2. Rubion. -^gid. Durand. Marsil. Gabr. Ovando, Angles /iic, et Herrera m 2. d. 27. vocanl tenente» pueros puniri igne, par- vulorum tortores. Bellarni. lib, 6. de statu peccali, c. 6. et 7. 8uar. rom. 3. d. 57. «. 6. ei d. 50. «. 5. Vasq. 1. 2. d. 134. Scot. tn Oxon. htc.
1, Circa istam distinclionem trigesi- Argument. mam tertiam queeriturprimo: Ulrum primum. ^^^^ po^na damni debealur peccato originali? Quod non, Augustinus deFide adPeir. 24. dicit: Parvulos non bapiizatos gelerniignis supplicio puniendos; illaestpoena sensus.
Item, parvuli non baptizati, non habebunt corpus gloriosum; igilur possunt pati ab intrinseco et extrin- seco, cum corpus eorum compona- tur ex contrariis; igitur non solum puniuntur in non videndo Deum.
Item, voluntas in eis non erit confirmatain bono; igitur possunt peccare aliis peccatis quam sit origi- nale; igitur habebunt aliam pcenam a poena damni.
Item, si puniuntur ista pcena, igi- tur non sola ista. quia habebunt intellectum non sic ligatum, quin poterunt intelligere naturam suam, et poterunt intelligere ad quantam beatitudinem natura eorum fuisset Secun- dum.
Tertium.
Qnartum.
ordinata; igitur ex hoc possunt tristari; non igitur solum puniuntur in non videndo Deum.
Opposilum, Magister in liltera, oontra. quod poena eorum omnium pcena- rum erit mitissima; sed si haberent aliam apoenadamni, hoc non esset verum.
SCHOLIUM I.
Sententia Magietri, Henrici, Gregorii et alio- rum, originale peccatum esse morbidam quali- tatem; caro infecla seminatur secundam Ma- gistrum, quia nihil est de Teritate humanae naturflB, ni»i particula accepta de carne Adam, et ista transit cum sua infectione, multiplicata sicutquinque panes. Refutatur primo, quod ait de multiplicatione carnis, quia boc fieri sine additione novse materis, est ponere magnum miraculum in generatione cujuslibet bominis; si autem Oeret eadem materia poeita sub diver- sis formis, oportet tantum de universo conden- sari, quantum occupat illa rarefactio. Occasione hujus resolvit, n^ultiplicationem quinque pa- num factam fuisse non per novam materiam crealam, nec per extensionem materis panum, sed convcrsione alterius corporis in panem, et coUigi ex Augustino.
Circa istas quaestiones est una via 2. declarans quod peccatum originale Quat«or contrahitur ex infectione carnis, et da. in primo articulo declaratur quod primo fuit anima Adee infecta quam caro sua; non enim prius fuit in- fectio in carne quam in voluntate. Secundo, declaratur qualiler caro infecta seminetur. Tertio, quomodo ex carne infecta seminala, inficia- DIST. XXXIII. QUiESTIO UNIC.
Fomts ez peccato Adee. Prima seDteDtia de peccato origi- Dali quod Bit qualitat.
Qoomodo caro iofecta semioetur.
tur anima prolis. Quarto, quomodo habet puniri peccatum originale.
De primo dicitur quod sicut pec- catum in anima AdaB fuit curvitas queedam, sic consequebalur qualilas queedam positiva morbida, quae diversimode nominatur in ipsa carne, ut languory vel morbida qua- litaSy fomes. Ista existens in carne excitat delectaliones sensitivas inor- dinatas, et quanto plus illae delecta- tiones crescunt, tanto minus delec- tatur in superioribus. Istud confir- matur, Sapientise nono: Corpus^ quod corrumpitury aggraval animam. Isla autem qualitas nunquam cor- rumpitur de lege communi in hac vita, neque minuitur in essentia, quia hoc non posset esse, nisi per gratiam; sed gratia ipsam non corrumpit, quia non sunt in eodem susceptivo, tamen per gratiam bene potest minui quantum ad effectum. Exemplum ad hoc: Si lapillus esset alligatus alae aquilae, quantumvis pennae crescant, vel aquila ascendat, vel etiam fortificabitur, nunquam minuetur ponderositas lapilli, quia licet minus posset impedire effectum aquilde in volando crescente virtute aquilee, non tamen minus trahit deorsum, quantum est ex se; sic est de ista qualitate crescente gratia.
