Ad aliud, cum dicitur quod esse filium adoptivum Dei est dignitatis, dico quod solum est dignitatis sup- plentis indignitatem, quia quam- dam imperfeclionem connotat, sicut dignitatis est in sutore quod sit bo- nus sutor, in Rege tamen esset in- dignitatis.
Ad Becan- dam.
Ad ahud, dico suslinendo primam Ad tcrresponsionem, concedenao quod omne praedestinalum estadoplatum de virtute vocis; vel suslinendo quod Christus non dicatur filius adoptivus Dei, de virtute vocis, dico quod non sequitur, est prsedestinatus, igitur filiusadoptatus, quia generatio sua requirit concomitanter de congruo, quod habeat jus hsereditandi, licet aliquo modo posset Christus dici adoptatus, non tamen filius adopti- vus.
LIBRI III.
DISTINGTIO XI.
QUilfiSTlO I. Utrum Christus sit creatura?
SecuQ- dum.
1. Circa undecimam dislinclionem Argument. quaerilur primo: Utram Christus sit crealura? Quod sic, Christus est homo, aut creatus, aut increatus? Si creatus, igitur est creatura; non increatus, quia secundum Augusti- num super Joannem Homilia 15. Non fuil homo ab dsternOj elc.
Item, dequo prsedicatur superius, de eo et inferius, sive in quid^ sive denominative; sed creatura est su- perius ad omne aliud a Deo; igilur de quo prasdicatur aliud a Deo et creatura; sed Christus esl aliud a Deo; ergo, etc.
Item, Christus ratione corporis dicitur conceptus et nalus; igitur magis ratione animae dicitur crea- tus, cum illa sit pars principalior.
Oppositum aulem Augustinus 7. de Trinit. in fine: Quia forma Dei accepit formam servi, utrumque est DeuSy et utrumque est homo. Et paulo post: Nec dimnitas in creatu- ram mutala est, ut desisteret esse di- vinitaSy nec creatura in divinita- temy ut desisleret esse creatura. Et Ambrosius lib. i. de fide cap. 6. in Terlium.
Ratio op- po9it.
illud Matth. ultimo: Prsedicate Evangelium omni creaturas, hoc est, omni homini viatori, qui non est comprehensor.
Item, nihil crealum est in Chris- to, nisi natura humana; igitur non propter aliquid in Christo potest dici creatura.
Item, sequitur, Christus est crea- tura, Christus est filius Dei, igitur filius Dei est creatura, quia medio existente hoc aliquo, necesse est extrema conjungi.
QUiESTIO II.
Ulrum Christus secundum quod homo^ sit creatura?
D. Thomaa 3. p. q. 16. art. 10 (ubi Gajet. et Suar.) eihic q. 2. art. i. D. Bonaventura, Ri- chardus, Durandus, Gabr. citali quxsl. prae- Quod sic, quia secundum quod 2. homo est aliquid, ut habetur Extra Ar>?. pri- de hsereticis, cap. Cum Christus; '"""' aut igitur aliquid creatum, aut in- creatum? Non increatum, quia sic secundum quod homo, esset Deus; sialiquid creatum, igitur secundum quod homo, est creatura.
Item, 5. Physic. text. 2. tripliciter Sccun- dicitur aliquid moveri, unus modus est, quando aliquis sanatur, quia thorax sanatur; igitur pari ratione Christus secundum quod homo, est creatum propter naturam huma- nam.
DIST. XI. QUiESTIO II.
Oppositum, si Chrislus, secun- duni quod homo, est crealura, ergo secundum quod iste homo, quia non est alius homo; igilur secundum quod iste homo, qui est Chrislus; consequens est fai- sum, quia iiii quod subsequilur no- tam reduplicationis, inest praedica- tum; igitur si Christus secundum quod iste homo est creatura, iste homo esset creatura.
