efficit corpus; aut ante congressum unaquaeque earum privatim continebat. corporeitatem, ut ita dicam, et veluti rationes corporis, aut postquam eae convenerunt, accidit ut fieret corpus, et si unaquaeque earum priasquam convenirent, contfiaebat corporeitatem, nunaqna«que erit corpus. 372. deinde qnoniaia corpus non est sola longitado neque latitudo neque profunditas, sed et longitado et latitudo et profunditas; unagnaeque earum habens cor- poreitatéem fiet tria. et ita longitado non solum erit longitndo sed et lati- tndo.et profunditas, et latitndo non tantum latitudo sed etiam longitudo et profunditas, similiter et tertia quae reatat dünensio. 37J. sin autem cum hae tres convenaerint, tunc demum accidit ut fat corpus; tunc cum eae con- venerint, aut manet earum quae fai a principio matura aut mutetur in cor- pereitatem; et 5i manet qnidem natura qnae. fuit a principio, quoniam suut incorporeae et manent incorporeae, non efficient corpus quod est diversum ac differens, 3:4, sin autem mutatur ia corpus, quoniam hoc quod snscipit J9utationem, est corpus, cum unaguaeque earum, etiam priusquam coale- scereut, sit corpus, priusquam corpus fiat, eíficiet corpus. et quourodo quod mutatur corpus, prq alia quidein aliam accipit qualitatem, manet antem cor- pus, utpote album ut liat nigrum 9 et dulce ut fiet amarum, aliam quidem miuit qualitatem, aliam vero accipit, neo desinit temen corpus esse: ita b etiam αἱ mutantur.in corpns, pro alia quidem aliam accipient qualita- 5 »., idí« περιεῖχε τὴν σωματότητα] eadem cavillatione utitur lib, ad- yareus Geometras sect 85 sq.
^ &) λόγους τοῦ σώματος] λόγους σπερματιχούς, corporalitatis. ἢ à a) xol εἰ μὲν ἕχαστο»] ita rectius ms Savil, et Ciz. pro Éxaoros, quod $a editis erat.
δ) καὶ jj λειπομένη διάστασις] profunditas quoque non solum erit pro- funditas, sed quoniam et ipsa corporis habet naturam, longitudo simul erit atque latitudo.
c) εἰ dà συνελϑόντω») éditer librum. adversus Geometras sect, 87 sq. P 028 d) ἀποτελέσει τὸ σῶμα] in ms Cis, articulus minus bene omittitur,: e) ἀναδέξεται} mss Savil. et Ciz. derat, SEXTUS BMPIR. II. Tt 658 SEXTI EMPIRICI 315 ποιότητα" τοῦτο δὲ πάσχοντα ἔσται σώματα. & οὖν οὔτε πρὸ τῆς συνελεύσεως " τούτων ἐστὶ τὸ νοούμενον σῶμα οὔτε μετὰ τὴν συνέλευσιν αὐτῶν, οὐχ ἔστιν ἐπινοῆσαι τὸ σῶμα. πρὸς τού- τοις εἰ μηδέν ἔστι μῆκος 9) μηδὲ πλάτος μηδὲ βάϑος, οὐδὲ τὸ κατὰ μετουσίαν τούτων νοούμενον σῶμα γενήσεται. οὐδὲν δέ ἐστι μῆκος ᾿ καὶ πλάτος καὶ βάϑος, ὡς παραστήσομεν᾽ οὐχ ἄρα ἔστι 316 σῶμα. μῆκος μὲν γὰρ, οὐχ ἔστιν, ἐπεὶ τὸ μέγιστον ἣν τοῦτο τοῦ ᾿σώματος διάστημα, ὃ ὅπερ λέγεται παρὰ τοῖς μαϑηματεχοῖς γραμμῇ.
δὲ γραμμὴ ^) ἦν στιγμὴ ἐρρυηκυῖα, καὶ 7 στιγμὴ 9 σημεῖον ἀμερὲς καὶ ἀδιάστατον. οὐδὲ") γραμμὴ γενίσεται. μὴ οὔσης δὲ γραμμῆς οὐδὲ μῆχος ἔσται t μήχους δὲ μὴ ὄντος οὐδὲ σῶμα 877 ὑποστήσεται" σὺν μήκει γὰρ σῶμα νοεῖται. ὅτε δὲ οὐδέν ἐστι σημεῖον ἀμερὲς καὶ ἀδιάστατον, ἐντεῦϑεν μάϑωμεν" εἰ γάρ ἐστι τοιοῦτόν τι, ἤτοι σῶμώ ἐστιν ἢ ἀσώματον. καὶ σῶμα μὲν οὐκ ἔστιν, ἐπεὶ διάστατον ἂν ὑπῆρχε; τοῦ σώματος τὰς τρεῖς £yo»- 378 roc διαστάσεις. καὶ μὴν οὐδὲ ᾿ ἀσώματον" εἰ γὰρ ἀσώματόν. ἐστιν, οὐδὲν γενήσεται ἐξ αὐτοῦ. τὸ γὰρ γεννῶν κατὰ ϑίξιν γεννᾷ. ϑί- ξις δὲ οὐδεμία γενέσϑαι δύναται ἐπὶ ἀσωμάτου φύσεως" τοίνυν 319 οὐδὲ ἀσώματόν ἐστι τὸ σημεῖον. εἰ δὲ μήτε σῶμα μήτε ἀσώ- ματον, ἀνεπινόητόν. ἐστὶ τὸ σημεῖον εἰ δὲ οὐκ ἔστι σημεῖον, οὐδὲ γραμμὴ ἔσται ᾿ μὴ οὔσης δὲ τῆς γραμμῆς οὐδὲ μῆχος ἔσται.
