirmatur. Ipfe Chriflus quod vifibili apparuit: quod efi 0pná commwne Patris ea dictt per lfaiam: Nuc mifit ene Dominus e Spiritus etus. Filj, e Spiritus Jandii. De boc Azmbrofina in lib. 2. de Spiritu fancfo tta ait: Cui Quaftio,cur dicit: A meipfo non veni. | eff qui dicit: Me mifit Dominus ci Spiritus eiue: nift qui Sed ad boc appozttur, [i frlsus à. fespfo pmijfus efl cur er- |1onan-8.c venit à Patre "vt faluos faceret pertatores id efl Cbriflus?)D go ait: Ameipfo non vem? Ad boc Augufhinus refpondet! — ergo é/ Pater Filtum miftt, e Spirittis fancfIus. Idem tn|— [in fecundo ma de Trinitate, ditens, boc diéfum ejfe fe c es p.to.3 eodem: Datits efl a Patre, vt "fats dicit:? Pty nattes eft — lenndum j formam ferui: fecundum quam non fec Vl mtt- idi nobis. Filius datusefl nobis. Datus eff audzo. diceres| — tevetur jid eff, not operatus efl incarnationem,, (ed fecum- ' (a Spiritu, quia e 4 Spiritu [ancfo mijus eft: Dicate- aum formam Dea. nim ilius Det:* Spiritus Derniuifuper me, propter quod unxit nic: euangelizare pauperibus rift sme, predicare captiuis remi|Jonem, cc. « Cuodeum da libro faia le. eret, att in euangelio: Hodie tompleta efl bac feriptura im auribus veffrisyot defedicium effesfFanafet.. Bene au- tem dixil faper me; quia quafi filius bominis e ntu eflc mffus ad praedicandum: Nam fecundum diuinita Jen pan (uper Chriftum efl fpiritus,féd i Chriffo. Ecce his verbisoflendit Ambrofuus, Filium e|Je vni[Ju ci da- tapa nobis non tantum à Patre fedetiam à Spiritu [anéfo. . |. A QuodFiliusfit datusetiamá feipío. — — Deinde oflendit effe datum etiam afeipfo, ita dicens in todem lib. Cum eniro non definitum fuerit per prophetam Aquo datus eff filius,affenditur datus gratia Trinitatis, vtetiam tpfe filius fe dederit. Ecce bic dieit quod filius fe dedit, quia Trinitas eum dedit. Si autevmfilius 4 fe da- fus ella fe s omi[fus eff, e afe proce[fit.. Et boc tique verum efl c» concedi oportet,cum eius mi[fio fet diutna| Quod Filius fit rniffusà (e; DO wodautern à (€ mittatur, Augu[Tinus affrmit in lib. 2 de Trinit. dicens: Forte aliquis cogat, ut dicam tia de Trsp.

. DISTINCT. XV. PARS II. Vtrüm femel tantum miffus fit Filius, an fpe.

GEO art REI Hicqueritur,vtrü femeltantum mi Quxttio pe mittatur. Syemimmi[fiofily iplius tantum incarnatto Vefocumm femeltantum incarnati [it,e? femeltantum vi- tur miffus. At fV fepe mittitur efl ei alta eius vui[Tio qua incarnatio. Sed que efl illa». Nunquid eterna gemuura s E »if]0 eis dicenda efl, ametiarm alia mifi quarendacft? :.. Quod duobus modis dicitur Filius mitti, , fll quad. dicimus quod duobus rnodias dicitur filius | Refpclio mittipreter illam eternam genituram;que ineffabilis eff. fecundum quam etiam mil]ta po[Jet dici,"vt videtur qui bu[da: fed melius ac verius fecudum eam dicitur genitus. Prater eaevgo duobus modis dicitur mitti [fcilicet, elcu vifibiliter »oundo apparuit carae indutus,velcutn Je in a- PBIPIAS plas ftc trasfere, ut ab eis percipiatur, ac cagnofca. tu. Hos daos mifüonis smodos aperte Augu] diflinaui iv | Cu. ao.to.j 4. lb.de Trin.dicens:Noeoipo q de patre natus eff mc fus dicitur fílius:fed eo quod apparuit buic mundo, verbi carofactu.Vede dicit: A patre extui,e o veriin mendum: B K^*4- |o veleoquoa .. RAIL H6. Lab. 1l.

