δὲ μέλλον. διὰ δὲ τοῦτο οὐκέτι ἔσται ὅλος ἐνεστὼς καὶ ὑπάρ- χων, τοῦ μὲν μηκέτε ὄντος αὐτοῦ, τοῦ δὲ μήπω. ὄντος. ἀλλ᾽ 200 εἰ τριῶν ὄντων, παρῳχημένου ' καὶ μέλλοντος καὶ ἐνεστῶτος, δέ- δεικται τούτων μηδεὶς ὑπάρχων, οὐκ ἂν εἴη τις χρόνος. oí δὲ λέγοντες τὸν ἐνεστῶτα χρόνον πέρας μὲν εἶναι τοῦ παρῳχημέ- νου), ὠρχὴν δὲ τοῦ μέλλοντος, ἐκ δυοῖν ἀνυπάρκτων χρόνων nec individunm; dicendum est nihil esse tempus. 197. praetereaftempus est tri- artitum: eius enim aliquid quidem est praeteritum, aliud praesens, aliud vero uturum, ex bis autem praeteritum quidem non amplius est, futurum autem non- dum est; restat ergo ut sit una pars nempe praesens, aut ergo praesens tempus: est individuum aut dividuum, non potest autem esse individuum: in tem- pore enim iudividuo naturaliter nibil esse potest dividuum, ut dicit Timou, utpote gigni et interire, et quidquid est eis simile. 198. si est autem indi- vidnnm, neque habebit priucipium quo coniungatur praeterito, neque finem quo coniungatur futuro: quod epim habet principium et finem, non est in- dividnum. si autem neque habet principium nec finem, nec habet medium: intelligitur enim medium ex ea quae cuim ipsis fit collatione. si autem nee principium habet nec finem nec medium, nec erit quidem omniuo. 199. at euim si tempus praesens est dividuum, aut dividitur in tempora quae sunt aut quae non sunt. et si dividatur iu tempora quae non sunt, non erit am- plius tempus: quod enim dividitur in tempora quae non sunt, non est tem- pus. si autem dividitur in tempora quae sunf, non erit amplius omnino praesens, sed eius quidem aliquid praeteritum; aliqnid 'vero futurum, pro- pterea autem non erit amplins omnino praesens neque existens, cum alte- rum quidem non sit amplius; alterum vero nondum sit. 200, sed si, cum tria sint, praesens praeteritum et faturum, ostensum est eorum nnllum esse, non faerit aliquod tempus, qui autem dicunt praesens tempus esse finem —— ac principium faturi, ex dnobos non existentibus temporibus faq) ὁ χρόνος τριμερῆής ἐστι} confer 3 Pyrrhon, sect. 144 et contra Mu- sicos sect. 66.
τ) οὔτε δὲ ἀμερὴς] in mss Savil. et Ciz. δέ abest. 4) ὥς φησι Τίμων ad idem Timonis sceptici testimonium pierocat noster iam laudato adversus Musicos loco. 4) πέρας τοῦ παρῳχημέγου] 3 Pyrrhon. sect. 146. 2205 P 961 Z 1794. SEXTI. EMPIRICI fva πσιοῦντες οὐχ tva. μόνον ἀλλὰ καὶ ndvra χρόνον ἀνύπαρκτον . 201 ποιοῦσιν. ἄλλως τε εἰ πέρας ἐστὶ τοῦ παρῳχημένου ὃ ἐνεστὼς χρόνος, τὸ δὲ πέρας τοῦ παρῳχημένου συμπαρῴχηκε τῷ οὗ ἐστι πέρας, οὐχέτι ἔσται ὃ ἐνεστὼς χρόνος, εἴπερ πέρας ἐστὶ τοῦ 202 παρῳχημένου. καὶ πάλιν εἰ ἀρχὴ τοῦ μέλλοντος ἐστιν ὃ ἐνεστὼς «χρόνος, 7 δὲ ἀρχὴ τοῦ μέλλοντος οὔπω ἐστίν, ὃ ἐνεστὼς χρόνος οὔπω ὑποστήσεται: καὶ οὕτω τὰ") ἐναντιώτατα τούτῳ συμ- βήσεται. καϑὲ μὲν γὰρ ἐνεστώς ἐστιν, ὑπάρξει" καϑὸ δὲ συμ- παρῴχηκε τῷ παρῳχημένῳ, οὐχέτι. ἔσται" καϑὸ δὲ τῷ μέλλοντι συνέστη, οὔπω ἔσται. ἄτοπον δὲ τὸν αὐτὸν χοόνον γοεῖν καὶ ὃ ὄντα καὶ μὴ ὄντω, καὶ μηχέτ᾽ ὄντα καὶ μήπω ὄντα. τοίνυν οὐδὲ ταύτῃ 203 ῥητέον εἶναί τινα χρόνον. ἐπαχτέον δὲ καὶ οὕτως εἰ ἔστι τι χρό- voc, ἤτοι ἄφϑαρτός ἔστι καὶ ἀγένητος, ἢ —RX xal γενητὸς" οὔτε δὲ ἀφϑαρτὸς ἐστι καὶ ἀγένητος, ὡς δειχϑήσεται, οὔτε φϑαρ- "τὸς καὶ γενητός, ὡς καὶ τοῦτο παρασταϑήσεται. οὐκ ἄρα ἔστι - τι χρόνος. ἄφϑαρτος μὲν οὖν xal ἀγένητος οὐχ ἔστεν, εἴ γε τὸ 904 μέν τι αὐτοῦ παρῴχηκε, τὸ δὲ ἐνέστηκε, τὸ δὲ μέζλει. καὶ γὰρ ἡμέρα 5 μὲν x9ic, οὐχέτι ἔστιν, ἢ δὲ σήμερον ἔστιν, ἥ δὲ avριον οὔπω γέγονεν: ὅϑεν καὶ τοῦ! χρόνου τὸ μὲν οὐκ ἔσται "" ὥσπερ. "τὸ παρῳχημένον, τὸ δὲ ἔστιν, ὡς τὸ ἐνεστηχκός, τὸ δὲ οὕπω ἔστι, χαϑάπερ τὸ μέλλον. διὰ δὲ τοῦτο οὔτε ἀγένητος 205 οὔτε ἄφϑαρτος ϑενήσεται ὃ χρόνος. εἰ δὲ φϑαρτός ἐστε xal γε: γνητός, ἄπορον τὸ εἰς τί φϑαρήσεται καὶ ἐκ τίνος ἔσταε" οὔτε γὰρ ὃ μέλλων d ἔστιν ἤδη οὔτε ὁ παρῳχημένος ἔτι ἐστίν. àx δὲ P 608 ro» 3 ὄντων πῶς δύναταί τι φϑείρεσϑαι 1); οὐδὲν οὖν ἐστι eientes unum non unum solom sed etiam omne tempus faciunt eiusmodi, et neutiquam existat. 