De secundo articulo, scilicet quo- modo caro infecta seminetur, dicitur diversimode. Primo secundum in- tentionem Magistri in littera, tota caro Adae fuit infecta, ex illa infec- tione voluntatis suae. Et vult Magis- ter quod tota caro, quae est de veritate humanae naturae, sit de particula abscissa ab Adam, et ista particula aucta in se erat tota caro, quae fuit de veritate humanae naturae in prole; et tunc facile videtur ima- ginari quomodo caro infecta semi- netur, quia portio prius infecta in patre sit postea totacaroin prole. Pro hoc videtur auctoritas Matth. 15. Nescitis quod illud, quod in os intratj in ventrem vadity et in seces- sum emittitur? Igitur nihil quod est de veritate naturae humanae genera- tur ex alimento; igitur tantum multiplicaturin se particula abscissa a patre. Ad hoc est ratio: Si parvuli mo- CostaAdiB,...et quinque riantur ante completam quantitatem panesquoadeptam, Deus in resurrectione tipiicati. supplet; igitur ratione pari, potest eodem modo supplere portionem abscissam a patre, et illo modo dici- turde quinque panibus, quos Deus multiplicavit, et de costa/ex qua fuit Eva formata.
Sed ista opinio rationabiliter im- 4. probatur, quia quod talis multiplica- tio, si fieret sine additione materiae, non posset fieri naturaliter, et non oportet quod Deus faciat miraculum in generatione cujuslibet individui absque additione materiae.
Item, non posset hoc fieri per potentiam Dei regulariter, quia multiplicando illos panes, quaero utrum illa eadem materia, quae prae- fuit in uno pane, sit postea in ipso pane facto per miraculum, aut est alia materia? Si primo modo, cum forma maneat in materia priori, ut prius, et alia forma in alio pane, igitur eadem materia simul erit sub diversis formis atomis dantibus esse completum aeque perfectis, vel oportet dicere quod ille panis prae- existens non est ille qui modo est, quia nisi principia essentialia ma- nentj non potest unum et idem LlBRl II.
Sed neque boc coDcedit, quia opposilam babet4. d.
5.
In multi- plicati oue pafium an creata do« vamateria.
totum remanere. Non tamen nego quin Deus possit facere eamdem materiam sic sub formis diversis, et quod tanlum differant panes inter se per formam substantialem et quantitatem. Tamen sic oporteret quod tanta Ibret eondensalio in toto universo, quanta est illa rarefactio ultra cursum naturee. Eodem modo esset in formatione corporis mulie- ris ex costa, ex quo prius aer reple- vit illum locum, quem postea corpus mulieris, oporteret quod aer fuisset condensatus, et sic remaneret con- densatio innaturalis, quandiu Eva viveret. Vel si costa fuit sine materia nova multiplicata, vel ibi fuitforma sine materia, vel eadem materia, sub diversis formis atomis. Et praeter hoc, etsi virtute divina illa pueri portio resecata a patre, esset multi- plicata in se, oporteret tamen illam materiam remanere usque ad diem judicii, et sic tantam esse condensa- tionem innaturalem in aere, et omnibus aliis corporibus, quantum repleverunt de loco omnia corpora hominum ab Adam usque modo.
Et similiter, cum illi panes Evan- gelici conversi sint in naturam co- medentium, illa materia multipli- cata in se remanebit usque in diem judicii, et tanta condensatio innatu- ralis erit in aliis corporibus propter irregularitatem rarefactionis mate- riae quinque panum; ideo non credo quod aliqua nova materia fuit creata post illud primum chaos.
Quare igitur videntur Sancti di- cere quod multiplicavit istos panes, non addendo materiam.
