Ad primam ratiouem, dicendum ^pri"^]^' quod in lege ista quaedam erant moralia, quaidam judicialia. Quan- tum autem ad moralia non venit Christus solvere legem, sed perfi- cere et adimplere. Unde dixit disci- pulis, Matth. o. Audistis quod dic- tum est antiquis: Diliges amicum, et odio habebis inimicum; ego autem dico, rectificando et perficiendo mo- ralia, diligite inimicum vestrum, be- nefacite his, qui oderunt vos, Judi- cialia vero non manent, nisi propter majorem pacem habendam in gu- bernatione Reipublicas, qutB non esset, nisi darelur dens pro dente^ et oculus pro ocuto, etc. ut habetur Exod. 21. et Lecit. 24. quee judicia- lia non obligant nos ex inslitutione antiquae legis tantum, et a Deo, sed ex nova institutione eorum.
Sed contra, solulo fundamento LIBRI IV solvitur eedificium; Circumcisio fuit in antiqua lege quasi fundamentum omnium Sacramentorum legalium; ergo ipsa cessante debuerunt moralia omnia quasi illi superdBdificata cessare.
fueru ar- Respondeo, fundamentum proprie cumcisio dicitur illud, cui aliquid innilitur ut lumSacra- prmcipale ejus, et sic charitas et veteria lides sunt fundamcnta totius vitee **'** spiritualis; et sumendo isto modo fundamentum^ nunquam fuit solu- tum fundamentum legis, nec novae, nec antiquae. Eadem enim fides, quam nos habemus de Christo jam mortuo, habuerunt ipside illomori- turo; charitas etiam nunquam exci- dit, et ideo virtutes, quibus anima fit grata Deo, et sibi reconciliatur, nunquam cessaverunt. circumci- Alio modo fundamentum sumilur fuDdamea- proprie pro primo mter alia, et hoc meDtorum primitate origmis, et tantum isto mentum Sacramentorum veteris, sicut modo dicitur Baptismus fundamentum Sacramentorum novee le- gis.
Ad aliam, dico quod Circumcisio ^^- data fuit in foedus sempiternum in ^\^^^' se, vel in remedio sibi eequipol- ^^^^^^, lente, sicut Testamentum novum di- «<> fo'i ^, data iD citur sempiternum in se, vel in suo f<Bdas8«ia}.
*...piterQQiD.
ffiquivalente, quia nullum aliud sibi succedit, nisi in patria, ubi cessabit, et aliud nobilius dabitur secundum plenam sequipollentiam.
Ad tertiam, dico quod multa facla Ad uru- sunt per Christum et Apostolos ejus, quse non sunt scripta, et cerlum esl Circumcisionem ab Ecclesia esse plene revocatam, et penitus cuili- bet illicitam; ergo probabile est ipsam per aliquem Apostolum, vel aliquem servum Christi authenti- cum esse revocatam, licet tempus revocationis non exprimatur. Quod autem duravit tantum Circumcisio post divulgationem Baptismi, hoc fuit ut cum honore Synagoga sepe- liretur, quod non fuisset factum, si statim fuissetrevocata.
DIST. IV. QUiESTlO I ET II.
DISTINGTIO IV.
DE IIS QUIBUS CONFERRI DEBEAT BAPTISMUS.
Secaa- dam.
QUiESTIO I. Utrum parvulisint baptizandi?
August. lih, 6. conlra JuUan, cap, 5. Conc. Mi- levit. secundum. Lateranen. cap. Majores^ de Baptism, Trident. sess, 6. de peccat, orig, et sess, 7. can, 12. Alens. 4. part, quaest, 17. membro i, Alens. hic 2. part. art, 2, quvst, i, memb, i. D. Bonavenl. hic 2. part. art. 2. qusest, i, et2. Ricbard. art, i. qussst, 2. D. Thom. quxst. 6. et 3. part, quaest, 69. aW. 6. CocciuB late tom, 2. sect, 5. art, 6. Suarez 3. part, 3. tom, disp, 25. Bellarm. /t6. i. de Bfip- tism, cap, 8. Vide Scot. in Oxon, hlc.
Circa distinclionem quartam, in qua delerminatur de suscipiente Ba- ptismum, primo quaeritur de parvu- lis baptizandis. Secundo, de adultis. Tertio, de suscipiente Baptismumin communi.
Circa primum quaeruntur tria: Primum, utrum parvuli sint bapti- iranrft? arguitur quod non. Baptis- mus estremedium contra peccatum; parvuli non habent peccatum, quia secundum Augustinum de vera Re- ligione, peccatum adeo est volunta- rium, quod sinon esset voltirJarium^ non esset peccatum; pueri non ha- bent usum liberi arbitrii; ergo, etc.
Item, Matth. ult. Qui non credi- derity condemnabitur; pueri non habent actum credendi, ergo si baptizantur, nihil eis prodest Bap- tismus. Contra, Augustinus de fide ad Pe- ^*"» »<* oppoBit.
trum cap. 27. et de consec, d. 4, cap.3. Firmissime tene parvulos^qui vel in uteris matrum vivere inci- piuntj etc. et sine Sacramento Bap^ tismide hoc sseculo transeunt, astemo supplicio puniendoSy quia originale peccatum in carnali conceptione con- traxerunt.
QUiESTIO II.
Utrum parvuli baptizati recipiant effe^ ctum Baptismi?
Vide Doctores citatos in qusst. aatecedeDti, et Conc. Florent. in Decreto Bugenii.
Secundo queeritur: Utrum par- 2. vuli baptizati recipiant effectum Argumen- Baptismi? Arguitur quod non, quia mum. efifectus Baptismi est gratia; par- vuli non recipiunt gratiam, quia gratia non infunditur sine fide, quia sine fide impossibile est Deo pla" cerCy Hebr, 2. et ipsi non recipiunt fidem, quia habens habitum potest uti illo cum voluerit, saltem cum pervenerit ad usum rationis; sed cum pervenit parvulus ad fletatem adultam, et usus fuerit ratione, non potest exire in actum credendi arti- LIBRI IV.
LIBRI IV.
culos fidei magisquam si nunquam fuissel baplizatus; crgo. Nec facili- ter etiam credit per habitum fidei infusum sibi in Baptismo magis quam alius non baplizatus; er- go parvuli non recipiunl fidem, nec per consequens effeclum Bap- tismi.
Confirmalur minor,quiaad Rom. 10. fides est ex auditu; nulli ergo datur fides, nisi illi qui est docibilis secundumauditum, cujusmodi non sunl parvuli.
Ilem, secundo confirmatur ista minorsic: Si Deus modo infunde- ret alicui habitum Geometriee oc- currentibus phantasmatibus lermi- norum Geometralium, posset exire in actum Geometrise; ergo a simili, si Deus infundat fidem parvulo, ipso postea habente usum rationis, occurrentibus phantasmatibus de ah"quo articulo fidei, potest exire in aclum credendi, et ita occurrentibus phantasmatibus istius articuli, mor- tui resurgunt^ sine alia ulteriori in- formatione crederet, quod falsum est, quia nullus invenitur tahs, imo quantumcumque habeat habilum fidei, nisi aliunde informetur, sem- per judicabit oppositum esseverum.
Confirmatur tertio eadem minor sic: Qui non aliter se habet ad agendum, quam alius, nullum habi- tum habet, quem non habet alius; sed puer baplizatussealiler non ha- bet adcredcndum, quam puer non i^aptizatus, quia non facilius inclina- tur ad actum credendi per informa- tionem, quam alius, caelerisparibus, nec etiam difficilius dissentit haeresi- bus, quam puer non baplizatus, vel si ipse non esset baptizatus. Patet experimentaliter.
opposit.
Ad principale arguo secundo sic: Argumeo- Quicumque recipit eflectum gratio- "°dum"° sum, Deo prius conjungitur, quia non dat gratiam non volenli, et in- disposilo, et disjuncto ab eo; sed conjunctio non fit cum Deo, nisi per fidem, ad Rom. o. ergo si non habeatur fides, non conjungitur sibi per graliam, et per consequens non recipiunl effectum Baplismi.
Contra, Augustinus in Enchirid. ^*^j° *'^ cap. 34. etde consecr. dist. 4. Apar- vulo recenter nato usque ad decrepi' tum senem^ sicut nullus prohibetur a BaptismOy ita nullus est, qui non moriatur peccato in Baptismo; sed nullus moritur peccato, nisi recipiat gratiam; ergo, etc.
QU.ESTIO 111.
Utrum parvulus in utero matris possit baptizari?