20]. et alioqni si praesens tempus est finis praeteriti, . finis autem praeteriti simul praeteriit cum 60 cuius est finis, nos erit am- plius praesens tempus, si quidem est finis praeteriti. 202. et rursus ji ἴυ- turi principium est praesens tempus, futuri autem nondum est principium, nóndum existet praesens tempus. et sic evenient ea qnae sunt ipsi moxime contraria. nam quatenus quidem est praesens, existet; quatenus autem prae- teriit cnm praeterito, non amplius erit; quatenus autem simnl consistit cum futuro, nondum erit, absurdum est autem mente concipere idem tempus et esse et non esse, et non amplius esse et nondum esse. ergo nec hac ra- tione dicendum est esse aliquod tempus. 203, sic quoquo est inferendum: si est aliquid tempus, aut in ípsum non cadit interitus et ortus," aut cadit; neque vero non cadit ortus aut interitus in ipsum nt ostendetur, neque cadit, at probabitur. non est ergo aliquid tempns, atque tale qnidem non est tempus, ut in illud interitus vel ortus non cadat, si quidem aliquid eius praeteriit, ali- quid est praesens, aliquid vero futurum. 201. eteoim dies quidem hesternus non est amplius, hodiernos autem est, crastinus autem nondum est, dade temporis quoque aliud quidem non est, nt praeteritum; aliud autem est, ut praesens; aliud autem nondum est, sicut fnturnm. propterea nec tale est tempus πὲ in illud non cadat ortos vel interítos. 205. si autem jn ip- E sum cadit ortus et interitus, dubium est in quidnam loteribit et ex quonam erit: neque enim futnrum iam est, neque praeteritum est amplius. ex iis amtem quae nan snnt, quo modo potest aliquid feri, [et in ea quae aon sunt quomodo potest aliquid corrumpi?] nihil est ergo tempus. 206. zie u) καὶ οὕτω τὰ] mis Ciz. xol οὕτω τὰ μέν, male. [uu) ἔστιν 3] x) πῶς ϑύναταέ τι φϑείρεσϑαι] videtur deesse. alterum membrum 7 ADVERSUS PHYSICOS' [Lib. X]. 125 χρόνος. ἐπιχειρητέον δὲ xal οὕτως" εἰ ἔστι τι χρόνος, ἤτοι ye- 206 γητός ἐστιν ἢ ἀγξνηζος, ἢ τὶς μὲν γενητὸς τὶς δὲ ἀγένητος. οὔτε ^ δὲ γενητὸς δύναται εἶνωι ὃ χρόνος οὔτε ἀγένητος, οὔτε τὶς μὲν "" γενητὸς τὶς δὲ ἀγένητος" οὐκ ἄρα ἔστι τις χρόνος. εἶ μὲν γὰρ 901 γενητὸς εἴη" ἐπεὶ πῶν τὸ γεννώμενον ἐν χρόνῳ γίνεται"), καὶ o χρόνος γεννώμενος ἐν χρόνῳ ἔσται γεννώμενος. ἦτοι οὖν ὃ αὐτὸς “ἔσται ἐν αὑτῷ γεννώμενος ἢ ἕτερος ἐν ἑτέρῳ, καὶ εἰ μὲν ὃ αὐτὸς ἐν ἑαυτῷ γεννᾶται, ἔσται τε γεγονὸς πρὶν γεγονέναι" ὅπερ ἄτο-- πον. ἐπεὶ γὰρ τὸ ἐν ᾧ τι γίνεται, ὀφείλει προῦπάρχειν τοῦ ἐν 208 αὐτῷ γεννωμέγρυ, δεήσει καὶ τὸν χρόνον ἐν ἑαυτῷ γεννώμενον ἑαυτοῦ προγεγενῆσϑαι, οἷον ἐν ἐργαστηρίῳ. δημιουργεῖται ἀν- δριάς, ἀλλὰ προὐπόκειται τοῦ ἀγδριάντος τὸ ἐργαστήριον" καὶ ἐν τόπῳ τινὶ συνίσταται καῦς, ἀλλὰ καὶ προὐφέστηκε. τῆς νεὼς ὃ τύπος. τοίγυν εἰ καὶ ὃ χρόνος ἐν ἑαυτῷ γίνεται, προύπάρξει ἑαυτοῦ, καὶ οὕτως εἰ μὲν γίνεται, σὔπω ἔσται" ἐπεὶ πᾶν τὸ γινό-- μενον, ὅτε γίνεται, οὔπω ἐστίν. εἰ δὲ ἐν ἑαυτῷ?) γύεται, ὀφείλει 909 προΐπάρχειν. ἔσται οὖν ἅμα χρόνος καὶ οὐκ ἔσται" jj μὲν γίνεται οὐκ ἔσταε, ἢ δὲ ἐν ἑαυτῷ γίνεται, ἔσται. ἄτοπον δὲ τὸ αὐτὸ κατὰ τὴν αὐτὴν ἐπιβολὴν εἶναί τε καὶ μὴ εἶναι" ἄτοπονεἄρα καὶ τὸ ἐν αὑτῷ λέγειν γίνεσϑαι τὸν χρόνον. καὶ μὴν οὐδὲ ἕτερος ἐν ἑτέρῳ γίνε- 210 ται χρόνος, οἷον ὃ μέλλων ἐν τῷ ἐνεστῶτι καὶ ὃ ἐνεστὼς ἐν τῷ παρωχηριένω. εἰ γὰρ ἕτερος ἐν ἑτέρῳ γίνεται χρόνος, ἐξ ἀνάγκης ἕκαστος τῶν χρόνων ἀπολείπων τὴν ἰδίαν ϑέσικ τὴν ἑτέρου ἐπιquoque argumentari licct: ti tempus est aliquid, aut in ipsum cadit ortus aut uon cadit; aut in aliquod quidem cedit, in aliquod vero mon cadit. sed neque in tempus potest cadere ortus neque noa cedere, neque in aliquod quidem. cadere, in aliquod vere non: non est ergo aliquod tempus. 20T. nam si in ipsum quidem cadit ortus; quoniam quidqwid oritur, in tempore ori- tur, tempus quoque quod oriter, orietur in tempore. aut ergo idem orietur in se ipso aut alind iu alio. ot si idem quidem oriatur gigseturve in se ipso, erit aliquid ortum sew genitum priusquam ortum sit seu geuitnm: quod quidem est absurdum. 208. quoniam enim id in quo aliqnid gigaitur, debet esse ante jd quod in eo gignitur, oportebit etiam tempus quod in se gignitur, ante se esse genitum, nt in officiaa fabricetue statna, sed ante statuam est officina; et in loco aliquo coesiatit navis, sed et ante navem coastitit locus. ergo si tempus etiam in se ipse gignitur seu oritur, existet ante se ipsum, et ita si oritur quidem, nondum erit: quoniam quidquid fit seu oritur, quando fit seu oritur, nondam est. 209. si autem in se fit seu oritur, debet prius existere, erit ergo simul tempus et non erit: quatenus quidem fit seu oritur, ron erit; quatenus autem ín se ipso fit seu oritur, erit. est autem absur- dam ideim eodem, instanti et esse et non esse: absurdum est ergo et dicere in se ipso fieri seu oriri tempus. 210. sed neque aliud iu alio fit seu oritur tempus, ut fnturum in praesen et praesens in praeterito. si enim aliud tempus giguitur seu oritur in alio, necessario unumquodque tempus relicta γίνεσϑαι ἢ εἰς οὐκ ὃν φϑείρεσθαι, confer 8 Pyrrhon, sect. 148 et supra sect. 23. εἰ φϑείρεται γενητὸν ἔστι. itaque id in versione etiam expressi.
y) lv χρόνῳ γίνεται] in editis manifestum erat mendunr οὐ χρόνῳ. adde p 668 sect. 149 iam laudati. tertii Pyrrhon. libri, ms Savil. γενόμενον» pro eo quod editi saepius hoc loco ingerunt, γενρμώμενον. oommodius esset - γινόμενον. sed mo£ noster hoc ipso loco de tempore: εἰ μὲν αὐτὸς ἐν ἑαυτῷ γεννᾶται, atque deinde γεγγώμενον iterum iterumque, inferius tamen rectius γίγνεται, γινόμενον.
3) εἰ di ἐν ἔαυτῷ} ms Cis. ἐν αὐτῷ.
126 SEXTI EMPIRICI λήψεται τάξιν. οἷον ἐπεὶ ὃ μέλλων χρόνος γίνεται ἐν τῷ ἐνεστῶτι χρόνῳ, ὃ μέλλων κατὰ τὸν ἐνεστῶτα γινόμενος ἔσται ἐνεστὼς ες ἀλλ᾽ o): μέλλων" καὶ εἰ ὃ ἐνεστὼς ἐν τῷ παρῳχημένῳ γίνεται, πάντως χατὰ τὸν παρῳχημένον γινόμενος οὐκ ἔσται ἐνεστὼς ἀλλὰ 411 παρῳχημένος. ὃ δὲ αὐτὸς λόγος, κἂν ἀναστρέψωμεν τὸν μὲν παρῳχημέψον ποιοῦντες ἐν τῷ ἐνεστῶτι γινόμενον, τὸν δὲ ἔνε- στῶτα΄ ἐν τῷ μέλλοντι" ai γὰρ αὐταὶ πάλιν ἀκολουθοῦσιν ἀπο- οἷαι. εἶ, οὖν οὔτε ἐν αὑτῷ γίνεται χρόνος οὔϑ᾽ ὡς ἕτερος ἐν ἑτέρῳ. οὐκ ἔστι γενητὸς ὃ χρόνος. εἰ δὲ μήτε ἀγένητός ἐστι μήτε γενητός, παρὰ δὲ ταῦτα τρίτον ἐπινοεῖν ἀμήχανον" λεκτέον μη- 412 δὲν. ὑπάρχειν τὸν χρόνον. ὅτι γὰρ καὶ ἀγένητος o9 δύναται ci- P θῦθναι, σφόδρα εὐπαραμύϑητον. εἰ γὰρ ἀγένητός ἐστι xal οὔτε γέ- γονεν οὔτε γενήσεται, ΕἾ ἔσται μόνος ὃ ἐνεστὼς χρόνος, καὶ οὔτε ὃ μέλλων ἔτι μέλλων, οὐδὲ τὰ ἐν αὐτῷ πράγματα" οὔτε ó παρῳχηχώς ἔστι παρῳχηχώς, οὐδὲ τὰ ἐν αὐτῷ πραττόμενα.