Dico sicut dicit Augustinus in quadam Homilia super Joan. Mi- rantur homines de vino ex aqua facto in festo^ ettamen non miranlur cum hoc fiat annuatim in vinea. Miraculum enim fuit aquam imme- diate fuisse conversam in vinum; natura autem hoc facit per mulia media. Sic dico quod aer Circum- stans quinque panes non fuit materia proxima toti naturae, ut possit illum convertere in panem^ immediate, sed per multa media. Fuit tamen Deo materia proxima, quia imme- diate potuit convertere in panem illum aerem, vel proximum cir- cumstans. Multiplicavit igitur quin- que panes, et non per additionem materise, qiifle fuisset materia ipsi naturee sufficiens per actionem suam. Sic habent intelligi omnes auctoritates, quee videntur sonare contrarium.
SCHOLIUM n.
SCHOLIUM n.
Eefutatur, quod ait Magister, prolem abscln- di de substantia patris, quia secuDdum Philo- sopbum ntde meDstruo mulieris; et si mulier peccasset, et vir Don, materia fulsset iufecta, tameD dod fuisset peccatum origiuale. Prete- rea, qualitas morbida si fuit iu semine, Id JDStaDti geDeratioDis dod est, quia uec semeo est; ergo tuuc dod iDficit.
Item, opinio Magistri quantum ad 6. hoc, quod proles abscinditur de Magister substantiapatris, non videtur vera, tur^c*IfrpuV quia de semine patris non formatur ftruo^So?" corpus prolis, vel spiritus, sed tan- ^*®"®* tum de menstruo mulieris, ut vult Philosophus I. de Gen. Animalium^ et 2. Vel esto quod de utroque, adhuc principalius fit corpus de menstruo mulieris, quam de semine patris. Et ex illo solvitur ulterius una quaestio, esto quod mulier peccasset, et vir non, an adhuc proles fuisset de materia infecta?
DIST. XXXIIl. QUiESTIO UNIC.
Dico quod ille casus nunquam con- tigisset, quia tunc ipsa vel non genuisset, vel prius fuisset purgata, et esto quod sic genuisset, proles diceretur filius peccatricis. Non igi- lur ex hoc dicitur caro prolis infecta, quia est do infecto; tum quia tunc fuissetde materia infecta, et tamen sine tali infectione; tum quiailla qualitas morbida non potest inficere, quando non est; sed in instanti infusionis animae forma substantialis seminis, vel menstrui corrumpitur; igitur et qucelibet qualitas, quae fuit in illo composito; igitur tunc non potestinficere carnem, nec animam; tum quia si hoc esset causa infectio- nis prolis, quia est de infecto, igi- tur etsi Deus formaret unum homi- nem de digito alterius, adhuc habe- ret talem infectionem, quod est conlrsi Anselmuin de Co7iceptu FiV- ginaliy cap. 19. ponentem duplicem chruto» c^^s^^"^ quare Christus non habuit DOQ habuii peccatum originale, quarum una est ad propositum, quia Chrislus non fuil filius naturalis Adse^ sed fuit corpus Christi de fjurissimis san- yuinibus BeatdB Virginis. Quid igitur dicendum de isto secundo articulo secundum hanc viam? Vel oportet dicere quod vel quia semine prius infecto est ita caro generata, vel quod in seminatione inficitur semen. Et hoc videtur de intentione Augus- tini de Fid. ad Petr. cap. 5. Non generatio naturalis causat istam infectionem^ sed libido in propaga- tionCj etpropter hoc in seminatione videtur quod inficitur.
SCHOLIUM iir.
Resolvitor Juxta seDteQtiam posilani quaQst. prima distiactioQis 30. parvuios conlrahere originale, et explicatur modus. ResoWitur etiam quffistio dist. 31. quomodo aaima oontrabat origioale a carne infecta, de quo vide Doct. in Oxon. dist. 32. num. 22. Item quasstio 2. disl. 30. quod originaie est privatio jusliti» origina- lis. Resolvilur etiam quaest. dist. 32. orlginale tolli per Baptismum. Vide in Oxon. Schol. dist. 32. et 33. Itemresolvitur quasstio hujus dist. 33. parvulos puniri tantum poena dainni; de quo videDoctorem dist. 33. num. 2. et ibi Schol.