380 ᾧ ἕπεται καὶ ῆ τοῦ σώματος ἀνυπαρξία. ἔτε κἂν δοϑῇ τὸ ση- P 624,0» εἶναι, oix ἔσται μῆκος" ἦν γὰρ τὸ μῆκος γραμμή, ἡ δὲ tem: id autem patientes erunt corpora, 375. si ergo neque ante congressum illarum dimensionum neque post earum congressum corpus concipi mente pot- est, non licet mente corpus concipere. ad haec accedit, quod si nnlla sit longitudo neque latitudo neque profunditas, nec erit quidem corpus quod in- telligitur ex earum consortio ac participatione, nulla est autem longitudo h- titudo et profunditas, ut ostendemus: non est ergo.corpus, 376; nam los- gitudo quidem non est, quoniam maxima haec est corporis dimensio, quae dicitur apud mathematicos linca; linea autem est punctus fluens; punctus an- tem est signum carens partibus et nullam suscipiens dimensionem, quamobrem me erit quidem linea; si non sit autem linea, nec erit longitudo; si' non sit eutem longitudo, neque consistet corpus, intelligitur enim corpus cum longi- . tudine, 377. quod autem nullus sit punctus sive signum carens partibus et nullam suscipiens dimensionem, hinc discamus: si enim est quidpiam eius- modi, aut est corpus aut incorporeum; et corpus quidem non est, quoniam susciperet dimensionem, cum corpus tres habeat dimensiones, sed nec est incorporeum: 378, nam si est incorporeufh, nihil ex eo fiet ac gignetur, nam , quod generat, per contactum generat; contactus autem nullus esse potest ja natura incorporea: ergo nec incorporeus est punctus, 379, εἰ autem neque est corpus nec incorporeum, punctus concipi mente non potest; si autem not est punctus, nec erit linea; si non sit linea, nec erit longitudo, cui ent consequens ut nullum sit corpus, 380, praeterea etiam si datum fuerit exi- stere punctum, nulla erit longitudo: est enim lines longitudo; linea eutem f) οὔτε πρὸ τῆς συνελείσεως sic omnino legendum e ms Ciz, atqat " interprete, non πρὸς τῆς, ut erat editum, 8) εἰ μηδέν ἐσει} confer librum adversus Geometras sect. 91 sq. A) ἡ δὲ γραμμὴ] sect. 29 eiusdem libri. i) xal 9? στιγμὴ] ibid. sect. 22, X) οὐδὲ] fortasse τοίνυν οὐδέ, ut interptes, ut exciderit, ob aimile - Ν ABVERSUS PHYSICOS [Lib IX). ^ ^. 650 γραμμὴ ὀύσις σημείου. ἤτοι οὖν ἕν ἔστι σημεῖον ἐκτεταμένον ἢ 7 γραμμὴ ἢ πολλὰ σημεῖα νοεῖται στοιχηδὸν κείμενα. ἀλλ᾽ εἰ μὲν 381 ἕν τεταμένον σημεῖόν ἐστιν, οὐκ ἂν εἴη γραμμή" Ἶτρι γὰρ τὸν αὐτὸν!) ἐπέχει τόπον T0)ro τὸ σημεῖον ἢ τόπον ἐκ 'τόπου με- τατίϑεται. καὶ εἰ μὲν τὸν. αὐτὸν ἐπέχει τύπον τοῦτο τ σημεῖον, οὐκ ἔσται γραμμὴ ἀλλὰ στιγμή | Qvév γὰρ ἐνοεῖτο γραμμή. εἰ E τόπον ἐκ τόπου 'μέτεισιν, ἤτοι ὃν μὲν ἀπολεῖπον τόπον ")s δὲ ἐπιλαβόμενον μέτεισιν, ἢ οὗ μὲν ἐχόμενον τόπου, εἰς ὃν δὲ ἐχτεινόμενον. οὔτε δὲ ὃν μὲν. ἀπολεῖπον τόπον, οὗ δὲ ἐπιλαβό- 383 μενον ποιήσει γραμμήν" μενεῖ γὰρ ἢ ἀρχῆϑεν στιγμή. καὶ ᾧ | λόγῳ τὸν πρῶτον ἐπεσχηκὸς τόπον ἐλέγετο στιγμὴ xai οὐ γραμμῇ, τῷ αὐτῷ καὶ τὸν δεύτερον ἐπειληφὸς καὶ τὸν τρίτον καὶ τοὺς ἑξῆς ") οὐκ ἔσται γραμμὴ ἀλλὰ πάλιν στιγμή. εἰ δὲ οὗ μὲν ἐχό-- 384 μένον τόπου, εἷς ὃν δὲ ἐκτεινόμενον ποιεῖ τὴν γραμμήν, ἦτοι μεριστῷ ἀντιπαρεχτείνεται' τόπῳ ἢ ἀμερίστῳ. καὶ εἰ μὲν ἀμερί- στῳ, μένει στιγμὴ καὶ οὔτε γίνεται γραμμή" μεριστὸν γάρ zc ἐστιν 7 γραμμή. εἰ δὲ μεριστῷ ἀντιπαρεκτείνεται. τύπῳ, ἐπεὶ 386 τῷ μεριστῷ ἀντιπαρεκτεινόμενον τόπῳ μεριστόν ἐστι. καὶ ἔχει μέρη, τὸ δὲ é ἔχον μέρη σῶμά ἐστιν, ἕσται τὸ σημεῖον μεριστόν τε καὶ σῶμα. ὅπερ οὐ βούλονται. τοίνυν οὐχ ἕν ἐστι σημεῖον. * γραμμή. xci μὴν οὐδὲ πολλὰ στοιχηδὸν κείμενα "7: ταῦτα — τὰ σημεῖωι ἤτοι ψαύει ἀλλήλων κἀτὰ τὴν ἐπίνοιαν ἢ οὐχ ἅπτεται ἀλλήλων, μεσολαβούμενα δὲ τύποις τισὶ διορίζεται. εἰ δὲ τόποις μεσολαβεῖται, οὐκέτι μίαν ποιεῖται γραμμήν. εἰ δὲ ἅπτεται ἀλ-- fluxus puncti, aut ergo linea est punctus unus extengus, aut intelliguntur multi puncti per seriem dispositi, 381, sed si sit unus quidem extensus, non erit linea: aut enim eundem locum tenet hic punctus aut in locum de 1oco progreditur, et si eundem quidem locum tenet hic punctus, non erit linea sed punctus: fluens enim punctus intelligebatur linea, 382. si autem progre- ditur de loco ad locum; aut progreditur ita ut alium relinquat locum alium- . que occupet, aut ut in alio quidem loco haereat, ad alium autem se exten- det, 383. sed nec alium quidem locum reliuquens, alium vero occupans ef- ficit lineam: manebit enim punctus qui fuit ab initio, et qua ratione primum