SigPhiSigPhi

Traité de la réforme de l'entendement (ed. 2)

Baruch Spinoza

Langue:
latin
État:
Œuvre complète
Paternité:
Écrite par l'auteur
État du texte:
Texte propre
Étendue:
~14 100 mots · 67 passages
Citer cette œuvre
  • APABaruch Spinoza. (n.d.). Traité de la réforme de l'entendement (ed. 2). SigPhi. https://sigphiai.com/fr/works/baruch-spinoza/tractatus-de-intellectus-emendatione-et-de-via-qua-optime-in-veram-rerum-cognit
  • MLABaruch Spinoza. "Traité de la réforme de l'entendement (ed. 2)." SigPhi, https://sigphiai.com/fr/works/baruch-spinoza/tractatus-de-intellectus-emendatione-et-de-via-qua-optime-in-veram-rerum-cognit.
  • ChicagoBaruch Spinoza. Traité de la réforme de l'entendement (ed. 2). SigPhi. https://sigphiai.com/fr/works/baruch-spinoza/tractatus-de-intellectus-emendatione-et-de-via-qua-optime-in-veram-rerum-cognit.

De quoi il s'agit

L'original latin du traité inachevé de Spinoza sur la réforme de l'entendement, publié après sa mort en 1677.

Contexte et histoire

Il s'ouvre par une page qui ne ressemble à rien d'autre chez Spinoza : un aveu à la première personne d'avoir vu que la richesse, l'honneur et le plaisir ne donnent rien qui dure, et d'avoir résolu de chercher un bien qui dure. Ce qui suit suffit à faire voir la méthode : distinguer les manières dont nous connaissons — par ouï-dire, par expérience vague, par raisonnement, et la quatrième, la perception d'une chose par son essence — et montrer que seule la dernière vaut. Le traité resta inachevé ; Spinoza l'abandonna pour écrire l'« Éthique », qui applique la méthode au lieu de l'exposer. C'est pourquoi il est la meilleure porte d'entrée : on y voit ce qu'il cherchait, avant que la géométrie ne recouvre tout.

Contexte éditorial, non une source citable : contrairement aux passages de l'œuvre, ces données ne peuvent pas être vérifiées dans le corpus.

Comment cela commence
1. Postquam me experientia docuit, omnia, quae in communi vita frequenter occurrunt, vana et futilia esse ; cum viderem omnia, a quibus et quae timebam, nihil neque boni neque mali in se habere, nisi quatenus ab iis animus movebatur ; constitui tandem inquirere, an aliquid daretur, quod verum bonum et sui communicabile esset, et a quo solo reiectis ceteris omnibus animus afficeretur ; imo an aliquid daretur, quo invento et acquisito continua ac summa in aeternum fruerer laetitia. 2. Dico me tandem constituisse. Primo enim intuitu inconsultum videbatur, propter rem tunc incertam certam amittere velle. Videbam nimirum commoda, quae ex honore ac divitiis acquiruntur, et quod ab iis quaerendis cogebar abstinere, si seriam rei alii novae operam dare vellem, et si forte summa felicitas in iis esset sita, perspiciebam me ea debere carere ; si vero in iis non esset sita eisque tantum darem operam, tum etiam summa carerem felicitate. 3. Volvebam igitur animo, an forte esset possibile ad novum institutum, aut saltem ad ipsius certitudinem pervenire, licet ordo et commune vitae meae institutum non mutaretur, quod saepe frustra tentavi. Nam quae plerumque in vita occurrunt, et apud homines, ut ex eorum operibus colligere licet, tamquam summum bonum aestimantur, ad haec tria rediguntur : divitias scilicet, honorem atque libidinem. His tribus adeo distrahitur mens, ut minime possit de alio aliquo bono cogitare. 4. Nam quod ad libidinem attinet, ea adeo suspenditur animus, ac si in aliquo bono quiesceret ; quo maxime impeditur, ne de alio cogitet. Sed post illius fruitionem summa sequitur tristitia, quae si non suspendit mentem, tamen perturbat et hebetat. Honores ac divitias prosequendo non parum etiam distrahitur mens, praesertim ubi hae non nisi propter se quaeruntur , quia tum supponuntur summum esse bonum. 5.…

Lire l'œuvre entière →

← Retour à Baruch Spinoza