De tertio articulo, scilicet quo- 7. modo anima inficiatur ex carne, dicitur quod infectio in carne est causa infectionis in anima, non quidem talis infeclionis, qualis est in carne, quia anima non est capax talis infectionis, sed est causa talis infectionis, qualis anima est capax, scilicet culpae. Exemplum ad hoc: Sicut leprosus tangens aliquid, quod non est capax talis morbi, ibi causat aliam infectionem; si autem esset capax talis infirmitatis, causaret illam. Similiter cibus, qui in se non Decisioaii- ' ^ quorum est leprosus, nec causativus talis circa q. i.
. ^ \.. di8t. 30.
inhrmitalis in quocumque come- dente, in aliquo tamen quod est capax illius infirmitatis, causat ta- lem infirmitatem. Ex istis patet ad primam quoestionem, quod quilibet naturaliter propagatus contrahit peccatum, quia per hoc quod anima Adae prius fuit infecta, fuit postea caro sua infecta, et ex carne sua caro prolis, et deinde ex carne animaprolis.
Et per hoc patet solutio tertiae 8. quaestionis, quod anima contrahit Decisio peccatum origmale a carne infecta d. 31. seminata. Similiter ex istis patet solutio secundae qusestionis, scilicet an peccatum originale sit carentia justitiae originalis, vel quid sit? Quia secundum opinionem Magistri in littera, esset tenendum quod pecca- LIBRl II.
Deci^io q.
tum originale esset concupiscentia. Secundum aliam opinionem dicitur quod est formaliter curvitas, seu carentia illius rectitudinis, et ex hoc consequitur pronitas in voluntate condelectandi appetitui sensitivo, et sic communiter est privatio justitiae originalis, et tunc non est concupi- scentia, nisi materialiter, nec igno- rantia, nisi causaliter.
Et per praedicta patet solutio quartee quaestionis, scilicet an pecca- tum originale remittatur in Baptis- mo, quia ponendo quod curvitas illa sit peccatum originale, patet quod illa tollitur per rectitudinem, quae advenit cum gratia in Baptismo. Tamen si esset peccatum originale concupiscentia, certum est quod illa non tollitur per gratiam quantum ad essentiam, ideo non delelur in carne illa dispositio quantum ad fomitem, qui tamen prius regnavit, sed post potest retrahi. Similiter prius illa concupiscentia imputabatur, post baptismum non imputatur.
Similiter patet ad ultimam quaes- di8t. Par- tionem, scilicet qua punitione puniniri tan- tur pcccatum origmale? Dicitur quod solum carentia illius boni, quod natum fuisset inesse, si rece- pisset Baptismum; ideo puniuntur parvuli sola pcena damni, quia non fuit in eis aliqua mala delectatio, sed sola curvitas privans rectitu- dine naturali.
SCHOLIUM IV.
Impugnat efficaciier quod dicit opinio posila, volunlatcm causare qualilalem morbidam in carne, quia hanc per imperium nec supremus Angelus Facere polest, nec illa qualitae esset CGBlestis, nec elemenlaris, nec mixti. Impugnat etiam quod dicitur, semen InGci, quia boc ad nibil deservire videtur, quia sine ullo peccato, Resolvitur q. bujus tum pGBoa damiii.
ex ipsa natura pars inferior rebellaret conlra Buperiorem, quod norunt Pbiiosopbi, qui nibil de originaii peccato intellexerunl.
Contra tamen illa sunt quffidam dubia.
Circa primum articulum est quo- modo voluntas potest causare qualitatem morbidam in carne, cum ista sit qualitas corporalis. Non po- test hoc causare per imperium suum, quia nec supremus Angelus, nec eliam esto quod posset aliquis ex imaginatione aliquidfacerecirca ob- jectum, secundum quod ponit Avi- cenna, et Algazel, 5. Physic. cap.d. quod oculus vaticinantis projecit camelos in foveam. Sicut etiam po- nunt medici *, quod mala vetula ex pessima imaginatione sua inflcit hu- morem in oculis suis, et ille humor infectus inflcit aerem, et sic ex in- tuitu inficiuntur pueri passibiles multum, et frequenter evenit illud malum, quod ita intense imaginan- tur. Adhuc tamen qui non habet actum circa unum objectum, nihil causat in illo, quamquam posset in alio, circaquod est actio. Sed Adam in isto instanti, in quo fuil ista in- fectio in voluntate sua, non habuit actum circacorpus suum, sed circa mulierem, quam tunc immoderale dilexit, ut prius dictum est *.
