Topiques
- Langue:
- latin
- État:
- Œuvre complète
- Paternité:
- Écrite par l'auteur
- État du texte:
- Aucun bruit de numérisation détecté (mesure automatique sur tout le texte, non vérifiée à la main)
- Étendue:
- ~8 420 mots · 40 passages
Citer cette œuvre
- APACicéron. (n.d.). Topica (Marcus Tullius Cicero) [Topiques]. Digital reproduction: SigPhi. https://sigphiai.com/fr/works/cicero/topica-marcus-tullius-cicero
- MLACicéron. Topica (Marcus Tullius Cicero) [Topiques]. Digital reproduction, SigPhi, https://sigphiai.com/fr/works/cicero/topica-marcus-tullius-cicero.
- ChicagoCicéron. Topica (Marcus Tullius Cicero) [Topiques]. Digital reproduction, SigPhi. https://sigphiai.com/fr/works/cicero/topica-marcus-tullius-cicero.
Référence de l'édition que reproduit SigPhi : SigPhi en est la reproduction numérique, pas l'éditeur. L'année de l'édition ne figure pas dans les métadonnées (d'où « n.d. ») et le traducteur n'apparaît que lorsqu'il est connu.
De quoi il s'agit
Un court manuel sur la façon de trouver des arguments, écrit de mémoire pendant une traversée à la demande d'un ami juriste.
Contexte et histoire
Il adapte les Topiques d'Aristote au droit romain, et c'est par cette voie — et non directement par Aristote — que la logique des lieux communs est entrée dans la formation juridique européenne. L'un des derniers textes de Cicéron, de 44 av. J.-C., l'année de l'assassinat de César.
Contexte éditorial, non une source citable : contrairement aux passages de l'œuvre, ces données ne peuvent pas être vérifiées dans le corpus.
[28] Atque etiam definitiones aliae sunt partitionum aliae divisionum; partitionum, cum res ea quae proposita est quasi in membra discerpitur, ut si quis ius civile dicat id esse quod in legibus, senatus consultis, rebus iudicatis, iuris peritorum auctoritate, edictis magistratuum, more, aequitate consistat. Divisionum autem definitio formas omnis complectitur quae sub eo genere sunt quod definitur hoc modo: Abalienatio est eius rei quae mancipi est aut traditio alteri nexu aut in iure cessio inter quos ea iure civili fieri possunt. Sunt etiam alia genera definitionum, sed ad huius libri institutum illa nihil pertinent; tantum est dicendum qui sit definitionis modus. [29] Sic igitur veteres praecipiunt: cum sumpseris ea quae sint ei rei quam definire velis cum aliis communia, usque eo persequi, dum proprium efficiatur, quod nullam in aliam rem transferri possit. Ut haec: Hereditas est pecunia. Commune adhuc; multa enim genera pecuniae. Adde quod sequitur: quae morte alicuius ad quempiam pervenit. Nondum est definitio; multis enim modis sine hereditate teneri pecuniae mortuorum possunt. Unum adde verbum: iure; iam a communitate res diiuncta videbitur, ut sit explicata definitio sic: Hereditas est pecunia quae morte alicuius ad quempiam pervenit iure. Nondum est satis; adde: nec ea aut legata testamento aut possessione retenta; confectum est. Itemque: Gentiles sunt inter se qui eodem nomine sunt. Non est satis. Qui ab ingenuis oriundi sunt. Ne id quidem satis est. Quorum maiorum nemo servitutem servivit. Abest etiam nunc. Qui capite non sunt deminuti. Hoc fortasse satis est. Nihil enim video Scaevolam pontificem ad hanc definitionem addidisse. Atque haec ratio valet in utroque genere definitionum, sive id quod est, sive id quod intellegitur definiendum est.