218 οὐχὶ δέ γε τοῦτο" τοίνυν οὐδὲ ἀγένητός 5) ἐστιν ὃ χρόνος. καὶ . μὴν οὐδὲ τὶς μὲν γενητός, τὶς δὲ ἀγένητος δ)" ἐπεὶ συντεϑήσον- ται αἷ ἀπορίαι. 0 τε γὰρ γενητὸς ἢ ἐν ἑαυτῷ. γίνεσϑαι ὀφείλει ἢ ἐν ἑτέρῳ" ἀλλ᾽ "ἐὰν μὲν ἐν ἑαυτῷ γένηται, προῦπάρξει ἕαυτοῦ ^)' ἐὰν δὲ ἐν ἑτέρῳ, οὐκέτι ἐκεῖνος ὃ χρόνος ἔσται, ἀλλὰ 214 χαϑ᾽ ὃν γίνεται ἀπολείπων τὴν ἰδίαν τάξιν. ὃ δ᾽ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τοῦ ἀγενήτου" εἰ γὰρ ἀγένητός ἐστιν, οὔτε μέλλων ποτὲ .^ ἔσται χρόνος οὔτε ὃ παρῳωχηκὼς ἀλλ᾽ εἷς μόνος ὃ ἐνεστηχώς. ἄτοπα δὲ ταῦτα. λείπεται ἄρα λέγειν, μήτε γενητοῦ ὄντος τοῦ propria positiose occmpabit ordinem alterius, πὶ quoniam futurum tempus fit in tempore praesenti, futurum quod fit in tempore praesenti, erit praeseus et non futurum; et si praesens fit in tempore praeterito, omnino cum fot in praeterito, non erit praesens sed praeteritum. 211. eadem est ratio, si rem invertamus et praeteritum tempus faciamns fieri in praesenti, praesens au- tem in futuro: eaedem enim rursus sequuntur dubitationes, si ergo neque in se ipso oritur aut fit tempus neque tamquam alterum in altero, in tem- pus non cadit ortus, si ergo neque tempus est ejusmodi ut in' ipsum mou .eadat ortns neque eiusmodi ut cadat, praeter haec autem tertium excogitari non potest; dicendam est nibil esse tempus. 212. quod enim tale esse nou . possit ut in ipsum non cadat ortus, facile potest probari: si emim in ipsum non cadit ortus et neque factum est neque fiet, unum erit solum tempus praesens, et neque futurum amplíus futnrum, neque res quae sunt in ipso, neque praeteritum amplius praeteritum, neque res quae in eo sunt factae. hoc autem non ita est: non est ergo tempus tale in quod non cadit ortus. 213. sed neque in aliquod quidem cadit ortus, in aliquod autem non cadit: coniungentur enim dubitationes. quando enim in ipsum cadit ortus, debet in se ipso fieri aut in alio: sed si fiat quidem in se ipso, erit se ipso prins; sin autem in alio, nou erit amplius illud tempus, sed id in quo fit, relinquens proprium ordimem.
414. eadem est ratio de eo, ia quod non cadit ortus: nam si est eiusmodi, ut in ipsnm non cadat ortus, neque futurum umquam erit tempus aeque praeteritum, sed solum praesens. sunt autem haec absurda. restat ergo ut P 660 4) οὐδὲ ἀγένητος] ita legendum pro γενητός. confer supra sect. 203. superius pro ἐστέ leg. ut paulo ante ἔτι, aut ἔσται.
b) τὶς δὲ ἀγένητος] sic iterum res ipsa clamat legendum etse, licet haud monerent mss mox pro ó te yàg γενητὸς ἢ Herveti versio expri- mit ὅτε γὰρ γενητὸς 'ny. ju:: c) προὐπάρξεε ἑαυτοῦ) supra sect. 208, d) οὐκέτι ἐχεϊῖνος ὁ χρόγος] sect. 310.