Item, secundum hancviam seque- retur quod voluntas creata posset inducere qualitatem corporalem, et tamen ipsa nunquam potest eam corrumpere, nec ex se, nec aliunde adjutaper aliquod agens naturale, quia, ut conceditur, nunquam po- test corrumpi in hac vila.
Item, ista qualitas nec esset qua- lilas CGBlestis, nec elementaris, quia caro neutrius qualitatis est suscep- Volnntas Don causat qualitatem morbidaui in carne.
• VideDoi- rium de disquisit.
Mag. lib. 3.
aect 1.
Mala vetola an infl- cit aerem.
DIST. XXXIII. QUiESTIO UNIC.
tiva; nec potest esse qualitas mixti, quia nulla est qualilas mixti, quin sit coiTuplibilis a tota nalura creata; sed ista qualitas morbida non; igitur, etc.
10. Circa secundam partem primi arhi"fecia*^M^ ticuli cst dubium, quare caro infecta mineiur. semiuetur? Si euim ponatur, ut sit rebellio appetitus sensitivi ad vires inferiores, non oportet propter hoc ponere istam qualitatem, quia, ut '^Supra probatum est prius ", ista rebellio est 2. n. 5. naturalis, iffitur natura sibi derelic- Nalora 68t caaaa re- ta sufficit ad rebellioncm, etsi nulla appetituad qualitas inficiens carnem ponatur rationem. -^^ prole. Si cnim esset homo hic formatus de terra, haberet rebellio- nera appetitus sensitivi ad superio- rem, quia Philosophi hoc invene- runtper naturalem rationem, quia per naturalem rationem non potue- runt investigare quod causa illius rebellionis fuit peccatum originale. Igitur vel oportet ponere quod ma- ximi Philosophi non viderunt natu- ram, nec cognoverunt voluntatem, et appetitum sensitivum naturaliter, quia erraverunt dicendo naturam esse causam hujus rebellionis, vel quod naturaliter potuerunt videre quod peccatum originale fuit hujus causa.
Dices, naturale est appetitui su- periori condelectari appetitui sensi- tivo, et hoc viderunt Philosophi, sednon cum libidine.
Contra, si hocsit naturale conde- lectari, cum agens naturale agit in- quantum potest summe, igitur ap- petitus sensitivus delectatur in sibi convenienti inquantum potest, quia ducitur, et non ducit, ut vult Da- mascenus 4'}. Igitur quanto homines fuissent integriores et nobiliores in natura, plus delectatur appetitus sensitivus in sibi convenienti, et plus appetitus superior condelecta- retur.
Item, si ponaturinfectio in carne, Auimado- \,. • • • 1 mmatur ut sit rebelUo appetilus sensitivi ad corporidu- intellectum, igitur debet poni tan- cTpatu"' tum in appetitu sensitivo, in quo est rebellio, et non debet poni in parte superiori, quianon distinguitur pars superior a parte inferiori, quia, ut vult Philosophus, Polit. 1. cap. 3. Anima dominatur in corpere duplici principatUydespotico etpolitico. Do- minatur enim corpori primo modo, sicut dominus servis non potentibus contradicere; sed viribus inferiori- bus dominatur principatu quo do- minus dominatur liberis potentibus sibi contradicere; igitur vires infe- riores reluctantur viribus superio- ribus ex naturalibus absque omni infectione.
SCHOLIUM V.
SCHOLIUM V.
Eefutat secundum articulum diclae seDteatMB, ostendens semen Don esse infeclum, sicut nec Banguis; etsi semea primum (infectum essel, Don posset inflcere prolem, quia desinil dum generatur proles. Eefutat tertium articulum, quia caro cum sit exlensa, non potest causare culpam in voluntate. Prsterea, ponunt volunta- tem causare qualitatem peccati in carne, et sic circulum causationis. Et contra omnes articulos esl, quia si Adam infecit suam carnem peccan- do, idem erit de aliis, et quo remotior est ali- quis ab Adamo, eo gravius erit ejus origioale, quod est absurdum.