locum tenens dicebatur punctus, non linea; ita etiam tenens secundum et tertium et eum qui deinceps sequitur locum, non erit linea, sed rursus pun- ctus, 384. si autem in alio quidem haerens.loco, ad alium autem se exten- dens efficit lineam, aut dividuo coextenditur loco aut individuo. et si indi- viduo quidem, manet punctus, neque fit linea; est enim dividaum quidpiam linea, 385, si autem dividuo loco coextenditur; quoniam quod dividuo loco eoextenditur, est dividuum οἱ habet partes, quod vero dividuum est et par- tes babet, est corpus, itaque puuctus erit aliquid dividuum et corpus. quod minime volunt non est ergo lines unus punctus, 386, sed neque multi per seriem positi; illi enim puncti aut concipiuntur tangere se. invicem aut non tangere, sed intercepta quibusdam disiungi locis, si autem intercipiuntur locis, non amplius unam efficiunt lineam, sin autem se inter se tangunt, aut toti D) ἥτοι γὰρ τὸν αὐτὸ» eadem cavillatio lib, adversus Geometras sect. P 624 m) ὃν μὲν ἀπολεῖπον tónov] ita ms Ciz., licet in editis τόπον velut superfluum erat omissum, mox pro ἐπιλαβόμενον in eod. Ciz. est ἐπι- λαμβανόμενον, tum hoc loco tum iterum in minore huius srprmenb pro- positione repetitum.
2 καὶ τοὺς ἑξῆς] ms Ciz. xal τὸν ἑξῆς.
οὐδὲ πολλὰ στοιχηδὸν κείμενα] confer Horum adversus Geometras sect. 94 sq.
TC N λήλων, ἤτοι ὅλα ὅλων ἅπτεται ἢ μέρεσι μερῶν. xal el μὲν μέρεσι μερῶν, οὐκέτε ἔσται ἀμερῆ τὸ γὰρ μέσον εἰ τύχοι σημεῖον δυοῖν ἄλλων σημείων πλείονα ἕξεε μέρη, ἕν μὲν ᾧ ἅπτεται τοῦ ἔμ- προσϑὲν σημείου, ἕτερον δὲ ᾧ ϑιγγάνει τοῦ ὄπισθεν, τρίτον ᾧ τῆς ἐπιπέδου"), τέταρτον ᾧ τοῦ ὑπερκειμένου μέρούς" ὥστε 388 μηκέτι αὐτὸ ἀμερὲς ὑπάρχειν ἀλλὰ πολυμερές. εἰ δὲ ὅλα ὅλων P σχεϑήσεταε xal τὸν αὑτὸν σεέρι "ἐφέξει ") τόπον. εἰ δὲ τὸν αὐτὸν ἐφέξει τόπον, οὐχέτι ἔσταε στοῖ- . χοὸς ἀὐτῶν, ἵνα γένηται γραμμή, ἀλλὰ πάντα μία ἔσταε στιγμή.
8389 εἴπερ οὖν ἵνα ἐπινοηϑῇ τὸ σῶμα, δεῖ ἐπινοηϑῆναι τὸ μῆχος, ἵνα δὲ τὸ μῆκος, τὴν γραμμήν, καὶ ἵνα αὐτή, τὸ σημεῖον " ἐπεὶ δέδεικται ἡ γραμμὴ μήτε σημεῖον ὑπάρχουσα μήτε ἐκ σημείων σύνϑετος, οὐδέν ἐστε γραμμή. εἰ δὲ μή ἐστι γραμμή, οὐδὲ μῆ- . 890xoc* ᾧ ἀκολουϑεῖ τὸ μηδὲ σῶμά τι ὑπάρχειν. xal ἄρτι μὲν ἐπεδείξαμεν ἀνεπινόητον τὴν γραμμὴν ἐχόμενοι τοῦ σημείου. ἔνεστι δὲ καὶ προηγουμένως ^) αὐτὴν ἀναιρεῖν ἐχομένους τῆς κατ᾿ αὐτὴν ἐπινοίας" φασὶ γὰᾳ οἱ γεωμέτραι ὅτε γραμμή ἔστι μῆκος ἀπλα- 891 τές. ἡμεῖς δὲ σκεπτόμενοι οὔτε ἐν τοῖς αἰσϑητοῖς οὔτε ἐν τοῖς Y νοητοῖς δυνάμεθα λαβεῖν μῆκος ἀπλατές" ὃ τι γὰρ ἂν λάβωμεν μῆκος αἰσϑητόν, τοῦτο σὺν ποσῷ πλάτει λαμβάνομεν. ὥστ᾽ ἐν 392uéy» τοῖς αἰσϑητοῖς οὐκ ἔστε τι ἀπλατὲς σῶμα. καὶ μὴν οὐδ᾽ ἐν tangunt totes aut partibus partes, 887, et si partibus quidem partes, mom erunt amplius carentes partibus; medius enim verbi gratia punctus a duobus aliis punctis interceptus habebit plures partes, unam quidem qua tangit prio- rem punctum, alteram autem, qua posteriorem, tertiam, qua snperficiem, quartam, qua partem super immihüentem. quo fit ut nom sit emplius cerens Ἢ partibus, sed mukas habens partes. 388, si autem toti tangunt totos, puncti * continebuntur in punctis et unum eundemque tenebunt locum, si autem eun- dem locum teneant, non erit utique eorum series, ut fist linea, sed omnis erunt unu» punctus, 389. ai ergo ut mente concipiatur corpus, oportet mente concipi longiudinom; ut autem lopgitudo, lineam; ut ea autem, punctum: qáoniam ostensum est lineam neque esse punctum neque oompositam ex pun- οὖ, nihil est linea, si autem non est linea, neque longitudo; cui est coa- sequens ne corpus quidem esse, 390, et iam quidem ostendimus nom pose mente concipi linoam, cum de puncto dispntavimus, licet autem ipsam 480“ que directe tollero, ipsius notioni inhaerentes: dicunt enim geometree linesm esse longitudinem expertem letütudinis, 301, nos eutem hoc sceptice comsi- dermantes neque in sensilibus neque in iis quae percipiuntur intelligentia, pos- sumus apprehendere longitudinem expertem latitudinis: quamcumque enim sea- ailem acceperimus longitudinem, eam percipimus cum quanta latitudime, quam- obrem in sensilibus quidem non est aliquod corpus expers latitudinis. 392, sed p) 9 süc ἐπιπέδου) superficiem chartae, verli gratia, cui punotus in- scriptes sit, huic superficiei oppositum est τὸ ὑπερχεέμενον μέρος, quod oculis charta, cui punctus inscriptus est, obiicitur.