Alens. 4. pari. quxst. il. mcmbro 2. D. Bonavent. dist,6, part. 2. arl. i. quxst. i. Richard. . art. 2. qusest. i. D. Thoraas quspst. i. arl. i.
et 3. part. quxst. 68. art. H. Suarez ibi. disp.
27. sect. 3. et omnes negant conlra Cajet.
ibid.
Arguitur quod sic. Donum Dei esl 3. perfeclius, quam peccatum Adae; Argumen peccatum illud transfundituramatre *"mum" infilium,dum est in ventre matris suce, quiain Adam omnes facti su- mus rei; si ergo donum Dei confe- ratur matri, cum sit perfectius et efficacius, potesl purgare matrem, el similiter fllium ejus in utero.
Item, si puella manumittitur, et secnn- nlius ejus in utero manumitlilur; ergo si mulier liberatur a servitute, et filius ejus similiter in utero exis- tens; ergo si mater liberatur a pec- calo, et filius ejus in utero, et ita DIST. I\. QU^STIO III.
Tertium.
Batio ad opposit.
4.
Adargura.
1. quaeBt. Peccatum originale noD esi vo- luDtarium ei iD quo eBt, etqualiter coQtrahatur.
non indiget Baptismo, cum natus fuerit.
Ilem, ad Rom. H. St radix san- cta^ elrami,, et si arbor sancta, et fructus; et cum filius sit fructus ma- tris, ergo mater si sit sancla, et filius, et per consequens sanctifica- tio matris sufficit ad sanctificatio- nem filii.
Contra, Aposlolus 1. Cor. 13. Non prius quod spirituale^ sed quod ani~ male^ deinde quod spirituale; ergo prius nascitur homo coi^^oraliter quam spiritualiter.
Ilem, Isidorus de summo bono: Qui natus non est^ renasci non po- test.
SGHOLIUM I.
Parvulos esse baptizandos est de fide coiitra Pelag. ita Doctores citaii pro quaest. i. Ad se- cundam quaestionem, de fide est parvulos reci- pere effectum Baptismi, et gratiam. Ila DD. cilati et Concilia.
Ad primam queestionem, dico quod error Pelagii erat, quod in par- vulis non eral peccatum originale, et per consequens quod non sunt necessario baptizandi, cujus erro- rem improbat Magister distinct. 30. libri 2. Et ideo hoc fugiens dico op- positum, quod quia contrahunt pec- catum originale a parentibus secun- dum Scripturam, sicut in lege veteri fuil Circumcisio remedium contra illud peccalum, ita modo Baptis- mus.
Ad primum in oppobiluiii, dico quod peccatum originale est volun- tarium, non in contrahente illud, sed in primo parente, qui pecca- vit peccato actuali, quod nobis est originale ab eo ortum; ipse enim in principio non tantum accepit gratiam pro se, sed etiam pro omnibus aliis, qui nati essent ex eo per natu- ralem propagationem ex seinine, et ideo ipso peccante omnes facti sunt filii morlis, et preeceptorum Dei transgressores, et sic in ipso omnes peccaverunt, sicut dicitur in 2. libro dist. 30.
Adillud Matth. 2. qui 7ion credi- derit, etc. intelligitur de adultis; patet per praecedens, cum dicitur, qui vero crediderit^ et baptizatus fuerity salvus erit. Baptizari cre- dendo non est nisi adulti. Aliter po- test dici, quod qui non crediderit, necactu, nechabitu, nec in se, nec in alio, condemnabitur, ut qui nec confessionem fidei per actum inte- riorem, nec exteriorem, nec habi- tum fidei sui, vel parentura habue- rit, quia sine fide^ sic vel sic, /m- possibile estplacere Deo.
Ad secundam quaestionem, dicen- dum quod tantum creditum est, et non potest naturali ratione ostendi, parvulum per Baptismum recipere graliam, sicut nec probari potest aliqua ratione naturali aliquem ha- bitum supernaturalem inesse ani- mae, nec per effectum generalem, nec specialem, quem quis experitur in se, vel alius in eo. Unde tantum creditum est per Baptismum pecca- tum originale dimitti, et per Baptis- rnum gratiam conferri, nec potest naturali ratione declarari. Persuasio tamen ad hoc est talis: Deus statuit nulli offensam remittere, nisi quem acceptatad vitam aeternam, et ideo nullum modo sibi reconciliat, ei dimittendo peccatum, nisi juslifi- cando et conferendo graliam; nulli aulem confert gratiam, nisi cui in- fundit fidem et gratiam; statuit au- Ad secuQ- dum.