Item, quod convenit alicui secun- dum reduplicationem speciei, sim- pliciter fet absolute sibi convenit; igilur si Christus secundum quod homo est creatura, igitur absolute Christus esset creatura.
SCHOLIUM I.
D. Thomas ail, ideo Chrislum non esse crea- turam, quia hwc iucepil esse, Verbum non, rejicitur, quia haec non plus repugnant, quam esse crealorem cl crealuram, et Ghrislus, ex Damasceno, est utrumque. Item, Christus ba- buil non esse post esse; ergo non repugnat ei esse post non esse. Alii dicunl, creaturam et seternum opponi privative. Contra, passibiiis et impassibilis dicuntur de Christo, et caecus et videns non opponuntur, nisi respectu pjusdem natur». Alii dicunt quae important respectum ad creata, non pertinere ad communicalionem idiomatum. Sed contra, quia Christus dicitur minor Patre, et minoritas respicit crealum. Alii, ut Varro, admiltunt Christum dici posse creaturam.
3. Dicitur ad primam quaestionem, Ad 1. quae- quod Christus non est creatura, licet natura humana in Christo sit creatura, quia non fit communicatio idiomatum, ubi est manifesla repugnantia; sed hic est manifesta repugnantia, quiacreatura incepitesse: ^- J^omas Verbum non incepit esse; igitur art. 11. quantum ad illud, non est communicatioidiomatum.
Contra illud, non plus repugnat ToM. xxm.
esse aeternum et temporale, quam Nonpius quod creatura sit creator, vel quod eMrafte^r^ temporale habeat actionem aeter- temTorale. nam; sed Augustinus loquens de ^"(?r?mT Christo, dicit: Ipse est Crealor, cr«at"ra°^- isle puer creamt stellas. Idem vult Damascenus capite 50. quod crea- tura est creator.
Item, non magis repugnat Christo esse post non esse quam non esse post esse; sed Christus filius Dpi fuit vere mortuus; igitur post esse * habuit non esse; igitur pari ratione potuit esse post non esse.
Alia ratio ponitur, quare Christus non dicitur creatura, quia iila, quae important negationem, non praedi- ' canlur de se mutuo, propter unio- nem naturee ad Verbum, quia si quantum ad hoc esset communicatio idiomalum, cum ex privativis se- quatur contradictio, si privativa praedicantur de Christo, contradicto- ria praedicabuntur; hujusmodi sunt creatura et aeternum.
Vel ponituralia ratio, quae impor- tant respecium ad naturam creatam, non pertinentad communicationem idiomatum; habitudo enim naturee ad naturam impedit verificationem talem de Christo; creatura importat respectum; igitur, etc.
Contra, prima ralio non valet, 4. quia si intelligatur quod illa, quae important negationem, ita quod absolute contradictorium alterius, illa non pertinent ad communicatio- nem idiomatum, hoc estverum. Sed nihil ad propositum, quia sic non importat creatura respectu Christi. Si tamen intelligatur de negatione es^pas^^^ importata per privationem, assump- ^^asgibnl"* tum est falsum, quia secundum Da- mascenum, capiie oO. Christus est 21 LIBRI III.
