SigPhiSigPhi

De clementia

Lucius Annaeus Seneca

Langue:
latin
État:
Œuvre complète
Paternité:
Écrite par l'auteur
État du texte:
Aucun bruit de numérisation détecté (mesure automatique sur tout le texte, non vérifiée à la main)
Étendue:
~13 900 mots · 66 passages
Citer cette œuvre
  • APALucius Annaeus Seneca. (n.d.). De clementia. Digital reproduction: SigPhi. https://sigphiai.com/fr/works/seneca/de-clementia
  • MLALucius Annaeus Seneca. De clementia. Digital reproduction, SigPhi, https://sigphiai.com/fr/works/seneca/de-clementia.
  • ChicagoLucius Annaeus Seneca. De clementia. Digital reproduction, SigPhi. https://sigphiai.com/fr/works/seneca/de-clementia.

Référence de l’édition reproduite. SigPhi est la reproduction numérique. Année, éditeur et traducteur sont indiqués lorsqu’ils sont connus ; « n.d. » signale une année inconnue.

De quoi il s'agit

Un traité sur la clémence adressé à Néron, alors âgé de dix-huit ans et depuis peu au pouvoir, avec Sénèque pour précepteur.

Contexte et histoire

C'est à la fois de la philosophie morale et une tentative pratique de former un empereur, et cela ne se lit pas sans savoir comment cela a fini : ce jeune homme a fait tuer sa mère, et dix ans plus tard il a ordonné à Sénèque de se donner la mort. Très lu à la Renaissance comme miroir des princes. Cette entrée est l'original latin ; le catalogue contient aussi la traduction anglaise comme œuvre à part. Citer l'original.

Contexte éditorial, non une source citable : contrairement aux passages de l'œuvre, ces données ne peuvent pas être vérifiées dans le corpus.

Extrait de l’édition disponible
1. Esse autem aliquos scio, qui clementia pessimum quemque putent sustineri, quoniam nisi post crimen supervacua est et sola haec virtus inter innocentes cessat. Sed primum omnium, sicut medicinae apud aegros usus, etiam apud sanos honor est, ita clementiam, quamvis poena digni invocent, etiam innocentes colunt. Deinde habet haec in persona quoque innocentium locum, quia interim fortuna pro culpa est; nec innocentiae tantum clementia succurrit, sed saepe virtuti, quoniam quidem condicione temporum incidunt quaedam, quae possint laudata puniri. Adice, quod magna pars hominum est, quae reverti ad innocentiam possit, si poenae remissio fuerit>. 2. Non tamen volgo ignoscere decet; nam ubi discrimen inter malos bonosque sublatum est, confusio sequitur et vitiorum eruptio; itaque adhibenda moderatio est, quae sanabilia ingenia distinguere a deploratis sciat. Nec promiscuam habere ac volgarem clementiam oportet nec abscisam; nam tam omnibus ignoscere crudelitas quam nulli. Modum tenere debemus; sed quia difficile est temperamentum, quidquid aequo plus futurum est, in partem humaniorem praeponderet. III. 1. Sed haec suo melius loco dicentur. Nunc in tres partes omnem hanc materiam dividam. Prima erit manumissionis; secunda, quae naturam clementiae habitumque demonstret: nam cum sint vitia quaedam virtutes imitantia, non possunt secerni, nisi signa, quibus dinoscantur, impresseris; tertio loco quaeremus, quomodo ad hanc virtutem perducatur animus, quomodo confirmet eam et usu suam faciat.

Lire cette édition →

← Retour à Lucius Annaeus Seneca