Sap.9.b diczum ef de fapientia: Ernsite illam decals fanctis tuis, (à fedé magnitudinis tus, vt mecum fit, e mecumdaboret id efl, doceat me laborare». Et tum nicutque mittitur, cum à quoquam cognofcitur atque percmpi- tur quantum cognofa, c percipi potefl, pro captu vel proficientis in Deum, vel perfecta i» Dto anime ralto- alts, | Quod fecundum alterum femel, fecundum alterum Íz- pc ficmiffus:& (ecundumalterum vt fit ho- mo, & fecundum alterum vt áit cum homine.

Ecce diffincfi fant duo *nadi mi[fionis fil c fecundu alterum femeltantum mi Exphica- tio; refpó- fionis.

Sap. 7.d vt e[fet cum hominibus, velim bomimbus, vt. antea in atribus erat, ey improphetis, fed «vt ipfum verbum fie- ret caroyd efi, bomo.

Quod fecundum alterum modum dicitur miffus in mundum, fecundum alte- £üm non.

Vrde Auguflinus ineodem lib. ait: Cum ex tempore cu- fu(quam mente percipitur, mitti quidem dicitur, fed non in bunc mundum, Nonenim fenfibiliter apparet, id eff, corporeis fenfibusprefloefl.. Nam Qr nos fecundum quod mente aliquid eternum capimus, nen in boc swnido fu- ^ mus, ouium iwuftorum [piritus etiam tn carne viue- tium, inquantum diuina fapiunt, non [unt in. boc yywn- do. Ex predictis liquet, quod prater ineffabilem gemitu- yan, duobus modis mittitur filius,feilicet cwm vifibili- ter apparuit,'velinutfibiliter peraipitur mente 7.

Cur Patet non dicitur mifus, cum ab aliquo eo- gno(citur, vt Filius, Hicqueritur cur Pater non dicitur mi[fus, cum ex t&- p quoquam cognofcttur ficut Filius. 4dquoddici- |; mius, quia tn eo efl princi auctoritas, que non babet de Lib. €4 ca. | quo fit A quo Filius C Spiritus [ancfus. | Pater enim eft, ctetu ad. «Ut ait Aupuflinus in eodem libro principium totius di- Japan os | ritatia, vel ff melius dicitur, deitatis: quia principium fie lib. a. efl Fili, cir Spiritus (anti. Nam vt ait Ausuflinus in eade»; Caja etiam ft -voluilfet-Dews Pater per fubieifum creatura» vifibilter apparere, ab/uydi[Time tamen aut 4 Filio quem Genüit, dut a Spiritu fancfo qui deillo procedit, mil[us diceretur. | Congruenter. autemille mif[ns dici- tur,quiin carne apparuttzsmilJe autem ille,qui in ea non apparuit.

Sententiarum, — u | [c416 g. 'veleoquodex tempore cuiu(quam mentepercipitur, fion ^ ziilja efl, non-vt impleret angelos,nec-ut e[fet angelus, nec C Putauerunt quidam Filium &Spiritum fanum mi- . nores fuiffe Patre, quia miffi dicuntur.