- 4) εἰ di ὅλα ὅλων ἅπτεται] similis cavillatio supra sect. 260.
P 6265 " ἐφέξει] ms Ciz. ἐερέξοι.
4) προηγουμένωςἷ directe, ex instituto, ut lib. contra Geometres sect. 37. 1 contra Log. sect. 150, cui opponitur παραχειμένως, obiter, er consequentiam, in eodem libro sect. 181. 227. Olympiodorus in 3 cclesiastae p. 623 εἴτε γάρ τε προηγουμένως γέγονε ὑπὸ ϑεοῦ εἴτε χατὰ δεύτερον λόγον. infra sect, 418 sq. opponuntur προηγουμένως et ἀπο- λούϑως. ita et lib. 2 sect. 66. 106. 326 et contra Ethicoe sect. 90 προηγου- , ένως, primario et sect, 189 προηγουμένῳ λόγῳ, ADVERSUS PHYSICOS [Lib. IX]. 661 τοῖς νοητοῖς ἔνεστι ἢ) τοιοῦτο φαντασιωθδῆναι μῆκος " ἕτερον μὲν γὰρ ἑτέρου στενότερον μῆκας δυνάμεϑα νοεῖν. ὅταν δὲ τὸ αὐτὸ φυλάττοντες μῆκος ἐκ τούτου κατ᾽ ὀλίγον σχίζωμεν ταῖς émi- γοίαις τὸ πλάτος καὶ τοῦτο ἄχρι τινὸς ποιῶμεν, ἔλαττον μὲν ἀεὶ καὶ μᾶλλον͵ τὸ πλάτος γινόμενον νοοῦμεν" ὅταν δὲ φϑάσω- μὲν ἅπαξ στερῆσαι τοῦ πλάτους τὸ μῆκος, οὐκέτι οὐδὲ τὸ μῆ- κος νοοῦμεν, ἀλλὰ σὺν τῇ ἄρσει τοῦ πλάτους αἴρεται καὶ ἡ τοῦ μήκους ἐπίνοια. TUE Καϑόλου τε") τὸ “ἐπινοούμενον πᾶν ἤτοι κατ᾽ ἐμπέλασιν *)893 τῶν ἐναργῶν νοεῖται ἢ κατὰ τὴν. ἀπὸ τῶν ἐναργῶν μετάβασιν" καὶ τοῦτο ποικίλως, ὅτὲ μὲν κατὰ ὁμοιότητα, ὁτὲ δὲ κατὰ ἐπι-- σύνϑεσιν, 0rd δὲ κατὰ ἀναλογίαν, καὶ ταύτην δὲ ἤτοε αὐξητι- xv ἢ μειωτικήν. κατ᾽ ἐμπέλασιν μὲν οὖν τῶν ἐναργῶν νοεῖται 394 ὡς λευκὸν καὶ μέλαν, καὶ γλυκὺ xal πικρόν. ταῦτα γὰρ καὶ εἰ V) ᾿αἴσϑητά ἐστιν, ἀλλ᾽ οὐδὲν ἧττον νοεῖται. κατὰ δὲ τὴν ἀπὸ τῶν ἐναργῶν μετάβασιν ὁμοιωτικῶς μὲν νοεῖται, οἷον ἀπὸ μὲν τῆς Σωκράτους εἰκόνος ὃ μὴ παρὼν Σωκράτης. συνϑετικῶς δὲ οἷον 395 . ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου καὶ ἵππου ὃ μήτε ἄνϑρωπος ὧν μήτε ἵππος Ἵ, P 026 σύνϑετος δὲ ἐξ ἀμφοτέρων ᾿ἹἹπποκένταυρος. κατὰ δὲ ἀναλογίαν αὐξητικὴν ἢ μειωτικήν, οἷον ἀπὸ τοῦ δρᾶν τὸν κοινὸν κατὰ μέ-- nec in iis quae percipiuntur intelligentía, datur phantasiae visione talem ἂρ-- prehendere longitudinem; nam aliam alia quidem angustiorem mente concipere: possumus longitudinem. quando autem eandem conservantes longitudinem ab ea mente paulatim absciderimus latitudinem et hoc aliquousque fecerimus, in- telligimus quidem latitudifem semper magis magisque minorem effici; sed cum eo pervenerimus, ut latitudine omnino privemus longitudinem, ne lon- gitudinem qnidem amplius intelligimus, sed cum ablatiome latítudinjs tollitur etiam intelligentia longitudinis, 993, In summa autem quidquid mente eoncipiter, «ut intellipiter r6 evidenter se nobis offerente aut per fransitionem ἀν evidentibus; idque varie, aliquando quidem per similitudinem, aliquando per compositionem, aliquando vero per analogiam seu proportionem, eamque aut augentem aut mipuentem, 394, atque re evidenter se nobis offerente intelligitur album verbi gratia et nigrum, et dulce et amarum, ea enim etsi sunt sensilia, mihilominmws perci- piuntur etiam intelligentia, per trensitionem autem ab evidentibus essimilative quidem intelliguntur, ut ex imagine Soeratis Socrates non praesens, 895, per compositionem vero, ut ex homine et equo is qui neque est homo nec equus, ex. ambobus autem compositus hippocentaurus. per analogiam eutem se" proportionem augentem aut minuentem, ut ex eo quod videamus hominem maf) ἔνεσι.] ms Cis. £y ἐστι minus bene., - wu) χαϑόλου τι] ante baec verba in mss Savil. et Ciz. praemittitur ti- tulus: ποσαχῶς ἐπινοεῖται ἕχαστον.