De secundo articulo, scilicet quod u. semen sit infectum, quod est semi- An semen * infectum natum, inteiTogo, vel tunc, vel prius. Utrumque videtur contra Anselmum 7. De Conceptu Virginaliy ubi dicit, quod magissemen estinfectum quam sanguis, vel sputum, Sed ista nun- 8it.
LIBM II.
quam erant infecta, quia sanguis sub forma sanguinis, nunquam fuit ani- malus, el similis ralio est de se- mine. sangpisest Hem, verius est sanguis de verila- veriiaiena- te humauae naturaB quam semen, semen. quia sanguis adhuc est m via, ut possit fieri aliquid nalurae humanse, sed semen est superfluum tertise digeslionis, et nunquam potest esse aliquid de veritate humanae naturee illius, cujus est; nec preefuit, quia nunquam fuit animatum; igitur mi- nus dicetur semen infectum quam sanguis.
Prseter hoc, esto quod semen prius posset dici infectum, adhuc non posset inficere carnem prolis, quia, hicnSm.6 "t prius probatum est *, prius ex- pellitur forma seminis, et quaelibet qualitas ejus, quam inducatur for- ma carnis; et probatum est quod non ideo dicitur caro prolis infecta, quiade infecto.
. Etsi dicatur secundum istam opi- nionem, quod propterea dicitur se- men patris infeclum, quia descindi- tur de infecto; contra hoc est illa ratio, quod semen nunquam fuit infectum ab anima patris.
Quomodo D^ terlio articulo videtur dubium, ex corpore. ' infecto quomodo ex corpore mfecto causacuipa in tur culpa m anima, quia agens extensum et corporeum non agit im- mediate ut causa totalis, in animam vel voluntatem, quae sunt incorpo- rea. Non enim ponitur quod phan- tasma possit agere immediate in in- tellectum possibilem, nisi adsit in- tellectus agens, et ideo ponit Com- mentator quod transfertur species ab ordine in ordinem; extensum non causat non extensum imme- diate; igitur corpus infectum non agit in animam, nec voluntatem, causando ibi infectionem, nisi po- natur voluntas agens sicut intellec- tus. Item causee eequivocae totales non causfie «- sunt sibi invicem causae, quia aequi- non euut vocatotalis esset simpliciter perfec- cem.^*" tius et imperfectius se; sed culpa in voluntate est totalis causa aequi- voca qualitatis morbidae in corpore; igitur isla qualitas non est causa cul- pae in volunlale.
Item, causa naturalis agil de ne- 13. cessitate naturae, quando non impe- ditur; igitur si illa qualitas causat culpam in voluntate, quae est pecca- tum originale post Baptismum, si homo peccet mortaliter, causabit illa qualitas peccatum originale in vo- lunlate, quia tunc non impeditur per gratiam, et per consequens post Baptismum originale possit re- dire.
Contra omnes articulos simul, se- objeciio quitur quod caro nlu semper esset perius dic- magis infecta quam caro patris, quia ^** ex quo voIuntasAdae infecta causa- vit istam morbidam qualitatem filio originaliter, igitur caro filii non erit minus infecta, et voluntas Adae et alterius sunt ejusdem rationis, et corpora. Simililer igitur voluntas secunda cum ipsa potuit esse ita mala, sicut Adae, et pejor, quam fuit potenscausare istam morbidam qua- litatem in corpore. Et sic quilibet descendens ab Adam causaret infec- tionem in carne sua, et sic quot sunt peccata multiplicata ab Adam us- que modo per patres intermedios, sequilur quod tanto erit filius pro- nior ad peccatum quam pater. Con- sequens est manifeste falsum, et pro- batur, quia sequeretur quod pecca- DIST. XXXIII. QUiESTIO UNIC. 161 tum originale posset intendi per is- accepiteam, et propter hoc filius est tam viam, ut probatum est. debitor, et est amissa per actum pa- SCHOLIUM VI.
rentis, et ideo filius ipsa caret.