ldecque putauerunt quidam baretici cum Pater sniEtzor oc. $t mil[ws, fed Filius, Ci Spiritus fancius, Patrem djje hos maiorem, aut Filium minorem e[e,' &- Spiritum[an-| jur,atque Patrem,quáfi maiorem, nstfi[le "Utrumque quafi minorem. Quod Augu[linus improbat in quaria| ^ap.icin libro de Trinit. illis contradice: Nonideo,mquis, aybi- hi - trandim oft minorem effe Filiwmhaquod mnifus eft Patre: paca. hec ideo shanorem Spiritum fancium,quod C» Patercum a«ni mifit er Filius: fue enim propter -vifibilem creaturam, - Mine potius propter principy aucloritatem,velcommenda- tionem, non propterinequalitatem, vel imparilitatem, | 7 vel ifimilitudimem fubftantia, im feripturis bac pofita intelliountur. Non ergo ideo dicitur Pater miilJe Filium, vel Spiritum fancturm, qued ille ejfet mator, ct i5 mino- res: fed maxime propter ancoritatem princtpy copmen- dandam c quia in vifibili creatura non fuut tlle appa. ruit. Ecce offenfum eff que fit miJro Fil, chr quibns mo- dis mittatur. | DISTINC. XV. PARSL Vtrum temporali proceffione Spiritus fandi procedat à feipfo.

Hic confiderandum eft, cum Spiritus /anchus detur bowinibws à Patre Cv Filio "" EÉxpofitio textus.

s egit Magifter de proceffione temporali ipfius; XO Spiritus fandi fecundum quod eft à Patre & Filio; hicfecundo oftendit quod temporaliter procedit à fei- pío,& hoc intendit in tota ifta parte ví; ibicric queritur; vtrum femel ttum fit mi[fus Filiu,vbi incipit agere de mo- do proceffionisfcu miffionis Filii,qui eft viibilis & inui- (ibis Et hoc quodam modo accidentaliter, cuim ifta miffio&Filio conueniat, & Spiritui fancto.Habetautem hec lia quatuor partes, In prima oftendit quod Spiri- tus fanus temporaliterá fe mittitur, datur,& procedit, & hoc deducendo ad impoffibile, quia aliter non effent indiuifa opera Trinitatis. In fccunda oftendit à minori per auctoritatem, quodPater mifit Filiumi vna cum Spt- ritu fancto, ità quod Spiritus fan&us mifit Filium, in qué nullo modo habet auctoritatern,ergo multo fortius mit- tit fc, & hocfacit ibi: Ne «utem mireris quod Spiritw (andus dicitur snitti Vel procedere à fe. In tertia véro partc oftendit hocá fimili; Sienim filius mifit fe, pari ratione &Spir- cus fanus fe, & hocfacit ibi:Deinde offendit datum etiam 4 feipfo effe. Yn quatta vero & vltima opponit contra pradi- &a, & hocibi:Sed ad hec opponitur:Si filiu à feipfo, &c. vbi etiam foluit, & bréuiter epilogat przdeterminata.

Donatur itaqne Sphritus (/ancime son taittum APatre Gr Filio, fed etiam a feipfo- / Dub. 1. - Videtur dicere falfum: quía fuprafacitargumentum,]|. quod non Led dari fanis viris, quianon poteftab] — ipfis précedere: fed nori poteft feipfo procedere:érgo pari ratione nori poteft dari fe. E R £s p. Dicendum, quod Magifter arguebat de pro- ceflione temporali, & dehac bene concedit ipíe quo proceditàfe,eo quod propriz potcítatis eft, vt fpiret in eum in queri vult, fed fandi viri nori habent poffe in| Cur.

Sicut ifiquit corpi carnis nibil aliud efl quari cato, fic donam Spiritu fandi nibil aliud eff quam spiri- | iw fanciu. | Dub. 11.. Videtur,fi fimilitudobona eft, vt omrie quod eft donum Spirie — x CNN i " v imorcít donumSpiriuis (anti, & non eft Spiritus fan.

[ter non:ergo aliquid facit Spiritus fanctus,quod non pa- Attic. I.

num Spiritus fancti fit Spiritus fanQus. Sed conta: Ti- R £s». dicendum quod donum cum dicit relation, acper hoc quodam modo diftincionem, poteft illam importare tripliciter: aut fecundum modum intelligen- di,aut fecundum modum effendi, aut fecundum effen- tiam. Primo modo idem e(t dans & datum, ficut t idem intclligens & intelle&um: & differens ratione modi di- cendi, quia datur idemà fe: & fic intelligit Auguftinus. Alio medo fecundum modum effendi, fiue fe habendi, ui alius eft & alius in perfonis, & fic dicit relatione per- em ad períonam. Tertio modo importat diftinctione fecundum effentiam,& refpe&tutm ereaturz ad effentiam increatam, & hoc modo amor dicitur donum Spiritus fandiifed hoc infra melius patebir.