passibilis et impassibilis, et non se- quitur, est impassibilis, igitur non est passibilis in aliqua materia, gratia formcB. Tamen quando non est ibi nisi una natura in supposilo, tenet gratia materiae, et similiter gratia formcB tenet, ubi sunt duae, hoc est impassibile, igilur non est passibile ratione illius naturae, ra- tione cujus est impassibile absolute; tamen non sequitur, ubi sunt duae naturae in illo, de quo dicitur unum isieestcae- privalive oppositorum. Unde non nonvidens sequilur, isle cst caBCus, igitur non per°8equr. ^st vidcus, uisi gralia materiae, quia ^"'■- non habet nisi unam naturam, cujus est una visio. Si enim haberet duas naturas, quarum essent duae visio- nes, non sequerelur, nisi quod so- lumnon esset videns secundum il- lam naturam, secundum quam est ceecus, ideo non sequitur: si Chris- tus est creatura; igitur non est creator, nisi significatum hujus voca- buli crealura esset illud, non esse crealorem. 5. Secunda non valet, de habitudine ad naturam, quia absolute conce- dendum est quod Christus est minor Patre. Hoc vult Augustinus super illud Psalm. 8. Paulo minus mi- nuisli^ etc. et tamen minor dicit habitudinem. Unde si unum exem- plum teneat, fallunt decem; ideo ex uno exemplo non potest inferri, quod ila est universaliter. Nec est hoc causa sufficiens alicubi, quod quia dicit habitudinem ad naturam, ideo non pertinet adcommunicatio- nen) idiomatum. Sed ubi non est expressa rcpugnanlia, solum illa, quce pertinent ad unionem, tam- quam praeintellecta, non communi- canU Aliter dicitur, quod creatura est varro hic quoddam commune denommativum, sicut causatum, et se extendit ad omne causatum, et sic potest Chris- tus dici creatura. Hoc patet per auc- toritates Sanctorum. Damascenus cap. 50. dicit quod Christus est crea- tus et increatus, et cap. 92. dicit quod Christus dicitur creatura; cap. 50. dicit (\noAper Virginem vo- luit plasmari \ et hoc vultLeo Papa, etAugustinus,'quod creator dicitur creari. Sancli tamen negaverunt Christum esse creaturam propter hoc, quod noluerunt communicare cum haereticis, qui dixerunt Chris- tum esse puram creaturam.
SCHOLIUM II.
SCHOLIUM II.
Explicat quomodo de rigore vocis 8uslineri poteat, Chrislum Qon esse crealuram,' qu'a creatio stricte, supponit omnino non esse, et respicit immediate primum efficiens dans pri- mum esse, et large sumpla supponit non esse tolalc. Utrumque repugnat Christo, quia nun- quam fuit eub non esse, et non habet esse totale uoum, per se resultans ex duobus extrcmis, quod fuse explicat per optimam doclriDam. Vide ipsum in Oxon. htc a num. 7. ubi non vetat, si dicas, Christum esse crealuram salva- tis salvandis. Sancti autem, (ul ait Varro) abhorruerunt ab hoc, propler haBreticos. Vido pro hoc loca Augustini, llieronymi et Damascc- ni, apud Doctorem, num. 6. et argumeala pro boc sunt urgentissima, quibus dilficillime salisdt. Vido in solutionibus.
Dico tamen ad qua3stionem, quod g. ista potest negari de virtute vocis: creaiio Christus est creatura. Primo, quia gupra^Tc- creatio passio addit ultra factionem ^^^^g^J^tJ^^" passivam duo, quia factio passiva gj^^^^^^ j° dicit ordinem ad efficiens, etad /zon 3. q e.art.
me prcBcedens. Ultra primum addit creatio stricte accepta, ordinem ad causam primam, a qua fit imme- diate. Ultra secundum addithabitu- DIST. XI. QUiESTIO II.
dinem ad oppositum praecedens, ita quod illud sit non esse simpliciter, itaquod sil pure nihil. Creatio taraen passiva non stricle dicit ordinem ad causam primam mediate vel immediate, ideo ignis genitus ab igne est effectus ignis, sed creatura Dei, et non ignis. Similiter, creatio non stricte per habitudinem ad oppositum pra3cedens, non dicit esse simpliciter ejus quod accipit, sicut ponentes multas formas substantiales, ponunt quod quaelibet dat esse simpliciter, non lamen deslructo esse ejus ultimo acquisito, destruitur quodlibet esse ejus simpliciter, ut patet; si primo destruitur compositum ex materia et forma substantiali ultimo inducta, adhuc non destruitur esse totale, et totaliter grBmnpu" simpliciter. Si postea destruitur priquid? ' rnum esse acquisitum via generationis, tunc est annihilatio, prius tamen fuit corruptio; creatio igitur habet ordinem ad non esse praecedens, quia est acceptio primi esse.