N ADVERSUS PHYSICOS (Lib. X]. 121 Xoóvov μήτε — μήτε τινὺς μὲν γενητοῦ τινὸς δὲ ἀγενή - ' Y0V, μὴ εἶναι χρόνον. ἐνέσται δὲ τοῦτο ἀπορεῖν καὶ ἀπὸ τῆς 215 οὐσίας, ὡς καὶ ἀπὸ τῆς ἐννοίας προηπόρηται. αὐτίκα γὰρ τῶν “Ὡογματικῶν φιλοσόφων φασὶν οἱ μὲν σῶμα εἶναι. τὸν χρόνον, oí δὲ ἀσώματον" καὶ τῶν ἀσώματον φαμένων oí μὲν ὡς xa9^ ᾿αὗτό τι νοοΐμενον πρᾶγμα, οἵ δ᾽ ὡς συμβεβηκὸς ἑτέρῳ. σῶμα 9ιδ μὲν οὖν ἔλεξεν εἶναι τὸν χρόνον «Αϊνησίδημος κατὰ τὸν Ἣρά-. xÀ&rov*)' ᾿(ὴ διαφέρειν γὰρ αὐτὸν τοῦ ὄντος καὶ τοῦ πρώτου σώματος "). ὅϑεν xal διὰ τῆς πρώτης εἰσάγωγῆς 5") κατὰ ἕξ . πραγμάτων") τετάχϑαι λέγων τὰς ἁπλᾶς λέξεις, αἵτινες μέρη τοῦ λόγου τυγχάνουσι, τὴν μὲν χρόνος προσηγορίαν, καὶ τὴν μονὰς ἐπὶ τῆς οὐσίας τετάχϑαι φησίν, ἥτις ἐστὶ σωματική. τὰ 317 δὲ μεγέϑη τῶν χρόνων καὶ τὰ κεφάλαια τῶν ἀριϑμῶν ἐπὶ πο-- λυπλασιασμοῦ") μάλιστα ἐκφέρεσϑαι" τὸ μὲν γὰρ νῦν, ὃ δὴ χρό- vov μήνυμά ἐστιν, ἔτι δὲ τὴν μονάδα οὐκ ἄλλο τι εἶγαι ἢ τὴν οὐσίαν. τὴν δὲ ἡμέραν καὶ τὸν μῆνα καὶ «τὸν ἐνιαυτὸν πολυπλα- σιασμὸν ὑπάρχειν τοῦ νῦν, φημὶ δὲ τοῦ χρόνου. τὼ δὲ δύο καὶ τρία καὶ δέκα καὶ ἑκατὸν πολυπλασιασμὸν εἶναι τῆς μονάδος...ὥσϑ᾽ οἶτοι μὲν σῶμα ποιοῦσι τὸν χρόνον. οἵ δὲ ἀπὸ τῆς στοᾶς ") 318 φιλόσοφοι ἀσώματον αὐτὸν φήϑησαν ὑπάρχειν. τῶν γὰρ κτινῶν P θ10 ΄ - ΄ - dicatur, cum io tempus neque cadat ortus neque nóm cadat, neque in ali- quod quidem cadat, in aliquod vero non, cadat, non esse tempus. 215. de hoc quoque licebit dubitationes afferre petitas ab temporis essentia, ut etiam prius dubitatum fuit ex notiqne. iam enim ex dogmaticis philosopbis alii tempus dicunt esse corpus, alii incorporeum; et ex iis quidem qui dicunt intorporeum, alii aiunt esse rem quae per se intelligentia percipitur, alii - vero ut quae alteri- accidit, 216. atque corpus quidem esse tempus dixit Aenesidemuws ex sententia Heracliti: ipsum enim non differre ab eo quod est et à primo corpore. uude etiam in prima institotione notans receptas esse quae sex rebus respondeaut simplices dictiones, quae quidem sunt partes orationis, vocabulam £egipus et vocabulum unitas de substantia dicit collocata esse, quae est corporea. 217. temporum autem magnitudines et capita numerorum efferri inaxime in multiplicatione: nam nunc quidem quod est significatio temporis, et praeterea unitatem non esse aliquid aliud quam essentiam. diem autem et mensem et annum esse multiplicationem ipsius func, temporis inquam. duo autem et tria et decem et centum esse malti- plicationem unilgtis. isti itaque tempus faciunt corpus. 218. Stoici autem philosophi existimarunt ipsum esse incorporeum: ex aliquibus enim alia e) «Δϊνησίδημος κατὰ τὸν Hoaxititoy] de Aenesidemo idem hoc refert noster 3 Pyrrhon. sect. 138. libenter autem Heracliti vestigiis insistere Aenesidemum, quantumvis Scepticum, iam saepius notavit, ut dixitd 1 contra Physicos sect. 337. IHeracliti sententia oppugnatur infra sect. 230 sq.
7) τοῦ ὄντος xal τοῦ πρώτου σώματος} hoc est τοῦ ἀέρος. vide si pla- cet quae ad sect, 232. | g) διὰ τῆς πρώτης εἰσαγωγῆς) Aenesidemi εἰσαγωγή nescio an eadem cum eius στοιχειώσεσι, quas memorat Aristocles apud Eusebium 14 18 Praeparat. evangel. p. 761.
À) χατὰ ἕξ πραγμάτων] quaenam sint reliquae quattuor res, (duas euim hoc loco tantum ex sex illis refert, χρόνο» et μονάδα) quibus sim- plices eiusmodi appellationes usus hominum imposuerit, non memini quis veterum scriptorum, qui exstant, nos doceat, ' | i) ἐπὶ πολυπλασιασμοῦ] semel iterumque ms Ciz. πολλαπλασιασμοῦ.