Si Pater C Filiu dant. — Dub. 111.

Quia ifla ratio, vt fupra didum eft, non valet: Pater poteft generare filium,&filius non po teft:ergo pater po- teft aliquid quod filius non poteft: ergo pan ratione, cü Spiritus fanctus dicit perfonam vt filius, non valet.Sr rv DICAS, quod non eft fimile propteractum dandi,qui eft operatio in creatura. C o NT R A:Sicut dicit Magiíler in littera, Spiritus fancti donatio eft eius proceffiorfed illud argumentum non valet; Spiritus fanctus procedit, & Pater:ergo fimiliter necin propofito. S 1 Tv prcAs mihi quod noh eft fimile deudtiua & paffiua. C o NT n A:In- flexio nominis per cafus, non variat fignificationem: er- go imilitervidetur quod necibi fit variatio per a&tiuum & pa(Ruum. Etfitu dicas quod non eft fimile, oftendi- turquod fic,quia omnis actiua infert paffiuam: ergo vi- detur quod (1 in voceactiua tenetur effentialiter, quod fimiliterin paffiua.

RzsroN. dicendum quod (icut predeterminatum efl,rationes Magiftri benz funt,quia ipfe accipit dare, fe- cundum quod dicit effe&um in creatura, & fecundum hoccommunc eft tribus perfonis neceffario, & hoc in aQtiua fignificatione. Dare enimSpiritum fan&um ali- cuieft facere quod inhabitet in eo:& idco non eft (fimile de potentia generandi..

Àp illud quod obiicitur, quod Magifter dicit quod donatio idem cft quod proceffio,dicendum quod loqui- rurde donatione paffiua,fecundum quodartatur ad $pi- ritum fanctum, & argumentum fuum bonum eft: quia p mitti proprius.fcilicec de Filio,an de Spiritu fancto, C D| Apilludquodobiicitur quod non eft fa&us, dicendü x — Quei rm effectum. Vndeficut non valet, procedit temporaliter, érgo producitur temporaliter; fic & in propofito. Ne autem mireris, quod Spiritus [andlus dicitur mitti, &c. Dub. V.

Videtur quod male probet miffionemSpiritus fancti per miffionem Filii,quia miffio dicit fübauctoritacem in miffo, fed plus eft de fübauctoritate inSpiritu fancto, quam in Filio: ergo plus de ratione mi(fionis:ergo vide- tur,quod potius deberet procedere econtrario.

IrrM miffio dicit manifeftationé: fed imiffio filii ma- nifefta eft per miflioné Spiritus fan&i, crgo manifeftior cft miflio Spiritus fan&i:ergo videtur quod probet i- gnotum perignotum luxta hocquaritur; de quo dicitur R £s». Dicendum quod Magifter probat miffionem Spiritus fancti per miffionem Filii, quia magis expreffas habet auctoritates. Adhuc poteft tamé nihilominus alio modo dici quod etiam ratiocinando bene procedic.In miffione enim períonz eft duo confiderare, fcilicet emanationé, rauone cuius eft (abauctoritas ih mifTo, & quátum ad hoc magis conuenit, Spiritum fan&unm mit- ti:& quantum ad hocarguit Magifter à minori, quod fi Filius mittiturá Spiritu fando, & a fe, multe fortius & Spiritus fanus. Eft etiam confiderare manifeflationem, & ratione huius conuenit Filio magis: quia magis eui- denterapparuit mundo, & quantum ad hoc arguit Maiflerà manifeftiori,& i(a peroptime procedit.