Quod potest intelligi dupliciter, vel primitate adeequationis vel primitate via generationis. Exemplum primi, esse hominis adaequatumestme totius, ut humanitatis resultantis ex unione partium.
Exemplum secundi, cum acquiritur esse primae partis ut materiee, et esto quod materia esset ab seterno, et per consequens, primum esse via generationis essel fieri acceptum per creationem, adhuc primum esse totale posset esse acceptum, et sic posset dici creatio large, ut habet ordinem ad non esse totale praecedens.
7. Illud igitur quod creatur, habet ordinem ad primum efficiens immediate, stricte accipiendo, vel me- condiiio diate, large, et habet ordinem ad ^^cre?tur. ?ion esse simpliciter primitate viae ^nitat^et generationis, hoc est, primee partis. "^^resM^t^ Primo modo non potest dici Chris- "°"™ p®'" tus creatura, non enim accipit esse totale, quod est primum primitate ada?quationis, quia nullum tale re- sultat ex Verbo, et natura humana, quia ex illisnon constituitur unum ens, cumneutrum sitalterius actus, nec potenlia alterius. Nec fit unum ex his per informationem sicut ens per accidens, quia adhuc in tali unitate una pars informat aliam, et sibi inhaeret; in proposito neutro modo. Ideo quantum ad primum esse totale, non potest dici Christus creatus, nec quantum ad primum e55eprimitateviae generationis, quia sicut ibi potest dici pars^ Verbum est prior pars, sicut materia, esse Verbi non est esse acceptum per creationem; non igitur est Chrislus creatura.
Item, quando aliquid natum est 8. denominare accidens et subjectum, partem et totum, naturam et suppo- situm aequaliter, non per rafionem partis solum denominabit totum, nec per rationem suppositi naturam, nec e contra, quia si aequaliter posset denominare partem unam etaliam, si ex hoc quod inest uni parti, de- nominaret totum, pari rationo op- positum privative denominans aliam partem denominaret totum. Simili- ter est de supposito et natura, et per consequens idem simul denomi- natur simpliciter ab oppositis. Sed crBatum natum est dici de quolibet alio a Deo, et creatura similiter, quia essentialiter nata est dici de na- tura sicut de supposito; igitur non LIBRI III.
QuareChri- etuBdicilur geDitusper uaturam,et non crea- tus.
Adprimum priocipale primsB qufibslio- Dis: Cbristus est hoc, ergo creatura an valet?
propter hoc praecise, quod dicitur de natura, dicitur de supposito; igi- tur licet natura in Chrislo posset dici creatura, non tamen propter hoc de supposito, ut de Christo, quia igitur non posset dici de eo, nisi ratione naturae humanfle, etilla non sufficit ad denominandum sup- positum talis naturae, nec ratione alterius in Christo, potest Christus dici natura. Unde licet Christus posset dici genitus per naturam, non tamen dicitur creatus per natu- ram, quamvis natura creatiir, quia genitum natum est dici de supposito solum per naturam, utper rationem termini formalis; sed esse creatura aequaliter dicitur de natura et de supposito, ideo non per hoc, quod convenit naturae, potest dici de sup- posito.
Ad primum principale primoe quaestionis, potest dici quod divisio, si Christus est hoc, igitur creatus vel increatus, non valet respectu illius, quod includit duas naturas. Nunc autem natura humana non est homo, sed Christus homo habetin se duas naturas; ideo neutrum erit dandum. Vel esto quod sic, non se- quitur, Christus est homo creatus, igitur est creatura; sicut non sequi- tur, Michalus miisicus coi-rumpetur cras, igitur Michalus corrumpetur, quia Christus distrahitur tantum per hoc quod dicitur /?omo, sicut si arguitur, Socrates albus est annihi- latus, igitur Socrates.
