Traité politique
- Langue:
- latin
- État:
- Œuvre complète
- Paternité:
- Écrite par l'auteur
- État du texte:
- Texte propre
- Étendue:
- ~39 200 mots · 186 passages
Citer cette œuvre
- APABaruch Spinoza. (n.d.). Traité politique. SigPhi. https://sigphiai.com/fr/works/baruch-spinoza/tractatus-politicus
- MLABaruch Spinoza. "Traité politique." SigPhi, https://sigphiai.com/fr/works/baruch-spinoza/tractatus-politicus.
- ChicagoBaruch Spinoza. Traité politique. SigPhi. https://sigphiai.com/fr/works/baruch-spinoza/tractatus-politicus.
De quoi il s'agit
Le dernier écrit de Spinoza, interrompu par sa mort en 1677 au moment même où il arrivait à la démocratie.
Contexte et histoire
C'est une politique écrite sans aucune indignation : elle commence en disant que les philosophes conçoivent les hommes non tels qu'ils sont mais tels qu'ils voudraient qu'ils fussent, et que leurs théories ne valent dès lors que pour l'âge d'or. Spinoza veut autre chose : des institutions calculées de façon à fonctionner même si ceux qui les occupent sont mauvais, car ce qu'on demande à un État n'est pas la vertu mais la stabilité. De là son analyse de la monarchie et de l'aristocratie, avec le détail des conseils, des nombres et des charges. Le chapitre sur la démocratie, où tout allait, s'interrompt à sa deuxième page : Spinoza mourut en l'écrivant, et le livre s'achève au milieu d'une phrase sur qui a le droit de voter. C'est le texte que lut Rousseau et celui que le républicanisme moderne a repris.
Contexte éditorial, non une source citable : contrairement aux passages de l'œuvre, ces données ne peuvent pas être vérifiées dans le corpus.
Amice dilecte, Grata tua mihi heri tradita est. Gratias pro cura tam diligenti, quam pro me geris, ex animo ago. Hanc occasionem, etc. non praetermitterem, nisi in quadam re essem occupatus, quam utiliorem judico, quaeque tibi, ut credo, magis arridebit, nempe in Tractatu Politico concinnando, quem ante aliquod tempus, te auctore, inchoavi. Hujus Tractatus Capita sex jam sunt absoluta. Primum ad ipsum opus Introductionem quasi continet: secundum tractat de Jure naturali: tertium de Jure Summarum Potestatum: quartum quaenam Negotia Politica a Summarum Potestatum gubernatione pendeant: quintum, quidnam sit illud extremum, et summum, quod Societas potest considerare; et sextum, qua ratione Imperium Monarchicum debeat institui, ne in Tyrannidem labatur. Impraesentiarum caput septimum tracto, in quo omnia praecedentis sexti capitis membra, ordinem bene ordinatae Monarchiae concernentia, Methodice demonstro. Postea ad Aristocraticum et Populare Imperium, denique ad Leges, aliasque particulares Quaestiones, Politicam spectantes, transibo. Hisce vale, etc. Patet hinc Auctoris Scopus; sed morbo impeditus, et morte abreptus hoc opus non ulterius, quam ad finem Aristocratiae, perducere valuit, quemadmodum Lector ipse experietur. CAPUT I. I. Affectus, quibus conflictamur, concipiunt Philosophi veluti vitia, in quae homines sua culpa labuntur; quos propterea ridere, flere, carpere, vel (qui sanctiores videri volunt) detestari solent. Sic ergo se rem divinam facere, et sapientiae culmen attingere credunt, quando humanam naturam, quae nullibi est, multis modis laudare, et eam, quae revera est, dictis lacessere norunt.…