Ap illud quod obiicitur quodSpfritus fanCtus mani- feftat Filium, & eius miflionem, dicendü quod hoc non eft propter defectum euidentizá parte mitlionis Filii: fed propter cxcitarem à parte vidétium, quam remouet Spiritus fancti gratia, & fic patet de quo prius.Vno enim modo magis competit Filioalio modo Spiritui (an&o fecundum duas pradiétas conditiones.

Secundum hoc videtur, quod cum Spiritus fanctus non fit factus ex muliere, videtur quod non fit miflus. Praterca fiFilius eft factus ex muliere:ergo eft factus.Co- tta perSymbolum:Non factus, | Rzs». iftanoneftcommunisratio miffionis: fed fo- lum miflionis vilibilis ipfius Filii, & ideo non valet defe.

quod illud non eft intelligendum nifi fecundum huma- nam naturam, & ideo o addere determinationé, -— vt dicatur factus ex muliere, vcl fecundum humanam naturam, quia fimpliciter propter errorem Arrii vitan- dum,non recipit eam eloquium Ecclefiafticum, ab codé principio eftactio, & paffio:ergo fi donatio acti- ua eft Patre, fimiliter & donatio patfiua:(imiliter fi do- natio aCtiua eft Spiritu fancto,& pafliua.

A» illud quod obiicitur quod in aGiuatenetur effen- tialiter,ergo & in paffiua, fimiliter ergo poteft dici quod pater procedat,dicendum quod argumentum iftud non valet:quia [pirare in voce actiua conuenit duobus,in vo- ce iua conuenit vnifoli.Sic mittere poteft conuenire bos: procedere vere fiue mitti duobustantum, ARTICVLVS I. A D intelligentiam huius partis quatuor quaremtur, Primo quzricur, vtrum milio fic in diuinis.Secun- do dato quod (it, vtrum miffio fitex cempore, vel eterna. Tertio quaritur cuius fit milfio vc milli.Quarto cuius fit Si autem feipfum dat: tunc C. à feipfo procedit. mitlio vt mittentis.

Dif ie QV £STIO I Videturfalíum: quia procedere eft produci: ergo fi An in ditinis fit vuifsio 9piritus ían&us procedit à fe pducituráfe.S1 rv p1cAs | Q nondicitur fine terminatione,videlicet temporaliter, contra; Temporaliter, eft determinatio non diminuens: ergo fequitur de neceflitate, fi tempotaliter procedità fe quod procedat fe. | Rz sr. Dicendum quod ficut didum eft fupra, pro- ceffio ratione comparationis ad terminum in quo fufci- pitur creatura, fcilicet qua fanctificatur, de ratione no- minis, connotat cemporale,& ideo dicitur temporalis: . J"tiamilleeffe&ustemporalis eft à Spiritu fancto, 1 ideo & proceffio, licet nonita proprie ficut de Patre. Et non valet de produ&ione, quia produ&tio folum dicit comparationem ad principium à quo,& non connotat Vod miffió fit in diuinis,oftehditur primo per fcri- Q turam Veteristeflamenu:Mitte illam de caelis, 8c; lequitur deSapientia, qua eftDei Filius.

Ir&M perícripturam Noui Teflamentit Cum venit Funda- meuta .. plenitudo -— lo.16 b Ad oppof.

Explica- tio. Diftin- ctio. Primum membrü.

dift.

Applica- tio.

Secüdum inembrü.

us I ib. I. Dift. XV.

* R.: I EDSNMESBSLS RENE REEREERT « ER. "iam e.. Ee "- " plenitudo téporis,mifit Deus filium füumn.Ec poft:Quo- |À | tenté propter diftantiam termini admit niam eftis Filii Dei, mifit DeusSpiritum filii fui in corda veftra. —.

Ir£M hocoftendimurperteftimonium Veritatis:Curn autem abiero, mittam vobisSpiritum veritatis.

ITEM rationevideturiftud rdem,quia mittere non eft aliud quam ex fe aliquem producere in alium, ficutSol radium mittit in aerem:fed Spiritus fan&tus à Patre & Fi- lio procedit in creaturam, ergo ab eis mittitur.