Ad aliud, concedo quod de quo dicitur inferius, dicitur superius ad ipsum; sed creatura non est supe- rius ad quodlibet aliud a Deo, ita quod sequilur, hoc est aliud a Deo, igitur est creatum, quianon sequitur: Socrates albus est creatus; igitur Socrates, esto quod Socrates prius fuisset. Sicutigitur non sequi- tur, factum est hoc, isritur est fac- Factum est _.. aliquid hoc tum, nisi esse hoc sit primum esse veiiiiud, illius, sic non sequitur, est creatum ^facium album, igitur est creatum, quia duo n^n^unlt! prima insunt^toti per partem, et non parti; sed esse creatum aequaliter inest toti et parli. Quare autem non dicitur immediate creari secundum animam, sicut immediate concipi secundum corpus, etsic posset to- tum denominari a creatione imme- diata, dubium videtur.
SCHOLIUM III.
llflBC, Christus seciindum quod homo reduplica- live^ esl creatura^ falsa est, sed vera dislinctive, iiJ est, secundum humanitatem. Eodem sensu haec est falsa, vel vera: ^thiops secundum quod habel denles, est albus,\ide Docl. In Oxon. dist. 6. q. 2. et i. Prior. q. 3";. Patres admitlunt, Chrislum incepisse, Auguslin. tract. 105. in Joan. Nazian. orat. 35. num. 72. ait esse fac- tum^ et Leo serm. 3. Pentecosl. c. 2. dicit esse temporalem. Si diceremus etiam essecreaturam, non video quarelocutio non esset vera. Argu- menta cerle ad hoc premunt, et inler Catholi- cos nihil est periculi.
Ad secundam quaestionem dico lo. quod quando propositio affirmativa Ad quiEst. falsa est ex repugnantia termino- rum, nunquam verificabitur per de- terminationem non auferentem il- lam repugnantiam. Sed inquantum^ Ly inquan. additum termino, non diminuit ip- tum^termisum; igitur non aufertquin signifi- diuiiuuii. cet, quod prius; igitur si haec est falsa: Christus est creatura^ ista erit falsa: Christus secundum quod homOj est creatura. Tamen si aliquid addatur extremo, quod distrahit ip- sum, licet prius fuerit repugnantia virtualis, potest propositio esse ve- ra, ut si dicatur: JEthiops est albus^ DIST. XI. QUiESTIO II. 325 hic est repugnantia virtualis, tamen secundum partem principalem, sisic dicendo, est albus secundum cut crispitudo; aliqua vero secundentes, additur determinatio dimi- dum omnes partes, vel secundum nuens preedicatum respectu totius, principaliores partes. Primo modo, chrietus non autcm respectu partis. Tamen quod denominat unam partem, dequodhomo si ex hac inferatur, ^thiops est al- nominat totum; sed secundo modo est creatu ra, an vera et quomodo?
Ad arg.q.2.
Utrum Christus secuDdum quod ho- mo, sitcre- Atum Tel iocreatum.
Ad secuo- dum.
LIBRI III.
DISTINGTIO XII.
QU^STIO UNICA. Ulrum Chrislus fuerit impeccabilis?
1. Circa duodeciraam distinctionem Argum. 1. quaeritur prirao: Ulrum Christus fuerit impeccabilis, ila quod non posset peccare? Quod non, Joan. 7. Si dixero quod non novi eumy ero similis vobis mendax. Sed ipse po- tuit hoc dicere, quia sic dixit; igi- tur poluit dicere falsum; igitur potuit peccare.
Itera, Augustinus 3. de lib. arb. melior est natura, quoe potuit pec- care, quam quae non potuit; sed Verbum assumpsit naturam huma- nam meliorem et manentem melio- rem, quia ipse assumpsit liberum arbitrium, et quidquid pertinet ad veritatem natura^ humanee in no- bis.