K) οἱ δὲ ἀπὸ vis στοᾶς] eorum sententia impuguatur sect. 334 44. P Θ10 N 128. SEXT! EMPIRICI Á φασι τὰ μὲν εἶναι σώματα, và δὲ ἀσώματα, τῶν δὲ ἀσωμάτων τέσσαρα εἴδη καταριϑμοῦνται, ὡς λεχτὸν 1) καὶ χενὸν καὶ τόπον κοὶ χρόνον. ἐξ οὗ δῆλον γίνεται ὅτι πρὸς τὸ ἀσώματον ὑὕπολαμ- βάνειν τὸν χρόνον ἔτι χαὶ καϑ᾽ αὑτά ") τι νοούμενον πρᾶγμα 219 δοξάζουσι τοῦτον. ᾿Επίκουρος δέ"), ὡς αὐτὸν Ζ]ημήτριος ὃ “44- κων ἐξηγεῖται, τὸν χρόνον σύμπτωμα συμπτωμάτων εἶναι λέγει, παρεπόμενον ἡμέραις τε καὶ νυξὶ καὶ ὥραις καὶ πάϑεσι καὶ ἀπα- ϑείαις καὶ κινήσεσι καὶ μοναῖς" πάντα γὰρ ταῦτα συμπτώματά ἔστι τισὶ συμβεβηκότα, καὶ ὃ χρόνος πᾶσι τούτοις συμπαρεπό- 220 μενος εἰχύτως àv λεχϑείη σύμπτωμα συμπτωμάτων 5). καϑόλου γάρ, ἵνα μικρὸν ἄνωθεν προλάβωμεν ") εἰς τὴν τοῦ λεγομένου παραχολούϑησιν, τῶν ὄντων τὰ μέν τινα καϑ᾽ ἑαυτὰ ὑφέστηκε, , τὰ δὲ περὶ τοῖς xaJ' ἑαυτὰ ὑφεστῶσι ϑεωρεῖται. καὶ καϑ᾽ ἑαυτὰ μὲν ὑφέστηκε πράγματα, olov ai οὐσίαι, ὡς τὸ σῶμα καὶ κενόν * περὶ δὲ τοῖς xaO" ἑαυτὰ ὑφεστῶσι ϑεωρεῖται τὰ καλού- -921 μενα παρ᾽ αὐτοῖς συμβεβηκότα. τούτων δὲ τῶν συμβεβηκότων τὰ μέν ἐστιν ἀχώριστα τῶν οἷς συμβέβηκε, τὰ δὲ χωρίζεσθαι τούτων πέφυκεν. ἀχώριστα μὲν οὖν ἐστε τῶν οἷς συμβέβηκεν, 209 ὥσπερ 7) ἀντιτυπία 4) μὲν τοῦ σώματος, εἶξις δὲ τοῦ κενοῦ * οὔτε quidem dicunt esse corpora, alia vero incorporea. ex incorporeis autem enu- . 'meraut quattuor species, id quod vocant dictum et inane et locum et tem- pus. ex quo est perspicuum quod praeter id quod tempus existimant ia- corporeum, censent etiam id esse rem quae per se iutelligentia concipitur. 219. Epicurus antem, ut Demetrins Lacon eius sententiam exponit, dicit tempus esse accidens accidentium, consequens dies et noctes et horas et aflectioues et impetibilitates et motus et quietem: omnia enim baec accides- ia aliquibus accidunt, et tempus haec omnia conseqsens, merito dici pe- ferit accidens accidentium. 220. in summa enim, ut paulo altius sumamss ad melius assequendum id qnod dicere instituimus, ex iis quae-sunt alia ,. quidem per se consistunt, alia autem in iis quae per se constant conside- rantur, et per se quidem consistunt essenfiae, ut corpus et inane; im iis autem quae per se consistunt considerantur ea quae apud ipsos vocauatur eccidentia. 221. ex his accidemtibus alia quidem sunt inseparebilia ab iis quibus accidunt, alia autem ab iis su& natura possunt separari. atque inse- parabilia quidem sunt ab iis quibus accidunt, ut oorporis resistentia vacui- -que cessio: 228. neque enim fieri potest ut corpus umquam intelligamus i) — vide dicté/ad lib. 2 contra Logicos sect. 12 et de caeteris secundum Stoicos incorporeis Laértium 7T 140. 14€. est autem Aexzó» no- . tio vocabulo uno vel olacibus expressa. m) ἔτι xal xa9' αὑτὸ voculam xa( ex ms Ciz. addidi, in quo mox . pro δοξάζουσι legitur γομέζουσι. ^. m) 'Eníxeugoc dé] supra sect. 81 et 3 Pyrrhon. sect. 137, ubi idem ex Demetrio Lacone affertur. Epicurus apud Laértium 9 72 τὸν γὰρ di Xoóvov οὐ ζητητέον ὥσπερ καὶ τὰ λοιπὰ ὅσα ἐν ὑποκειμένῳ ζητοῦμεν ἀνάγοντες ἐπὶ τὰς βλεπομένας παρ᾽ ἡμῖν αὐτοῖς προλήψεις, ἀλλ᾽ αὐτὸ 30 ἐνέργημα, xa9^ ὃ τὸν πολὺν ἢ ὀλίγον χρόνον ἀναφωνοῦμεν συγγε- γνιχῶς τοῦτο περιφέροντες, ἀναλογιστέο». Lucretius 1 460 tempus item per se non est, sed rebus ab ipsis « consequitur sensus etc.; confer Gassendum ad Physiologiam Epicuri p. 314 sq. et quae philoso- phi illius sententiae noster opponit sect. 238 sq. o) σύμπτωμα συμπτωμάτων») in editis erat συμπτώματα. p) μιχρὸν ἄνωϑεν προλάβωμε»] ita mss Savil. et Ciz. pro περιλάβω- pity. de formula μιχρὸν ἄνωθεν dixi ad 2 contra Log. sect. 393. 4) q dvurenfa]: vide ad 8 Pyrrhoh, sect. 39. infra sect. 239 huius libri.