Ir£« quandocunque datur aliquid alicui, vt abfenti, conucnienter dicitur mitti: fed rota Trinitas eft abfens peccatoribus quantum ad gratiam inhabitantem: ergo quandocunque datur Spiritus (an&tus quantum ad gra- tiam inhabitantem, non incongrue dicitur mitti: fi ergo darieftin diuinis hoc modo, vt didum eft, ergo & mif- fio.

1.CoNTR A: Vbicunq; eft miffio, ibieft feparatio.Vn-|.

de Hieronymus fuper Ezech.Quod coniunctum eft & in vno corpore copulatum, mitti non poteft,fed quod extra eft. Vnde non mittitur manus, fédiaculum. Sedin di- uinis eft omnimoda indiuifio, & nulla feparatio: er- go,&c.

1 [TEM vbicunq; eft miífio,cft miffi ad mittentem füb- iectio:quod patet:Dominus enim mittit feruum, & non feraus Dominum.Sediin diuinis eft omnimoda zquali- tas,& nulla fubie&tio:ergo ibi non eft mitfio.

;.[rgM vbicunque eft miffio,ibi eft mutatio,quia non dicitur aliquid mitti,vbi eft:fed jn diuinis, nulla omnino cadit mutatio:ergoj&c. |; | 4. Ire« milio paffiue dicta inquantum ralis, eft opus minifterii;fed innobiliffima natura inquantum talis,non cadit minifterium,ergo, &c.

CowNcrvsto.

Mifio eff in diuini proprie propter triplicem babitudinem mit- tenti, fimiliter & miffionis: C propter triplicem perfe- , Gienem in mio: que ponitur loco triplici im- perfetiionisillius in bis in- ferioribia.

R x s r. adarg Dicendum quod miffio eft in diuinis, ficut oftendunt przdi&z auQtoritates & rationes,& trás- ferturà c eaturisad Deum. Secundum autem quod mi- fio in his inferioribus confideratur, habet refpectum ad tria fcilicecad principium,&ad terminum,& ad miffum. Adprincipium fiue ad mittentem,füb triplici habitudi ne comparari conuenit, vt ad dantem efle, & fic mittitur radiusáSole.Vcad dantem virtutem, & fic mittitur iacu lumá proie&ore. Vt ad dantem iuriídictionem fiue au- Coritatem,& fic mittitur nunciusá prztore. Secundum omnem hanc comparationem eft in diuinis miffio, quia Spiritus mittiturá Patre & Filio tanquam habens effe, &| virtutem & auctoritatem in operandoab eis,&ideo mif- fio fecundum huncrefpectum,eft completiffime in diui- nis. Non enim eft ponere quod vna perfona recipiat au* &oritatem,nifià quo recipit virutem:nec virtutem, nifi à quo recipit effe. Similiterad terminum füb triplici ha- bitudine cemparatur. Mittitur enimaliquid alicui, vbi videlicet quietatur, vtlapis mittiturdeorfum, Mittitur etiam alicui, vt à quo habeatur, ficut aliquis mittit alicui donum Mittituretiamalicui vtad aliquid, fcilicet quod operetur.Secundum hanctriplicem comparationem eft; |quem fit miffio,eft cemporalis.

milfio in diuinis.Mittitur enimFilius vel Spiritus fanus vt alicuiad inhabitandum: vc alicui, ad poffidendum vt donum:vtad aliquid,fcilicet ad effectum operandum:& ideo miffio per comparationem ad terminum reperitur completiffime in diuinis, multo magis quam in creatu- ris. Siautem loquimur de miífione in comparatione ad- miffum,fic in his inferioribus ponit triplicem conditio: nem imperfectionis, fcilicet feparationé, fubiedionem, & mutationem, quz quidem non lünt in diuinis, eft ca- men aliquid perfeGionis ibi iftis cerrefpondens,& ratio huius patet fic.In iftis inferieribus feparatur miffus 4 mit- D Y J Yrum miffioin diuinisfit ex tempore tantum, an -- centem, vt patet] €um mitto a pne Romam: quia Roma diítatàmce: fi ille debet eife Rómz,oportet quod fepateturà me.