Item, quod quis potest, si vult, absolute potest; sed Christus potest peccare, si vult; igitur absolule potest. Majorpatet per Augustinum de Spiritu et littera: Illud habet quis in polestale^ quod facit^ si vult. Idem vult Anselmus secundo Hbro^ Cur Deus homo, cap. 10.
Secun- dum.
Tcrtium, Oppositum, si potuit peccare, contra. igiturpotuit daranari; igitur filius Dei potuit damnari.
Dico ad quaestionem, quod beati- 2. tudo potuit poni causa quare Chris- Magistri. tus non potuit peccare, aut secun- ^'P'^'^- dum aliam viam, potuit poni causa ex unione ad Verbum; et heec se- cundavidetur de intenlione Magis- tri in littera, et Anselmi 2. lib. Cur Deus homOy cap. 10. quod quia erat assumpta ex unione, fuit impeccabi- lis. Ad hoc est ratio, non potest ^*^'*^ p"- natura summe elevari ad summum essCy nisi potentia elevatur ad sum- mum agere; sed natura assumpta est summe elevata ad summum esse; igitur ex eadem potentia ad sumraura agere; igitur ipsa s^c ele- vata non potuit peccare.
Itera, ad hoc est ratio specialis Oranes operationes Chrisli sunt ope- rationes Verbi per coraraunicatio- nera idioniatura; igitur impossibile est naturam assuraptara peccare, nisi Verbura oblique ageret; sed hoc esset Verbura non esse Verbura; igitur, etc.
SCHOLIUM I.
SCHOLIUM I.
Ex vi unionis hypostaticaB prfficise, natura assumpta non redditur inapeceabilis. Ita Doct. btc et supra d. 2. q. i. Sequuntur Henr. Ru- bion. Qabr. Marsil. Bassol. Durand. Rhada, citati, OvandOy Faber, Tartaretus et Leuchet. hic, et oinnes ScotistflQ. Christus secundum hanc sentenliam non est impeccabilis ex vi unionis praecise. Quidam ita inflammati sunt, Secunda.
DIST. XII. QUiESTIO UNIC.
ut dicant, contra banc sententiam non rationi- bas, sed flammiB agendum; sed nihil soliduin quo hoc probent, afferunt. Patres asserunt, et ferissimum est, Cbristum esse impeccabilem, sed non asserunt talem esse ex vi unionis prse- cise.
3. Dico tamen quod ex vi unionis Naturaas- non redditup ista natura impeccabinonaiiter Iis, quia potcutia uou aliter se ha- 'aciu pri-° heus iu ratioue actus primi, non "»i'm*8e alifer se habet ad actum secundum, ^^ewet*^ quia sic festuca manens festuca, posset producere totum universum.
Sed isla potentia animee, sive sit eadem essentiee, sive aliud ab essentia, ex sola unione naturee humanae, non aliter se habet in ratione principii agendi quantum ad actum, quia illa natura estprimo personabilis, et nunc personatur personalitate extrinseca, et eodem modo posset, si prius fuisset personata propria personalitate, et in nullo fuisset natura mutala in actu primo, si fuisset intrinsece personata antequam assumpta; igitur ex hoc solo, quod est unitas, non aliter se habet quantum ad actum primum.
Item, appetens potest aliud appe- tere, et aliud, quousque habeat quietem in objecto ultimo; sed na- tura assumpta ex hoc quod assump- ta, non ultimate quietatur ejus appetitus, quia posset assumi dor- miens^ vel omnino non sciens quod esset assumpta, plusquam natura non assumpta, loquendo de potentia Natura as- Dci absoluta. Ideo dico quod natura tampta ex...hoc praeci- assumpta uon est impeccabihs ex impecca- hoc, quod assumpta, nisi de con- ^***'' gruo, quia, utdicitur, Joan. i. vidimus gloriam ejus^ quasi unigenitij hoc est, de congruo.