Contra illud, peccatum originale 15. est mortale; igitur est privatio cha- ad pecca- ExpropriasententiajuxtaAnBelraidoctrinam ritatis; igitur immediate avertit a naUfoX esse privalionem juaitiaB originalis. id est, rec- Deo; tale autem peccatum Opponitur ^alur |?a.
titudini» debilae inesse per modum lermini ex gratiee; igitur juslitia originalis non ^*®' actu spcundo, in voluntate causatam, et gene- q^H aliud quam gratisB, et per COn- ratione transfusam. Vide in Oxon. Schol. btc..., dUt 32.num.7. sequens per justitiam origmalem posset homo mereri, quod est con- 14, Aliaestvia principalis contra has tra Magistrum, qui dicit quod per QuiDque qu8BStiones, et videtur de intentione eam potuit stare, sed non perficere.
^^<u!*°" Anselmirfe Conceptuvirginali^ cap. Dico, quod peccatumoriginale est 21. Primo igitur videndum quid no- mortale, non tamen formaliter opminis peccali originalis. Secundo, poniturgratiae, nec immediate aversi tale possibile sit esse in natura, tit a Deo formaliter. Non enim secui assignatur tale nomen? Tertio^ quitur, estpeccatum mortale, igitur dato quod sic, si possit remitti per est immediate circa finem ultimum.
gratiam? Quarto, qualiter contrahi- Nec etiam sequitur quod immediate tur? Quinto, quae punitio sibi debe- avertita Deoformaliter, quiapeccata tur. opposita praeceptis secundee tabul» Qoid 8ii De primo, Anselmus ubi supra, sunt mortalia, et tamen nullum isorig. «e- cap. 27. de peccalo originali dicit: torum est immediale circa finem ul- ^nsel™ Peccatum illudj ad quodparvuli te-- timum, nec immediate ab eo avertit, ^""^* nentur, aliud videre nequeo^ nisi tamen opposita sunt necessaria ad carentiam justitise originalis cum finem. Unde necesse est adsalutem, debito habendi eam; et secundum quod homo se habeat bene circa ea, eumdem, omne peccatum est for- quae sunt necessaria ad finem, si maliterinjustitia. Injustitia vero est iUa non sint immediate circa finem carentia justitise; injustitia igitur ultimum. Sic in proposito, peccatum Originaie originalis potest dici peccatum ori- originale virtualiter opponitur gra- opponiiur ginale. In speciali notifico: Uno mo- tiae, sed non formaliter, quia sicut?onn^ii°e?!* do posset aliquisjustitiam immediate nunc regulariter justitia moralis est accipere, et immediate per actum necessaria operanti meritorie, sic suum eam perdere, ille esset injus- tunc justitia originalis fuit praevia, tus; sed tamen non esset in eo injus- sed non sufficiebat ad operandum titia originalis, sed actualis, quia meritorie. Sic igitur patet solutio non secundum viam originis eam secundee quaestionis, quod peccatum amisisset, nec eam accepisset. Ideo originale est carentia justitiae origiproprie peccatum originale esl ca- nalis, etnon formaliter concupiscenrentia justitiae debitae propter accep- lia, nec ignorantia.
tionem parentis, et amissae propter peccatum ejusdem, ita quod parens ToM. xxm. ii LIBRI II.
SCHOLIUM VII.
Resolvilur prima quaestio dist. 30. parfulos contrabere peccatum originale. Vide pro boc Scripturaa et Concilia in Oxon. ibi in Scholio citata. Resolvit etiam qacesl. dist. 31. quod originale non contrahitur ex carne concupisci- bilitersHminata, quasi illa sic oausel qualitatem morbidam, sed contrabitur, quia gignitur filius AdflB, habens debitum originalis justilisB, quod est expresse Anselmi. Explicat exemplo equi sine frsno, quomodo amissa justitia originali, efflcimur eiTraenes, currentes posl concupiscen- tias noslras, sine aliquo positivo in nobis cau- sato. Vide eum in Oxon. dist. 32. num. 22. Soivit etiam qusest. dist. 32. quod originale remittitur per Baptismi gratiam, per quam toUitur debitum babendi justitiam origiDalem. Vide in Oxon. Schol. d. 32. num. 43, ubi boc explicalur.