1. IN diuinis vero, quia Deus mittens eft vbique, nul- |Applia. laeft diftantia,& ideo nulla eft -— hu- ^ pror. iue emanatio,& fic pa- t us iuseft miffià mittente cgreffio, tet refponfio ad illud quod obiicitur de conditione fepa- NL rationis. | 3, SIMILITER inhisinferioribus eft in miffo (übiedio propter differétiam mittentis ad miffum: quia enim mif- . |fusrecipità mittente, vel effe,vel virtutem, veloperatio: nem,& eít feparatus ab eo in fubftantia: quia fubftátia o- mnino eadé non participaturd pluribus,neceffe eft quod aliam virtutem recipiatab eo,& aliam iurifdictionemil- la inferiorem:íed in diuinis non eft fübftantialis differe- B |tia,& ideo omnia funt zqualis nobilitatis in mittente & miífo,fed camen loco huius eft (übau&toritatis origo, & fic patecfecunda obicctio. | : 3. SiMitrTER inhisinferioribus eft in miffo mutatio propter ditantiam miífi à termino. cum enim non eftin termino ad quem mittitur, ideo oportet quod mutetlo- cum, & quod fit in co mutatio: quia vero in diuinis mif- fus nulli locoabeft:non opertet quod perfonaliter acce- dat, & ideo noneít ibi mutatio. Sed tamenloco eius eft lalicuius effe&us de nouo productio, &fic patet certia ob- iectio.Quamuis enim in diuinis non fit feparatio, fubie. Gio & mutatio,ramen loco horum eft emanario, fubau- Goritatis origo,& noui effe&us productio. 4.Àp illud quod vltimo obiicitur quod pertinet ad mi- nifterium,dicendum quod hoc verum eft, vbi miffio di- cit fubiectionem,fed hoc non eft in diuina natura, fed in creaturis, &c.

QY ESTIO IL An miffío in diuini ex tempore tentum fit,veletiam: 4b eterno.

etiam ab zterno.Et quod ab eterno; oftenditur au- &oritate,& ratione. Auctoritate fic per Gregorium;Éo1- pío mittitur Filius quo generatur, fed generatur ab ater- no: ergo mittitur ab eterno:ergo mitlio in diuinis eftab eterno. | roceditab aterno: ergo mittiturab aterno.

3.ITEM rationc fic: Miffio fiue a&iue fiue paffiue dicla, eft Deus: fed omnisactio quz actiue & mr m eft Deus, eftab aternotergo, &c.

4. IT £ M omnisacdtio quz habet Deum vt terminum, &vt principium,eft ab zterno, vt patet cum dicirurDeus intelligit Deum, Deusgenerat Deum: fed milio eft hu- iufmodi,quia Deus mittit Deum: ergo miffio eft zterna. $1dicas quod miffio requirit duplicem terminum, fcili- cereum qui mittitur, & eum ad quem mittitur, & illad CoxTR a:Deus poteft effe? qui mittit, Deus qui mit- ricurtergo pari ratione Deus ad quem micticur,& videtur (quod iftz cóparationes principii & términi maximeDco jconueniant, Deusenim eft Alpha & o, principium &d f- nis: ero magis proprie diciturDeusad quem rnittitur, quam Deus quí mittitur.

$. ITE M quidquid eft Deus,efteterum: miffio eft Deus,ergo eft eterna:íed premiffz func vere:ergo&con* clufio. | ConTAA per loannem: Sinon abiero, Paracletus [noh venietad vos:cum autem abiero,mittam vobis eum.

Ru RM i b - c—guódmunedpdmdéprÓ cem c oM '.* MENFE MEA NEM IUE — M—M M H——, Cum crgo Spiritus fanctus poteft mitti, GC promittit: fed|A Marfilius Inguen. t. Sert.q.g.urt.3. quod cít zternum,non po ceít prom Itti: ergo, &c. Gabriel Biel.1. Sent.difl.15.4.vnica.