5.
Solutio 2.
quaestio- Dis. NoD poteet probari ra- tioDeDatu- rali parvu- lumiuBap- tismo recipere gra- tiam.
LIBRI IV.
6.
Adargum.
1. qufiesUo- Dis.
Habitus cum potentia dod est caasa totaiis in- tellectio- DiB.
Ad 2. coD firmatio- Dem tem cuilibet baptizato dare gratiam, nisi sit actualiter indispositus; indis- positio autem in parvulo non potest esse; ergo labes peccati originalis tollitur per Baptismum; ergo con- fertur gralia et effectus Baptismi.
Ad primam rationem, dico quod fides infunditur. Etad probationem, cum dicis, parvulus baplizatus per- veniens ad aetatem adultam, et ad usum rationis, non magis exit in actum credendi, quam non baptiza- lus; habitu autem potest quilibet uti cum vult. Dico quod nec habitus naturalis, nec supernaturalis est tota causa intellectionis, sive suffi- ciens principium intelligendi illud ad quod inclinat talis habitus natu- ralis, quia sive ponatur propter ac- tum intelligendi, speciem inlelligi- bilem necessario requiri, sive phan- tasma, adhuc ista non possunt in actum intelligendi, nisi objectum intelligibile moveat ad islum actum; ergo nec habitus sufficit sine istis et objecto. Eodem modo de habitu su- pernaturali et infuso, ad hoc quod aliquis assentiatur objeclo fidei, non sufficit habitus inclinans ad tale objectum, sed requirilur intelligibile illud preesentari intellectui, et aliud inclinans per informationem et doc- trinam ad assenliendum objecto fidei. Ilabitus ergo fidei nonnihil facil, imo multa facit, cum habuerit alia quae requiruntur, quia cum illis potest cooperari ad actum cre- dendi cum vult, et itapotest illo uti cum voluerit, additisaliis requisitis. Qualiter autem cooperatur ad ac- tum, sive ad modum actus, sive ad subslantiam actus, dicitur in lib. 2. in materia de habitibus \ Ad aliam confirmationem, cum hinC et Ditcrimen ioter babitum.
dicitur quod intellectus potest Geo- metricare, et intelligere conclusio- nes Geometriae occurrentibus phan- tasmatibus earum, ergo et similiter de credentibus.
Dicoquod non est simile inde, quia intellectus solum in lu- ium^Boper...,. Dataraleai mine naturali, sme quocumque alio ctaequiti habitu supernaturali, sive infuso, potest intelligere conclusione Geo- metrifle, quia potest apprehendere terminos, et videre necessariam ha- bitudinem eorum, quia habitus ex quo generatur ex aclibus, sequitur necessario notitiam lerminorum principii et illationis necessarise conclusionis, quae est evidens ex se, ideo habitus iste non est necessa- rius omnino, quiatermini naturali- terincludunt principii notitiam, et eani ostendunt intellectui naturali- ter. Illalio autem conclusionis ex principio omnibus est evidens. Pri- mo ergo lumine naturali intellectus potest acquirere notitiam conckisio- num cum habitu et sine habitu; sed termini articulorum fidei, uthujus: Deus est trinuSy non ostendunt ta- lem evidentiam hujus complexio- nis; imo vero oppositum osten- dunt, nisi homo aliter elevetur, et quantumcumque infundatur habitus fidei ad credendum, nisi occurrat aliud inclinans intellectum ad assen- tiendum, hic non eliciet actum cre- dendi circa istud.
Ad tertiam confirmationem, dico quod puer baptizatus aliter se habet ad actum credendi, cum pervenit ad usum liberi arbitrii, quam non bap- tizatus, quia caeteris paribus, et omnibus necessariis concurrentibus, certius, vel melius, vel facilius, vel aliqiio alio modo aliter crederet Ad u^ tiom.