ADVERSUS PHYSICOS iLib. X]. 429.
yàp σῶμα δυνατόν ἐστί ποτε voijoca χωρὶξ τῆς ἀνειτυπίας, οὔτε τὸ κενὸν χωρὶς εἴξεως, ἀλλ᾽ ἀΐδιον ἑκατέρου συμβεβηκός, τοῦ - μὲν τὸ ἀντιτυπεῖν, τοῦ δὲ τὸ εἴκειν. ὀὺκ ἀχώριστα δέ ἔστι τῶν ᾿ elc συμβέβηκε καϑάπερ 7, κίνησις καὶ 7j μονή. τὼ γὰρ Cvyxoi- 228 vut τῶν σωμάτων οὔτε χινεῖταε διὰ παντὸς ἀνηρεμήτως οὔτ᾽ ἀκινητίζεε διὰ παντός, ἀλλὰ ποτὲ μὲν συμβεβηχυῖαν ἔχει τὴν κίνησιν, ποτὲ δὲ τὴν μονήν᾽ καίπερ τῆς ἀτόμου, ὅτε καϑ᾽ ἕαυτήν ἐστιν, ἀεικινήτου καϑεστώσης " ἢ γὰρ xen πελάζειν ὀφείλει ἢ σώματι. εἴτε δὲ κενῷ πελάζοι, διὰ vh» ei φέρεταε δι" αὐτοῦ, εἴτε σώματι, διὰ τὴν ἀντιτυπίαν ἀποπαλτικῶς ποιήσει τὴν ἀπ᾿ αὐτοῦ χίνησιν. συμπτώματα οὖν ταῦτ᾽ ἐστιν οἷς xoó-294 vog παρέπεται, φημὶ δὲ τήν τε ἡμέραν καὶ νύκτα xal ὥραν καὶ «ὰ πάϑη καὶ τὰς ἀπαϑείας κινήσεις τε xol μονάς" ἣ τε γὰρ ΟἿΣ ἡμέρα καὶ νὺξ τοῦ περιέχοντος ἀέρος εἰσὶ συμπτώματα, ὧν ἢ μὲν ἡμέρα κατὰ τὸν ἐξ ἡλίου φωτισμὸν συμβαίνει, ἡ δὲ νὺξ κατὰ φωτισμοῦ στέρησιν τοῦ ἐξ ἡλίου ἐπιγίνεται " ἢ δὲ ὥρα ἤτοι τῆς ἡμέρας ἢ τῆς νυχτὸς μέρος καϑεστηκυῖα πάλιν σύμπτωμα γένεταε τοῦ ἀέρος, ὥσπερ καὶ ἢ ἡμέρα καὶ ἡ νὐξ. ἀντιπαρεχτεί- 225 ψεται δὲ πάσῃ ἡμέρᾳ καὶ πάσῃ νυχτὶ “καὶ ὥρᾳ ὃ χρόνος. nap ἣν αἰτίαν μακρά τις ἢ βραχεῖα λέγεταε ἡμέρα xal νύξ, qepo- μένων ἡμῶν ἐπὶ τὸν ταὐτῃ συμβεβηκότα χρόνον. τά vt πάϑη καὶ αἱ ἀπάϑειαι") ἤτοι ἀλγηδόνες ἢ ἡδοναὶ ἐτύγχανον, did δὲ.. τοῦτο οὐκ οὐσίαι τινὲς καϑειστήχεισαν, ἀλλὰ συχιπεώματα τῶν πασχόντων, ἤτοι ἡστικῶς ἢ ἀλγεινῶς, καὶ συμπτώματα οὐκ ἄχρονα. πρὸς τούτοις xal ἢ κίνησις, ἔτι δὲ ἣ μονή, ὡς ἤδη 3526 — idu εν, τῶν σωμάτων ἐστὶ συμπτώματα καὶ οὐ χωρὶς Xoóvov: τὴν γοῦν ὄξύτητα καὶ βραδύτητα τῆς κινήσεως, ἔτι δὲ n πλείονα καὶ ἐλάττονα μονὴν χρόνῳ χαταμετροῦμεν. ἀλλὰ 257 absque resistentia, neque inane absque cessione, sed sempiternum utriesque eccidens, corporis quidem resistere, inanis autem cedere. non inseparabilia wuters ab jis quibus accidunt sunt at motus et quies. 223. quae enim con- ereta sunt corpora neque perpetuo moveri possust citra quietem, neque semper esse sino motu, sed accidentem quidem aliquando habent motum, aliquando antem quietem, etíamsi atomus, si per se sit, sít semper in motut sut enim debet appropinquare jnani aut corpori. sivo autem appropiaquet inani, propter cessionem fertur per ipsum, sive corpori, propter resistea- tiam resiliendo motum ab ipse efficiet. 224. haec sunt ergo accidentia quae sequitur tempus, dies, inquam, et,nox et hora et affectiones et impatibi- litates motusque et quies: diex enim et nox sunt accidentia ambientis a6- rié, ex quibas dies quidem accidit per illuminationem a sole, nox autem per privationem lucis quae a sole prooedit; hora itidem cwm sit pars diei aut noctis, rursus est accidens aórís, ut dies €t nox. 225. cuilibet porre diei et euilibet nocti et boree pariter co&xtenditur tempus. quam ob caa-, eam et dies ot nox dicitur longa vel brevis, dum ferimur ad tempe quod ei accidit, affectiones vero et impatibilitates aut dolores sunt aut voluptates, et ideo non sunt aliquae essentiae, sed accidentia eorum qui afficiuntur, " eut voluptatem sentiendo aut dolendo, et sunt accidentia non absque,tem- , pore. 226. praeterea motus quoquo et etiam quies, ut jam ostendimus, suat eccidentia corporum et non sine tempore: motus certe velocitatem δὲ tar- . ditatem, et etiam diuturniorem et breviorem quietem tempore dimetimtr., / 7) ἀεικιγήτου] ita uno vocabulo scribit Ciz. 4) καὶ αἱ dnas] orticulus qd in τον Bavil. desideretun * 30 ^ SEXTI EMPIRICI '' ' wàg ἐκ τούτων φανερόν, ὅτι ὃ Ἐπίκουρος ἀσώματον oltzes τὸν χρόνον ὑπάρχειν, οὐ παραπλησίως δὲ τοῖς Στωϊχοῖς " ἐκεῖνοε μὲν γάρ, ὡς λέλεκται, ἀσώματόν τι xaO αὑτὸ νοούμενον ὑπεστή- σαντο τὸν χρόνον, Ἐπίκουρος δὲ συμβεβηκός τισιν. ὧδε μὲν 29809:0.. Πλάτων δὲ!) ἔλεγεν --- ὡς δέ τινὲς ᾿ἀριστοτέληξ — χοῦνον εἶναι ἀριϑμὸν τοῦ ἐν κινήσει προτέρου καὶ ὑστέρου. Σερά- των δὲ") ὃ φυσικὸς — ὡς δ᾽ ἄλλοι ““ριστοτέλης --- μέτρον 229 χινήσεως καὶ μονῆς. ὅϑεν τοιαύτης οὔσης καὶ περὶ τῆς κατὰ τὸν.