4 Ad aliud in contrarium, dico quod Magisler in littera inlelligit quod ^^H^^^' natura de congruo non est privanda tanta plenitudine gratiae, quamdiu est unita Verbo, non tamen vult hoc esse formaliter ex vi unionis. Idem intelligit Anselmus.
Ad primam rationem, dico quod Ad ratio- natura non est elevata ex hoc quod uiam. assumpta, ad idem esse formaliter cum Verbo, nec potentia ad idem operari formaliter, sed tantum per communicationem idiomatum est . idem esse^ et eadem operatio; for- maliter tamen manet esse proprium naturee humanae aliud ab esse pro- prio Verbi.
Contra illud, Verbum supplet vi- objectio i. cem suppositi creati, sed per con- cessa, si suppositaretur propria sup- positatione, idem esset esse natureB assumptae, et per consequens eadem operatio formaliter utriusque.
Item, etsi non sit idem esse for- secunda. maliter, non propter hoc sequitur quin sit vera generatio in nativitate Christi, quia ad hoc quod sit vera generatio, non requiritur quod esse omnino novum acquiratur, sed suf- ficit quod esse praehabitum coramu- nicetur naturae humanae.
Item, aliud videtur consequens Tenia. ad illam opinionem, quae ponit quod esse sit aliud ab essentia, quia po- test esse vera generatio, per hoc quod essentia nova acquirit esse novum sibi, quod tamen non est simpliciter novum, sed ab alio prae- habitum.
Ad primum horum, dico quod si 5. ista nafura humana suppositaretur Ad objoc- in se propria personalitate, esset praicise idem esse essentise et sup- positi, quia suppositum non habe- ret esse aliud a natura. Sed hic tiooem 1.
LIBRI III.
sequitur oppositum, quia si hic esset sic, esset idem esse formaliler suppositi, et nalurcB humanee, et tunc suppositum hic non habebit proprium esseySed tantum esse na- turee humanaB, sicut suppositum creatumnon habet proprium aliud ab esse naturee, sed idem formaliter. Vel igitur oportet hic dicere quod Verbum nullum esse habet, nisi esse naturae humanae, vel qiiod dissimile est in proposito de natura, si sup- Quomodo ponitur in proprio supposilo. Et tum^^erbi cuni dicitur, suppositum increatum cem^Bup^^^^ supplet viccm suppositi creati, ve- Biii creatJ' rum est in hoc, quod perimat depen- dentiam inactu naturae ad supposi- tum, quia non dependet sic actu, sicut si non esset terminata actu, cum dependetad suppositum extrin- secum; tamen non causat identita- tem formalem, sicut si naturasup- positaretur in se, quia suppositum extrinsecum cum natura non habet esse itaformaliter idem, sicut sup- posilum intrinsecum, nisi Verbum nullum esse haberet aliud a natura humana, quia suppositum non dat esse naturae, neque agere, sed e contra universahter in creaturis. Ad object. Ad aliud, cum dicitur quod gene- ralio potest terminari ad esse Vcrbi, ut hujus natura3, qua?ro, aut intelli- gitur quod nihil sit novum, nisi quod esse sithujus? et tunc sequitur quod formalis terminus genera- tionis cst relatio rationis. Vel inlel- ligitur quod lerminus generationis sit e^se illius natura), quod sil aliud ab esse Verbi, et tunc habetur pro- positum. 6. Ad terlium, dico quod illud non Ad ler- est consequens ad illam opinionem, luram aa- scd magis cst conlra; quia quaestio ista est ventilata, an ex hoc quod «umptam ' ^ babere assumitur natura humana, sequitur proprium eStiO Q18~ quod non sit aliud esse ejus quam linetum ab esse verbi, et nisi cum assumptione de hoc su- staret esse actuale naturae humana^ ^'* * '^' ' formaliter aliud ab esse Verbi, se- quitur quod imperfecte assumeretur natura humana, et quod si prius fuisset suppositata in se, ex assump- tione destrueretur esse proprium naturee, et si iterum derelinqueretur sibi, vel annihilaretur, vel esset ge- neratio novi esse proprii ipsius na- turaj. Dico igitur quod nalura assumpta dicitur ens, non formali- ter esse divino, nec sic communica- tur potentioe operatio eadem forma- liter, sed tantum per communicatio- nem idiomatum.