DIST. IV. QUiESTIO III.
quam alius. Si dicas unde probatur istud? Respondeo, hic jam dixi quod non potest habitus supernatu- raUs probari inesse per aliquem ac- tum ejus; credo tamen fidem coope- rari ad actum credendi, sicut credo ipsum inesse. Ad quid autem opor- teat fidem ponere in homine,dicetur • disi. 23. in tertio \ Ad argam. Ad aliud argumcntum dicitur secunc um. ^^^j prius coujungitur per fidem parentum, quam per fidem pro- priam. Contra, pono quod omnes in Ecclesia parentes sint hfleretici, et etiam ipse baptizans, dummodo ta- men in actu illo intendat facere quod Ecclesia facit, et quod Christus in- stituit, adhuc baptizatus recipit gra- tiam; per quid ergo conjungitur? Dico quod passio Christi est merito- ria causa primae gratifle in parvulis, et conjunctionis eorum ad Deum, et ideo ante primam graliam non opor- tet queerere priorem conjunctionis causam, nec actum, nec habitum, nec aliquid aliud in ratione conjun- gendi, nisi passionem Ghristi lan- quam causam meritoriam cujuslibet conjunctionis primae.
SCHOLIUM II.
SCHOLIUM II.
Rejecta ratione aliorum, resolvii puerum in utero non posse baptizari, quia non potest aqua tangi; sl tamen caput apparuerit, bapti- zari potest; si vero pars minus principalis apparaerit, baptizandus est, eed postea, si su- pervixerit, sub conditione rebaptizandus, ut babel Doctor btc in scripto Anglicano, ubi etiam ait puerum de ponte dejectum in aquam non esse baptizatum; quod tenenl Ricbard. bic art. 4. qusBt. 2. Palud. d. 6. qusst. i. art. 3. Mars. 4. quaest. 4. art. 4. dub 8. Solo dist. 3. quaBsU unic. art. 8. iiii. Sylvest. ver- bo Bapiismus 4. § ^O. et 5. § i. Ang. et sum- mistasibi. Ratio esse potest, quiatalis projectio non censetur lotio; similiter infra d 'q. 3. ait Doctor non licere sic puerum projicere, neque puerum baplizari. Sententia contraria Cajetani merito ab omnibus reprehenditur. Vide infra Ad tertiam quaBslionem, dicitur 7. quod parvulus non potest baptizari in utero matris suee, quia sic est conjunctus causae su8e corruplionis; sed conjunctum causfle corruptivee non potest mundari dum illi conjun- gitur, ergo, etc.
Contra, si isto modo caro infecta impugna- . p...turopinio inticit animam, caro matns non est Petri de causa corruptionis peccati origina- lis in parvulo, nisi mediata; caro autem parvuli est causa immediata istius corruptionis, quia anima cum statim animat eam, inficitur et con- trahit peccatum illud ex ea; extra autem uterum matris conjungitur anima parvuli suae carni; ergo si parvuli non possunt baptizari, quia conjunguntur causae corruptionis suae, cum sic conjungantur illicau- sae extra ventrem suse matris, nun- quam possentparvuli baptizari. Item, si sit puer in utero matris, '^ «^ro potest baptizari Baptismo sanguinis; baptizari ergo simihter Baptismo fluminis fac- saoguine. to in aqua. Antecedens patet, quia si mater pro fide interficiatur, eo- dem modo moreretur pars ejus, quae est in ipsa, sicut ipsa, et ita pars ejus, quae est in utero ejus, ac si esset extra. Non autem videtur verum quod si moreretur pro fide extra, damnetur; ergo, etc.
Item, per istam causam nullus potest baptizari in utero matris suae; ergo nullus potest sanctificari in utero matris; consequens estfalsum de Virgine matre Dei, de Joanne et Jeremia, et Anna. Consequentia pa- LIBRI IV.
tet, quia ubi est eadem causa, ibi est idem effectus.
Ilera, licel parvulus in utero ma- tris su£B non distinguatur localiter ab ea, tamen distinguitur persona- literabea, quia habetaliud corpus, et aliam animam; sed personae alie- tas sufficit ad hoc ut ipsum per se et distincte recipiat peccatum; ergo non obstanle conjunclione locali ad causam suae corruptionis, potest sufficienter baplizari.