-x) ἤτοι χατ᾽ ἐμπέλασιν} confer librum adversus Geometras sect. 40 sq. idem hoc loco est xaz' ἐμπέλασιν τῶν Pvooydv.quod apud Laértium 7 à 58 sq. χατὰ περίπτωσιν, ubi eadem τῶν νοουμένων distinctio ex Stoi- corum mente exponitur, sic infra sect. 999 τίγα τῶν ἐκ περιπτώσεως. - ἐγαργῶν, ᾿ Ί ᾿ y) ταῦτα γὰρ xol εἰ] ita ms Ciz.; nam in editis καί exciderat. | z) aire ἄνϑρωπος ὧν μήτε ἵππος} quales Centauros Buxere antiqui. P 620 huc releras et Minotaurum illum eemibovemque virum semivirumque 0“. vem, Ovidio & de arte v. 21. | * ἐ 002 2 SEXTI EMPIRICI γεϑος ἄνθρωπον xal ὑποπίπτοντα αὐξήσαντες μὲν ταῖς φαντα-᾿ σίαις ἐνοήσαμεν τὸν Κύκλωπα, ὃς οὐκ ἐῴκει | ἀνδρί y&?) σιτοφάγῳ, ἀλλὰ ῥίῳ ὑλήεντι" μειώσαντες δὲ ἐσπάσαμεν ἔννοιαν τοῦ nvyualov") ἀνθρώπου. δϑοτοσούτων δὴ τρόπων νοήσεως ὄντων, εἰ ἐπινοεῖταίέ fi μῆκος ἀπλατὲς 7 γραμμή, κατά τινὰ τούτων τῶν τρόπων ὀφείλει voti- σθαι. xar! οὐδένα δὲ αὐτῶν δύναται νοηϑῆναι, ὡς παραστή- 897 σομὲέν' ὥστε ἀνεπινόητόν ἐστι. κατὰ μὲν οὖν ἐμπέλασιν τῶν ἐναργῶν οὐκ ἂν γένοιτο νόησις μήχους τινὸς ἀπλατοῦς- οὐδενὶ γὰρ περιεπέσομεν μήκει χωρὶς πλάτους ἐν τοῖς φαινομένοις καὶ 898 ἐναργέσι πράγμασι. κατὰ δὲ τὴν ἀπὸ τῶν ἐναργῶν μετάβασιν πάλιν τῶν ἀμηχάνων ἐστὶ φαντασιωϑῆναι μῆκος ἀπλατές. οὔτε κατὰ ὁμοιότητα" οὐδὲ γὰρ ἔχομεν ἐν τοῖς ἐναργέσι μῆκος χωρὶς πλάτους, ἵνα νοήσωμέν τι ὅμοιον τούτῳ ἀπλατὲς μῆκος. τὸ γάρ τινε ὅμοιον γινωσκομέγῳ καὶ ἑωραμένῳ ὀφείλει ὅμοιον ὑπάρχειν. ἐπεὶ οὖν οὐδὲν ἔχομεν ἐναργὲς ὑποπῖπτον μῆκος χωρὶς πλάτους, : οὐδ᾽ ὅμοιόν vt αὐτοῦ συνεῖναι δυνησόμεθα εἶναι μῆκος ἀπλατές. . 899 xal μὴν οὐδὲ xar? ἐπισύνϑεσιν ληπτόν ἐστι τοῦτο" εἰπάτωσαν γὰρ ἡμῖν, τίνα τῶν ἐκ περιπτώσεως ἐναργῶν καὶ γιγνομένων μετὰ τίνων συντιϑέντες ἐνόησαν ἢ μῆκος ἀπλκτές; ὅπερ εἰπεῖν οὐ 400 δυνήσονται. xol μὴν οὐδὲ κατὰ ἀναλογίαν παρῆλϑεν ἡ τοῦ ἀπλα- τοῦς μήχους νόησις" τὰ γὰρ κατὰ ἀναλογίαν νοούμενα ἔχει τι κοινὴν πρὸς τὰ ἀφ᾽ ὧν νοεῖται, οἷον ἀπὸ τοῦ κοινοῦ μεγέϑους gnitudine communi et qualis offerre se nobis solet, eum augentes imagima- tíone cogitemus Cyclopem similem!