Ad secundam rationem prius fac- 7. tam, quse est specialis de operatione Ad raiiS- Verbi, cum dicitur, omnes opera- op?D™Ma- tiones operatur Verbum, quas ope- ®**^"* ratur natura humana, dico quod nuUam rationem causae habet Ver- bum respectu operationis Christi, quam non habet Pater et Spiritus sanctus; nec est operatio naturae humanffi a Verbo, quee non esset a tota Trinitate, sicut si esset natura humana sibi dimissa, sed tunc non esset communicatio idiomalum. Non sinatura tamen dicitur Verbum dcnominari p^e*c<Sret* ab operatione secundum naturam bueretuV humanam, et si ipsa oblique agerct, ^®*"*^®" non aliter denominaretur Verbum ab operatione aliqua, quam nunc tota Trinitas propler hoc, quod agit quantum ad substantiam actus, cum quis actu peccat, tamen male sona- ret de Deo, quod Verbum oblique operaretur, et inconveniens est quod naturaassumpta oblique agat, quia de congruo habet plenitudinem gra- DIST. XII. QUiESTIO UNIC.
tiae, sed non esl contradiclio natu- ram assumptam oblique agere.
SCHOLIUM 11.
Impeccabilitae fuit ex perreciissima fruitione ejus, ilaque non fuit prsBcise ex unione hypos- latica, neque ex gratia, neque ex gloria (iutea- sive loquendo dehoc), sed ex fruitione perfec- tissima Cbristi intensive^el extensive. De quo vide Doctorem explicantem impeccabililatcm Beatorum, in Oxon. 4. dist. 49. qusest. 6. el ibi in Report. qusest. 5. Per hoc salvantur omnia, quffi objici possent contra Doctorem, quia nun- quam asseruit Chrislum esse pecoabiiemy sed expresse docet esse impeccabilem, non tamen ex vi unionis praecise.
8^ Dico igitur quod causa impeccabi- Auctoris litatis uaturae in Christo, neque est ^Dat^io.*' unio ad Verbum, neque gloria, nechri»t'i ^"^ peccalo formaliter, sed virtualiter, sicut causa opposito sui effectus, et haec sicut causa contingens et secunda, quia potentia utitur habitu, et non e contra; sed nulla causa secunda et contingens simpliciter repugnat opposito sui effectus, quin talia possunt simul conservari de potentia absoluta Dei.
Qnid igitur reddit illam naturam impeccabilem? dico quod plenissi- ma fruitio, quam habuit Christus. Quomodo tamen stant simul, quod sit viator, etplenissime fruatur, pa- tebit distinctione decima octava. Quflecumque enim sit ratio impecca- bilitatis in aliis Sanctis, non potuit poni alia ralio impeccabilitatis in Chrislo, quamdiu fuit in via; diffi- cile tamen videtur, si fuit impecca- bilis, quomodo potuit mereri? 9. Ad primum principale, dico quod Ad argum. dicere potest dupliciter accipi, vel prout dicit exprimere vocaliler, vel prout dicit assentire menlaliter.
Nunc autem dicens hanc conditio- nalem, si tu es asinus, tu es rudibi- lis, dicit duas Categoricas materiali- ter, quarum utraque falsa, si consi- deretur in se, non tamen est aliqua falsa, ut pars hujus conditionalis. Unde ista sic proIata,5i tu es asinuSy nec est vera, nec falsa. Isto modo potuit Christus dicere orationem, quae secundum se considerata pos- setesse falsa, tamen nullus perfecte beatus potest dicero falsum.
Secundo modo, et maxime est hoc Faisum