8. Respondeo ergo, quod puer in Decmo utero, ct uou natus, aut secundum ni8. aliquam partem ejus^est extra ute- rum, aut secundum nullam. Si se- cundum nullam partem ejus, dico quod non potest baptizari; et ratio est, quia Baptismus est materialiter ablutio corporis exterior, et ideo oportet baptizatum necessario ablu- tum esse, et tangi aqua, aliler non Quarein esset Baptismus. Unde si puer intizari non volveretur m cono, et immerge- ^^®** retur in puteo, puer non esset baptizatus, quia non est ablutus, et per consequens Baptismus non esset verum signum, ei signatum quod signat, est ablutio animae interior, et per gratiam invisibilem; et ideo si signum non sit ablutio corporis exterior per applicationem aquae ad corpus, est signum falsum, quod est Bapiizata inconveuiens. Si autem aliqua pars cipaie 8im- pueri noudum nati appareat extra, ptizdtur. aut illa pars sic extra apparens est nus.prin- pars prmcipalis, aut minus prmci- *^'^uzataT psilis, ut pes vcl mauus. Si principatiBmuacer- 1»^ P^rs, ut caput, sic illa parte bap- ^"^- tizata simpliciter baptizatur, nec est iterum rebaptizandus, quia in illa parte sunt omnes sensus humani, et per consequens quasi totus homo; si veropars illa sit minus principalis.
et immineat periculum, baptizandus est secundum illam partem, et sup- ponendum est misericoi*diam Dei supplere quod defuit, nec est bapti- zandus postea plene natus, nisi sub conditione.
Ad primam ralionem dico, conce- 9. dendo quod donum Dei est perfec- Ad argoB. lius, et quod Deus polest animam sanctificare et mundarea peccato; sed non potest ipsam mundare a peccato perBaptismum, quia fidhuc non est capax ablutionis fiendce in aqua, quae necessario requiritur ad Baplismum.
Ad aliud de manumissione, palet ^^^^^^' quod puer in utero matris non habet distinctam servitutem a malre res- pectu dominii lemporalis; et ideo nmnumissio unius est manumissio allerius; quia tamen dislinguitur a matre personaliter, ideo habet dis- tinctionem sufficientem ad distincte recipiendum et contrahendum pec- catum originale sicut mater.
Ad aliud, concedo quod si arbor sancta, similiterfruclus ejusestsanc- tus, inquanlum est aliquid corporis, non inquanlum distinguilur. Unde non sequitur, si fructus sit dulcis et mollis, ergo similiter et arbor, quia radix et arbor possunt esse durae, fructu existente molli. Nunc autem parvulus sufficienter distinguitur a mati'e ad hoc, ut sit subjectum pec- cati, quia personaliler distinguitur ab ea, et ideo non sequitur quod si ipsa mundaretur, quod similiter ipse sit mundus.
Ad ler- tiuai.
DIST. IV. QUiESTIO IV.
QU^STIO IV.
Utrum aduUus rion consentiens possit recipere Sacramentum Bapti^mi?
Alens. 4. part. quxst. 18. membro i. D. Bona- vent. hic i. part, art, 2. D. Thomas 3. part. quaest. 68. Richardus dist. (5. art, 2. quaest. 3. Palud. quxst. 2. Durand. qua^st. 7. Suar. 3. tom. dUp. 14. sect. 2. Vusquez rf. 57. Scotus htc quxst. 4.
1. Consequenler quaerilur de Bap- Argum. 1. tismo in comparatione ad adultos, et priino: Utrurn adultus non con-- sentiens possit recipere Sacrameri' tum Baptismi? Arguitur quod^ non, nullus dissentiens contrahit malri- monium carnale; ergo nec matri- monium spirituale. Antecedens est manifestum. Consequentia patet, quia matrimonium spirituale con- trahitur magis actu spirituali inte- riori quam matrimonium carnale; in Baptismo autem contrahitur quod- dam matrimonium spirituale, quia anima tunc primo desponsatur Deo, abnegando Diabolo et pompis ejus, etDeo per votum se firmiter et inse- parabiliter conjungendo; ergo, etc. secun- Item, magis nocet baptizato malitia sua, quam malitia ministri baptizan- tis; sed in ministrobaptizante neces- sario requiritur intentio baptizandi; ergo in baptizato intentio baptizari; non ergo potest invitus baptizari. Tertiom. Item, Augustinus et in littera po- nitur, sicut patrini respondent pro parvulis, quando baptizantur, ita et adultus respondere debet pro se; sed si patrini non consentiant Bap- tismo parvuli, non est baptizalus; ergo si adultus invite recipit Baptis- mum, non est baptizatus. Quartum. Itcm, iu Baptismo fit quoddam votum spirituale, per quod anima obligatur; sed nullus invitus, vel dissentiens vovet se, vel obligat se alicui..