. non homini, verum monti quem silva tegebat; — minuentes autem contraximus pygmaei in mente notionem, 396. cum sint ita- que tot modi intelligentiae mentisque conceptionis, si linea mente concipitur . ut aliqua longitudo expers latitudinis, debet intelligi aliquo ex bis modis. nullo autem ex his modis potest intelligi, ut ostendemus; est ergo eiusmodi ut pente non possit concipi ac intelligi, 397, atque per evidentiam quidem rei se nobis offerentis non potest intelligi longitudo carens latitudine: jn iis enim quae apparent ét in rebus evidentibus in nullam incidimus longitudinem absque latitudine, 398, per transitionem autem ab evidentibus rursus fieri non potest, ut phantasia apprehendamus jongitudinem aliquam expertem latitudi- nis, neque per similitudinem: neque enim habemus in evidentübus longitudi- . nem absque letitudine, ut mente concipiamus ei similem longitudinem ex- pertem latitudinis, nam quod est alicui simile, debet esse simile ei quod , cognoscitur et est conspectum, quoniam ergo nullam evidentem habemus len- gitudinem: nobis sese offerentem absque latitudine, nec eius aliquam simileta intelligere poterimus esse longitudinem expertem latitudimis, 399. sed nec ea , comprehendi potest per compositionem: dicant enim nobis, quaenam eorum quae sunt evidentia et in sensus incurrunt, cum quibusnam componentes mente conceperunt longitudinem expertem latitudinis? quod quidem non poterunt di- cere, 400. sed neque per analogiam seu proportionem accedit motio longi- tudinis quae caret latitudine: nam quae intelliguntur per anslogiam, habent aliquid commune cum iis ex quibus intelliguntur, ut ex communi homini a) ἀνδρέ γε] versus Homeri ex Odyse. ὦ 191, quo saepius noster uti- tur, ut dixi ad librum adversus Geometras sect, 42.
δ) nvyuatov)] ita mss Savil, et Ciz. pro πυγωνιαίου, quod ef infra sect. 400.
c) ἐνόησα» ms Ciz. ἐνοήσαμεν, ADVERSUS PHYSICOS [Lib. IX). e$ - τἀνθρώπου κατὰ παραύξησιν ἐνοήσαμεν τὸν Κύκλωπα, xal ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ πάλιν ^) xarà μείωσιν τὸν πυγμαῖον. ὥστ᾽ εἰ ἔστι 44) 401 κοιγὸν τοῖς κατὰ ἀναλογίαν νοουμένοις πρὸς τὰ ἀφ᾽ ὧν νοεῖται, οὐδὲν δὲ ἔχομεν κοινὸν τοῦ τε ἀπλατοῦς καὶ τοῦ σὺν πλάτει μήκους, ἵνα ἀπ᾿ ἐκείνου "). δρμηϑέντες νοήσωμεν τὸ ἀπλατὲς P 023 μῆκος" οὐδὲ κατὰ ἀναλογίαν οὖν νοεῖται τὸ τοιοῦτον. ὅϑεν εἶ 402 ἕχαστον τῶν νοουμένων κατώ τινα τῶν ἐχκειμένων τρόπων ὀφείλει νοεῖσϑαι, ἐδείξαμεν δὲ ἡμεῖς κατὰ μηδένα τρόπον νοεῖσϑαι | δυνάμενον τὸ ἀπλατὲς μῆκος" λεκτέον ἀνεπινόητον εἶναι τὸ — ἀπλατὲς μῆκος, ἀλλ᾽ ἴσως τις ἐρεῖ 7), ὅτι λαβόντες τι μῆκος 408 σὺν ποσῷ πλάτει κατ᾽ ἐπίτασιν ") νοοῦμεν τὸ ἀπλατὲς μῆ- xog* εἰ γὰρ ἐκ τούτου κατ᾽ ὀλίγον ἐλασσοῦται τὸ πλάτος, ἐλεύσεταί ποτε καὶ dg τὸ ἀπλατές, ὥστε καταλήγειν τὴνιμείωσιν εἷς τὸ χωρὶς πλάτους μῆκος. ἀλλὰ πρῶτον μὲν ἐδείξαμεν δ), ὅτε 404 ἢ παντελὴς τοῦ πλάτους ἄρσις καὶ τοῦ μήκους ἐστὶν ἀναίρεσις. ἔπειτα τὸ κατ᾽ ἐπίτασιν νοούμενον οὐχ ἕτερόν ἐστι) τοῦ προ- γοηϑέντος ἀλλᾷῃ αὐτὸ ἐκεῖνο ἐπιτεταμέγνον. ἐπεὶ οὖν ἀπὸ toi 405 ποσὸν ἔχοντος πλάτος κατ᾽ ἐπίτασιν στενότητος νοῆσαί τι ϑέ- Aout», πάντως τὸ μὲν ἀπλατὲς μῆχος οὐκ ἐπινοήσομεν" ἕτερο-- γενὲς γάρ ἐστιν. εἰ δὲ καὶ μᾶλλον στενότερον ληψόμεθα πλάτος, 406 magnitudine per augmentum cogitamus Cyclopem, et ex eo rursus per dimi- mutionem pygmaeum, 401, quamobrem si iis quae intelliguntur ex analogie, est eliquid commune cum iis ex quibus intelliguntur, nihil eutem habemus commune longitudinis expertis latitudinis et eius quae est cum latitudine, ut ab illo progressi intelligamus longitudinem latitudine destitutam; nec ex ana- logis ergo intelligitur tale, 402. unde si unumquodque ex iis quae intelli- guntur, debet intelligi per aliquem ex iis modis qui sunt expositi," nos autem ostendimus nullo ex his modis posse intelligi longitudinem expertem latitudi- nis; dicendum est mente percipi non posse longitudinem carentem latitudine, 403, sed fortesse dicet quispiam, quod cum acceperimus aliquam longitudi- nem cum quanta latitudine, per intensionem intelligimus longitudinem exper- tem latitudinis: si enim ex ea paulatim minuitur latitudo, veniet tandem etiam ad expertem latitudinis, adeo ut desinat diminutio in longitudinem expertem latitudinis, 405, sed primum quidem ostendimus, quod perfecta ablatio Jati- tudinis est etíam interemptio longitudinis, deinde id quod intelligitur ex in- tensione, non est diversum ab eo quod prius fuit mente conceptum, sed illud ipsum intensum, 405. quomiam ergo ex quanto habente latitudinem volumus ᾿ς per intensionem intelligere aliquid angustissimum, non intelligentia — mus omnino longitudinem carentem latitudine: est enim diversi genéris.