' χρόνον οὐσίας διαστάσεως πάρεστι μὲν ἤδη συμβαλεῖν ἐχ τῶν πρρηπορημένων, ὅτι οὐδ᾽ ἐκ ταύτης οἷόν τέ ἔστι βεβαέως τι μαωϑεῖν. ὅμως δὲ καὶ τὰ νῦν λεκτέον πρὸς Πλάτωνα καὶ “Φριστο- τέλην καὶ Στράτωνα τὸν φυσικὸν τὰ ἐν ἀρχαῖς ἀντειρημένα, ὅτε ^ ἐκ τῆς. ἐννοίας τοῦ χρόνου συνήγομεν᾽ τὸ μηδὲν εἶναε τὸν χρό-- 830 γον. πρὸς δὲ τοὺς σωματικὴν ἀξιοῦντας εἶναι τὴν οὐσίαν τοῦ χρόνόυ, φημὶ δὲ τοὺς “Ηρακλειτείους ") κινοῖτο προχειρότατον, ὅτι εἰ χρόνος σῶμά ἐστι, πᾶν δὲ σῶμᾳ 3j μένον ἢ κινούμενον ψοεῖται" τὸ δὲ μένον 3j χινούμενογ ἐν χρόνῳ μένον ἢ κινούμενον νοεῖται, οὐχὶ δέ γε ἐν σώματι τὸ σῶμα μένον ἢ κινούμενον νοεῖ- 1 ται" οὐκ ἄρα σῶμά ἐστιν ὃ χρόνος. τό τε ἂν xarà τοὺς Ἥρα- κλειτείους, ὃ δὴ σῶμά ἔστιν, ἐν χρόνῳ ἐστίν" οὐχὶ δέ γε ὃ χρόγος “ἐν χρόνῳ ἐστίν' οὐχ ἄρα τὸ ὃν καὶ τὸ σῶμα χρόνος ἐστί, P 612:6 τε ζῷον ἐν χρόνῳ ζῇ, ὡς καὶ τὸ τεϑνηχὸς ἐν χρόνῳ τέϑνηκε' 232 διὸ. οὐκ ἔστι ζῶον ἢ σῶμα ὃ χρόνος. καὶ μὴν οἱ λέγοντες ") μὴ 227. verumenimvero ex his est perspicuum, quod Epicurus tempus opinatur esse incorporeum, sed non eo modo quo Stoici: nam illi quidem, ut dictum est, statuerunt tempus esse quidpiam incorporeum, quod per se intelligatur; Epieurus antem quod aliquibus accidat. atque isti quidem sic existimaat. 238. at Pleto docuit — «ut nonnulli autem, Aristoteles — tempus esse numerum eius quod'est in motu prius et posterius. Strato antem Physicus — wt alii, Aristoteles — esse mensuram motus et quietis. 229. quamob- . rem cüm eit tanta de essentia temporis dissensio, jam quidem licet ex iis de quibus prius fet dnbitatum, coniicere quod ue ex ea quidem quidqaam potest firmiter ac atabiliter disci. et tamen nunc etiam adversus Platonem et Aristotelem et Stratonem Physicum ea sunt dicbnda, quae dicta sunt in initio, quandó ex notione temporis collegimus nihil esse tempus. 230. ad- versus eos autem qui censent corpoream esse temporis essentiam, Hera- cliti inquam asseclas, obiicere licet id quod est in promptu, quod si tem- pus est corpus, omne autem corpus aut quiescere aut moveri iutelligitnr, quod autem quiescit aut movetur, in tempore quiescere ant moveri intelli- gitur, non autem in corpore corpus quiescere aut moveri intelligitur; tem- pus ergo non est corpus, 231. et id quod est ex Heracliti sententia, quod quidem est corpus, est in tempore; non est autem tempus iu tempore: id ergo quod est et corpus non. est tempus. et animal vivit in tempore, ut etiam mortuum mortuum est in tempore; quamobrem tempus non est ani- mal aut corpus, 232. quin etiam jis qui dicunt non esse primum corpus,