16. De secundo quaesito, an tale sit in universo, cui competit heec descrip- tio nominis, et apparet quod sic, quiaomnis filius naturalis Adae est debilor justitise originalis, quia ca- ret ea per actum parentis, et per ac- ceptionem parenlis est debitor, quia manifestum est quod filius non ha- bet eam, quia non sentit illam tran- quillitatem, quse est effectus ejus. Omnea Quod filius sit dcbitor per acceptio- 86 origina. ucm parcutis, probat Anselmus de Concept. Virgin. cap. 27. quia to- tam naluram accepit Adam, et ac- cepit justitiam originalem pro tota natura; igitur per hoc fuit tota na- tura debitrix, et Adam amisit eam pro tota natura, et sic peccatum Adae accusat naturam nudam; et licet posset Adam restituere illud, cujus fuitdebitor, inquantum suppositum, non tamen pro tota natura; ideo quilibet filius est debitor, et nullus eam habet naluraliter. Igiturin quo- libet naturaliler propagato est pec- catum originale regulariter, et sic patet solutio prima^ quffistionis.
le.
Contra illud, non aliter fuit haec 17. natura in Adam, quae est in filio, Quomodo quam fuit haec persona; sed haec bitores persona nunc producla non fuit in origiValis. Adam, nisi per multas transmuta- tiones; igitur nec haec natura; igi- tur haec natura in isto non est debi- trix per hoc, quod natura in Adam accepit eam.
Dico quod haec natura debitrix est justitiae originalis in illo, quia justitia fuit accepta in parente. Illud probo sic: Omne donum, quod est datum voluntate antecedente, est simpliciter debitum, licet non detur voluntate consequente; sed justitia data Adae fuit data filiis voluntate antecedente; igitur tenentur simpli- citer. Major patet, quia Deus dans gratiam, in hoc dat bonum actum voluntate antecedente, non tamen voluntate consequente, quae statim ponit rem in esse. Iste tamen reci- piens est debitor actus meritorii, quamquam non simul detur gratia, et actus bonus formaliter. Nisi enim ille esset debitor actuum provenien- tium, hoc est, qui possentprovenire, nisiipse impediret, sequeretur quod qui peccavit semel post gratiam re- ceptam, aequaliler esset puniendus cum alio, qui post gratiam receptam peccavit centies mortaliter, quia in primo peccato uterque amisit gra- tiam; igitur si non essent debitores actuum meritoriorum possibilium inesse, si gralia remansisset, alius in peccando posteanon esset debitor actus contrarii. Patet igitur, quod quiaposset fecisse actus meritorios, et tamen peccavit, ideo gravius pu- nielur quam alius; igilur debitorest homopro eo, quoddatur sibivolun- tate antecedente. Minor patet, quia DIST. XXXIII. QUi*;STIO UNIC.
IjDaB po- test pro alio deme- reri ticat et iDereri.
omnibus liliis data est justitia origi- nalis, ita quod omni filio,nisi Adam posuisset obicem; sicut enim nunc omni filio datur intellecliva sine meritospecialijSictuncDeusdedisset cui!ibet justitiam originalem. Non enim potuit Adam dedisse justiliam originaIem,sicutnecpater nunc pos- set dare intellectivam; et sicut mo- do, si unus pater demeruisset ani- mam intellectivam, ipse esset culpa- bilis, et omnes filii carentes intel- lectiva, quia Deus dedit eam patri, et cuilibet filio voluntate anteceden- te, sic fuit tunc de justitia originali.
Dices, concedo quod aliquis est debitor pro eo quod accepil a Deo voluntate antecedente, non autem pro eo quod alius accepit; sed filius numquam accepit eam, quia num- quam eam habuerat.
Contra, propter donum gratiae et voluntatis, quae accepit, est debitrix; sed ex parte doni sufficit ut volun- tas sit debitrix, quia eodem modo fuit datum, quantum est ex parte doni et dantis, voluntati Adae, sicut absque novo miraculo daretur omnibus filiis, nisi esset impedimen- tum, sicutnunc est de intellectiva; igitur flequaliter est voluntas filii debitrix, sicut si accepisset illud, quia fuit data filio in patre.