406, si enim vel maxime angustam accipiamus latitudinem, adeo ut eomipre- ' d) xol ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ πάλιν] ms Savil. ἀπ᾿ αὐτοῖ, mox τὸν πυγμαῖον scripsi pro πυγωγσιαῖος, ut supra sect. 395.
[ immo: ἔστι τι ' e) ἕνα ἀπ᾿ ixs(vov] haec verba usque ad τὸ ἀπλατὲς μῆχος non legit in suo codice Ilervetus, quemadmodum desiderantur etiam in ms Ciz. ex librarii haud dubie oscitantia, quoniam comma praecedens eodem vocabulo μήχους clauditur.
f) ἀλλ᾽ ἴσως τις ἐρεῖ) confer librum adversus Geometras sect. 51sq. p 094 δ) κατ᾽ ἐπίτασιν) τὴν στενότητα ἐπιτεένοντες, ut ait laudato adversus Geometzas loco. ἐπίτασιν στενότητος infra sect, 405.
A) ἐδείξαμεν) supra sect. 392. s i) οὐχ ἕτερόν ἔστι] non alterius generis et. naturae potest esse, quod infra dicit ἑὁτερογεγές,: E ᾿ - 001 SEXTI EMPIBICI ᾿ ὥστε τὴν κατάληψιν τῆς νοήσεως ἐλαχιστοτάτῳ ") γέίνεσϑαι πλά- τει, μετὼ τοῦτο δεῖ τὴ» εἰς τὸ ἑτερογενὲς μετάβασιν συμβαίνειν, 401 τουτέστι τοῦ σῃνγαναιρουμένου τῷ πλάτει μήκους. καϑόλου τε εἰ κατὰ στέρησιν t) πλάτους γοῆσαι δυνάμεϑα μῆκος ἀπλατές" ἐπεὶ πάντα τὰ στερητικὰ οὐχ ἔστιν ἐν ὑποκειμένῳ, οὐδὲ τὸ ἀπλατὲς μῆκος" διὸ οὐδὲ γραμμή. ἵππος μὲν γώφ. τίς 7) ἔστιν ἐν ὑπο- χειμένῳ, οὐχ. ἵππος δὲ οὐκ ἔστι, καὶ ἄνϑρωπος μέν ἐστιν, οὐχ ἄνϑρωπος δὲ οὐκ ἔστι. τοίνυν εἰ ἔχομέν τι πλάτος 7 τι μῆκος, 408 ἐν ὑποκειμένῳ ἔσται" ἀπλατὲς δ᾽ οὐχ ὑπάρξει. ὅνπερ οὖν τρό- πον οἵ λέγοντες ὃ ὅτι ἕτερον ἑτέρου μέἔγεϑος ὑπερτιϑέντες νόησιν λαμβάνουσι τοῦ ἀπείρου μεγέϑους, ὡς σώματος, πλανῶνται, χαὶ μέγιστόν τι καϑ᾽ ὑπέρϑεσιν πολλῶν μεγεθῶν λαμβάνουσιν, οὐχ ἄπειρον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ πεπερασμένον ' ὃ γὰρ ἔσχατον γενοήχασι 409 τῇ διανοίᾳ, περιληπεόν ἐστιν. ὃ δὲ περιληπτόν ἐστε διανοίᾳ, P 628 πεπέρασται, ἐπείπερ τοι τὸ λοιπὸν οὕτω περιληφϑὲν τῇ διανοίᾳ ἐλέγχει τὸ περιληφϑὲν ὡς μὴ ὃν ἄπειρον. οὕτω τοίνυν κἀνϑάδι 5 συναίρεσις τοῦ πλάτους, εἰς ἐλάχιστον πλά καταληγούσης 410 τῆς διανοίας, πλάτος ἐστὶ καὶ οὐ μῆκος —*& ἀλλως τε εἰ δυνατόν agri νοήσαντάς τι μῆχος σὺν ποσῷ πλάτει στερῆσαι αὐτὸ τοῦ πλάτους καὶ τὸ μῆκος ἀπλατὲς ἐπινοεῖν, ἐνέσται καὶ.cágxa ᾿ἐπινοήσαντας σὺν τρωτῷ ἰδιώματι στερήσει τοῦ τρωτοῦ ἰδιώμαhensio intelligentiae fiat minima latitudine, postea adhuc oportebit fleri tran- sitionem ad id quod est diversi generis, nempe longitudinem cum latitudiue simul sublatam, 407, omnino autem si per privationem latitudinis possumus intelligere longitudinem expertem latitudinis; quoniam quaecumque sunt pri- vantia, nop sunt inm subiecto, itaque nec longitudo erit carens latitudine, . quamobrem mec linea, nam equus quidem est aliquid in subiecto, non equus autem nen est. et homo quidem est, nom homo autem non est, si e»go ba- bemts aliquam latitudinem aut aliquam longitudinem, erit in subiecto; carens autem latitudine nusquam erit, 408. quomodo enim qui dicunt. quod ' alteram alteri superaddentes magnitudinem accipiunt intelligentiem infinitae anagniur- dinis, tamquam corporis, errant, et supereddendo accipiunt maximam aliquam exaggerstem ex mulds magnitudinibus, non infinitam vero illam sed finitam. quam enim extremam cogiterunt, est comprehensibilis, 409, quae est autem cogitetione comprehensibilis, est finita, quandoquidem reliqua quae sic est comprehensa eogitatione, arguit eam quae cemprehepsa est, non esse infini- tam, sic ergo hic-quoque oontractio latitudinis, in minimam latitudinem de- sinente cogitatione, est latitudo et non longitudo expers latitudinis. 410, alio- qui si fieri potest; ut cum cogitaverimus aliquam longitudinem cum quota la- titudine, eam privemus.latitudine et mente concipiamus longitudinem expertem latitudinis; poterimus etiam cum carnem fgogitaverimus cum proprietate quod sit vulnerabilis, privatione huius proprietatis mente concipere carnem Δ) ἐλαχιστυτάτῳ)] superlativus ex superlativo, ut ἐσχατώτατος apud » — Xenophontem et similia quae notgrunt. Grotius ad Ephes. 3 8 (ubi apo- stolus ἐλαχισιότερον se πάντων et minimo minorem appellat) et Erasmus Schmidius noster ad tertiae loaunis epistolae v. 4 μειζοτέραν χαράν.: Balthasarque Stolbergius in Exerc. Graecae linguae p. 88. 89. sic εἰ La- ᾿ tini scriptores minimissimum dixere, ut Arnobius lib. 5 p. 160. 166. et / essimissimum ut Seneca epist. 81 et postremissimum, ut praeter Apu- joins: et Tertullianum C. Gracchus apud Gellium 15 12. vide Vossium de analogia lib. 2 cap. 26. ἐλαχιστότατον in veteri glossario redditur pauxillum. ἐ) εἰ χατὰ στέρησι»} confer librum contra Geometras sect, δδ. m) ἵππος μὲν γάρ v] ita ms Ciz. et Hervetus pro ἕππος μὲν γάρ τι.