Contra, extra de Bapt, el ejus ef- oppSsft. fectu^ cap. Majoresy quilibet non in- vitus recipil effectum Baptismi, ct ratio subditur ibidem-, quia Baptis- mus semper suscipitur, quando obex contrariee voluntatis non invenitur; ergo furiosi et dormientes tunc bap- tizati vere recipiunt, licet non con- sentiant, et cogendi sunt vivere se- cundum legem Christianam.
SCnOLlUM.
SCnOLlUM.
Primumdiclum: AduUuSy qui nunquam est ususralione, baptizandus est sicutparvuli. Secun- dum: Si aliquando usum rationis hahuH, et nunc nonhabet, speratur tamen quod habebit, expectan- dumestjucidum intervallum. iTertium: Si anie privationem usus rationis dissensit, nihil accipiC $i in ' amentia bnptizelur, secus [si ante voluit. Quartum'(contrailiUeram):Ji negative se habuit tempore usus rationis, nec constat voluisse^ aut noluisse, baplizandus] est. Quintum: Actualiter distractus valide baptizatur, quia sufficit virtua- lis inlentio. Vide Doct.^disl. 6. quaest. 4. de triplici intentione, et 2. dist. ^l.^requiri autem aliquam intentionem,habetur ex cap. Majores, de bapt. et;Araus. I.; cap. 12. et Xarlhag. III. cap. 34. Unde^Cajet, S.Ipart.quaest. 68. arl. 7. recte.reprehendilur,^' quod nullum baplizttti consensum reqairi dicat. Sextum: BnptisiKUs datus simpliciter invito non tenel, secus si ex metu accipiatur.
Respondeo ad quaestionem, dis- 2. tinguendo ex parte utriusque termi- Aduiius ni Dositi in queestione, et ex parte quam usus *^ * eel ralioaduiti, et ex parte consensus ejus. oe ut par- Nam aduitus aut est talis, quod non ^"^"etur'"' utitur ratione, nec aliquando usus est; aut est talis, quod non utitur ratione, aliquando tamen usus est, ethabet iucidaintervalla; autactua- iiter utitur ratione. Si non" utitur ra- tione, nec unquam utatur ea, tunc LlBRl IV.
judicandum est de tali, sicut de par- vulo, quod scilicet recipit Sacramen- tum et rem Sacramenti; si enim furiosus vel slultus a principio na- tivitatis suaecogilur ad Baptismum, recipit Baptismum, quia in eo non invenitur obex contrariae volunta- tis.
Sed estne talis baptizandus? mul- ta enim fiunt, quee non licent. Res- pondeo, si de tali sit spes sanitatis aliquando recuperandae, vel si ali- quando habeat lucida intervallaet usum rationis, expectandum est usque ad illud tempus quo utitur ratione propter reverentiam Sacra- menti; et ideo baptizans talem, dum in eo modo fuerit, si spes sit de ejus convalescentia aliquando, peccat, AdmiDis- quia administranda sunt Sacramentraoda * 80Dtsacra-ta cum reverenlia debita ne vilesreyereDiia. caut. bi autem per ccrta mdicia non sit spes de sanitate ejus, nec de usu rationis aliquando habendo, tunc potest licite baptizari, sicut et parvulus, quia nulli praecludit Deus viam ad salutem. 3^ De alio membro, ut de illo qui non utitur ratione, aliquando tamen usus est, ut est dormiens, vel fu- rens, dico quod talis est non consen- Noo con- tiens et non dissentiens. Non consenius est...dupiex. sentire enim dicitur dupliciter, uno modo pure negative, ut quando voluntas non est in actu suo res- pectu alicujus; alio modo accipitur ^iiup°ex! contrarie pro dissentire. Non con- sentiens primo modo, ut in dor- miente, vel amente, non magis invenitur obex contrariee voluntatis quam in parvulo. Non consentiens autem secundo modo, id est, dissen- tiens, polest intelligi dupliciter, vei actualiter, vel habitualiter; dissentiens autem actualiter non habet locum in proposito, quia'non utens ratione^potest dissentire actualiter; si autem accipitur dissentire habi- tualiter, distinguo; aut ille qui sic dissentit habitualiter, et non utitur ratione, prius tamen, quando habuil usum rationis, dissentit actualiter, et tunc nisiinterveniret motus vo- luntatis^contrarius,' judicari^ debet simpliciler dissentiens, ac si actua- liter dissentiret, quia ex quo quando habuit usum rationis, et dissensit F^uriosoiui actualiter, et post non] intervenit utoe est aliquis motus contrarius voluntalis, i^uomodo signum est quod si tunc etiam ute- %andui!" retur ratione, quod etiam tunc dis- sentiret. Et de lali dico quod si immergatur in aqua, quod nec reci- pit Sacramentum, nec rem Sacra- menti, sicut nec utens ratione, si dissentiret actualiter, nihil^ recipe- ret; et de tali credo, ^si sic dissen- tiens habitualiter baptizaretur, quod alias esset baptizandus,' cum rediret ad usum rationis propter rationem jam dictam. Alio modo dissentiens habitualiter ex dissensu actuali, quem habuit, cum utebatur ratione, habet motum contrarium voluntatis prioris dissensus. Et de illo dico sicut de furioso^^habente lucida iu- tervalla, quod si^baptizetur, recipit Sacramentum et rem Sacramenti.