" ADVERSUS PHYSICOS [Lib. IX) 66b - τος νοῆσαι ἄτρωτον σάρκα. καὶ ἐνδέξεται μετὰ à ἀντιτύπου ἰδιώ- 411 ματος ἢ σῶμα νοήσαντας στερήσει τοῦ ἀντιτύπου ἰδιώματος λα-. - βεῖν ἀναντέτυπον' σῶμα" ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον. σὸ γὰρ ἄτρωτον νοούμενον οὐχ ἔστι [CR σὺν ᾿τρωτῷ γὰρ ἰδιώματι ἐνοεῖτο σάρξ. καὶ ἀναντίτυπον ") οὐχ ἔστι σῶμα" σὺν γὰρ τῷ ἀντιτύπῳ ἰδιώ.- ματι ἐνοεῖτο τὸ σῶμα). τοίνυν καὶ τὸ νοούμενον χωρὶς πλάτους μῆχος οὐκ ἔστι μῆκος σὺν ποσ γὰρ πλάτει νοεῖται τὸ μῆκος. ἀλλ᾽ 6 γε “Τριστοτέλης 4) οὐχ —— ἔλεγεν. εἶναι τὸ παρὰ 419 τοῖς γεωμέτραις ) ἀπλατὲς μῆκος" τὸ γέ τοι τοῦ τοίχου μῆκος λαμβάνομεν χωρὶς τοῦ ἐπιβάλλειν τῷ πλάτει τοῦ τοίχου " πλα- νώμενος, ὅταν γὰρ τὸ τοῦ τοίχου μῆκος λαμβάνωμεν χωρὶς πλά-- τους, οὐ χωρὶς παντὸς πλάτους τοῦτο λαμβάνομεν, ἀλλὰ χωρὶς τοῦ περὶ τῷ τοίχῳ πλάτους. ἐνδέχεται γὰρ συγκαταπλέξαντας τὸ τοῦ τοίχου μῆκός TO: πλάτει καὶ οἷῳδηποτεοῦν γόησιν αὐτοῦ ποιεῖσθαι, ὥστε μῆκος λαμβάνεσϑαι οὐ χωρὶς πλάτους ἀλλὰ χω- eig τοῦδέ τινος πλάτους. προὐπέκχειτο δὲ τῷ “Ἀριστοτέλει παρα- 418 στῆσαι οὐχ ὅτι τό τινος πλάτους ἄμοιρον μῆκος ἐνδέχεται νοεῖν, | ἀλλ᾽ ὅτι τὸ παντὸς πλάτους " ὅπερ οὐ παρέστησε. πρὸς τούτοις ἃ14 εἴπερ oi γεωμέτραι οὐ μόνον ἀπλατὲς μῆκός φάσι τὴν γραμμὴν ἀλλὰ καὶ πέρας ἐπιφανείας, ὃ μῆκός ἐστιν ἀπλατές, ἐνέσται | κοινότερον περί τε γραμμῆς xal ἐπιφανείας διαπορεῖν * εἰ γὰρ T, invuherabilem, 411, similiter cum corpus mente conceperimus cum propeie- tate resistendi, poterimus privatione proprietatis resistendi etiam mente com- prehendere corpus mon resjsfens, quod quidem mon potést fieri; nam quod intelligitur invulnerabile, non est caro. intelligebatur enim caro cum ea pro- prietate, quod sit yulnerabilis, et quod non resistit, non est corpus: nam cum proprietate resistendi imtelligebatur corpus. ergo et longitudo quae intel- Mgitur absque latitudime, nom est longitudo: ham cum quanta latitudine intel- Hitur longitudo, 412. 'sed Kristotoles quidem affirmavit posse cogiteri 1on- tudhném quam geometrae aiunt carere latitudine, si parietis comnsiderentus longitudinem, latitudine eius non sfmal cogítata. verum errat: nam quendo: parietis consideramus longitudinem absque latitudine, non absque commi la- timdine eam accipimus, sed absque latitudine quae est in pariete, possuntug - enim connexa parietis longitudine cum aliqua, culusmodicumque és sit, la- titudine habere eias intelligentiam; adeo ut sumatür longitudo non absque latitudine, sed absque aliqua, hac scilicet latitudine, 413. propositum autem erat Aristoteli ostendere non quo alicuius latitudinis expertem liceat igtel- ligere longitudinem, sed omnis latitudinis: quod quidem non ostendit, 414, ad haec accedit, quod cum geometrae non solum Hnaeam dicant esse longitadi- nem expertem latítudinis, sed etiam extremum superficiei, quae et ipsa debet esse longitudo latitudinis expers; licebit communius et de ime⸗ et de supet-