De tertio, qui habet usum rationis 4. actualiter, ettamen non consentit, distinguendum est sicut prius de no7i consentire^ quia potest accipi negative, aut contrarie pro dissen- tire; dissentire autem conlingit dupliciter, vel simpliciter, vel se- cundum quid. Dissentire simpliciter riumsrmV alicui est simpliciter illud nolle, et ^ll^uniuL est ratio involuntarii simpliciter. iJ^JlJ^oS;.
DIST. IV. QUiESTIO IV.
Dissentire autem secundum quid alicui, non est simpliciter nolle illud; sed si nihil esset prsesupposi- tum simpiiciter, nollet iltud, et ideo esl simpliciter voluntarium, et se- cundum quid involuntarium; sicut projicere merces in mare est sim- pliciter volitum et voluntarium, supponendo quod non potest aliter salvare se a submersione, quod est simpliciter voluntarium; secundum 5^werf tamen est involuntarium, quia quantumestex se, non esset voli- tum, quia nullus eligit absolute hoc facere, sed quia hoc facit per liber- tatem, et per consequens non coacte, qua libertate dominatur actui projeclionis, ideo est simplici- ter voluntarium. Illud enim est simpliciter voluntarium et secun- dum quid involuntarium, quod est simpliciter volitum quodam effectu simpliciter nolito praesupposito. g Ad quaestionem dico, adultus ra- Retoiuiio tione utens, vel simpliciter dissentit **"^i!^" susceptioni Sacramenti, ita quod simpliciter nollet fieri aliquid circa ipsum, quod Ecclesia intendit fa- cere, et ipsum baptizatum esse, est sibi simpliciter involuntarium, tunc dico quod nihil recipit, ut dicetur post, maxime si dissentiat, vel reclamet, vel dissentit secundum quid, ut propter minas et timores, aut poenas infligendas, propter quas baptizatur, et nisi illee essent, nullo modo baptizaretur. Utrumque isto- rum membrorum est subdistinguen- dum ulterius, quod dissentire sim- pliciter contingit dupliciter, aut cum signo exteriori et reclamatione, aut sine tali signo. Dissentire aulem cum signo, contingit dupliciter, aut respectu signi exterioris, ut ablutionis sacramentalis in aqua cum ver- bis, aut respectu effectus interioris, ut gratiae invisibilis cum signo exteriori.
De istis dico per ordinem. Et pri- mo quod dissentire negative, id est, non consentire actualiter, non pro- hibet in adulto susceptionem Sacra- menti, quia Deus non obligat ali- quem ad nimis difficile, vel impossi- bile. Nimis difficile est, vel forte impossibile, aliquando non distrahi, quia nonest in poleslale nostra, se- cundum Augustinum, quin visis langamur^ et ideo licet sic aliquis actualiter non consentiat in reci- piendo Sacramentum aliquod, quia est distractus, sic quod tunc actuali- ter non cogitat de eo, vere tamen recipit Sacramentum et rem Sacra- menti, si non obstet aliquod impe- dimentum. Quia etsi Sacerdos in conficiendo Eucharistiam sit dis- tractus, vere tamen conficit, si in principio, quando ivit ad altare, habuit intentionem conficiendi, etiam si post distractus fuerit in ipsis verbis consecrationis, dummo- do plene et distincte exprimat ea.